Historia zamku w olsztynie



Pobieranie 6.64 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar6.64 Kb.
HISTORIA ZAMKU W OLSZTYNIE
Ruiny średniowiecznego zamku swoją tajemniczością przyciągają turystów i historyków.
Pierwsza informacja o zamku znajduje się w Kronice Janka z Czarnkowa z roku 1343. Kronikarz życia i działalności Kazimierz Wielkiego, wyliczając zamki wybudowane przez tego monarchę, wymienił i zamek w Olsztynie. Następna zawarta jest w dokumencie Kazimierza Wielkiego i datowana na września 1349.
Kazimierz Wielki rozbudował istniejący już drewniany zamek i wybudował mocną, murowaną twierdzę warowną w stylu gotyckim. Warownia olsztyńska nie była rezydencją magnacką, ale miała znaczenie militarne. Zamek miał za zadanie osłaniać ziemie polskie od napadów ze strony Śląska. Wchodził w skład wielu fortyfikacji na przygranicznym obszarze Małopolski ze Śląskiem.
Z historią zamku olsztyńskiego związana jest sprawa Maćka Borkowica, o której pisze Jan Długosz w swojej Kronice. Wojewoda poznański za dokonywane rozboje został wtrącony do olsztyńskiego lochu i skazany na śmierć głodową.
Po śmierci Kazimierz Wielkiego w 1370 roku jego następca Ludwik Węgierski oddał w lenno zamek olsztyński Władysławowi Opolczykowi.. W 1396 roku Władysław Jagiełło unieważnia tę decyzję i włącza zamek do Korony. Zamek jest w tym okresie siedzibą starostwa niegrodowego. Ma wzmocnioną i stałą załogę wojskową. Władysław Jagiełło przekazał zamek Janowi ze Szczekocin herbu Odrowąż. Przeprowadził on generalną modernizację i rozbudowę zamku. Po jego śmierci starostami zostali jego synowie Paweł i Piotr "Woda" ze Szczekocin.
W latach 1442-1457 zamek był kilkakrotnie najeżdżany przez książąt Śląskich. Szczególną rolę odegrał zamek w roku 1455, kiedy złupiono i spalono Mstów.
Wojewoda krakowski, Mikołaj z Przyrowa, chcąc przywrócić zamkowi dawną świetność zamienił zamek w Olsztynie we wspaniałą siedzibę.
Korzystny okres w dziejach zamku nastąpił na początku XVI wieku. Został odrestaurowany


i powiększony przez kolejnych starostów: Mikołaja Szydłowieckiego, Piotra Opalińskiego oraz Jana i Joachima Ocieskich. W tym czasie zamek był dobrze uzbrojony a jego murów broniła 23 osobowa załoga.
W 1587 roku załoga pod dowództwem Kaspra Karlińskiego broniła zamku przed wojskami arcyksięcia austriackiego Maksymiliana Habsburga. Wojsko Maksymiliana nie mogąc zdobyć twierdzy zastosowało straszliwy podstęp. Najmłodszego syna Karlińskiego podczas szturmu na zamek użyło jako tarczy ochronnej. Kasper Karliński jako pierwszy odpalił działo i zabił własnego syna. Po tym wydarzeniu wojska Maksymiliana wycofały się. Burgrabia Kasper Karliński ani siłą ani podstępem nie dał opanować zamku.
Zamek olsztyński podczas oblężenia nie został zdobyty, jednak na skutek ostrzału artyleryjskiego mocno ucierpiał. W latach 1620-30, kiedy starostą był Mikołaj Wolski, część zamku została rozebrana. Uszkodzony i nie remontowany w 1656 roku szybko został zdobyty przez Szwedów. Od tego czasu zamek popadł w ruinę. W 1722 roku ruiny częściowo rozebrano, a materiał wykorzystano do odbudowy spalonego kościoła w Olsztynie.
Do naszych czasów dotrwały już tylko zamkowe ruiny. W 1959 roku z inicjatywy Muzeum Regionalnego w Częstochowie pozostałości murów zostały zabezpieczone jako trwała ruina.
Zamek w Olsztynie i związane z nim wydarzenia historyczne były tematem wielu malarzy, literatów a także filmowców.
Tacy malarze jak Franciszek Kostrzewski, Tadeusz Mączyński, Napoleon Orda, Stanisław Rudlicki, Kazimierz Alchimowicz, Jan Matejko oraz Juliusz Kossak utrwalili zamek i jego okolice.
Uwięzienie i śmierć Maćka Borkowica czy heroizm Kaspra Karlińskiego stały się tematem wielu pisarzy i poetów. Są wśród nich: Adam Pajgert, Aleksander Fredro, Władysław Syrokomla (Ludwik Kondratowicz), Władysław Bełza, Henryk Nowakowski, Stefan Witwicki, Konstanty Damrot, Józef Grajnert, Józef Ignacy Kraszewski, Wincenty Rapacki.
Zamek w Olsztynie i okoliczne krajobrazy były wykorzystane w filmach historycznych jako tereny plenerowe. Nakręcono tu: "Rękopis znaleziony z Saragossie" w reżyserii Wojciecha J. Hasa, "Hrabinę Cosel" w reżyserii Jerzego Antczaka, "Polonia Restituta" w reżyserii Bogdana Poręby.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna