I wprowadzenie 13



Pobieranie 1.38 Mb.
Strona8/17
Data08.05.2016
Rozmiar1.38 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   17

VIZasoby wodne i gospodarka wodno-ściekowa

VI.1Wody powierzchniowe


Obszar powiatu grójeckiego leży w granicach dużej jednostki hydrologicznej - dorzecza środkowej Wisły.

    Sieć hydrograficzną powiatu tworzą przede wszystkim:

    • rzeka Pilica, wraz z licznymi dopływami: Drzewiczką, Mogielanką, Rokitną, Lubieńką i Dylówką

    • rzeka Jeziorka z dopływami - Kraską, Molnicą i Kruszewką

    • rzeka Czarna.

    Dział wodny II rzędu pomiędzy Pilicą a Jeziorką biegnie z północnego zachodu, w przybliżeniu wzdłuż granicy gmin Błędów i Pniewy, a dalej Błędów i Belsk Duży oraz Goszczyn i Belsk Duży (okolice Lewiczyna), Goszczyn i Jasieniec, zmieniając na niektórych odcinkach kierunek na południowy, po czym w granicach gminy Warka, przebiega równolegle do biegu Pilicy, na kierunku północno - wschodnim, na wysokości Kazimierkowa.

    Rys. 10 Wody powierzchniowe powiatu grójeckiego



Wisła

Wisła, odwadniająca na całej swojej długości teren 194 424 km2, jest największym ciekiem powierzchniowym w obrębie omawianego terenu. Praktycznie płynie jednak tylko w granicach gminy Warka, gdzie stanowi naturalną, wschodnią granice powiatu grójeckiego. Jej dolina jest tu asymetryczna - stromy, ponad 20 - metrowy lewy brzeg, a szerokość koryta waha się od 500 do 750 m. Rzędne Wisły wynoszą ok. 95 - 93 m n.p.m.

Wisła charakteryzuje się dużą zmiennością stanów i przepływów. W czasie jednego roku różnica poziomów zwierciadła wody może dochodzić do 8 metrów. Rzeka zasilana jest wodami opadowymi i roztopowymi. Wezbrania wody przypadają na miesiące wiosenne: marzec-maj, najmniej zasobny w wodę jest wrzesień. W okresie listopad - marzec na Wiśle obserwowane jest silne zlodzenie.

Wielkość przepływu wody w Wiśle waha się w szerokim zakresie: od ~200 do ~7 500 m3/s. Średni przepływ w rzece na podstawie wieloletnich informacji wynosi ok. 560 m3/s, przy czym dynamika przepływu (prędkość) zmienia się na całej jej szerokości.



Czarna (Cedron)

Rzeka Czarna, lewostronny dopływ Wisły, odwadnia wschodnią część powiatu grójeckiego (gminy Chynów, Jasieniec, Warka). Swój początek bierze w rejonie miejscowości Wierzchowina, na wysokości ok. 145 m n.p.m. i płynie w kierunku północno-wschodnim.


W 1973 roku przekopano kanał, łączący ją z Jeziorką, co spowodowało zasadnicze zmiany w dorzeczu. Część wód Czarnej odcięto i przerzucono do Jeziorki, część natomiast płynie bezpośrednio do Wisły, do której wpada w rejonie Królewskiego Lasu.

Czarna jest rzeką II rzędu, o szerokości koryta ok. 5-15 m, odwadniającą obszar 230 km2. w granicach powiatu grójeckiego płynie na odcinku 32,5 km, gdzie jest całkowicie uregulowana. Geneza jej doliny związana jest z wytopiskami po bryłach martwego lodu. Różnice stanów wody w rzece dochodzą do 1,3 m. Najwyższe stany w rzece notowane są wiosną w kwietniu (okres roztopów), najniższe natomiast w lipcu.



Jeziorka

Rzeka Jeziorka stanowi lewostronny dopływ Wisły, do której wpływa na 66 km, koło Jeziornej. Swój początek bierze w rejonie miejscowości Huta Lutkowska (poza granicami powiatu grójeckiego - gm. Mszczonów), skąd płynie w kierunku wschodnim przez obszar gm. Pniewy i Grójec, a następnie, od okolic miejscowości Gościeńczyce (gm. Grójec) w kierunku północnym. Ujściowy odcinek rzeki jest skanalizowany, a sama Jeziorka wpada do Wisły przez przepust w wale powodziowym.

Jeziorka jest meandrującą rzeką II rzędu, o całkowitej długości 64,3 km (29 km w granicach powiatu). Powierzchnia jej zlewni zajmuje 975,3 km2, po połączeniu z rzeką Czarną dodatkowo 163,6 km2. W granicach powiatu rzeka płynie wąską, w górnym biegu rynnową, doliną o stromych zboczach, wciętą ok. 15 m w otaczający teren, odwadniając centralną i zachodnią jego część (gminy Pniewy, Grójec).

Dorzecze Jeziorki to gęsta sieć bezimiennych strumieni i rzek. Największymi dopływami Jeziorki są rzeki Kraska i Kruszewka.



Kruszewka

Kruszewka, lewostronny dopływ Jeziorki, jest rzeką III rzędu, płynąca jedynie w granicach gminy Pniewy, w kierunku południowo wschodnim. Swój początek rzeka bierze niedaleko miejscowości Załęże Duże, gdzie wypływa z niewielkich terenów podmokłych. Do Jeziorki wpada w okolicy wsi Kruszew. Całkowita długość Kruszewki to 5 km.


Kraska

Rzeka Kraska, prawostronny dopływ Jeziorki, odwadnia centralną część powiatu grójeckiego (gminy Grójec, Belsk Duży, Jasieniec, Warka, Chynów). Swój początek bierze w rejonie Belska Dużego, skąd płynie w kierunku wschodnim, aby w okolicy Nowej Wsi (gm. Warka) skręcić na północ. Górny odcinek rzeki jest spiętrzony (kilka zbiorników), a szerokość jej koryta wynosi ok. 5 - 10 m.

Kraska jest rzeką III rzędu, odwadniającą obszar 136,9 km2. Poprzez rów w Boglewicach, o długości 2,6 km, wody Kraski zasilane są wodami Czarnej. W granicach powiatu grójeckiego rzeka płynie na odcinku 29 km, z czego 25,8 km jest uregulowane.


Molnica

Molnica, lewostronny dopływ Kraski, jest rzeką IV rzędu, płynącą przez tereny gmin Belsk Duży i Grójec, z południowego zachodu. Początek rzeki znajduje się w północnej części gminy Belsk Duży. Do Kraski Molnica uchodzi w rejonie miejscowości Żyrów, na granicy gmin Grójec i Chynów.

Całkowita długość rzeki to 18 km, z czego 10,4 km jest uregulowane.



Pilica

Pilica jest silnie meandrującą rzeką II rzędu, o długości 319 km, odwadniająca południową i zachodnią część powiatu grójeckiego (gminy Nowe Miasto nad Pilicą, Mogielnica, Warka). Swój początek rzeka bierze we wschodniej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, na wysokości 504 m n.p.m.

Rzeka odwadnia obszar 9273 km2 i jest najdłuższym lewostronnym dopływem Wisły. Od Nowego Miasta nad Pilicą płynie w szerokiej (do 4 km), asymetrycznej dolinie, z licznymi rowami melioracyjnymi korytem osiągającym 100-200m. Ujście rzeki wielokrotnie ulegało zmianom. Obecnie Pilica wpływa do Wisły na 457 km jej biegu, obwałowanym przekopem ok. 1 km na północ od Mniszewa (sąsiednia gm. Magnuszew).

Dorzecze Pilicy to gęsta sieć bezimiennych strumieni i dużych rzek, z których największe to Mogielanka, Drzewiczka. Rokitna i Dylewka, płynące w granicach gmin Nowe Miasto nad Pilicą, Mogielnica i Goszczyn, a także mniejszych jak Strzyzynka (2 km) i Dyga (5,1km), płynących w gminie Warka.



Drzewiczka

Rzeka Drzewiczka stanowi prawostronny dopływ Pilicy, do której wpada dwoma ramionami na 78,8 km, na wysokości 129 m n.p.m. W rozwidleniu rzeki znajdują się stawy. Źródła cieku znajdują się w okolicy Ruskiego Brodu, na wysokości 250 m n.p.m., gdzie wypływa z piaskowców jurajskich i płynie w kierunku północnym do Pilicy, odwadniając wysunięty najdalej na południe fragment powiatu (gmina Nowe Miasto nad Pilicą).

Drzewiczka jest rzeką III rzędu, odwadniającą obszar 1082,9 km2. Całkowita długość rzeki wynosi 81 km, w granicach powiatu grójeckiego jedynie 6,52 km.

Rokitna

Rzeka Rokitna, lewostronny dopływ Pilicy, płynie w zachodniej części powiatu grójeckiego (gmina Nowe Miasto nad Pilicą). Swój początek bierze w rejonie miejscowości Nowe Sadkowice (gm. Sadkowice), na wysokości 175 m n.p.m. i płynie w kierunku południowym. Do Pilicy wpada na wysokości 135 m n.p.m, w rejonie Domaniewic (gm. Nowe Miasto nad Pilicą).

Rokitna jest rzeką III rzędu, odwadniającą obszar 98,1 km2. Długość rzeki w granicach powiatu grójeckiego wynosi 8,8 km.


Mogielanka

Rzeka Mogielanka stanowi największy lewostronny dopływ Pilicy, do której wpływa na
118 km. Źródła rzeki znajdują się w rejonie wsi Uciąchy (gm. Mszczonów), na wysokości 189 m n.p.m., skąd początkowo płynie w kierunku wschodnim, a następnie, w okolicach Błędowa skręca na południe. Odwadnia centralną i zachodnią część powiatu (gminy Błędów, Mogielnica).

Mogielanka jest meandrującą rzeką III rzędu,. Powierzchnia jej zlewni zajmuje 232 km2. Na przeważającej długości rzeka płynie wąską doliną o stromych zboczach, wciętą głęboko - na 15-20 m w otaczający teren. Miejscami jednak szerokości jej doliny dochodzi do 750 m, szerokość koryta natomiast osiąga 20-50 m. Długość rzeki wynosi 34,9 km, z czego jedynie 7,7 km jest uregulowane.

Wezbrania wiosenne typu roztopowego występują na rzece w miesiącach luty - marzec, niżówki natomiast obserwowane są na początku lata oraz na początku jesieni.

Dorzecze Mogielanki to gęsta sieć bezimiennych strumieni i rzek. Największym jej dopływem pozostaje Machnatka.



Machnatka

Machnatka jest lewostronnym dopływem Mogielanki, do której wpada w okolicy Błędowa. Źródła rzeki znajdują się w rejonie wsi Machnatka, skąd płynie głównie w kierunku południowym. Całkowita długość rzeki to 14,9 km, z których odcinek 10,5 km jest uregulowany.



Dylewka (Czarna Woda)

Rzeka Dylewka lub Dylówka stanowi lewostronny dopływ Pilicy, do której wpada po połączeniu z rzeką Borówką jako rzeka Rykolanka w miejscowości Rynek, już poza granicami powiatu grójeckiego (gm. Promna). Źródła cieku znajdują się w okolicy wsi Kozietuły Nowe (gmina Mogielnica) na wysokości 150 m n.p.m., skąd płynie on w kierunku południowo - wschodnim, a następnie południowym do Pilicy, odwadniając środkowy fragment powiatu (gmina Mogielnica, Goszczyn).

Dylewka jest rzeką III rzędu, odwadniającą obszar 162,7 km2. Długość rzeki wynosi 5,6 km, szerokość koryta Dylówki wynosi natomiast ok. 2-5 m.
Sieć hydrograficzną powiatu grójeckiego tworzą ponadto liczne mniejsze strumienie i rzeki. W granicach powiatu występuje szereg drobnych zagłębień bezodpływowych - bezimiennych oczek wodnych. Na obszarach zatorfionych i terenach podmokłych, jak również w dolinach rzecznych (zwłaszcza Pilicy), znajdują się liczne rowy melioracyjne.

W dolinach rzecznych (Jeziorki, Lubieńki, Dylewki, Czarnej) występują ponadto kompleksy stawów - w miejscowościach: Gostomia i Wołka Gostomska (gm. Nowe Miasto n/Pilicą), Lesznowola (gmina Grójec), Błędów, Wólka Dańkowska i Wilkowskie Budki (gmina Błędów), Długowola (gmina Goszczyn), Wola Boglewska, Jasieniec (gmina Jasieniec), Budziszyn i Rososz (gmina Chynów). Główną ich funkcją jest hodowla ryb, a towarzyszącą -retencja wód.

W obrębie rozpatrywanego obszaru znajdują się 2 posterunki wodowskazowe, wykorzystywane do obserwacji stanów wód powierzchniowych. Zlokalizowane są na Pilicą - w miejscowości Wólka Magierowska oraz na Czarnej - w obecnie Chynowie (kiedyś w Czaplinku). Powyższe posterunki należą do sieci obserwacyjnej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   17


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna