I. Wstęp 3 I. Ramy prawne Programu 5



Pobieranie 0.7 Mb.
Strona1/14
Data08.05.2016
Rozmiar0.7 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Załącznik

do Uchwały Nr X/132/2011

Sejmiku Województwa Lubelskiego

z dnia 27 czerwca 2011r.

Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami

w województwie lubelskim

na lata 2011 – 2014

Lublin 2011



I. Wstęp 3

I. Ramy prawne Programu 5

1. Uwarunkowania formalnoprawne ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w Polsce 6

2. Ochrona zabytków i opieka nad zabytkami w Narodowej Strategii Rozwoju Kultury na lata 2004 – 2020 9

3. Ochrona zabytków i opieka nad zabytkami w dokumentach programowych Województwa Lubelskiego 10

a) Plan zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego 10

b) Zaktualizowana Strategia Rozwoju Województwa Lubelskiego na lata 2006 – 2020 11

c) Program Rozwoju i Rewitalizacji Miast dla Województwa Lubelskiego 13

d) Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata 2006 - 2020 13

e) Koncepcja programowo – przestrzenna rozwoju turystyki i rekreacji w województwie lubelskim 15

f) Plan Marketingu Turystyki w województwie lubelskim na lata 2007-2013 15

II. Dziedzictwo kulturowe województwa lubelskiego - w zarysie 16

1. Dziedzictwo kulturowe województwa lubelskiego 16

a) Zabytki na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO 16

b) Zabytki uznane przez Prezydenta RP za pomniki Historii Państwa Polskiego 17

c) Parki Kulturowe 21

d) Rejestr Zabytków 21

e) Zabytki nieruchome województwa w wojewódzkich i gminnych ewidencjach zabytków 21

f) Ochrona ustalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i decyzjach lokalizacyjnych 22

2. Zabytki będące w posiadaniu Województwa Lubelskiego lub jednostek organizacyjnych Województwa Lubelskiego 22

3. Założenia urbanistyczne 24

4. Zabytki nieruchome 27

a) Architektura sakralna 27

b) Cmentarze 47

c) Zabytki ruchome 48

d) Zabytki archeologiczne 54

5. Krajobraz kulturowy i wartości niematerialne – zróżnicowanie regionalne, kultura ludowa 64

6. Analiza mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń dla środowiska kulturowego województwa lubelskiego (SWOT) 73

III. Cele Wojewódzkiego Programu Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim na lata 2011 – 2014 76

IV. Finansowanie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami – w zarysie 102



I.Wstęp


Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim na lata 2011 – 2014 powstał w związku z art. 87 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.)1 nakładającym na samorząd województwa obowiązek posiadania wojewódzkiego programu opieki nad zabytkami na okres czterech lat.

Podobny wymóg istnieje również wobec samorządów pozostałych szczebli. Programy dla jednostek terytorialnych tworzy się odpowiednio do krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Jednak do chwili obecnej nie powstał taki program, a wyznaczono tylko tezy do jego opracowania. Powstały one w wyniku prac specjalnego zespołu Rady Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury pod przewodnictwem prof. dr hab. Bogumiły Rouby i zostały zatwierdzone przez Ministra Kultury Waldemara Dąbrowskiego.

Dodatkowo, jak wynika z danych zebranych przez Narodowy Instytut Dziedzictwa w Warszawie, niewiele jest również gminnych i powiatowych programów. Na terenie województwa lubelskiego programy obowiązują w ok. 5% gmin i powiatów. Sytuacja ta nie ułatwia tworzenia programów wojewódzkich mających być niejako stopniem pośrednim pomiędzy wspomnianymi obszarami kompetencyjnymi.

W Województwie Lubelskim w latach 2007 – 2010 obowiązywał pierwszy program na podstawie Uchwały Nr XIII/199/07 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 30 listopada 2007 r. w sprawie przyjęcia „Wojewódzkiego Programu Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim na lata 2007 – 2010”.

Zgodnie z wymogami ustawy o zabytkach Zarząd Województwa Lubelskiego w dniu 21 września 2010 r. przyjął „Sprawozdanie z realizacji Wojewódzkiego Programu Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim na lata 2007 – 2010” i przedstawił je Sejmikowi Województwa Lubelskiego, Generalnemu Konserwatorowi Zabytków oraz Lubelskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków.
W Departamencie Kultury, Edukacji i Sportu zostały podjęte na przełomie lat 2010 - 2011 prace nad nowym Programem na lata 2011 - 2014. Oparto się na wskazówkach Narodowego Instytutu Dziedzictwa, informacjach uzyskanych na konferencjach z tej dziedziny oraz własnych doświadczeniach Departamentu w zakresie funkcjonowania ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Przygotowania polegały m.in. na zasięgnięciu uzupełniających danych od podmiotów posiadających szczegółową wiedzę związaną z przedmiotem opracowania. Głównym ich założeniem była aktualizacja danych wyjściowych, zawartych w poprzednim opracowaniu, dotyczących zabytków znajdujących się na terenie województwa oraz posiadanych przez Samorząd Województwa. Tak więc, skorzystano z konsultacji komórek organizacyjnych Urzędu takich jak: Departament Mienia Infrastruktury i Inwestycji, Departament Promocji i Turystyki, Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego, Departament Koordynacji Projektów Europejskich, Departament Europejskiego Funduszu Społecznego, oraz jednostek organizacyjnych Województwa takich jak: Biuro Planowania Przestrzennego w Lublinie, Lubelskie Parki Krajobrazowe w Lublinie. Podjęto również znaczące merytorycznie robocze kontakty z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Lublinie. Dzięki temu możliwe było m.in. dokonanie aktualizacji opisu dziedzictwa kulturowego z terenu województwa.

Uzyskane informacje znalazły odzwierciedlenie w rozdziałach niniejszego Programu i w szczególności dotyczyły zabytkowego mienia Województwa Lubelskiego oraz planów jego ochrony, działań promocyjnych podejmowanych z wykorzystaniem szeroko pojętego dziedzictwa kulturowego przez Województwo oraz możliwości finansowania ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w ramach programów resortowych ze środków UE.

Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim, podobnie jak programy innych województw, jest dokumentem o charakterze uzupełniającym w stosunku do aktów planowania wojewódzkiego. Przedmiotem programu jest województwo lubelskie, jako region administracyjny oraz miejsce lokalizacji objętych programem zabytków, dziedzictwa kulturowego oraz krajobrazu kulturowego.

Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim na lata 2011 – 2014 ma do spełnienia rolę promującą ideę ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, która mimo wielu pozytywnych przykładów, wymaga nadal głębokiego społecznego zrozumienia i poparcia. To zaś jest nieodzownym elementem zrównoważonego rozwoju zarówno mniejszych środowisk, jak też całego województwa.

Głównym celem programu jest wyznaczenie pożądanych kierunków zmian w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami możliwych do rozpoczęcia lub osiągnięcia w perspektywie czasowej 4 lat. Zadeklarowane cele strategiczne, cele operacyjne i działania skonstruowane są w odniesieniu do województwa, jako regionu administracyjnego, będącego zbiorem jednostek samorządu terytorialnego, w tym także Samorządem Województwa, instytucji działających w tej sferze i zainteresowanych środowisk. Program służyć powinien inicjowaniu działań dotyczących wspierania i koordynowania badań, prac z dziedziny ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego oraz upowszechniania i promowania dziedzictwa kulturowego. Program służyć też powinien jednostkom samorządu terytorialnego, środowiskom naukowym i badawczym, właścicielom i posiadaczom obiektów zabytkowych, a także osobom zainteresowanym kulturą i dziedzictwem kulturowym.

Istotnym celem programu jest dążenie do osiągnięcia odczuwalnej i akceptowanej społecznie poprawy w zakresie: stanu zachowania i utrzymania obiektów zabytkowych znajdujących się na terenie województwa lubelskiego, szeroko pojmowanego zasobu dziedzictwa kulturowego oraz zachowania krajobrazu kulturowego. Ważne jest, aby poprawa ta dokonywała się przy udziale mieszkańców województwa, w różnych formach ich życiowej aktywności (praca zawodowa, czy działalność społeczna).


Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie lubelskim na lata 2011 – 2014 uwzględnia uwarunkowania prawne wynikające ze zmian przepisów prawa, a szczególności ustawy o zabytkach z marca 2010 r., zmieniające się warunki społeczne, gospodarcze i kulturowe, nowe kryteria oceny i stan zachowania dziedzictwa. Konstruując program podjęto próbę odejścia od widocznego jeszcze biernego administrowania zabytkami na rzecz idei aktywnego zarządzania dziedzictwem, myślenia o kulturze, jako czynniku rozwoju, nowej filozofii ochrony dziedzictwa poprzez włączanie go w obieg społeczno - gospodarczy.

Pierwszy rozdział obejmuje charakterystykę podstawowych aktów prawa powszechnie obowiązujących na terenie kraju i województwa dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz opracowań planistycznych Województwa.

W drugim rozdziale dokonano charakterystyki dziedzictwa kulturowego znajdującego się na terenie województwa. Z uwagi na wielkość potencjału została ona przedstawiona w zarysie. Szczególną uwagę, obok dziedzictwa materialnego, położono na sferę dziedzictwa niematerialnego, coraz bardziej zauważanego w ostatnim czasie.

W rozdziale trzecim opisano dwa cele strategiczne zaprojektowane do realizacji na lata 2011 – 2014 w podziale na cele operacyjne skupiające się na: działaniach mających przynieść wzmocnienie potencjału dziedzictwa kulturowego województwa i wykorzystaniu go w działaniach promocyjnych i edukacyjnych, a także oddziaływaniu na rozwój społeczno – gospodarczy regionu. Realizację celów operacyjnych zaplanowano poprzez wytyczone priorytety i działania.

Przedstawione przykładowe źródła finansowania w rozdziale czwartym pokazują wybrany potencjał w sferze finansów publicznych.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna