Hematopoeza- krwiotworzenie



Pobieranie 30.19 Kb.
Data01.05.2016
Rozmiar30.19 Kb.
Analityka medyczna 31.10.2006
Hematopoeza- krwiotworzenie


  1. Zachodzi:

  • Podczas życia płodowego, najpierw w woreczku żółtkowym, potem w wątrobie, śledzionie i wreszcie w szpiku kostnym

  • W dorosłym życiu prawidłowo wyłącznie w szpiku kostnym czerwonym; patologicznie mogą się obudzić prekursory nadal obecne w narządach, w których krwiotworzenie zachodziło w życiu płodowym.

Jedynie limfocyty i monocyty mogą się namnażać poza szpikiem, głównie w węzłach chłonnych.

2)


  • Centralna lokalizacja: wątroba, grasica,szpik- tu zachodzi produkcja i różnicowanie się komórek

  • Peryferyjna lokalizacja: śledziona, węzły limfatyczne, grudki Peyer’a (tu zachodzi selekcja i dolne różnicowanie się w komórki efektorowe)

  • Dzięki peryferycznym lokalizacjom możliwa jest lokalna kontrola nad procesami infekcyjnymi




  1. Początkiem wszystkich komórek krwi jest PLURIPOTENCJALNA KOMÓRKA MACIERZYSTA (HSC- hematopoieticstem cells). Od niej pochodzą komórki macierzyste poszczególnych szeregów rozwojowych. Te komórki dzieląc się odnawiają pulę macierzystą, tylko część dojrzewa dalej w kierunku postaci dojrzałych.

4)

  • Hematopoetyczne komórki pnia (HSC) dają początek komórkom progenitorowym formującym kolonie, które pod wpływem różnych czynników przekształcają się w komórki linii limfoidalnej (limfocyty T i B, komórki NK) oraz hemopoetycznej (granulocyty, erytrocyty, monocyty, megakariocyty, komórki dendrytyczne)

  • HSC stanowią 1-2% wszystkich komórek mononuklearnych w szpiku

  • Różnicowanie się zachodzi pod wpływem restryktyn, cytokin, kontaktu komórka-komórka ( istotna funkcja komórek zrębowych)

5)


  • Rozwój komórek linii hematopoetycznej u dorosłych zachodzi w szpiku kostnym czerwonym

  • Rozwój komórek linii limfoidalnej jest zróżnicowany:

- limfocyty B- szpik kostny czerwony

- limfocyty T- komórki progenitorowe wędrują do grasicy, gdzie różnicują się na α β i γδ limfocyty T



  • Komórki NK- różnicowanie się i rozwój zarówno w grasicy jak i w szpiku

6) Powstawanie komórek w szpiku kostnym z prekursorów



  • Komórki szpiku obserwuje się podczas badania cytologicznego szpiku, po jego pobraniu z talerza kości biodrowej lub z mostka. Materiał do badania to krew szpikowa i zawieszone w niej grudki, w których zachodzą procesy hematopoezy. Oprócz komórek presursorowych, grudki zawierają fibroblasty, komórki tłuszczowe i śródbłonek naczyniowy.

7)


  • We wczesnym okresie embriogenezy człowieka, głównym źródłem komórek progenitorowych jest AGM (aorta- gonad-mesonephros)

  • Od 6 tyg. Ciąży dochodzi do zasiedlenia wątroby przez komórki progenitorowe; do 6 miesiąca wątroba jest słównym miejscem hematopoezy

  • Z momentu uformowania się elementów szkieletu (6 miesiąc ciąży) funkcje hematopoetyczne przejmuje szpik kostny czerwony

8) Mikrośrodowisko szpiku:



  • Zapewnia strukturalne utkanie, w którym może zachodzić krwiotworzenie- czyli zagospodarowuje przestrzeń

  • Zapewnia składniki odżywcze i czynniki wzrostu, dzięki którym krwiotworzenie zachodzi , a synteza odpowiednich komórek jest dostosowana do aktualnych potrzeb organizmu

9) Komórki obecne w szpiku:



  • Komórki tuczne

  • Komórki żerne wypełnione tłuszczem

  • Lub pochłoniętymi resztkami komórek

10) Prawidłowa dystrybucja komórek hematopoetycznych w szpiku



  • Komórki pnia 1%

  • Megakariocyty 1%

  • Monocyty 2%

  • Komórki dendrytyczne 2%

  • Limfocyty 15%

  • Komórki plazmatyczne 1%

  • Prekursory komórek mieloidowych 4%

  • Granulocyty 50-70-%

  • Prekursory krwinek czerwonych 2%

  • Niedojrzałe i dojrzałe krwinki czerwone

11)


  • Regulacja różnicowania się komórek pnia zachodzi na drodze interakcji (kontaktu) z różnorodnymi czynnikami mikrośrodowiskoymi w szpiku lub grasicy

  • Poprzez czasową I przestrzenną regulację ekspozycji komórek pnia na różne czynniki, jak również przez różnicowaną ekspresje ich receptorów powierzchniowych, dochodzi do kontroli proliferacji oraz różnicowania się komórek hematopoetycznych.

12) Jednym z podstawowych czynników mikrośrodowiskowych są cytokiny, które wywierają plejotropowy wpływ na rozwój komórek hematopoetycznych i limfoidalnych.


13)Podstawowym czynnikiem wzrostu jest interleukina-3, produkowana głównie przez limfocyty T. Powoduje ona namnażanie się komórek pnia, czyli wspomaga rozrost wszystkich szeregów rozwojowych.

14) 2 kolejne czynniki wzrostu:



  • GM- CSF- źródłem są komórki nabłonka, limfocyty T i fibroblasty, promuje wzrost granulocytów, monocytów, eozynofile i megakariocytów

  • G-CSF- źródłem są również komórki nabłonka, limfocyty T i fibroblasty, promuje wzrost i przyspiesza ostateczne dojrzewanie granulocytów

15) Inne czynniki wzrostu:



  • Stem cell factor- czynniki wzrostu o szerokim działaniu, pochodzi z różnych tkanek

  • Erytropoetyna- źródłem są nerki, wspomaga głownie wzrost szeregu erytropoezyny i przyspiesza dojrzewanie erytrocytów

16) Erytropoeza-to powstawanie dojrzałych krwinek czerwonych kolejno z:

proerytroblastów, erytroblastów zasadochłonnych, objętościochłonnych i kwasochłonnych.

Ostatnim stadium są wydostające się już do krwi obwodowej retikulocyty, zawierające już tylko resztki chromatyny w postaci luźnych pasm. Dojrzałe ludzkie erytrocyty nie mają jądra komórkowego.


17) Podstawowym wpływem na różnicowanie się i rozwój erytrocytów erytrocytów progenitorowych komórek UFU-GEMM mają: GM-CSF,-SCF, IL-9, trombospondyna, erytropoetyna
18) Granulopoeza- w trzech osobnych szeregach rozwojowych powstają granulocyty objętościochłonne (neurofile), kwasochłonne (eozynofile), zasadochłonne (bazofile).
19)

  • Wielojądrowe granulocyty (DMN) pochodzą od komórek progenitorowych dojrzewających w szpiku

  • Uwalnianie się do krwi obwodowej jako końcowe formy komórkowe o krótkim okresie życia (2-3dni)

  • Biorą udział w odpowiedzi na stres, zniszczenie tkanki, inwazja patogenów

  • Stanowią 65-75% obwodowych krwinek białych

20) Szereg granulopoetyczny:



  • Mieloblast, promielocyt, mielocyt, metamielocyt, granulocyt pałeczkowaty i segmentowy (o podzielonym jądrze komórkowym)

  • Eozynofile różnią się od neutrofilów dopiero na etapie promielocyta, szereg rozwojowy bazofili jest niejasny

21) Limfopoeza:



  • Zachodzi początkowo w szpiku ale dojrzewanie różni się dla limfocytów T(w grasicy) i B (od razu w szpiku). Ponadto część dojrzałych komórek wraca do szpiku, stąd można tam zaobserwować także późne stadia dojrzewania, np. powstające z limfocytów B komórki plazmatyczne

  • Stanowią ok. 25% krwinek białych

  • 3 typy limfocytów: T(80%), B(10%), NK(10%)

  • cytokiny istotne dla rozwoju limfocytów T: IL-1, IL-23, IL-2, IL-4, IL-6

  • cytokiny dla limfocytów B : SCF, IL-6, IL-11, G-CSF, IL-7

  • cytokiny komórek NK: IL-2, IL-7, IL-12, IL-4, IL-12, IL-6, IL-15

NaCl 0,9 % soli fizjologicznej

Hemoliza-rozpad hemoglobiny
Układy grupowe krwi
1) Krwinki człowieka posiadają na swojej powierzchni charakterystyczny dla siebie zespół antygenów, które umownie podzielono na tzw. Układy grupowe antygenów.


  1. Układ grupowy ABO

    • Opisany w 1909r. przez Landsteinera

    • Synteza antygenów układu ABO pozostaje pod kontrolą co najmniej 3 niezależnych loci zawierających jeden z alleli: H lub h, A1,A2, B i 0, Se i se

    • Antygeny układu ABO pojawiają się w 6 tygodniu życia płodowego

    • Do pełnej ekspresji dochodzi w 6-8 miesiącu po urodzeniu




  1. Przeciwciała układu ABO:

    • W surowicy naturalnie występują przeciwciała skierowane przeciwko antygenom układu ABO nieobecnym w krwinkach

    • Produkcja przeciwciał rozpoczyna się od razu po urodzeniu

    • Największe stężenie obserwuje się między 5 a 10 rokiem zycia




  1. Częstość występowania grup krwi układu ABO w Polsce:

GRUPA KRWI WYSTĘPOWANIE

    • A 38%

    • B 18%

    • AB 8%

    • 0 36%

5)


  • uniwersalnym dawcą jest osobnik z grupą 0 ze względu na brak antygenów A i B na powierzchni komórki

  • uniwersalnym biorcą jest osobnik z grupą AB ze względu na brak przeciwciał anty-A i anty-B




  1. Reakcja aglutynacji (zlepiania)

    • Przeciwciała reagujące z substancjami grupowymi na krwinkach powodują ich zlepianie, co jest widoczne gołym okiem

    • Brak reakcji powoduje, że krwinki pozostają rozproszone w polu reakcji

    • Do typowania krwinek używa się dwóch przeciwciał: anty-A i anty-B




  1. Wynik reakcji (dodatni-tzn. sklejają się)

  • Reakcja dodatnia z przeciwciałem anty-A i ujemna z anty-B to mamy grupę A

  • Reakcja dodatnia z przeciwciałem anty-B i ujemna z anty-A to mamy grupę B

  • Reakcja dodatnia z przeciwciałem anty-A i anty-B to grupa AB

  • Brak reakcji z oboma przeciwciałami to grupa 0


  1. Układ grupowy Rh

  • Najbardziej skomplikowany , na który składa się 45antygenów

  • Odkryty w 1940r. przy pracach z rezusami(Rhesus)

  • Substancje grupowe to białka (kanały błonowe), obecne tylko na erytrocytach

  • Kodowanie na krótkim ramieniu chromosomu 1, przez trzy loci C,D, E

  • Możliwe kombinacje na każdym z pary chromosomów Cde, cDe, cde, CDe, cDE, cdE, CdE, CDE



  1. Grupy krwi układu Rh:

  • W praktyce stosuje się oznaczenie przede wszystkim antygenu D. Osoby u których się go wykrywa zalicza się do grupy Rh(+). Stanowione ok. 85% populacji zachodnioeuropejskiej (rasy kaukazkiej)

  • Jeśli u kogoś nie wykryje się antygenu D, określa się go jako Rh(-) i sprawdza obecność antygenów Ci D odpowiednimi przeciwciałami

  • Gen d jest recesywny zatem:

    • Osobnicy Dd, dD, DD są Rh(+)

    • Osobnicy dd są Rh(-)




  1. Antygen D układu Rh

  • Jest silnie immunogenny a przez to istotny ze względu na możliwość wywołania konfliktu serologicznego matka-dziecko i powikłań poprzetoczeniowych

  • Wywołuje produkcję przeciwciał anty-D u osób Rh(-)




  1. Konflikt serologiczny:

  • Jeśli u dziecka obecny jest immunogenny antygen, którego matka nie ma, konflikt z krwinkami dziecka wywołuje w jej organizmie produkcję przeciwciał

  • Dopóki są to przeciwciała klasy IgM nie zagrażają dziecku, bo nie przechodzą przez łożysko

  • Przeciwciała IgM mogą przenikać przez łożysko i uszkadzać krwinki dziecka

  • Konflikt ten może obejmować:

  • Najczęstszym podłożem konfliktu jest niezgodność w zakresie Rh (95% konfliktów)

  • Zachodzi, gdy matka ma krwi grupy Rh(-) a płód Rh(+)

  • W reakcji potransfuzyjnej wynikającej z niezgodności w układzie ABO reakcja niszczenia obecnych erytrocytów uwarunkowane jest od obecności naturalnych alloprzeciwciał klasy IgM

  • W przypadku konfliktu w układzie Rh, erytrocyty płodu niszczone są przez matczyne przeciwciała klasy IgM, które dostają się do krwi płodu przez łożysko

12)

  • Indukcja pierwotnej odpowiedzi na antygen D Wynika z przedostania się krwi grupy Rh+ dziecka do krwioobiegu matki i zachodzi najczęściej w okresie okołoporodowym lub w trakcie poronienia (średnio w trakcie ciąży do krwi matki przedostaje się 0,1-0,2 ml krwi dziecka)

  • W kolejnej ciąży, jeśli płód dziedziczy grupę krwi Rh+ jego erytrocyty są niszczone z udziałem mechanizmów immunologicznych

  • Przeciwciała anty-D klasy IgM matki łączą się z antygenem D obecnym w krwinkach płodu

  • Spłaszczone erytrocyty ulegają zniszczeniu przez komórki żerne w procesie immunofagocytozy lub w mechanizmie cytotoksyczności komórkowej zależnej od przeciwciał (ADCC)

  • Klinicznie, konflikt serologiczny Rh objawia się najczęściej w postaci choroby hematolitycznej (objawy: niedokrwistość, żółtaczka, powiększenie śledziony i wątroby)

  • Przeciwciała anty-D pojawiają się w krążeniu matki w czasie od 6 tyg.- 3 miesięcy po porodzie

  • Ich miano stopniowo narasta, po czym obniż się, by ulec podwyższeniu w trakcie następnej ciąży, w której występuje niezgodność w zakresie antygenu D

  • Każda kolejna ciąża stymuluje wytwarzanie przeciwciał anty-D i nasila objawy choroby u dziecka



Osoczowe czynniki krzepnięcia krwi


  1. fibrynogen

  2. protrombina

  3. czynnik tkankowy (tromboplastyna)

  4. jony wapniowe

  5. proakceleryna (czynnik chwiejny)

  6. prokonwertyna (czynnik stabilny)

  7. czynnik przeciwhemofilowy-A (AHG-globulina antyhemofilowa)

  8. czynnik Christmasa, czynnik przeciwhemofilowy-B (PTC-skł. Tromboplastyny osoczowej)

  9. czynnik Stuarta-Prowera

  10. czynnk przeciwhemofilowy-C czynnik Rosenthala (PTA-czynnik poprzedzający tromboplastynę osoczową)

  11. czynnik Hagemana, czynnik kontaktu

  12. fibrynaza (FSO)czynnik stabilizujący fibrynę


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna