Historia Powszechna XVI-XVII wiek



Pobieranie 224.48 Kb.
Strona1/12
Data05.05.2016
Rozmiar224.48 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Historia Powszechna XVI-XVII wiek
XIV/XV kryzys gospodarki i feudalizmu. Wojny, epidemie, nieurodzaje.

Ludność XVI - 85-90 mln. – stały wzrost. Przeciętna życia XVI i XVII 25 lat, umieralność noworodków 50%. Straty w wojnach XVII – 1ml. Rozwój transportu i handlu przyczynia się do wzrostu ludności.

Wzrost techniki produkcji gł. tkanin (z kołowrotka postęp – warsztat tkacki), obróbka metali. Koło wodne, pompy, miechy, dźwigi.

Druk Biblia Gutenberga 200 egz 1455. Drzeworyt, Maso Finiguerra ok. 1460 – uzupełnieniem druku. Zegary – kolebka techniki prec.

Postęp w technice wojennej, ciężka artyleria – zmiany w technice wojennej i zmierzch średniowiecznego rycerstwa.

XVII w – rozwój rolnictwa, ochłodzenie klimatu i wzrost cen. Podział na 2 strefy rolnicze:



  • Na wschód od Łaby rozwój folwarku pańszczyźnianego – produkcja na zbyt (zwiększenie poddaństwa chłopów – wtórne poddaństwo), zapewnienie bezpłatnej siły roboczej.

  • Na zachód od Łaby gospodarka rolna oparta na większych i średnich gospodarstwach dzierżawionych przez chłopów.

Oba typy gospodarstw nastawione na dochodowość. Wypierany system cechowy.
Nakład: forma organizacji procesu produkcji, w której pracownicy wykonują produkty (lub ich części) u siebie w domu, przy użyciu materiałów i narzędzi dostarczonych przez firmę organizującą tego typu produkcję. System nakładczy zwalczany przez miasta rozwijał się na wsi i był początkiem procesu kapitalistycznego. Pracownik najemny.

Manufakturazakłady produkcyjne oparte na podziale pracy. Lepsza organizacja niż warsztaty rzemieślnicze.

Akumulacja pierwotna – sprzedaż siły roboczej – powstaje rynek pracy najemnej. Praca jako towar na sprzedaż. Oddzielenie wytwórcy od środków wytwarzania - Marks.
W XVI/XVII w rozwój gospodarki towarowo-pieniężnej – powstawały towarzystwa handlowe, kampanie, obok średniowiecznych gildii kupieckich. Celem monopolizacja. Rozwijają się banki, powstają giełdy wekslowe, towarowe.

Domy bankierskie zajmowały się wszystkim, produkcją, kredytem, handlem. – Fuggerowie augsburscy (w Polsce Fukier).

Sprowadzenie wielkich ilości złota przez kolonizatorów wpływa na wzrost cen. Także wzrost liczby ludności i odpływ do miast.

Bogacą się mieszczanie i chłopi. Spadają dochody szlachty przez co staje się aktywniejsza. Zubożała w XV w przechodzi do ofensywy. Ekspansja kolonialna, rozwój folwarku pańszczyźnianego.

Katastrofy i zmiany klim doprowadzały do klęsk głodu, także nadmierny przyrost nat, zniszczenia woj. Z głodem w parze epidemie. Ludożerstwo. Gruźlica i choroby weneryczne. Powszechne zjawisko strachu i lęku. Przed morzem, gwiazdami, zarazom, gwałtem.



2 szlaki europejskie:

  • północny M. Północne i M. Bałtyckie – łączące Anglię, Flandrię, Brabancję (kraina w Belgii, Hol i Lotaryngii) z Pol i Rusią.

  • Płd czyli śródziemnomorski (gł. prod. Luksusowe, przyprawy), odpływ szlachetnych kruszców na wsch – deficyt europejski.

Handel południowy przeżywał kryzys – przyczyny: zwiększa się liczba pośredników, osadzenie Turków w Azji Mn. Turcy w przeciwieństwie do Arabów tępili handel śródz. W tym celu istniała potrzeba znalezienia innych dróg, gł. do Indii. Historycy inni uważają, że czynnikiem odkryć była szlachta gł. portugalska (nie kapitał kupiecki) – kryzys gospodarki feudalnej pchnął ich w kierunku poszukiwań celem rekompensaty. Badania dowodzą, że Turcy nie utrudniali handlu lewantyńskiego, wręcz przeciwnie.

Kulistość ziemi od czasów Ptolemeusza (100-168 system geocentryczny) zapomniana – mapy prymitywne, baśniowe podejście. Wiedza wraca od Arabów, stali dużo wyżej.


Ludy Ameryki:

  1. Aztekowie - (Meksyk) - Podbój Cortes 1519-1521. Montezuma II 1502-1520.

Główne miasto Tenochitlan liczba różna od 50-600 tyś mieszkańców. Kontynuacja kultury Tolteków. Organizacja typowo militarna - podboje. Używali pismo hieroglificznym (pismo znakowe i obrazkowe) i fonetyczne (głoskowe, zgodny z wymową). Służba wojskowa od 15 roku życia. Liczenie 20. Kalendarz dokładniejszy niż w E, 365 dni. Ofiary z ludzi, serca darowano bogom. Kanibalizm. Wiara w życie pozagrobowe; w piekło i raj. Sąsiadami na płd-wsch Majowie.

  1. Majowie – (Gwatemala, Salwador, Honduras) – w chwili odkrycia cywilizacja w okresie schyłkowym,

Miasta po ok. 200 tyś, ok. 15 mln mieszkańców (dziś tylko 2 mln). Znali zero, system liczbowy ujęty w 20. Astronomia i kalendarz dokładniejszy niż u Azteków. Najwyższa kultura artystyczna: malarstwo, architektura, snycerstwo (rzeźba w drewnie). W miastach brak ulic, nie były stałe. Pismo hieroglificzne. Podstawą organizacji w miastach był klan. Dziedziczny naczelnik. Szczyt świetności w IV-IX w. W XV wojny domowe, epidemia ospy. Porównuje się ich miasta-państwa do Greków. 1517 podbici przez Hiszpanów.

  1. Inkowie – (Peru, Chile) – Podbój Francisco Pizarro i Diego Almagro 1531-1533 z 200 żołnierzami – Atahuallpa.

Najwyżej cywilizowane państwo A.Płd. stolica Cuzco, ok. 9 mln. Organizacja klanowo-plemienna, ale wyodrębnia się ustrój klasowy. Wspólna własność. Nie dorównywali Az i Maj w poziomie nauki, ale przewyższali w dziedzinie archit, budowie dróg 1500 i 2000 km nie znała E. Sygnalizacja optyczna za pomocą ognia i dymu. Stąd rozprzestrzeniają się ziemniaki. Hodowali lamy jako zwierzęta juczne. Pismo sznurowe. Na wysokim poziomie medycyna, gł. chirurgia. Wojna domowa przyczyna rozpadu imperium.
Odkrycia geograficzne:

Bartolomeo Diaz 1487 – Przylądek Dobrej Nadziei – Portugalczyk, królem Jan II.

Kolumb – Geueńczyk, Król Port Jan II odrzuca ofertę. Zwraca się do Izabeli, króla ang. Henryka VII i fr. Karola VIII, ale bezskutecznie. Ponownie udaje się do Hiszpanii, skapitulowała 1492 Grenada, a Izabela i Ferdynand mogli poświęcić się innym sprawom. Pierwsza wyspa San Salvador 12 X 1492. Odbył 4 podróże. Do końca nie zdawał sobie sprawy, że odkrył nowy ląd.

Vasco da Gama - 1498 – dociera do Indii.

Amerigo Vespucci1500-1505 – zbadał wybrzeża A. Płd. – od jego imienia nowy ląd nazywano Ameryką.

Ferdynand Magellan1519-1522 opłynął dookoła świat, ginie podczas wyprawy.
Odkrycia zapoczątkowały okres drapieżnej ekspansji kolonialnej. Handel z morskiego przekształcił się w oceaniczny. Potęga miast włoskich i hanzeatyckie upadały na rzecz miast Portugalii i Hiszpanii: Kadyks, Lizbona, Sewilla, Antwerpia.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna