Historia dogmatów Wymiar godzinowy



Pobieranie 33.98 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar33.98 Kb.
SYLLABUS

Przedmiot: Historia dogmatów
Wymiar godzinowy: – 45 godz. (na studiach stacjonarnych) i zgodnie ze standardami co najmniej 30 godz. na studiach niestacjonarnych. Wszystkie treści programowe przewidziane dla studiów stacjonarnych są realizowane na studiach niestacjonarnych.
Forma zajęć: wykład
Forma ukończenia: zajęcia kończą się egzaminem.
Punkty ECTS: 5
Cel edukacyjny: poznanie rozwoju pojmowania dogmatu w historii Kościoła; definicji dogmatu; kształtowania się dogmatów w Kościele starożytnym i średniowiecznym, głównych elementów dogmatycznych i doktrynalnych reformacji XVI wieku i jej dziedzictwa teologicznego. Student powinien nabyć umiejętność analizy podstawowych terminów charakteryzujących dogmat starożytny i reformacyjny oraz określić znaczenie dogmatu dla rozwoju Kościoła..
Warunki uczestnictwa w zajęciach: wpis na studia I stopnia i zapisanie się na kurs.
Ogólne treści programowe: zajęcia dzielą się na blok wstępny (istota dogmatu, jego pojmowanie w teologii różnych okresów dziejów Kościoła, historia dogmatów a historia teologii), obszerną prezentację nauczania dogmatycznego w Kościele starożytnym i dzielącym się Kościele średniowiecza oraz na prezentację źródeł reformacyjnego pojmowania dogmatu i jego rozumienia w protestantyzmie (monograficzne ujęcie przede wszystkim teologii M. Lutra i J. Kalwina).

Treść zajęć:

Blok I (3 godz.): Istota dogmatu. Historia dogmatów a historia teologii
Dogmat – ujęcie definicyjne (według tekstów soborowych okresu starożytnego, wypowiedzi reprezentatywnych teologów nowożytnych i współczesnych); istota dogmatu w ujęciu fenomenologicznym i hermeneutycznym; pojęcie dogmatu w pracach historyków i teologów XIX i XX wieku; podobieństwa i różnice pomiędzy podejściami badawczymi; problem ujęcia chronologicznego.
Literatura:

a) podstawowa: Wiktor Niemczyk, Historia dogmatów, t.I (różne wydania, rozdz. „Wiadomości wstępne”).

Wacław Hryniewicz, Hermeneutyka w dialogu, Opole 1998, s.77-122.

b) zalecana: Breviarium fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła (różne wydania, wybór).

Aleksy Znosko, Kanony Kościoła prawosławnego (różne wydania, wybór).

Tony Lane, Wiara, rozum, świadectwo. Dzieje myśli chrześcijańskiej, Bielsko-Biała 2001 (wybór).



Historia teologii. t. I: Epoka patrystyczna, pod red. Angelo di Bernar-

dino, Basila Studera, Kraków 2003, s. 15-35.

c) dla wykładowcy: Bernhard Lohse, Epochen der Dogmengeschichte, Stuttgart 19784, s.9-29; 197-235.

Lothar Steiger, Die Hermeneutik als dogmatisches Problem, Gütersloh 1961.

Friedrich Wilhelm Kantzenbach, Programme der Theologie. Denker,

Schulen, Wirkungen. Von Schleiermacher bis Moltmann, München1978

Bengt Hägglund, Geschichte der Theologie. Ein Abriß, Gütersloh

19932, s.230-331.


Blok II (2 godz.): Niezmienność i nieomylność dogmatu
Znaczenie obu tych terminów; podstawowe teksty źródłowe z prac soborów powszechnych; zagadnienie tradycji; dogmat jako wyznanie wiary lub nauczające wyznanie wiary.
Literatura:

a) podstawowa: Bernard Sesboüé, Joseph Wolinski, Bóg zbawienia, Kraków 1999,

s.41-76.

b) zalecana: Breviarium fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła (różne wydania, wybór).

John Henry Newman, O rozwoju doktryny chrześcijańskiej, [Warszawa brw.]; wybór.

c) dla wykładowcy: Gerhard Ebeling, Wort Gottes und Tradition, Göttingen 1964.

Walter Kawerau, Dogmen-analyse als Weg zu einem artgemäßen einigen Christentum, Gotha 1934.

Wolfgang Schweitzer, Schrift und Dogma in der Ökumene, Gütersloh 1953.



Blok III (2 godz.): Protestanckie rozumienie dogmatu
Identyfikacja pojmowania dogmatu na podstawie ewangelickich ksiąg wyznaniowych; stanowisko reformatorów; komentarze teologów i historyków.

Literatura:

a) podstawowa: Heiko A.Obermann, Die Kirche im Zeitalter der Reformation, seria:

Kirchen- und Theologiegeschichte in Quellen, Bd.III,

Neukirchen 1981 (wybór).

Zbigniew Pasek, Wyznania wiary. Protestantyzm, Kraków 19992 Konfesja Sandomierska (różne wydania; wybór)

Księgi Wyznaniowe Kościoła Luterańskiego, Bielsko-Biała 1999 (wybór).

b) zalecana: Leif Grane, Wyznanie Augsburskie. Wprowadzenie w podstawowe myśli Reformacji luterańskiej, Bielsko-Biała 2002.

c) dla wykładowcy: W.Gaß, Geschichte der Protestantischen Dogmatik in ihrem Zusammenhange mit der Theologie überhaupt, Bd.1-2,

Berlin 1854-1857.

Gerhard Sauter, Was heißt: nach Sinn fragen?, München 1982.

Blok IV (8 godz.): Starokościelne początki dogmatów
Przyczyny powstania dogmatów w Kościele starożytnym, sposoby i okoliczności kształtowania dogmatu starokościelnego (I – IV sobór powszechny).
Literatura:

a) podstawowa: Dokumenty soborów powszechnych. Tekst grecki, łaciński, polski, t.

I, Kraków 2001, s. 21 – 257.

Marek Starowieyski, Sobory Kościoła niepodzielonego, Tarnów 1994,

s. 8 – 78.

John N.D. Kelly, Początki doktryny chrześcijańskiej, Warszawa 1988.

Henryk Pietras, Początki teologii Kościoła, Kraków 20001, 20072.

b) zalecana: Klaus Schatz, Sobory powszechne. Punkty zwrotne w historii Kościoła,

Kraków 2001, s. 22-66.

Historia teologii. t. I: Epoka patrystyczna, Kraków 2003, s. 481 - 493.

Martin Werner, Die Entstehung des christlichen Dogmas, Stuttgart

1959.

c) dla wykładowcy: Karl Sturmer, Konzilien und ökumenische Kirchenversammlun-



gen, Göttingen 1962, s. 24 – 53.

Alfred Adam, Lehrbuch der Dogmengeschichte, Bd. I, Gütersloh

1965, Berlin (Ost) 1970 (wybór).


Blok V (10 godz.): Historia dogmatów w średniowieczu
Próby przezwyciężenia kryzysu pochalcedońskiego; spór o obrazy; kryzys focjański; dogmatyczne przesłanki tzw. schizmy wschodniej (1054); dogmaty i teologia Kościoła Zachodniego i Wschodniego do 1453 r.; spory teologiczne (w tym spór o Wieczerzę Pańską, spór o predestynację, spór o pozycję papieża rzymskiego); scholastyczna nauka o łasce i usprawiedliwieniu; koncepcja sakramentów.
Literatura:

a) podstawowa: Dokumenty soborów powszechnych. Tekst grecki, łaciński, polski, t.

I, Kraków 2001, s. 261 – 381; t. II - III, Kraków 2002 – 2003 (wybór).

Wiktor Niemczyk, Historia dogmatów, t.I (różne wydania; odpowiednie

rozdziały).

Marek Starowieyski, Sobory Kościoła niepodzielonego, Tarnów 1994,

s. 78 - 155.

John Meyendorff, Teologia bizantyjska, Warszawa 19841, Kraków

20072.

Andrzej Siemianowski, Filozoficzne podłoże rozłamu chrześcijaństwa,

Wrocław 1993.

b) zalecana: Janusz Dyl, Sobory powszechne w drugim tysiącleciu chrześcijaństwa,

Tarnów 1997 (wybór).

Klaus Schatz, Sobory powszechne. Punkty zwrotne w historii Kościoła,

Kraków 2001, s. 67 - 160.

Historia teologii. t. II: Epoka średniowieczna, Kraków 2005 (wybór).

Francis Dvornik, Bizancjum a prymat Rzymu, Warszawa 1985.

Hugo Rahner, Kościół i państwo we wczesnym chrześcijaństwie, Warszawa 1986.

Josef Pieper, Scholastyka, Warszawa 2000.

Stefan Świeżawski, Święty Tomasz na nowo odczytany (różne wydania;

fragmenty).

Bronisław Burlikowski, Anzelma z Aosty próba racjonalizacji wiary,

Warszawa 1971.

c) dla wykładowcy: Karl Sturmer, Konzilien und ökumenische Kirchenversammlun-

gen, Göttingen 1962, s. 24 – 53.

Alfred Adam, Lehrbuch der Dogmengeschichte, Bd. II, Gütersloh

1968, Berlin (Ost) 1973 (wybór).

Bernhard Lohse, Epochen der Dogmengeschichte, Stuttgart 19784, s.139-156.

Bengt Hägglund, Geschichte der Theologie, Gütersloh 19932, s.115-122.


Blok VI (8 godz.): Myśl dogmatyczna luteranizmu
Źródła reformacyjnej myśli dogmatycznej; zasadnicze poglądy dogmatyczne Marcina Lutra, ich źródła erudycyjne i polemiczne; hermeneutyka Lutra i nurtów chrześcijaństwa „entuzjastycznego” XVI wieku; źródła ortodoksji luterańskiej i jej konflikt z filipizmem (oraz osiandryzmem); dogmat w refleksji ortodoksji i pietyzmu Spenera.
Literatura:

a) podstawowa: Księgi Wyznaniowe Kościoła Luterańskiego, Bielsko-Biała 1999 (wybór).

Leif Grane, Wyznanie Augsburskie. Wprowadzenie w podstawowe

myśli Reformacji luterańskiej, Bielsko-Biała 2002.

Heiko A. Oberman, Marcin Luter. Człowiek między Bogiem a diabłem

(różne wydania).

Myśl filozoficzno-religijna Reformacji XVI wieku, opr. Lech Szczucki, Warszawa 1972 (wybór; min. s. 168-233).

b) zalecana: Edmund Schlink, Theologie der lutherischen Bekenntnisschriften, Berlin 1954.

Friedrich Brunstädt, Theologie der lutherischen Bekenntnisschriften, Gütersloh 1951.

Friedrich Mildenberger, Theologie der lutherischen Bekenntnisschriften, Stuttgart 1983.

Stanisław C.Napiórkowski, Solus Christus (różne wydania).

Gabriela Wąs, Kaspar von Schwenckfeld. Myśl i działalność do 1534



roku, Wrocław 2005.

c) dla wykładowcy: Carl Heinz Ratschow, Lutherische Dogmatik zwischen Reforma-



tion und Aufklärung, Teil I-II, Gütersloh 1964-1966.

Gerhard Ebeling, Luther. Einführung in sein Denken, Tübingen 19814.

Paul Althaus, Die Theologie Martin Luthers, Gütersloh 1962.

Alexandre Koyré, Mistycy, spirytualiści, alchemicy niemieccy XVI



wieku, Gdańsk 1995.

Józef Kosian, Mistyka śląska. Mistrzowie duchowości śląskiej, Wrocław

2001.

Blok VII (8 godz.): Myśl dogmatyczna w tradycji reformowanej
Źródła reformowanej myśli dogmatycznej; zasadnicze poglądy dogmatyczne Huldrycha Zwingliego, Henryka Bullingera i Jana Kalwina, ich źródła erudycyjne i polemiczne; rola synodu w Dordrechcie i ruchu purytańskiego; Konfesja Westminsterska i jej znaczenie historyczne oraz współczesne.
Literatura:

a) podstawowa: Hans-Walter Krumwiede u.a., Neuzeit, seria: Kirchen- und Theologie-



geschichte in Quellen, Bd.IV/1, Neukirchen 1979 (wybór).

Myśl filozoficzno-religijna Reformacji XVI wieku, opr. Lech Szczucki, Warszawa 1972, s.106-167, 277-416.

Zbigniew Pasek, Wyznania wiary. Protestantyzm (różne wydania;

rozdział o doktrynie reformowanej).

Piotr Jaskóła, Panem jest Duch. Zasadnicze kierunki reformowanej pneumatologii, Opole 2000.

Stanisław Piwko, Jan Kalwin. Życie i dzieło, Warszawa 1995.

b) zalecana: Piotr Jaskóła, Spiritus effector. Nauka Jana Kalwina o roli Ducha Świętego w misterium zbawienia, Opole 1994.

George R. Potter, Zwingli, Warszawa 1994.

Jan Rohls, Theologie reformierter Bekenntnisschriften, Göttingen 1987.

c) dla wykładowcy: Gottfried W.Locher, Die Theologie Huldrych Zwinglis im Lichte seiner Christologie, Teil 1: Die Gotteslehre, Zürich 1952.

Gottfried W. Locher, Die Zwinglische Reformation im Rahmen der europäischen Kirchengeschichte, Göttingen 1979.

T. F. Torrance, Calvin’s Lehre vom Menschen, Zollikon 1951.

Peter Walser, Die Prädestination bei Heinrich Bullinger, Zürich 1957.



Blok VIII (4 godz.): Protestancka teologia i myśl dogmatyczna XIX i XX wieku
Protestantyzm XVIII wieku; geneza metodyzmu. Teologia ewangelicka od F.D.E. Schleiermachera; założenia romantycznej i liberalnej teologii protestanckiej. Założenia teologii K. Bartha i krytyka teologii dialektycznej. Węzłowe punkty teologii XX w.
Literatura:

a) podstawowa: Zbigniew Pasek, Wyznania wiary. Protestantyzm (różne wydania,

wybór) .

Karol Karski, Teologia protestancka XX wieku, Warszawa 1971.

b) zalecana: Charles R. Gresham, Teologia XX wieku, Warszawa 1999.

Marcin Hintz, Etyka ewangelicka i jej wymiar eklezjalny. Studium



historyczno-systematyczne, Warszawa 2007.

Bogusław Milerski, Z problemów hermeneutyki protestanckiej, Łódź

1996.

c) dla wykładowcy: Friedrich Wilhelm Kantzenbach, Programme der Theologie,



München 1978.

Ponadto zestawienie literatury obejmuje:


w dziale prac zalecanych:

- cykl Historia dogmatów pod red. Bernarda Sesboüé, t.1-4, Kraków 1999-2003 (wybór);

- Jean Daniélou, Teologia judeochrześcijańska, Kraków 2002;

- Friedrich Loofs, Leitfaden zum Studium der Dogmengeschichte (różne wydania);

- Adolf von Harnack, Dogmengeschichte, Tübingen 19226 (i nast.; wydanie jednotomowe).

w dziale prac dla wykładowcy:

- Dogmengeschichtliches Lesebuch, hrsg.v. Heinrich Rinn, Tübingen 1914;

- Walther Koehler, Dogmengeschichte als Geschichte des christlichen Selbstbewusstseins, Bd. I-II, Zürich 1951 (Bd.I wyd. 3.);

- Reinhold Seeberg, Lehrbuch der Dogmengeschichte, Bd. I-IV.2 (różne wydania);

- Handbuch der Dogmen- und Theologiegeschichte, hrsg. v. Carl Andresen, Bd.1-3, Göttingen 1982-1984.



Repetytorium do egzaminu:
- Tony Lane, Wiara, rozum, świadectwo. Dzieje myśli chrześcijańskiej, Bielsko-Biała

2001.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna