I bogowie na Olimpie



Pobieranie 0.58 Mb.
Strona4/6
Data07.05.2016
Rozmiar0.58 Mb.
1   2   3   4   5   6

Jakie było znaczenie bitwy pod Salaminą?


Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina , a wybrzeżem Attyki w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten 28 września 480 roku p.n.e. między flotami grecką
i perską w czasie wojen perskich. Zwycięstwo niewielkiej floty greckiej nad perską zadecydowało
o dalszych losach wojny. Bitwa ta jest uważana za jedną z tych, które zmieniły bieg historii.

Bitwa u brzegów Salaminy miała doniosłe znaczenie strategiczne. To zwycięstwo stało się punktem zwrotnym w wojnie. Chociaż bowiem flota perska straciła zaledwie 1/6 swego składu bojowego, to przecież wycofana przez Kserksesa oddała pole flocie sprzymierzonych, a tym samym pozbawiła armię lądową Mardoniosa morskich dróg zaopatrzenia. Wojska perskie nie szły już niepowstrzymanie naprzód, a czas pracował na korzyść Greków. Wprawdzie Attyka


i Beocja leżały w gruzach, wprawdzie sprzymierzeni znów zaczęli kłócić się między sobą,
a w Tesalii stała potężna i wciąż groźna armia perska, to przecież ów mityczny wróg pozbawiony został raz na zawsze nimbu niezwyciężoności.



  1. Jak długo trwała wojna trojańska?

Wojna trojańska – według Homera i antycznych historyków trwające 10 lat oblężenie Troi przez greckich Achajów. Mitycznym powodem konfliktu było porwanie Heleny, żony króla SpartyMenelaosa, przez Parysa, księcia trojańskiego, syna króla Priama. Menelaos wezwał na pomoc swojego brata Agamemnona, króla Argos i Myken oraz wszystkie księstwa achajskie. Na leżącą w północnej Anatolii i dotąd niezdobytą Troję, na 1185 okrętach ruszyli wojownicy achajscy. Według historyków zdobycie Troi przez Achajów miało miejsce ok. 1200 r. p.n.e. Wg chronologii greckiej zdobycie Troi miało miejsce w 1184 r. p.n.e. Było ono związane z wyprawami zdobywczymi i ekspansją Achajów utożsamianych z kulturą mykeńską.

  1. W 490r.p.n.e. doszło do pierwszej, wielkiej inwazji Persów na Grecje. Podaj nazwę bitwy, która się wtedy rozegrała.

Bitwa pod Maratonem (490 p.n.e.) była najważniejszą bitwą pierwszej wielkiej inwazji perskiej na Grecję.

VI Mitologia grecka


  1. Kto mieszkał w Labiryncie na Krecie?

W Labiryncie na Krecie mieszkał Minotaur – postać z mitologii greckiej. Zazwyczaj przedstawiany jako człowiek z głową byka, jednak czasem w postaci istoty z torsem
i głową człowieka, od pasa w dół zaś z ciałem byka. Został zrodzony ze związku Pazyfae, żony Minosa, i byka zesłanego przez Posejdona. Minos obiecał złożyć zwierzę w ofierze, jednak tej obietnicy nie dotrzymał. Posejdon zemścił się, sprawiając, że Pazyfae zapałała do byka miłością. Groźny Minotaur został zamknięty przez króla Krety Minosa
w zaprojektowanym przez Dedala Labiryncie, który znajdował się pod pałacem
w Knossos.

  1. Kto miał wyjątkowo brudną i zanieczyszczoną stajnię?

Augiasz był synem Heliosa, królem Elidy na Peloponezie, jednym z Argonautów w mitologii greckiej. Augiasz miał dzięki przychylności bogów najbogatsze na świecie trzody i stada koni. Z jego stajni, obór
i owczarni nie wynoszono jednak od wielu lat gnoju i były one źródłem przykrego zapachu. Również pastwiska zalegała gruba warstwa gnoju. W znaczeniu przenośnym i frazeologicznym stajnia Augiasza to coś bardzo zaniedbanego i zanieczyszczonego.

  1. Kto wymyślił podstęp z koniem trojańskim?

Gdy Helena Trojańska została porwana i królowie greccy szykowali się do wspólnej wyprawy na Troję, przyłączył się do nich także Odyseusz. Na wojnie spędził 10 lat, by w końcu dzięki podstępowi zapewnić greckim najeźdźcom zwycięstwo. Wg innej wersji mitu nie wymyślił fortelu sam, a podpowiedziała mu go Atena. Z jego inicjatywy zbudowano wielkiego drewnianego konia, w środku którego ukryli się najmężniejsi wojownicy. Reszta armii, pozorując odwrót, odpłynęła na niewielką odległość od miasta.

  1. Dlaczego Syzyf za karę toczył pod górę kamień, który za każdym razem spadał?

Syzyf – w mitologii greckiej założyciel i król miasta Efyra (późniejszy Korynt), syn Eola. Bogowie lubili Syzyfa i zapraszali go na swoje uczty, skąd Syzyf zawsze podkradał trochę ambrozji i puszczał pogłoski o tym co się dzieje w świecie bogów na co bogowie przymykali oko. Syzyfa zgubiła jego próżność: chwalił się ludziom tym, że był na ucztach bogów, a ponieważ był przebiegłym plotkarzem zdradził tajemnicę Zeusa. Bogowie nie mogli za karę uśmiercić Syzyfa, gdyż ten uwięził Tanatosa, został więc wtrącony do Tartaru, skąd uciekł podstępem. Wtedy został ukarany wieczną i bezużyteczną pracą. Syzyf ma za zadanie wtoczyć na górę wielki głaz, który jednak przed wierzchołkiem zawsze wymyka mu się z rąk i stacza się na sam dół zbocza. Współcześnie określenie „syzyfowa praca” oznacza ciężką, bezcelową pracę, nie mającą końca, z góry skazaną na niepowodzenie.

  1. Jak nazywała się łódź Jazona?

Argo – okręt Argonautów w mitologii greckiej. Był pierwszym greckim statkiem żaglowo-wiosłowym (jeden żagiel i 50 wioseł), który zbudował Argos, przy pomocy Ateny dla Jazona, wyruszającego do Kolchidy po złote runo. Jego załogę stanowili Argonauci.

  1. Kto w mitologii greckiej był niezwykłym mechanikiem i konstruktorem?

Dedal– w mitologii greckiej architekt i wynalazca. Ojciec Ikara. Mąż Naukrate.

Dedal pochodził z Aten, jednak uciekł z nich po zabiciu swojego siostrzeńca Talosa, któremu zazdrościł wynalezienia piły (piła Talosa). Schronił się na Krecie, gdzie pracował jako wynalazca na dworze Minosa. Zbudował wtedy labirynt Minotaura. Dedal był symbolem pracowitości, pomysłowości, inteligencji, rozsądku, ambicji i konsekwencji. Uważany on jest za uosobienie wiecznego realisty.



  1. Jak nazywał się syn konstruktora Dedala?

Ikar– w mitologii greckiej syn Dedala i niewolnicy władcy Krety Minosa Naukrate.

  1. Kto dał ludziom ogień?

Prometeusz– w mitologii greckiej tytan. Uchodził za syna tytana Japeta i okeanidy Klimene . Według mitów greckich Prometeusz ulepił człowieka z gliny pomieszanej ze łzami. Duszę zaś dał mu z boskiego ognia, którego parę iskier ukradł z rydwanu boga Heliosa. Człowiek Prometeusza był o wiele słabszy od tytanów. Widząc to, Prometeusz przemycił ogień dla ludzi w kawałku drewna, z pozoru wilgotnym, ale w środku suchym. Tytan uczynił to, mimo iż wiedział, że było to wbrew woli Zeusa, który uważał ogień za przywilej bogów

  1. Który z mitycznych bohaterów musiał wykonać 12 prac?

Herakles– w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.

  1. Jak miała na imię wierna żona Odyseusza?

Penelopa, żona Odyseusza, matka Telemacha, wzór wiernej żony; przez okres dwudziestu lat oczekiwała powrotu męża (10 lat wojny trojańskiej i 10 lat tułaczki Odyseusza), zwodząc ubiegających się o jej rękę zalotników (przyrzekła wybrać jednego z nich na męża, gdy ukończy tkać szatę dla swojego teścia) przy pomocy podstępu (aby odwlec ukończenie szaty, pruła nocą tkaninę, nad którą pracowała w dzień).

  1. Jak nazywało się rodzinne miasto Odyseusza?

Itakawyspa na Morzu Jońskim, która znajduje się na zachód od wybrzeży Peloponezu (Grecja), wchodzi w skład archipelagu Wysp Jońskich. Obecnie jest popularnym miejscem podróży turystycznych. Według Homera Itaka była rodzinną wyspą Odyseusza, króla Itaki.

  1. Kto został zamieniony w pająka?

W mitologii greckiej Arachne to córka farbiarza Idmona w Kolofonie w Lidii, mistrzyni tkania i haftu.

Jej przechwałki o własnych zdolnościach rozgniewały Atenę, która wyzwała ją na tkacki pojedynek. Atena wyhaftowała wizerunki bogów olimpijskich, obrazując ich potęgę. W rogach tkaniny umieściła przykłady kar, które spotykają ludzi za ich pychę. Ten dydaktyczny przekaz nie powstrzymał Arachne, która na swoich krosnach wyczarowała bogów w miłosnych związkach ze śmiertelnymi dziewczętami. Jej tkanina była co najmniej równie piękna, jak haft Ateny. Rozgniewana bogini rozdarła dzieło Arachne i ją samą zaczęła bić czółnem tkackim. Dziewczyna powiesiła się z rozpaczy. Atena poczuła smutek w związku z zaistniałą sytuacją, więc postanowiła przywrócić życie samobójczyni. Jednak już nie pod postacią człowieka, ale pająka, który zawsze tkałby misterne nici. Arachne była również uczennicą Ateny.



Imię Arachne pochodzi od greckiego słowa oznaczającego pająka. Od tego słowa wzięła nazwę nauka o pająkach - arachnologia oraz odmiana fobii o nazwie arachnofobia.

  1. Jak nazywały się prządki, które przędły nici ludzkich losów?

Mojry – w mitologii greckiej boginie losu. U Homera jest jedna Mojra, natomiast według Hezjoda były one trzema córkami Zeusa i Temidy, noszącymi imiona: Kloto ("Prządka" nici żywota), Lachesis ("Udzielająca", która tej nici strzeże) i Atropos ("Nieodwracalna", która ją przecina). Były boginiami życia i śmierci, jedynymi ponad bogami olimpijskimi, których rozkazom nie podlegały. Znały one przyszłość ludzi i bogów.

  1. Co oznacza powiedzenie „Syzyfowe prace”?

Współcześnie określenie „syzyfowa praca” oznacza ciężką, bezcelową pracę, nie mającą końca, z góry skazaną na niepowodzenie. Dla starożytnych los Syzyfa był zapewne głównie przestrogą, by szanować bogów – jest to przecież kolejny buntownik przeciw boskiej władzy, ale pokolenia późniejszych odbiorców odczytały mit o Syzyfie jako obraz absurdu ludzkiego istnienia. Ludzkie życie jest jak trud Syzyfa, bez sensu, podległe wyższym siłom. Syzyf stał się swoistym symbolem ludzkiego heroizmu i wytrwałości. Uosabia trud i bunt walczącego z bogami o swoją godność.

  1. Co oznacza powiedzenie „Pięta Achillesa”?

Pięta achillesowa – wywodzący się z mitologii greckiej związek frazeologiczny oznaczający słaby punkt kogoś lub czegoś. Achilles jako dziecko został zanurzony przez matkę, boginkę morską Tetydę, w wodach Styksu. Ciało jego miało być dzięki temu uodpornione na wszelkie ciosy. Jedynie pięta, za którą trzymała go matka w czasie kąpieli, była jego słabym punktem. Według jednej z wersji mitu Achilles zginął podczas wojny trojańskiej ugodzony w piętę zatrutą strzałą Parysa.

  1. Co oznacza powiedzenie „Koń trojański”?

Koń trojański – zbudowany podczas wojny trojańskiej wielki koń, zrobiony z drewna, częściowo połączonego ze stalą, w którym ukryli się wojownicy greccy w czasie zdobywania Troi, pozorując jednocześnie odstąpienie od oblężenia. Określenie „koń trojański” jest synonimem podstępnego, przynoszącego zgubę podarunku, w tym znaczeniu jest też używane w informatyce.

  1. Co oznacza powiedzenie „puszka Pandory”?

Pandora– w mitologii greckiej to pierwsza kobieta na Ziemi, którą Zeus zesłał jako karę dla ludzi za to, że Prometeusz wykradł bogom ogień z Olimpu. W posagu Pandora otrzymała szczelnie zamkniętą glinianą beczkę (w literaturze europejskiej na ogół zwaną niepoprawnie Puszką Pandory), którą Pandora z ciekawości otworzyła. Znajdowały się w niej wszelkie nieszczęścia, które rozeszły się na cały świat. Na dnie beczki była jednak, zgodnie z wolą Zeusa, nadzieja. Puszka Pandory to symbol nieszczęść, czegoś, co wywołuje mnóstwo nieprzewidzianych trudności, źródło niekończących się smutków i kłopotów.

  1. Co oznacza powiedzenie „szata Dejaniry”?

Koszula Dejaniry – w mitologii greckiej ubranie, przez które zginął Herakles, przygotowane przez jego żonę Dejanirę. Gdy małżonkowie przeprawiali się przez rzekę, Dejanirę porwał centaur Nessos. Herakles zabił go. Umierając Nessos powiedział Dejanirze, że jego krew zapewnia wierność małżeńską. Posłuchała go i uprała w jego krwi ubranie Heraklesa. Gdy ten ją założył, zginął w mękach.

W języku polskim zwrot "koszula Dejaniry" stanowi związek frazeologiczny oznaczający działanie w dobrej wierze, które jednak przynosi fatalne skutki, jak i źródło ogromnego cierpienia, męczarni, od których nie można się uwolnić. Spotyka się także określenia szata Dejaniry oraz suknia Dejaniry.



  1. Co oznacza powiedzenie „nić Ariadny”?

Nić Ariadny – w mitologii greckiej kłębek nici, który Ariadna podarowała Tezeuszowi, aby mógł wydostać się z labiryntu po zabiciu Minotaura. W przenośni oznacza sposób wybrnięcia z zawiłej sytuacji. Pomoc, wskazówka, rozwiązanie trudnego problemu.

  1. Co oznacza powiedzenie „pod Egidą”?

Egida– w mitologii greckiej tarcza boga Zeusa i bogini Ateny. Została wykuta przez Hefajstosa (wg innej wersji, zrobiona ze skóry kozy Amaltei). Była ona atrybutem boga nieba i piorunów. Dała Zeusowi zwycięstwo nad jego ojcem Kronosem, który wcześniej pożarł swoje dzieci – starsze rodzeństwo Zeusa. We współczesnym języku polskim funkcjonuje powiedzenie „pod egidą” oznaczający pod opieką, przewodnictwem, auspicjami, patronatem, protektoratem.

  1. Co zapewniało bogom wieczną młodość, piękność i nieśmiertelność?

Nektar – w mitologii greckiej napój bogów. Dawał im nieśmiertelność i wieczną młodość. Wraz z ambrozją stanowił ich jedyny pokarm. Podczas uczt na Olimpie roznosili go podczaszowie – Hebe (bogini i uosobienie młodości) i Ganimedes (ukochany boga Zeusa)

  1. Co oznacza powiedzenie „róg obfitości”?

Róg obfitości - zwany również rogiem Amaltei. Jest to związek frazeologiczny, pochodzący z mitologii greckiej. Wyrażenie to ma związek z powstaniem świata według Greków. Podczas, gdy Kronos, który był bogiem świata Hellenów, panował na niebie, mały Zeus, jego syn, który nie został przez niego zjedzony, wychowywał się pod okiem kozy Amaltei. Pewnego razu, kiedy zwierzę ułamało róg, mały bóg wziął go do ręki i pobłogosławił, tak powstał róg obfitości. Napełniał się on wszystkim, czego zapragnął jego posiadacz. Dzisiaj jest to symbol dostatku
i dobrobytu.

  1. Z czym przedstawiana jest najczęściej grecka bogini sprawiedliwości i praw?

Atena– w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, wojny sprawiedliwej oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty.Jej atrybutem był:miecz, sowa, dzida, hełm, drzewo oliwne. Jedna z dwunastu głównych bogów olimpijskich.

  1. Czym zajmował się Dedal?

Dedal – w mitologii greckiej architekt i wynalazca. Na Krecie pracował jako wynalazca na dworze Minosa. Zbudował wtedy labirynt Minotaura. Gdy król zabronił mu powrotu do ojczyzny i zamknął w wieży, Dedal wraz z synem uciekł z niej na skrzydłach zrobionych własnoręcznie z piór i wosku. Dedal był symbolem pracowitości, pomysłowości, inteligencji, rozsądku, ambicji i konsekwencji. Uważany on jest za uosobienie wiecznego realisty.

  1. W jaki sposób Dedal i Ikar uciekli z Krety?

Dedal pochodził z Aten, jednak uciekł z nich po zabiciu swojego siostrzeńca Talosa, któremu zazdrościł wynalezienia piły (piła Talosa). Schronił się na Krecie, gdzie pracował jako wynalazca na dworze Minosa. Zbudował wtedy labirynt Minotaura. Gdy król zabronił mu powrotu do ojczyzny i zamknął w wieży, Dedal wraz z synem uciekł z niej na skrzydłach zrobionych własnoręcznie z piór i wosku. W trakcie ucieczki Ikar zginął, gdy podleciał za blisko słońca, pomimo że ojciec ostrzegł go wcześniej.

  1. Podaj jeden z mitów o królu Midasie.

Midas jest bohaterem wielu legend, mitów i anegdot. W mitach przypisywano mu wyjątkową głupotę.
Jedna z opowieści opisuje, jak poratował zabłąkanego Sylena z orszaku Dionizosa zmierzającego do Indii. W nagrodę Dionizos obiecał spełnić jedno życzenie króla. Władca poprosił, aby każda rzecz, której dotknie, zamieniała się w złoto. Szybko jednak Midas zorientował się, że grozi mu śmierć głodowa – chleb i wino również zamieniało się w złoto. Przerażony wybłagał od Dionizosa utratę daru, musiał tylko umyć głowę i dłonie w wodach rzeki Paktol, która od tej pory stała się złotonośna.
Midas według innego mitu był także sędzią w zawodach muzycznych między Apollinem a Marsjaszem (lub Panem). Ponieważ uznał, iż to Marsjasz grał piękniej, bóg ukarał go oślimi uszami. Od tej pory nieszczęsny król zawsze nosił turban, aby uchronić się od ośmieszenia. O jego sekrecie wiedział jedynie nadworny fryzjer, ale Midas zabronił mu wyjawiać go pod karą śmierci. Sługa nie mógł jednak wytrzymać, chciał się komuś zwierzyć. Udał się więc nad morze, wykopał w piasku niewielki dół i krzyknął: "Król Midas ma ośle uszy!" Zasypał dół i odszedł uspokojony. Po pewnym czasie na miejscu dołu wyrosła kępa trzcin. Gdy powiał wiatr trzciny szemrały: "Król Midas ma ośle uszy!". Doprowadziło to do tego, że cały kraj dowiedział się wkrótce o wstydliwej tajemnicy władcy.

  1. Podaj co najmniej 3 muzy z orszaku Apolla.

Muzy– w mitologii greckiej boginie sztuki i nauki.

U Homera jest ich 9 – są one córkami Zeusa i Mnemosyne. U Hezjoda są córkami Matki Ziemi i Powietrza. Wszystkie muzy miały zdolność wieszczenia i występowały w orszaku Apollina, ich przewodnika. Ośrodkiem kultu muz był Parnas i Helikon w Beocji (muzy helikońskie).



  • Kalliope – poezja epicka oraz filozofia i retoryka, przedstawiano ją z tabliczką i rylcem

  • Klio – historia, przedstawiano ją ze zwojem papirusu

  • Erato – poezja miłosna, przedstawiano ją z kitarą

  • Euterpe – poezja liryczna, gra na flecie, przedstawiano ją z aulosem

  • Melpomene – tragedia i śpiew, przedstawiano ją z maską tragiczną

  • Polihymnia – poezja chóralna, pantomima przedstawiano ją zawsze głęboko zamyśloną, bez atrybutu

  • Talia – komedia, przedstawiano ją z maską komiczną

  • Terpsychora – taniec, przedstawiano ją z lirą i plektronem

  • Urania – astronomia i geometria, przedstawiano ją z cyrklem i kulą ziemską



  1. Jak nazywały się muzy historii i poezji miłosnej?

Erato – poezja miłosna, przedstawiano ją z kitarą
Klio – historia, przedstawiano ją ze zwojem papirusu

  1. Jak nazywały się boginie życia i śmierci, które nie podlegały rozkazom bogów?

Mojry – boginie losu; życia i śmierci.

  1. Kim były Mojry?

Mojry– w mitologii greckiej boginie losu. Pierwotnie mojra było raczej pojęciem filozoficznym i oznaczało przeznaczenie i los człowieka oraz ogólne, nieubłagane prawa świata. Każda istota ludzka od narodzin miała swoją mojrę, określającą długość życia oraz szczęście i nieszczęścia jakie ją spotkają. Ta "indywidualna" mojra stanowiła część losu całego świata i w tym znaczeniu bezosobowa mojra była nieubłagana jak przeznaczenie. Mojra oznaczała prawa, których nawet bogowie nie mogli omijać, nie narażając porządku świata na niebezpieczeństwo. Z czasem wyobrażenie Mojry przyjęło postać pojedynczego bóstwa, które było personifikacją przeznaczenia człowieka, a później trzech sióstr - prządek losu człowieka, które mieszkały w pałacu w sąsiedztwie Olimpu, czuwając nad życiem każdego człowieka.

  1. Co to jest Tartar?

Tartar– w mitologii greckiej była to najmroczniejsza i najniższa część krainy podziemia, gdzie przebywały dusze skazanych na wieczne cierpienie. Odległość Tartaru od Hadesu była równa odległości między niebem a ziemią.

  1. Z jakim mitem związany jest pałac w Knossos?

Budowla w Knossos związana jest z greckimi mitami o Minotaurze (labirynt), Ariadnie, Dedalu i legendarnym królu Minosie, który panował w potężnej starożytnej Krecie.

  1. Za co Zeus skazał Prometeusza na przykucie do skały?

Tytan Prometeusz został ukarany przez Zeusa za to, że Atenie skradł mądrość, a z rydwanu Heliosa - ogień i nauczył ludzi go używać. W sztuce symbol buntu przeciwko autorytetowi.

  1. Kto bronił wejścia do Hadesu?

Cerber– w mitologii greckiej trzygłowy pies, który strzegł wejścia do świata zmarłych. Żył on nieopodal Styksu gdyż to na niego właśnie natykały się dusze po przewiezieniu przez Charona.
1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna