Informacja o aktualnych danych dotyczących oporności na antybiotyki na terenie Unii Europejskiej



Pobieranie 26.72 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar26.72 Kb.





Informacja o aktualnych danych dotyczących oporności na antybiotyki na terenie Unii Europejskiej

Październik 2013




Główne zagadnienia dotyczące oporności na antybiotyki przedstawione w prezentowanej broszurze

  • Oporność na antybiotyki jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego w Europie, prowadzi do zwiększonych kosztów opieki zdrowotnej, do wydłużenia czasu pobytu w szpitalu, do niepowodzenia terapeutycznego, a czasem nawet do śmierci pacjenta.

  • W ciągu ostatnich czterech lat (2009-2012) na terenie Unii Europejskiej/w Europejskim Obszarze Gospodarczym nastąpił znaczący wzrost oporności na cefalosporyny III generacji, u bakterii z gatunków Klebsiella pneumoniae i Escherichia coli. Podobnie znaczący wzrost jednoczesnej oporności na cefalosporyny III generacji oraz fluorochinolony i aminoglikozydy zaobserwowano dla izolatów Klebsiella pneumoniae, ale nie dla Escherichia coli.

  • Narastający trend występowania jednoczesnej oporności na cefalosporyny III generacji oraz fluorochinolony i aminoglikozydy dla izolatów z gatunku Klebsiella pneumoniae oznacza, iż w leczeniu zakażeń pozostaje do zastosowania niewiele opcji terapeutycznych (np. karbapenemy).

  • Karbapenemy tworzą ostatnią główną grupę antybiotyków stosowanych w leczeniu infekcji wywołanych przez wielooporne bakterie Gram-ujemne, takie jak: Klebsiella pneumoniae i Escherichia coli, obie będące przyczyną infekcji dróg moczowych, zapalenia płuc czy zakażenia krwi. W niektórych krajach Unii Europejskiej odsetek izolatów Klebsiella pneumoniae opornych na karbapenemy, już w chwili obecnej jest dość wysoki i zauważa się tendencję wzrostową.

  • Dane dotyczące oporności bakterii z rodzaju Acinetobacter dostępne po raz pierwszy, w ramach programu EARS-Net. Informacja za rok 2012 pokazuje duże zróżnicowanie poziomu oporności tego drobnoustroju na antybiotyki w poszczególnych krajach Europy, a także jej wysoki poziom ( >25 %) na karbapenemy, w niemal połowie krajów, które dostarczyły dane.

  • Całkowicie odmiennie wygląda sytuacja oporności Staphylococcus aureus. W ciągu kilku ostatnich lat procent gronkowców meticylino-opornych (MRSA) na terenie krajów Unii Europejskiej/w Europejskim Obszarze Gospodarczym zmniejszył się znacząco. W ciągu minionych czterech lat zaobserwowano stały spadek lub stabilizację występowania szczepów MRSA. Jakkolwiek wciąż w jednej czwartej krajów przysyłających raporty odsetek MRSA wynosi > 25%, głównie dotyczy to krajów Europy południowej i wschodniej.

  • Rozważne stosowanie antybiotyków i wszechstronne strategie kontroli zakażeń, skierowane do wszystkich sektorów opieki zdrowotnej (szpitale, przychodnie, domy opieki) są najważniejszymi czynnikami, które w sposób efektywny zapobiegają selekcjonowaniu i rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów opornych na antybiotyki.


Oporność na antybiotyki w Unii Europejskiej

Dane zaprezentowane poniżej zgromadzone zostały w ramach programu EARS-Net, który jest koordynowany przez Europejskie Centrum Profilaktyki i Kontroli Zakażeń (ECDC, ang. European Center for Disease Prevention and Control). EARS-Net zbiera dane o inwazyjnych izolatach bakteryjnych w 30 krajach Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym. Szczegółowe informacje dotyczące tego programu, wyników dochodzeń epidemiologicznych oraz użytych metod analizy danych można znaleźć w rocznym raporcie EARS-Net (za rok 2012) oraz na interaktywnej stronie internetowej*.


Klebsiella pneumoniae

Klebsiella pneumoniae wywołuje infekcje dróg moczowych, dróg oddechowych i krwi. Może gwałtownie rozprzestrzeniać się pomiędzy pacjentami w ośrodkach opieki zdrowotnej i jest częstą przyczyną zakażeń szpitalnych.

Oporność Klebsiella pneumoniae na antybiotyki jest przedmiotem niepokoju i rosnącym problemem dla Europy. Większość izolatów tego drobnoustroju zgłoszonych do EARS-Net w 2012 r. była oporna, na co najmniej jeden z możliwych do zastosowania antybiotyków, a oporność na kilka antybiotyków była zjawiskiem powszechnym.

W ostatnich latach oporność na cefalosporyny III generacji wzrosła znacząco na terenie całej Unii Europejskiej/w Europejskim Obszarze Gospodarczym, podobnie jak w ich poszczególnych krajach. Oporność na cefalosporyny III generacji jest często połączona z opornością na fluorochinolony i aminoglikozydy, co jeszcze bardziej komplikuje leczenie infekcji wywołanych przez ten drobnoustrój. W ciągu ostatnich czterech lat taki rodzaj łącznej oporności (cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy) wzrósł znacząco w Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym (w odniesieniu do liczby ludności), podobnie jak w jednej trzeciej krajów, które przesłały swoje dane (Ryc.1). Dla pacjentów zakażonych wieloopornym szczepem Klebsiella pneumoniae , pozostaje niewiele opcji terapeutycznych, wśród nich karbapenemy, stosowane zwykle jako lek ostatniej szansy.

Jednakże oporność na karbapenemy także wzrosła w niektórych krajach. W 2012 r. procent szczepów Klebsiella pneumoniae opornych na karbapenemy w pięciu krajach, głównie Europy południowej, wyniósł powyżej 5% (Ryc.2).


Rycina 1. Klebsiella pneumoniae: procent izolatów inwazyjnych opornych łącznie na cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy w krajach Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym, w latach 2009 (rycina górna) i 2012 (rycina dolna).


2009


2012


Rycina 2. Klebsiella pneumoniae: procent izolatów inwazyjnych opornych na karbapenemy w krajach Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym, w latach 2009 (rycina górna) i 2012 (rycina dolna).


2009


2012


Escherichia coli

Escherichia coli najczęściej wywołuje zakażenia krwi oraz odpowiada za, zarówno szpitalne jak i pozaszpitalne, infekcje dróg moczowych. Co więcej, w skali globalnej jest to patogen powszechnie uznawany za główną przyczynę zakażeń pokarmowych.

Zjawisko oporności na antybiotyki u Escherichia coli wymaga bacznej obserwacji, ponieważ odsetek szczepów niewrażliwych na leki, stosowane w leczeniu zakażeń tym drobnoustrojem w Europie, stale wzrasta. Większość izolatów, których dane przesłano do EARS-Net w 2012 r. była oporna, na co najmniej jeden z badanych antybiotyków.

Szczególną uwagę budzi wzrost oporności na cefalosporyny III generacji (Ryc. 3) oraz łączna oporność na cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy (Ryc. 4). Kilka krajów, w latach 2009-2012, odnotowało znaczący trend wzrostowy tych dwóch typów oporności. Na terenie całej Unii Europejskiej/w Europejskim Obszarze Gospodarczym, w odniesieniu do liczby ludności, oporność na cefalosporyny III generacji, wzrosła w sposób istotny z 8,2% w 2009 r. do 11,8% w 2012 r. Izolaty wielooporne (łącznie na: cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy) w tym samym przedziale czasowym nie wykazały aż tak wysokiego trendu wzrostowego.

Opornośc na karbapenemy u Escherichia coli w Europie pozostaje niska.


Rycina 3. Escherichia coli: procent izolatów inwazyjnych opornych na cefalosporyny III generacji, w krajach Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym, w latach 2009 (rycina górna) i 2012 (rycina dolna).


2009


2012


Rycina 4. Escherichia coli: procent izolatów inwazyjnych opornych łącznie na cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy w krajach Unii Europejskiej/w Europejskim Obszarze Gospodarczym, w latach 2009 (rycina górna) i 2012 (rycina dolna).


2009


2012


Rodzaj Acinetobacter

Dane epidemiologiczne dotyczące oporności na antybiotyki dla rodzaju Acinetobacter włączono do sprawozdania EARS-Net po raz pierwszy. Informacje dotyczące 2012 r. dostarczyło 18 z 30 krajów uczestniczących w programie. Do interpretacji wyników należy podejść z ostrożnością, ponieważ ilość danych z każdego kraju jest niewielka.

Wyniki z 2012 r. pokazują dużą różnorodność w występowaniu oporności na antybiotyki dla rodzaju Acinetobacter, na obszarze Europy. Generalnie istnieje pewna prawidłowość, zanotowano wysoki odsetek szczepów opornych pochodzących z krajów na południu Europy oraz niski odsetek z krajów na północy Europy. Oporność na karbapenemy wyniosła powyżej 25 % w 8 z 18 krajów, co pokazuje jak bardzo ograniczone są opcje terapeutyczne w leczeniu pacjentów z infekcjami wywołanymi przez Acinetobacter spp.

Rycina 5. Rodzaj Acinetobacter: procent izolatów inwazyjnych opornych na karbapenemy w krajach Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym, w 2012 r.


2012

Gronkowiec złocisty oporny na meticylinę (MRSA, ang. Meticillin-resistant Staphylococcus aureus)

Oporny na meticylinę Staphylococcus aureus (MRSA) jest, w skali światowej, najczęstszą przyczyną zakażeń związanych z opieką zdrowotną.

Na terenie Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym, odsetek szczepów MRSA zmalał znacząco w okresie ostatnich czterech lat, co jest wynikiem trendu spadkowego w poszczególnych krajach członkowskich (Ryc.6). Pomimo, że wyniki te napawają optymizmem, to wciąż izolaty MRSA stanowią poważny problem zdrowia publicznego. W 2012 r. w krajach Unii Europejskiej/w Europejskim Obszarze Gospodarczym, procent opornych na meticylinę Staphylococcus aureus (MRSA), w odniesieniu do liczby ludności, pozostawał wysoki, osiągając 18%. W 7 z 30 krajów, biorących udział w badaniu, wykazano, że odsetek MRSA wyniósł powyżej 25%, dotyczy to głównie krajów Europy południowej i wschodniej (Ryc.6).
Rycina 6. Staphylococcus aureus: procent izolatów inwazyjnych opornych na meticylinę (MRSA) w krajach Unii Europejskiej/Europejskim Obszarze Gospodarczym, w latach 2009 (rycina górna) i 2012 (rycina dolna).


2009



2012



© Europejskie Centrum Profilaktyki i Kontroli Zakażeń (ECDC, ang. European Centre for Disease Prevention and Control), Stockholm, 2013





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna