Instytut humanistyczny



Pobieranie 1.88 Mb.
Strona6/45
Data07.05.2016
Rozmiar1.88 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   45

Sylabus modułu kształcenia/ przedmiotu: teoria języka (w)





Nr pola



Nazwa pola


Opis

1

Jednostka

Instytut Humanistyczny – Zakład Filologii Polskiej

2

Kierunek studiów – profil

filologia polska, studia II stopnia – profil praktyczny, tryb stacjonarny

3

Nazwa modułu kształcenia/ przedmiotu

teoria języka

4

Kod modułu kształcenia/przedmiotu




5

Kod Erasmusa

08.0

6

Punkty ECTS

4 (2+2)

7

Rodzaj modułu




8

Rok studiów

I

9

Semestr

1, 2

10

Typ zajęć

Wykład

11

Liczba godzin

60 (30+30)

12

Koordynator

prof. UJ dr hab. Z. Cygal-Krupa

13

Prowadzący




14

Język wykładowy

Polski

15

Zakres nauk podstawowych




16

Zajęcia ogólnouczelniane/ na innym kierunku




17

Wymagania wstępne

Ukończone studia na szczeblu licencjackim

18

Efekty kształcenia

Wiedza:

Student ma uporządkowaną podstawową wiedzę o zakresie, miejscu i znaczeniu lingwistyki w obszarze nauk humanistycznych, zorientowaną na zastosowania praktyczne w kulturze, działalności edukacyjnej i medialnej.

Student zna na poziomie rozszerzonym terminologię z zakresu językoznawstwa, zorientowaną na zastosowania praktyczne w kulturze, działalności edukacyjnej i medialnej.

Ma uporządkowaną pogłębioną wiedzę ogólną, obejmującą teorie, metodologie, główne nurty i kierunki lingwistyczne, zorientowaną na zastosowania praktyczne w kulturze, działalności edukacyjnej i medialnej.

Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę szczegółową z zakresu teorii języka, zorientowaną na zastosowania praktyczne w kulturze, działalności edukacyjnej i medialnej.

Ma uporządkowaną poszerzoną wiedzę o głównych kierunkach rozwoju, ośrodkach i szkołach w zakresie badań językowych, zorientowaną na zastosowania praktyczne w kulturze, działalności edukacyjnej i medialnej.

Umiejętności:

Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy.

Potrafi samodzielnie gromadzić materiał teoretyczny i praktyczny niezbędny do opracowania i rozwiązania złożonego problemu badawczego z zakresu językoznawstwa.

Potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi, regułami badawczymi i pojęciami właściwymi dla językoznawstwa w typowych sytuacjach zawodowych.

Umie samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności zawodowe w sposób zorientowany na zastosowania praktyczne w kulturze, działalności edukacyjnej i medialnej.

Kompetencje:

Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie.

Efektywnie organizuje własny proces uczenia się.

Ma świadomość znaczenia refleksji humanistycznej w procesie kształtowania więzi społecznych.


19

Stosowane metody dydaktyczne

Wykład ilustrowany fragmentami najważniejszych pozycji z literatury przedmiotu, połączony z krótką konwersacją sprawdzającą z jednej strony zrozumienie omawianego tematu, z drugiej strony wyrobienie umiejętności jego eksplikacji własnymi przykładami, klasyczna metoda problemowa.

20

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia

Systematyczny udział w wykładach i umiejętne reagowanie na poruszane problemy teoretyczne. Bieżące przygotowanie do zajęć.

21

Forma i warunki zaliczenia

Zaliczenie bez oceny po semestrze 1 i 2, egzamin ustny po semestrze 2. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest obowiązkowa obecność studenta na wykładach.

Ocena całorocznej pracy studenta podczas ustnego egzaminu końcowego na podstawie uczestnictwa w zajęciach i oceny uzyskanej na egzaminie.



22

Treści kształcenia (skrócony opis)

Ukazanie rozwoju teorii języka (językoznawstwa ogólnego), które odegrały pierwszorzędną rolę w dziedzinie humanistyki.

Zapoznanie studentów z głównymi nurtami i szkołami w językoznawstwie, poczynając od starożytnego językoznawstwa: hinduskiego, greckiego, rzymskiego, kończąc na XX wiecznych kierunkach i typowych dla nich koncepcjach metodologicznych.

Zdobycie przez studentów umiejętności zastosowania poznanej wiedzy teoretycznej do badań lingwistycznych, zwłaszcza analizy i interpretacji materiału oraz dokonywania właściwych syntez i uogólnień.


23

Treści kształcenia (pełny opis)

1.Starożytny spór o nazwę: physei i thesei, analogiści i animaliści, spór naturalistów i konwencjonalistów, stanowisko Arystotelesa. Różnice między językoznawstwem greckim a hinduskim.

2.Szkoła Port Royal i zagadnienia uniwersaliów języka (semantyki uniwersalne – Leibniz i Wierzbicka).

3.Językoznawstwo XIX w. Metodologia hist.-porów. Młodogramatycy: psychologizm (Humboltd, Wundt); szkoła kazańska (Baudoin de Courtenay – młodogramatyk i prekursor strukturalizmu).

4.Strukturalizm europejski (F. de Saussure – langue, parole, synchronia, diachronia, relacje syntagmatyczne, paradygmatyczne, szkoła praska, Jacobson i jego funkcjonalizm, szkoła londyńska, szkoła genewska, szkoła kopenhaska, K. Buhler – aksjomaty językowe, ujęcie pragmatyczno-komunikacyjne języka).

5.Strukturalizm amerykański (Bloomfield, Harris).

6.Generatywizm. Filozoficzne i lingwistyczne podstawy generatywizmu. Chomsky i jego „kompetencja językowa”, idealny użytkownik, struktura głęboka i powierzchniowa, wizja gramatyki uniwersalnej, składnia generatywna w wersji standard.

7.Strukturalizm w polskiej myśli językoznawczej (Kuryłowicz, Doroszewski, Milewski, Polański).

8.Semiotyka i semantyka: klasyfikacja znaków Ch.S.Peirce, wymiary znaku E.Benveniste; trókąt semiotyczny (C.K. Ogdena i I.A. Richarda).

9.Semantyka strukturalna (pole pojęciowe i leksykalne), struktura znaczenia wg A.J.Greimasa i B.Pottiera – semantyka składnikowa; analiza semantyczna A.Wierzbickiej.

10.Językoznawstwo kognitywne (konceptualizacja, konotacja, metafora, metonimia – procedury pojęciotwórcze, prototyp jako podstawa kategoryzacji, Langacker, Lakoff).

11.Pragmalingwistyka – badanie języka w użyciu, w komunikacji (akty mowy Austina, klasyfikacja Searle'a, Grice'a; koncepcja aktu mowy i genrów mowy (Bachtina i A. Wierzbickiej).

12.Pojecie presupozycji i implikatur, komunikacja językowa a inferencje; pojęcie relewancji w pragmatyce (teoria D.Sperber i D.Wilson).

13.Antropolingwistyka amerykańska (Boas, Sapir, Whorf).

14.Lingwistyka kulturowa i JOS.



24

Literatura podstawowa i uzupełniająca

Literatura podstawowa:

Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, pod red. K. Polańskiego, Wrocław 1993.

Encyklopedia języka polskiego, pod red. S. Urbańczyka, Wrocław 1991.

Słownik terminologii językoznawczej, red. Z.Gołąb, A. Heinz, K. Polański, Warszawa 1968.

Bobrowski I., Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998 (cz.IV: Generatywne modele języka, s.85-116).

Chomsky N., Zagadnienia teorii składni, Warszawa 1982 (rozdz.I: Wstępne założnia metodologiczne, s. 14-88).

de Saussure F., Kurs językoznawstwa ogólnego, Warszawa 1991 (rozdziały obowiązkowe: ze wstępu: rozdz. III: „Przedmiot językoznawstwa” [s.35-45]; z części I: rozdz. I: „Istota znaku językowego” [s.89–93]; rozdz. II: „Niezmienność i zmienność znaku” [s.95–98]; rozdz. III: „Językoznawstwo statystyczne i językoznawstwo ewolucyjne” [&1.s.103–105]; z części II: rozdz. IV: „Wartość językowa” [&2.s.138–141]; rozdz. V: „Związki syntagmatyczne i asocjacyjne” [s.147–152]).

Fisiak J., Wstęp do współczesnych teorii lingwistycznych, Warszawa 1975.

Grice P., Logika a konwersacja [w:] Język w świetle nauki, Warszawa, 1980, s. 91–114.

Grzegorczykowa R., Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa 1990 (szczególnie rozdz. IV: Problemy modalności; rozdz. VI: Informacje niejawne przekazywane systemowo (problem presupozycji).

Heinz A, Dzieje językoznawstwa w zarysie, Warszawa 1978. (wybrane fragmenty)

Jacobson R, W poszukiwaniu istoty języka, Warszawa 1989, (szczególnie artykuł: Dwa aspekty języka i dwa typy zakłóceń afatycznych t. I s.150–175).

Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin 1999.

Milewski T., Językoznawstwo, Warszawa 1965.

Tabakowska E., Gramatyka i obrazowanie. Wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego, Seria "Nauka dla wszystkich" nr 474, PAN Kraków 1995.

Wierzbicka A., Genry mowy, [w:] Tekst i zdanie, red. T. Dobrzyńska, E. Janus, Wrocław 1983.

Wierzbicka A., Znaczenie nazw kolorów i uniwersalia widzenia [w:] Język–umysł–kultura, wybór prac pod red. Jerzego Bartmińskiego, PWN, 1999, s. 405–450 (rzecz dotyczy problemu ludzkiej konceptualizacji widzenia).
Literatura uzupełniająca:

Aitchison J., Ziarna mowy, Warszawa 2002, rodz. 1, 5, 6.



Akty i gatunki mowy, pod red. Bartmiński i inni w serii, Lublin 2004.

Awdiejew A., Klasyfikacja funkcji pragmatycznych, “Polonica” 1983, IX, s.53–87.

Bühler K., Teoria języka. O językowej funkcji przedstawiania, Kraków 2004, s. 82-146.

Evan T., Leksykon językoznawstwa kognitywnego, Kraków 2007.

Gawroński A., Dlaczego Platon wykluczył poetów z Państwa, Warszawa 1984 (szczególnie rozdział poświęcony strukturalizmowi Ferdynada de Saussure’a i relatywizmowi poznawczemu – Whorf–Sapir).

Guiraud P., Semantyka, seria „Omaga”, warszawa 1976.

Heinz A., Językoznawstwo ogólne, seria „Nauka dla wszystkich” nr 98, Kraków 1969.

Ivić M., Kierunki w lingwistyce, Wrocław 1975.



Język i społeczeństwo, red. M. Głowiński, Warszawa 1980.

Językoznawstwo strukturalne. Wybór tekstów, pod red. H. Kurkowskiej i A. Weinsberg, Warszawa 1979.

Lakoff G., Johnson M., Metafory w naszym zyciu, Warszawa 1988.

Langacker R.W., Wstęp do gramatyki kognitywnej [w:] Językoznawstwo kognitywne. Wybór tekstów pod red. Wojciecha Kubińskiego, Romana Kalisza i Ewy Modrzejewskiej, Gdańsk 1998, s.28-79.

Lyons J, Chomsky, Warszawa 1996.

Lyons J., Semantyka t.I i II, Warszawa 1984.

Majewicz A., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa 1989.

Malmberg B., Nowe drogi w językoznawstwie. Przegląd szkół i metod, Warszawa 1969.

Sapir E., Kultura, język, osobowość. Wybrane eseje, Warszawa 1978 (wybrany esej: „Język”, s. 33-68).

Searle J.R., Umysł, język, społeczeństwo. Filozofia i rzeczywistość, Warszawa 1999 (szczególnie rozdz. VI: Mowa jako działanie s.215–253).

Tabakowska E., Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Kraków 2001.

Taylor J. R., Kategoryzacja w języku. Prototypy w teorii językoznawczej, Kraków 2001.

Whorf B.L., Język, myśl, rzeczywistość, PWN 1982 (rozdz. ModelUniwersumIndian, s. 98-107).



Wierzbicka A., O języku dla wszystkich, Warszawa 1965.

25

Przyporządkowanie modułu kształcenia/ przedmiotu do obszaru/ obszarów kształcenia




26

Sposób określenia liczby punktów ECTS




27

Liczba punktów ECTS – zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela akademickiego




28

Liczba punktów ECTS – zajęcia o charakterze praktycznym





1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   45


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna