Human Rights Watch (hrw)



Pobieranie 0.55 Mb.
Strona9/9
Data27.04.2016
Rozmiar0.55 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9
China: State Control of Religion, HRW 1997, ss. 100-103.

86 Por. art. 18 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.

87 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003.

88 Tenzin Delek przeznaczał na utrzymanie szkoły datki, które otrzymywał, odprawiając rytuały religijne, chińscy urzędnicy uważali jednak, że pieniądze przekazuje mu tybetański rząd emigracyjny. HRW nie zajmuje stanowiska w sprawie legalności owego rządu. Por. Załącznik I.

89 HRW, wywiad z NZ, 15 grudnia 2003.

90 HRW, wywiad z PA, 4 sierpnia 2003.

91 Ibid.

92 HRW, wywiad z EJ, 3 września 2003.

93 Nie dysponujemy kopią żadnego formalnego przepisu, ale w wielu oświadczeniach mówiono o „wystarczającej” liczbie klasztorów i mnichów. W wewnętrznym „Dokumencie nr 5 Powiększonej Sesji Plenarnej Stałego Komitetu [IV Zjazdu] KPCh TRA”, sporządzonym dla najwyższych przedstawicieli partii w regionie, czytamy na przykład: „Trend budowania klasztorów i rekrutowania nowych mnichów i mniszek na ich życzenie powinien zostać natychmiast powstrzymany. (...) Klasztory, w których określono już liczbę mnichów powinny być dalej ograniczane; nie wolno dopuszczać do przekroczenia limitów. Nadliczbowych mnichów należy wydalać, a w klasztorach, w których nie ma jeszcze limitów, należy je bezzwłocznie określić”. Por. TIN, HRW, Odcinanie głowy węża – Tybet w latach 1994-1995: Więcej kontroli, HFPC 1996, oraz „1997 Plan for TAR: Agriculture, Industry and Re-education”, TIN News Update, 18 lipca 1997.

94 HRW, wywiad z EJ, 3 września 2003.

95 HRW, wywiad z AQ i EJ, 20 maja 2003.

96 Tybetańskie Centrum Praw Człowieka i Demokracji (TCHRD), „Kampania przeciwko Dalajlamie w Kardze i Lithangu”, HFPC 14 listopada 2003.

97 International Campaign for Tibet, „Protesty w Kardze”, HFPC 14 listopada 2003.

98 Ibid.

99 HRW, wywiad z GK, 23 kwietnia 2003.

100 HRW, wywiad z EJ, 3 września 2003.

101 Ibid.

102 Ibid.

103 HRW, wywiad z AQ, 17 kwietnia 2003.

104 HRW, wywiad z GK, 23 kwietnia 2003; z AQ, 4 lipca 2003; i z EJ, 24 września 2003.

105 HRW, wywiad z AQ, 3 lipca 2003.

106 HRW, wywiad z NZ, 15 grudnia 2003.

107 HRW, wywiad z AQ, 3 lipca 2003.

108 HRW, wywiad z NZ, 15 grudnia 2003.

109 HRW, wywiad z EJ, 3 września 2003.

110 HRW, wywiad z MR, 10 września 2003.

111 HRW, wywiad z GK, 23 kwietnia 2003.

112 HRW, wywiad z EJ, 3 września 2003.

113 Popularne określenie tybetańskie., określające przystąpienie do klasztoru.

114 Formalnie: Lithang Dziamczen Czekhorling.

115 Joy, Blakeslee, Adhe Tapontsang, Ama Adhe: The Voice That Remembers, Wisdom Publications 1997, ss. 42-83.

116 Tsering Shakya, The Dragon in the Land of Snows, ss. 136-144, 165-170.

117 HRW, wywiad z KR, 5 września 2003.

118 HRW, wywiad z RP, 13 października 2003.

119 HRW, wywiad z FP, 5 września 2003. Władze „zapraszały” tych, których chciały poddać „reedukacji” na kilkutygodniowe kursy, z reguły organizowane jak najdalej od miejsca zamieszkania. Instruktorzy próbowali przekonać reedukowanych, że współpraca z władzami leży w ich najlepszym interesie.

120 Klasztor Labrang w prowincji Gansu, czyli tybetańskim Amdo, został całkowicie zniszczony podczas rewolucji kulturalnej. Odbudowany, stał się słynną atrakcją turystyczną, ale jego znaczenie wynika przede wszystkim z wysokiego poziomu nauczania i możliwości uzyskania tu najwyższych buddyjskich tytułów naukowych.

121 Robert Barnett, A Poisoned Arrow: The Secret Report of the 10th Panchen Lama, TIN 1998, s. XIII.

122 Obecnie w największych ceremoniach w Lithangu – w którym na stałe rezyduje około stu duchownych – uczestniczy ponad 1.500 mnichów. Lithang ma 113 filii, w tym Orthok. Każdy mnich „ma” dwa klasztory: ten, w którym mieszka, i główny, któremu podlega.

123 Por. Asia Watch (obecnie Human Rights Watch / Asia), “Document 19: The Basic Viewpoint and Policy on the Religious Question During Our Country’s Socialist Period” [w:] Freedom of Religion in China, HRW 1992, ss. 33-45.

124 HRW, wywiad z KR, 29 kwietnia 2003.

125 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003.

126 HRW, wywiad z DQ, 3 kwietnia 2003.

127 HRW, wywiad z FP, luty 2000.

128 HRW, wywiad z CW, 10 kwietnia 2003.

129 HRW, wywiad z CW, 11 listopada 2003.

130 „Miasto” odnosi się to do skupiska wiosek lub osad, z których jedna jest siedzibą władz administracyjnych.

131 HRW, wywiad z CW, 17 kwietnia 2003.

132 HRW, wywiad, lipiec 2003.

133 We wrześniu 1998 roku, po katastrofalnych powodziach, ówczesny premier Zhu Rongji ogłosił nową politykę ochrony lasów. Por. np. „Chinese Premier Launches War Against Loggers Amid Flood”, AFP, 14 września 1998; „Chinese premier urges against deforestation on tour of Sichuan”, BBC Monitoring, 23 września 1999; “Major Events in China”, Inside China Mainland”, 1 listopada 1998 (zawierający fragmenty artykułu opublikowanego 5 września 1998 w Wen Wei Po).

134 Granicę tę wyznaczono co najmniej dziesięć lat wcześniej.

135 HRW, wywiad z CW, 22 kwietnia 2003.

136 HRW, wywiad z CW, 30 lipca i 11 listopada 2003.

137 HRW, wywiad z CW, 30 lipca 2003.

138 Ibid.

139 Na konieczność odwoływania się do autorytetu klasztorów, by zapobiegać protestom, zwraca uwagę Emily Yeh: „Państwo zwraca się do przywódców religijnych o mediację w sporach, podważając w ten sposób własną tezę, że jedyna prawowita władza w Chinach jest świecka i ateistyczna”. Emily T. Yeh, “Tibetan Range Wars: Spatial Politics and Authority on the Grasslands of Amdo” [w:] Development and Change, 34(3), ss. 499-523, 2003.

140 HRW, wywiad z CW, 10 kwietnia 2003. Trudno orzec, czy konstytucja ChRL z 1982 roku ustanawia taką ochronę. Artykuł 26 stanowi: „Państwo chroni i ulepsza środowisko, w którym żyją ludzie, oraz środowisko naturalne (...) Państwo organizuje i popiera zalesianie i ochronę lasów”. Bardziej szczegółowe są przepisy obowiązującej wówczas Ustawy w sprawie autonomii regionów mniejszości narodowych. Według artykułu 28 „organy samorządowe regionów autonomicznych będą gospodarować bogactwami naturalnymi w owych regionach i chronić je”; „organy (...) będą chronić i eksploatować łąki i lasy; organizować i zachęcać do sadzenia drzew i traw. Niszczenie łąk przez jakąkolwiek organizację lub osobę będzie zakazane”. Zgodnie z artykułem 45 „organy (...) będą chronić i rozwijać (...) środowisko naturalne”. Artykuł 62 stanowi natomiast, że „eksploatując bogactwa naturalne i prowadząc prace budowlane w regionach autonomicznych, państwo (...) będzie zwracać baczną uwagę na (...) dążenia i życie zamieszkujących je mniejszości”.

141 HRW, wywiad z CW, 17 kwietnia 2003.

142 HRW, wywiad z EJ, 24 czerwca 2003.

143 HRW, wywiad z FP, 29 lipca 2003.

144 HRW, wywiad z DQ, 3 kwietnia 2003.

145 Dalajlama przedstawił Pięciopunktowy plan pokojowy na forum podkomisji praw człowieka Kongresu USA 21 września 1987 roku, oskarżając Chiny o „nielegalną okupację Tybetu” i podkreślając, że „w chwili inwazji Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (1949-50) był on w pełni niepodległym krajem”. Mówiąc o Tybecie, Dalajlama precyzuje, że idzie o Tybetański Region Autonomiczny, Kham i Amdo. Plan obejmował m.in. zaprzestanie prowadzenia polityki przesiedlania ludności chińskiej oraz negocjacje w sprawie przyszłego statusu Tybetu. Propozycja strasburska, jego nieco zmodyfikowana wersja przedstawiona w Parlamencie Europejskim 15 czerwca 1988 roku, zakładała przeobrażenie Tybetu w „samorządną, demokratyczną jednostkę polityczną (...) związaną z Chińską Republiką Ludową”. Wedle niej, choć ChRL miała „pozostać odpowiedzialna za prowadzenie polityki zagranicznej Tybetu”, rząd Tybetu powinien posiadać własne Biuro Spraw Zagranicznych, „utrzymujące i rozwijające kontakty” w sprawach „nie dotyczących kwestii politycznych”, oraz „mieć prawo do decydowania o wszystkich sprawach dotyczących Tybetu i Tybetańczyków”. Rząd Chin odrzucił Plan i Propozycję jako „zawoalowane” wezwania do niepodległości Tybetu.

146 Po odwilży w 1980 roku niektórzy lamowie zaczęli po cichu, bez udziału urzędników państwowych, rozpoznawać inkarnacje. W 1995 roku w TRA wprowadzono nowe przepisy, nakazujące konsultacje z władzami; nic nie wiadomo o podobnych rozporządzeniach na szczeblu krajowym, w Kardze lub Sichuanie.

147 Szczegółowe omówienie zmian w polityce wobec religii znajdzie Czytelnik w: TIN, HRW, Odcinanie głowy węża – Tybet w latach 1994-1995: Więcej kontroli, HFPC 1996, a przykładowe programy „edukacji patriotycznej” w: HRW, „Excerpts from Questions and Answers on the Patriotic Education Program in Monasteries” [w:] China: State Control of Religion, HRW 1997, ss. 100-103; oraz TIN, „A Brief Summary of Propaganda Materials for Patriotic Education in Tibetan Buddhist Monasteries” [w:] Tibet Since 1950: Silence, Prison, or Exile, Aperture Foundation, HRW 2000, ss. 88-89.

148 HRW, wywiad z DQ, 3 kwietnia 2003.

149 HRW, wywiad z DQ, 7 sierpnia 2003.

150 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003.

151 Ibid. HRW, wywiad z DQ, 3 kwietnia 2003.

152 HRW, wywiad z DQ, 3 kwietnia 2003.

153 Por. Isabel Hilton, „1. The Dalai Lama”, Independent, 22 września 1999; David Van Biema, „Monks vs. Monks”, Time Magazine, vol. 151, nr 18, 11 maja 1998.

154 HRW, wywiad z KR i ZB, 5 września 2003; oraz z HM, 7 sierpnia 2003.

155 HRW, wywiad z HM, 7 sierpnia 2003.

156 HRW, wywiad z KR, 22 września 2003.

157 HRW, wywiad z KR, 14 grudnia 2002.

158 HRW, wywiad z DQ, 4 kwietnia 2003. Por. Załącznik II.

159 Zarzut ten dotyczył klasztoru, który dosłownie się rozpadał. Jego umierający lama przekazał swoje obowiązki Tenzinowi Delkowi. Drugi lama zaproponował odbudowanie klasztoru w innym miejscu, wywołując ostry spór wśród mnichów i świeckich. Tenzin Delek zdołał załagodzić konflikt. HRW, wywiad z DQ, 28 lipca 2003.

160 Rząd Chin próbuje kontrolować proces rozpoznawania inkarnacji, by zapewnić sobie legitymację do podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie wyboru następnego Dalajlamy. Por. np. „Chinese Regulations and Procedures on the Panchen Lama Reincarnation”, Documents and Statements from Tibet, 1995, TIN Background Briefing Paper No. 25, TIN 29 grudnia 1995, ss. 2-5; “Official on PRC Authority Over Tibetan Religion”, AFP, 18 stycznia 2000; “China: Tibetans Welcome Reincarnated Seventh Living Buddha”, People’s Daily Online, 31 stycznia 2000 (kopia w archiwum HRW). Przy mniej ważnych inkarnacjach procedura ta sprowadza się do konsultacji między urzędnikami a duchownymi.

161 HRW, wywiad z EJ, 20 maja 2003.

162 Zhuren jest „pomostem” – przekazuje wiadomości mnichom i informuje o ich pretensjach. Odpowiada za dostosowanie podlegającego mu klasztoru do wymogów nowej polityki oraz za egzekwowanie w nim nowych przepisów i zasad.

163 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”. To jedyny artykuł mówiący o przynależności Tenzina Delka do lokalnej OLPKK. OLPKK jest elementem Frontu Jedności. Należą do niej bezpartyjni, z reguły znani, popierający politykę partii.

164 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003.

165 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”.

166 Oskarżono go o „prowadzenie działalności politycznej pod płaszczykiem religii”. HRW, wywiad z FP, 29 lipca 2003; i z EJ, 11 listopada 2003.

167 HRW, wywiad z EJ, 20 maja 2003.

168 Ibid. Oraz HRW, wywiad z FP, 1 maja 2003.

169 HRW, wywiad z EJ, 11 listopada 2003.

170 Ibid.

171 Ibid.

172 Ibid.

173 HRW, wywiad z EJ, 21 lipca 2003.

174 HRW, wywiad z FP, 1 maja 2003.

175 Ibid.

176 HRW, wywiad z EJ, 17 lipca 2003; i z FP, sierpień 2003.

177 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”.

178 HRW, wywiad z ZB, luty 2000.

179 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”.

180 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003.

181 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003.

182 HRW, wywiad z EJ, 27 czerwca 2003; Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”.

183 Por. Załącznik I.

184 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”. Według rozmaitych źródeł organizatorom udało się zebrać – w miejscach publicznych, przy pomocy łagodnej perswazji – 40 tys. podpisów.

185 HRW, wywiad z EJ, 24 czerwca 2003.

186 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”. Wang odwiedzał regiony tybetańskie co najmniej dziesięciokrotnie. W 1998 roku opublikował głośny „Pogrzeb przez powietrze – Los Tybetu”. Po podjęciu próby zapewnienia Tenzinowi Delkowi otwartego procesu musiał zrezygnować z pełnienia stanowiska sekretarza w ważnej chińskiej organizacji ekologicznej Przyjaciele Przyrody. Było jasne, że gdyby na nim pozostał, grupa mogłaby nie uzyskać rejestracji. Książki Wanga są w Chinach na indeksie.

187 HRW, wywiad z EJ, 20 maja 2003.

188 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”.

189 Ibid.

190 HRW, wywiad z EJ, 21 lipca 2003.

191 HRW, wywiad z DQ, 3 kwietnia 2003.

192 Wang Lixiong, „Konflikt władz Ganzi z A’anem Zhaxi”.

193 Przedstawiono tu dane współpracowników Tenzina Delka, którzy zostali zatrzymani, uwięzieni lub zaginęli po jego aresztowaniu 7 kwietnia 2002 roku. Jak widać, wielu zostało już zwolnionych. Stan z 23 grudnia 2003 roku.

194 HRW, wywiad z LS, 15 grudnia 2003.

195 Taśma i pełna transkrypcja w archiwum HRW.

196 Placówka założona przez Tenzina Delka.

197 W Chinach obowiązuje system meldunkowy, który władze wykorzystują m.in. do kontrolowania migracji wewnętrznej. Plan przeniesienia ludzi w inne miejsce bez zezwolenia władz lokalnych był lekceważeniem przepisów.

198 W tym regionie powszechnie dzieli się mieszkańców na nomadów, chłopów i półkoczowników. Koczownicy jedzą głównie produkty zwierzęce, podstawą diety chłopów jest jęczmień. Tenzin Delek przyszedł na świat w rodzinie koczowniczej i wciąż tak się określa.

199 Szugden, nazywany również Dogjal, jest gniewnym bóstwem, które pojawiło się w czasach V Dalajlamy. Obecny Dalajlama zakazał jego kultu z uwagi na negatywny wpływ na zbiorową karmę Tybetu.

200 Inne źródła podają, że Tenzin Delek urodził się w 1950 roku.

201 Oryginał: www.xizang-zhiye.org/gb/xzxinwen/0301/index.html

202 Nie było publicznej rozprawy; publicznie ogłoszono jedynie wyrok. Informacje z innych źródeł wskazują, że ta wzmianka dotyczy posiedzenia, na którym ogłoszono wyrok.
1   2   3   4   5   6   7   8   9


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna