I. Wstęp 3 I. Ramy prawne Programu 5



Pobieranie 0.7 Mb.
Strona4/14
Data08.05.2016
Rozmiar0.7 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

II.Dziedzictwo kulturowe województwa lubelskiego - w zarysie

1.Dziedzictwo kulturowe województwa lubelskiego

a)Zabytki na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO


Na terenie województwa lubelskiego jeden obiekt został uzyskał w 1992 r. wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest nim Stare Miasto w Zamościu.

Miasto położone jest na pd. – wsch. skraju Wyżyny Lubelskiej, w obrębie Padołu Zamojskiego, zajmując płaskie wyniesienie nad doliną rozlewisk rzek Łabuńki i Topornicy. Zespół zabytkowy obejmuje układ miasta wraz z fortyfikacjami ukształtowanymi od XVI do XIX w. Idealne pod względem struktury przestrzennej i organizacyjnej, wielofunkcyjne miasto – twierdza, założył w 1580 r. kanclerz wielki koronny hetman Jan Zamoyski, wg proj. włoskiego architekta Bernarda Morando. Nawiązywało do wzorów włoskich z poł. XVI w. tj. działalności Pietro Cataneo i Sanmichele. Stało się jedną z najwybitniejszych realizacji europejskiej późnorenesansowej myśli urbanistycznej. Jego plan uwzględniał dwa sprzężone elementy – rezydencję i miasto, ujęte wspólnym obwodem obronnym o 7 bastionach połączonych kurtynami. Zaplanowana fuzja dwóch różnych zespołów – szachownicowego miasta oraz rezydencji z własnym wewnętrznym obwarowaniem bastejowym, na równi z warunkami terenowymi zadecydowały o odstąpieniu od ścisłej geometrii. Oś podłużną wyprowadzono z zamku, podkreślając ją arterią komunikacyjną przecinającą pośrodku Rynek Wielki. Północ miasta z południem spięto osiami poprzecznymi, łącząc w części zachodniej – gmach Akademii z zespołem kolegiaty, w centrum – Rynek Solny z Rynkiem Wodnym. Do najważniejszych akcentów architektonicznych należały: zamek, Akademia, kolegiata i ratusz. Zabudowa mieszkalna na regularnych działkach, uzyskała reprezentacyjną formę architektoniczną, zwłaszcza w podcieniowych ciągach pierzei rynkowych. Wzory włoskie nabrały tu cech lokalnych, np. w postaci rozpowszechnionych w Polsce attyk, czerpiących z motywów architektonicznych pochodzenia niderlandzkiego. W rezultacie polityki hetmana Zamoyskiego sprowadzania do miasta wielonarodowościowej grupy kupców i rzemieślników, zgodnie koegzystowały kościoły różnych wyznań – prawosławny, grecki i ormiański oraz bożnica. Pojawiały się kolejne katolickie zespoły sakralne, o imponująco bogatej szacie architektonicznej, przeznaczone dla zgromadzeń franciszkanów, bonifratrów, reformatów i klarysek. Masywne bastionowe umocnienia miasta otwierały się ku głównym szlakom komunikacyjnym trzema bramami o funkcjach reprezentacyjno – obronnych: Lubelską, Lwowską i Szczebrzeszyńską. Całość otoczono fosą oraz zalewą wodną od zachodu i południa. Późnorenesansowa twierdza bastionowa stanowiła na gruncie polskim całkowitą nowość techniczną, rozpowszechnioną dopiero w następnym stuleciu. Twierdza Zamość przez wieki unowocześniana, w 1821 r. została odsprzedana przez Zamoyskich rządowi Królestwa Polskiego. Otrzymała wówczas status „twierdzy krajowej”, a konsekwencją tej decyzji była jej generalna modernizacja przeprowadzona w latach 1821 – 1831 pod kierunkiem wybitnego fortyfikatora gen. Jana Mallet – Malletskiego. Historyczne budowle utraciły wówczas w znacznym stopniu cechy pierwotne, m.in. usunięto wspaniałe attyki. Rozbudowa umocnień zewnętrznych twierdzy spowodowała konieczność wprowadzenia dodatkowych wjazdów do miasta. Zatem obok starych Bram – Lubelskiej i Lwowskiej, pojawiła się Brama Lubelska Nowa oraz Lwowska Nowa, otrzymując cechy stylowe tzw. militarnego empiru. Wysiedlona z centrum miasta ludność cywilna osiadła na dawnym Przedmieściu Lwowskim, gdzie utworzono Nową Osadę, późniejsze Nowe Miasto. Pomimo kontynuowania modernizacji twierdzy w l. 30, 40. XIX w., dosyć niespodziewanie, w 2 poł. stulecia oceniono ją jako przestarzałą i zadecydowano o skasowaniu (1866 r.). Z miejsca rozpoczął się proces likwidacji elementów obwodu fortyfikacyjnego. Tak zakończyła się bojowa rola Twierdzy, która kilkakrotnie dzielnie stawiała czoła nieprzyjaciołom, jak choćby w 1648 r., podczas oblężenia przez wojska kozackie i tatarskie pod wodzą B. Chmielnickiego, w 1656 r. w czasie oblegania przez Szwedów pod dowództwem Karola X Gustawa, czy podczas Powstania Listopadowego, jako ostatni w kraju punkt oporu, dowodzony przez gen. Jana Krysińskiego. Po ustąpieniu ograniczeń wojskowych, pod k. XIX w. nastąpiło ożywienie Zamościa jako miejskiego ośrodka administracyjno – gospodarczego.

Świadomość wyjątkowej wartości zabytkowej miasta – twierdzy spowodowała, że już w okresie międzywojennym zapoczątkowano proces odbudowy niszczejących fortyfikacji. Na przełomie l. 20. i 30. XX w. przeprowadzono pierwsze prace restauracyjne przy obydwóch Bramach Lwowskich (T. Zaremba i M. Wtorzecki). W 1936 r. renesansowy zespół miasta – twierdzy Zamość uznano oficjalnie za zabytek i objęto ścisłą ochroną konserwatorską. Kolejnymi pracami konserwatorskimi przy Bramie Lwowskiej Starej kierował w latach 1938 – 39 profesor Politechniki Warszawskiej arch. J. Zachwatowicz. Po II wojnie światowej, w latach 70 – 80 przeprowadzono kompleksową restaurację, w związku z zamierzonym wpisaniem Zamościa na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Podjęto wówczas rewaloryzację założenia architektoniczno – przestrzennego, łącznie z fortyfikacjami. Główne prace badawcze, projektowe i wykonawcze realizowano w ramach oddziałów: warszawskiego, lubelskiego i zamojskiego P.P. Pracowni Konserwacji Zabytków oraz Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Komunalnego, potem Kombinat Budownictwa Komunalnego. Chroniona substancja zespołu urbanistyczno – obronnego jest pielęgnowana pod nadzorem konserwatorskim i podlega permanentnej restauracji. Stan zespołu należy ocenić jako dobry.


b)Zabytki uznane przez Prezydenta RP za pomniki Historii Państwa Polskiego


Na terenie województwa lubelskiego znajdują się cztery Pomniki Historii:

„Zamość”. Historyczny zespół miasta w zasięgu obwarowań XIX w. Uznany za Pomnik Historii dnia 8 września 1994 r. (MP Nr 50, poz. 426). Zespół uznany za Pomnik obejmuje układ miasta wraz z fortyfikacjami ukształtowanymi od XVI do XIX w. Granica przebiega od ul. Piłsudskiego, wzdłuż Parku Miejskiego (wyłączając Urząd Wojewódzki), następnie ulicami Okopową i Krysińskiego, aż do rzeki Łabuńki, ujmując Rotundę wraz z drogą dojazdową na grobli, dalej przecina ul. Szczebrzeską, włączając się w ul. Podgroble, przecina ul. Królowej Jadwigi, a następnie kontynuowana jest z biegiem ulic Sadowej i Studziennej (uzasadnienie merytoryczne, por. poz. 1.1.).



„Kazimierz Dolny”. Uznany za Pomnik Historii dnia 8 września 1994 r. (MP Nr 50, poz. 417). Zespół uznany za Pomnik obejmuje miasto Kazimierz Dolny wraz z Męćmierzem, Albrechtówką, Za Dębem, Lasem Miejskim i Jeziorszczyzną. Cały obszar zawiera się w trójkącie zamkniętym od północnego zachodu. brzegiem Wisły i wchodzi w skład Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.

Miasto wyjątkowo malowniczo usytuowane jest przy przełomie Wisły, pośród kredowych porośniętych wzgórz, poprzecinanych głębokimi wąwozami, wyżłobionymi w grubej warstwie zalegającego dolne partie lessu. Pierwotna osada, wzmiankowana już przed poł. XIII w., powstała przy przeprawie wiślanej obsługującej szlaki handlowe kooperujące z Rusią, Zachodem i państwem krzyżackim. Dla jej bezpieczeństwa Władysław Łokietek wzniósł tu kamienną wieżę obronną tzw. basztę, stanowiącą dzisiaj malowniczy akcent w piętrzącej się sylwecie Kazimierza. Murowany kasztel, usytuowany poniżej, zbudował Kazimierz Wielki, przekształcając zarazem osadę grodową w miasto królewskie, lokowane na prawie polskim. Prawo magdeburskie i nowy kształt urbanistyczny miasto otrzymało w 1406 roku od Władysława Jagiełły. Niezwykle korzystna koniunktura, zwłaszcza dla handlu zbożem, przyniosła Kazimierzowi na przełomie XVI i XVII w. bogactwo, które przełożyło się na wzmożony ruch budowlany. Powstała wówczas słynna zabudowa wokół rynku i przy ulicach bocznych, w postaci manierystycznych kamienic z attykami. Do najznakomitszych należą usytuowane w rynku kamienice Przybyłowskie, Pod św. Krzysztofem i Pod św. Mikołajem – z wyjątkowo bujną dekoracją sztukateryjną, operującą motywami pochodzenia niderlandzkiego w interpretacji lokalnej. Cenny zabytek stanowi również fara p.w. św. św. Jana Chrzciciela i Bartłomieja Apostoła, usytuowana na wyniesieniu znajdującym się na pn. – zach. od wydłużonego prostokątnego rynku. Istniejącą wcześniej świątynię gotycką przebudował na przeł. XVI/XVII w. znany murator lubelski, spolonizowany Włoch, Jakub Balin. W ciągu dziejów remontowana i rozbudowywana, znakomicie przechowała cechy tzw. renesansu lubelskiego, m.in. w postaci zachwycających sztukaterii sklepiennych we wnętrzu. Cenny zabytek architektoniczny stanowi zespół klasztorny oo. franciszkanów reformatów, o genezie sięgającej XVI w., usytuowany na Wietrznej Górze na zachód od rynku, a także zespół siedemnastowiecznego kościoła szpitalnego p.w. św. Ducha i św. Anny. Wizytówkę Kazimierza stanowią też słynne XVII-wieczne spichlerze, wzniesione w okresie prosperity gospodarczej Kazimierza, z których pozostała już tylko część, a wśród nich znany Spichlerz Ulanowskich, tzw. Wysoki, mieszczący warte odwiedzenia Muzeum Przyrodnicze. Kazimierz – to poza wymienionymi zabytkami, wyjątkowe nagromadzenie dobrej architektury z różnych epok, w tym okresu międzywojennego, jak np. sławna willa artysty malarza Tadeusza Pruszkowskiego, rektora Warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, zbudowana w l. 1936 – 1939 wg proj. arch. Lecha Niemojewskiego, usytuowana w wysokiej partii ul. Zamkowej, charakterystycznie dominująca na tle wzgórza po pn. stronie miasta. Kazimierz znany jest z licznych galerii sztuki i profesjonalnych ekspozycji muzealnych Muzeum Nadwiślańskiego. Zabytkowa substancja Kazimierza znacznie ucierpiała w wyniku obydwóch wojen światowych, ale kontynuowanie świetności miasta zapewniła restauracja przeprowadzona po II wojnie światowej wg projektu i pod nadzorem wybitnego architekta i konserwatora Karola Sicińskiego.

„Kozłówka – zespół pałacowo – parkowy”. Uznany za Pomnik Historii dnia 25 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 573). Celem tej ochrony jest zachowanie, ze względu na wartości historyczne, przestrzenne, architektoniczne i artystyczne, zespołu, który od powstania w XVIII wieku przetrwał z kolejnymi nawarstwieniami stylowymi i wyposażeniem wnętrz i jest obecnie jedną z najlepiej zachowanych rezydencji arystokratycznych w Polsce.

Granica zespołu zabytkowego obejmuje pałac wraz z towarzyszącymi budynkami i otoczeniem parkowym i przebiega na północy wzdłuż szosy wiodącej z Lubartowa i zgodnie z jej trasą załamuje się od strony północno-zachodniej w kierunku Kamionki. Dalej, po stronie południowo-zachodniej i południowej, przebiega brzegiem szosy prowadzącej do wsi Kozłówka. Za ogrodzeniem pałacu przecina i włącza odcinek drogi gruntowej. Następnie, od wschodu, okalając dawny folwark, pokrywa się z krawędzią lasu przylegającego do parku.

Wyjątkową pozycję zarówno ze względu na siedzibę, jak i ekspozycję historycznych wnętrz zajmuje Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Jest to jedyne muzeum – rezydencja na terenie województwa lubelskiego. Mieści się w dawnym zespole pałacowo – parkowym wzniesionym w latach 1735 – 1742, przebudowanym w latach 1897 – 1914, ufundowanym przez rodzinę Bielińskich, a od 1799 roku należącym do Zamoyskich. Główną ekspozycją muzeum są wnętrza, urządzone w stylu II Cesarstwa, z zachowaniem autentycznego wystroju z przełomu XIX i XX wieku w znacznej części, autentycznego wyposażenia, zgromadzonego przez Konstantego Zamoyskiego od lat 70. XIX w. do 1 ćw. XX w. Osobną ekspozycją jest Galeria Sztuki Socrealizmu, prezentująca sztukę z I. polowy lat 50. XX w. w odpowiedniej scenograficznej i muzycznej oprawie.

Zespół pałacowo – parkowy w Kozłówce położony jest 35 km od Lublina. Historia obiektu wiąże się z dwoma znakomitymi polskimi rodami – Bielińskich i Zamoyskich. Ich siedziba w harmonijny sposób łączy cechy XVIII –wiecznego barokowego założenia ze zmianami wprowadzonymi w wyniku przebudowy na przełomie XIX i XX stulecia.

Wnętrza pałacu zachowane w pierwotnym układzie, zachwycają bogatą kolekcją malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego z XVIII, XIX i pocz. XX wieku. Wyjątkowy wystrój pomieszczeń przywołuje atmosferę dawnej siedziby magnackiej z czasów jej największej świetności za I ordynata Konstantego Zamoyskiego (1846 – 1923).

Ta jedna z najlepiej zachowanych w Polsce rezydencja arystokratyczna, obecnie Muzeum Zamoyskich, wyróżnia się autentycznością i wiernością w utrzymaniu dawnego wyglądu zarówno zabytkowych wnętrz, jak i otoczenia. Sąsiedztwo Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego podkreśla związki architektury z walorami przyrodniczymi okolicy.

Doskonały stan zespołu pałacowo – parkowego oraz stała dbałość o budynki i ogród zostały docenione i uhonorowane licznymi nagrodami i wyróżnieniami krajowymi i międzynarodowymi.

Park o szczególnych walorach kompozycyjnych i przyrodniczych, nawiązuje do historycznej koncepcji z XVIII stulecia. W części centralnej odtworzony został barokowy ogród francuski z setkami karminowych róż, otoczonych bukszpanowymi opaskami. Od północy ujęty jest romantyczną częścią leśną a od południa – trawiastymi kwaterami.

„Historyczny zespół architektoniczno – urbanistyczny miasta Lublina” uznany za Pomnik Historii dnia 25 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 574). Celem tej ochrony jest zachowanie, ze względu na wartości historyczne, artystyczne, wartości materialne i niematerialne, zespołu urbanistyczno-architektonicznego, nierozerwalnie związanego z wieloma najważniejszymi wydarzeniami w historii Państwa Polskiego.

W skład Historycznego Zespołu Architektoniczno - Urbanistycznego m. Lublina wchodzą, jako elementy o zasadniczym znaczeniu strukturalnym i przestrzennym: Wzgórze Zamkowe z historyczną zabudową, Stare Miasto w granicach dawnych murów miejskich, staropolski odcinek Krakowskiego Przedmieścia wraz z blokami zabudowy otaczającej, zespół dawnego klasztoru pobrygidkowskiego wraz z kościołem pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w granicach murów klasztornych, zespół dawnego klasztoru i kościoła Bernardynów pw. Nawrócenia św. Pawła oraz zespół archikatedry i południowy blok zabudowy ul. Królewskiej.

Najstarsze, wczesnośredniowieczne osiedla lubelskie powstały w VI wieku n.e. na wzgórzach – Czwartek, Grodzisko, Staromiejskie i Zamkowe. W VIII w. właśnie na wzgórzu Zamkowym powstał pierwszy gród, który z czasem powiększył się o podgrodzie rozlokowane na sąsiednim Wzgórzu Staromiejskim. Na przełomie XII/XIII w. wspomniane podgrodzie przekształciło się w osiedle o miejskim charakterze, liczące ok. 2 – 3 tysięcy mieszkańców.

15 sierpnia 1317 r. Władysław Łokietek, tworząc ośrodki równoważące wpływy dużych i zbuntowanych miast, nadał mieszkańcom Lublina przywilej lokacyjny oparty na prawie magdeburskim. Zamysły polityczne Łokietka kontynuował Kazimierz Wielki, z inicjatywy którego wybudowano w 1342 r. mury miejskie. Wzrost znaczenia miasta wynikający zarówno z dogodnego położenia handlowego, jak i licznych królewskich przywilejów spowodował, iż w mieście chętnie osiedlali się obcy kupcy i rzemieślnicy: Ormianie, Rusini, Tatarzy i Żydzi, czyniąc zeń ważny wielokulturowy ośrodek. Splendor miasta umacniali Jagiellonowie nie tylko nadając mu kolejne przywileje, ale także fundując wielkie budowle. Z ich inicjatywy wzniesiono kościół NMP Zwycięskiej i klasztor brygidek (wotum Jagiełły po bitwie pod Grunwaldem), rozbudowano zamek i kaplicę św. Trójcy.

Lublin w XVI w. był kilkakrotnie miejscem obrad sejmowych i zjazdów szlachty. Z nich niewątpliwie najważniejszy był sejm lubelski z 1569 r., który trwał od stycznia do lipca i zakończył się podpisaniem unii polsko – litewskiej (nabożeństwo z tej okazji odbyło się w kościele dominikanów). Potwierdzeniem istotnej roli jaką pełniło miasto w ówczesnej Rzeczpospolitej było ustanowienie tu Trybunał Koronnego w 1578 r., niezwykle ważnej instytucji sądowniczej szlachty. Działalność Trybunału i związane z tym wielomiesięczne pobyty szlachty, miały niebagatelny wpływ na rozwój ekonomiczny miasta, pozwalając mieszkańcom w przyszłości łagodzić skutki kryzysów gospodarczych. Kryzysy te pojawiające się od połowy XVII w. i trwające do początku XIX w. spowodowały spadek znaczenia Lublina, który w tym okresie stał się drugorzędnym ośrodkiem miejskim. Po rozbiorach miasto podniosło się z upadku, jakkolwiek już nigdy nie odzyskało statusu wiodącego centrum wymiany handlowej.

Zalążkiem układu urbanistycznego Lublina było wspomniane podgrodzie usytuowane w północno – wschodniej części Wzgórza Staromiejskiego, stopniowo przekształcane w ośrodek miejski. W XIII stuleciu uformował się jego zasadniczy, gruszkowaty kształt, z granicami wyznaczonymi przez krawędzie skarpy, spięte od zachodu wałami. Główną oś komunikacyjną układu stanowiła ul. Grodzka, z której wyprowadzono ulice (obecnie zanikłe) o wachlarzowatym układzie nawiązującym do ukształtowania terenu. Po uzyskaniu praw miejskich obszar miasta powiększono ku zachodowi; wytyczono trapezowaty Rynek, wyprowadzono z jego naroży pary prostopadłych ulic oraz rozmierzono szachownicowy układ bloków i regularne działki. Jednakże charakterystyczne ukształtowanie terenu i półkolisty narys miasta od zachodu spowodowały, że nie uzyskano prostopadłościennej sieci ulic, a dukt nowo wytyczonych ulic nawiązywał do przedlokacyjnego, rozmierzenia miasta oraz warunków terenowych.

W obrębie tego obszaru powstało szereg istotnych dla tożsamości miasta obiektów (m.in. nieistniejący kościół św. Michała, budynek Trybunału Koronnego, zespół klasztorny dominikanów, kościół i klasztor jezuitów – obecnie archikatedra).

Dynamiczny rozwój miasta w XV i XVI w. wymusił wyjście z zabudową poza mury miejskie. Kierunki rozprzestrzeniania się Lublina wyznaczał trakt komunikacyjny, przy którym wybudowano w XV w. klasztor Brygidek oraz przedmieścia Krakowskie i Korce. Obszar ten zamknięto ok. 1570 r. linią obwałowań. Poza nią znajdował się plac zwany później litewskim, która to nazwa wywodziła się od Litwinów obozujących na nim w czasie zawiązywania unii pomiędzy Koroną a Wielkim Księstwem Litewskim. Nie tylko nazwa placu upamiętnia to wydarzenie, ale także znajdujący się na nim żeliwny obelisk wystawiony w 1826 r. w miejscu pierwotnego XVI-wiecznego.

c)Parki Kulturowe


Dla terenu województwa lubelskiego zbadano i określono obszary o potencjale kulturowo – przyrodniczym pozwalającym na utworzenie parków kulturowych. Delimitacja Parków Kulturowych uwzględniona jest w obowiązującym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubelskiego i obejmuje 57 takich propozycji. Charakteryzuje je zróżnicowanie zarówno pod względem rozległości, jak i nasycenia zabytkami oraz walorów krajobrazu naturalnego. Ich utworzenie byłoby szansą na wykorzystanie szczególnie cennych kulturowo oraz przyrodniczo terenów do potrzeb lokalnej, a także ponadlokalnej szeroko rozumianej aktywizacji.

d)Rejestr Zabytków


Ogółem w województwie lubelskim wpisane są do rejestru zabytków, wg stanu na dzień 31 grudnia 2010 r.: 3.746 obiektów.

Należy zaznaczyć, że podane w tabeli dane odnoszące się do kategorii zabytków, nie są jednoznaczne, ze względu na złożoność problematyki. Dane statystyczne wraz z przytoczonym zastrzeżeniem pochodzą od Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie.



historyczne układy

przestrzenne



historyczne układy

ruralistyczne



świątynie

różnych wyznań



klasztory

inne obiekty

sakralne


budowle użyteczności publicznej

pałace i wille

dwory

domy mieszkalne

budynki przemysłowe

parki

grodziska

cmentarze

362

2

388

40

326

150

145

147

226

88

267

3

185

e)Zabytki nieruchome województwa w wojewódzkich i gminnych ewidencjach zabytków


Wojewódzką ewidencję zabytków prowadzi Wojewódzki Konserwator Zabytków w formie kart ewidencyjnych: zabytków nieruchomych, zabytków ruchomych, zabytków archeologicznych, znajdujących się na terenie województwa (art. 22 ust. 2). Wojewódzka ewidencja zabytków obejmuje zabytki wpisane oraz nie wpisane do rejestru zabytków.

O włączeniu i wyłączeniu karty ewidencyjnej zabytków nieruchomych Wojewódzki Konserwator Zabytków zawiadamia Gminę właściwą dla miejsca położenia zabytku. Wykazy kart ewidencyjnych zabytków nieruchomych włączonych dotychczas do wojewódzkiej ewidencji zabytków zostały przekazane do dnia 6 grudnia 2010 r. przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie gminom i starostom powiatów województwa lubelskiego.

Włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku ruchomego może nastąpić za zgodą właściciela tego zabytku (art. 22 ust.3).

Gminną ewidencję zabytków prowadzi wójt (burmistrz, prezydent miasta) w formie kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków, inne zabytki nieruchome ujęte w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (art. 22 ust.4 i 5). Samorządy zobligowane są do założenia gminnej ewidencji zabytków w terminie 2 lat od otrzymania od Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków wykazów zabytków włączonych do wojewódzkiej ewidencji zabytków (art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - Dz. U. Nr 75 poz. 474).

Sposób prowadzenia ewidencji zabytków określa rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.

f)Ochrona ustalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i decyzjach lokalizacyjnych


Jedną z prawnych form ochrony zabytków są ustalenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, stanowiących, po uchwaleniu przez Radę Gminy, prawo miejscowe. Wojewódzki Konserwator Zabytków, powiadomiony o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, formułuje wytyczne w zakresie ochrony krajobrazu kulturowego, stref ochrony dla zabytków nieruchomych oraz podaje spis zabytków znajdujących się w rejestrze zabytków i ewidencji. W dalszym toku postępowania plan podlega uzgodnieniu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Ponadto, zgodnie z art. 7 pkt 4 cyt. ustawy z dnia 18 marca 2010 r., oprócz ustaleń w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obecnie ochronę zabytków zapewnia się poprzez ustalenia w decyzji o ustaleniu warunków lokalizacji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, i innych decyzjach o zezwoleniu na realizację inwestycji – w odniesieniu do obiektów objętych ustawowymi formami ochrony konserwatorskiej oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego oraz decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazach, o których mowa powyżej (pkt e.)

Województwo lubelskie wyróżnia się pozytywnie na tle większości województw pod względem ilości uchwalonych gminnych planów zagospodarowania przestrzennego.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna