Istota logistyki



Pobieranie 313.97 Kb.
Strona4/7
Data29.04.2016
Rozmiar313.97 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Oprócz wymienionego systemu CIM dostępne są systemy realizujące

wszystkie podstawowe funkcje zarządzania logistycznego takie jak :

SYSTEM R/3, TETA, MRP, MFG/PRO.

Zatem podejście logistyczne, którego wyrazem jest idea zintegrowanej komputerowo produkcji, pozwala na obniżenie kosztów także w ramach procesu wytwarzania, w którym jak dawniej sądzono, że nie ma rezerw kosztowych. Również podniesienie poziomu jakości produkcji ma istotne implikacje logistyczne z punktu widzenia obsługi rynku.37

2.3. Logistyka procesów dystrybucji

Dystrybucja obok produkcji jest jednym z najważniejszych ogniw w łańcuchu logistycznym, gdyż jej zadaniem jest udostępnienie produktu w miejscu i czasie odpowiadającym potrzebom oraz oczekiwaniom nabywców.38


Omawiając zarządzanie logistyczne w dystrybucji w Polsce trzeba je odnieść do różnego rodzaju przedsiębiorstw, w tym niektórych dużych producentów rozwijających własną sieć dystrybucji swoich wyrobów, co w dużej mierze dotyczy przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym.

Punktem wyjścia tych rozważań jest spojrzenie na kanały dystrybucyjne przez pryzmat upodobań konsumentów oraz możliwości producentów i dystrybutorów czyli marketing logistyczny, w którym rynek stał się podstawą działalności produkcyjnej. Dawna zasada „wytwórz produkt i poszukaj jego nabywcy” jest zastępowana nową „ znajdź nabywcę i wytwarzaj według jego życzeń”.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że logistyka stanowi potencjał i instrument strategiczny marketingu, który wspomaga w sposób długofalowy przedsięwzięcia i komponenty strategii rynkowej przedsiębiorstwa. Poziom skuteczności i oddziaływania logistyki jako instrumentu strategicznego zależy od stopnia zintegrowania z marketingiem w przedsiębiorstwie , jego realnego wpływu na podstawowe sfery funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz stopnia zorientowania na rynek. Szczególnego znaczenia nabiera funkcja koordynacyjna na styku logistyki i marketingu. Liczba ogniw pośredniczących w logistycznym procesie przepływu produktu od dostawcy (producenta) do końcowego odbiorcy (użytkownika) zależy od rodzaju przedsiębiorstwa (przemysłowe, handlowe, usługowe) i przedmiotu działalności . Tymi pośrednimi ogniwami bywają magazyny centralne, własne bądź obce hurtownie i sklepy detaliczne.

Logistyka w sferze dystrybucji oznacz zintegrowany proces planowania, organizowania i kontroli strumieni towarów oraz związanych z nimi informacji, której zadaniem jest zarządzanie procesem dostarczania odpowiednich towarów pod względem rodzaju ilości, jakości do właściwego miejsca, we właściwym czasie i po jak najniższych kosztach.

W ramach dystrybucji można wyróżnić dwa główne problemy decyzyjne. Jeden z nich związany jest z wyborem sposobu sprzedaży czyli określeniem rodzajów kanałów dystrybucji w ujęciu transakcyjnym. Decyzje z tym związane zaliczane są w każdym przedsiębiorstwie do decyzji strategicznych, ponieważ ostatecznie wpływają na skuteczność działań rynkowych i osiągane efekty ekonomiczne.

Zaś drugi problem decyzyjny związany jest z dystrybucją fizyczną rozumianą jako operacje dotyczące transportowania produktów z miejsc wytwarzania do miejsc przemieszczania .

Decyzje w sferze fizycznej dystrybucji dotyczą m.in.:


  • wyboru środków transportu,

  • rodzaju liczby i lokalizacji magazynów,

  • minimalnej wielkości dostaw,

  • rodzaju opakowania

Istotnym problemem decyzyjnym jest odpowiedz na pytanie, czy zadania w zakresie fizycznej dystrybucji wykona samo przedsiębiorstwo wchodząc w powiązania transakcyjne z innymi uczestnikami kanału dystrybucji, wykorzystując przy tym własne środki transportu i magazyny, czy też skorzysta z usług firm zewnętrznych. Istnieje tez możliwość przeniesienia całości zadań logistycznych na inne samodzielne przedsiębiorstwa, które specjalizują się w wykonywaniu zadań związanych z fizyczną dystrybucją, są to tzw. centra obsługi logistycznej. Celem ich działania (zazwyczaj w układzie regionalnym) jest koordynacja, a częstokroć i przejęcie od przedsiębiorstw takich podstawowych funkcji logistycznych, jak transport, składowanie czynności manipulacyjne itd. Obserwuje się także oferowanie przez centra usług konsultacyjnych i sterujących, np. zamawianie i regulowanie dostaw. Działania centrów przynoszą wymierne korzyści przedsiębiorstwom, korzystając z ich usług. Przejęcie od przedsiębiorstw funkcji i zadań związanych z logistyką zaopatrzenia i logistyką dystrybucji, z jednej strony, umożliwia tym przedsiębiorstwom koncentrację na realizacji podstawowych zadań, z drugiej zaś zapewnia pełny profesjonalizm w procesach fizycznych przepływów produktów od miejsc ich podaży do miejsc popytu.39

Do podstawowych funkcji dystrybucji fizycznej zalicza się:



  • realizację zleceń (obsługę zamówień)

  • transport produktów,

  • utrzymywanie magazynów,

  • utrzymywanie zapasów,

  • kompletowanie dostaw, znakowanie i pakowanie.40

W ramach każdej z nich wykonywane są określone czynności i ponoszone koszty, których identyfikacja stanowi podstawową przesłankę racjonalizacji kosztu całkowitego dystrybucji fizycznej.

Realizacja zleceń obejmuje sterowanie strumieniem towarów od producenta – dostawcy do miejsca przeznaczenia oraz koordynację niezbędnych czynności i procesów. Zlecenie traktowane jest jako podstawa przepływu informacji .

Decyzje dotyczące wyboru struktury dystrybucji, lokalizacji magazynów, podziału zadań pomiędzy magazyny na różnych szczeblach dystrybucji i wzajemnych relacji między nimi zależą od strategii sprzedaży przy uwzględnieniu:


  • liczby i wielkości magazynów,

  • kosztów transportu w przepływach międzymagazynowych,

  • kosztów rozdysponowania i wysyłki,

  • wielkości zapasów.

Zagadnienie lokalizacji ośrodków dystrybucyjnych stanowi jeden z etapów optymalizacji struktury kanałów rynkowych. Obok ustalenia struktury magazynowej ważne są także problemy decyzyjne dotyczące wyposażenia technicznego magazynów. Zarówno w przypadku transportu, jak i bazy magazynowej należy podjąć decyzję , czy tą niezbędną usługę należy zaspokoić własnymi siłami przedsiębiorstwa czy też powierzyć obcej firmie.

W zakresie funkcji zarządzania zapasami należy podjąć dwie istotne i wzajemnie z sobą powiązane decyzje dotyczące wielkości zamówień jak również czasu dostaw i składania zamówień. Istotnym zagadnieniem dystrybucji fizycznej jest odpowiednie opakowanie produktów, ich znakowanie i etykietowanie, które służy identyfikacji towarów, a w konsekwencji umożliwia automatyzacje sterowania przepływu dóbr w łańcuchu dostaw. Istota dystrybucji sprowadza się do dostosowania podaży do popytu przez gromadzenie i dostarczenie towarów o strukturze i cechach użytkowych, które odpowiadają potrzebom nabywców.

Funkcje dystrybucji polegają na niwelowaniu rozbieżności między ofertą tworzoną przez producentów, a zapotrzebowaniem zgłaszanym przez nabywców dotyczącym rodzaju towaru, czasu, miejsca, ilości czy asortymentu. Wspomniane rozbieżności mają charakter obiektywny. Oznacza to ,że inne są uwarunkowania decyzji produkcyjnych (co wytwarzać ?, gdzie wytwarzać ?, w jakim czasie ? i w jakiej ilości ?) a inne są uwarunkowania po stronie ostatecznych klientów.

Przejawem wykonania określonych funkcji przez podmioty gospodarcze w sferze dystrybucji są różnego rodzaju strumienie: rzeczowe, finansowe, informacyjne.41

Rodzaje i kierunki przepływu dystrybucji przedstawia rysunek nr 7

RODZAJE I KIERUNKI PRZEPŁYWU STRUMIENI W KANALE DYSTRYBUCJI42



Zapewnienie sprawnego przepływu tych strumieni wywołuje potrzebę współdziałania podmiotów gospodarczych tworzący kanał dystrybucji. W związku z tym wyróżnia się koordynacyjne i organizacyjne funkcje dystrybucji. Do funkcji koordynacyjnych , których celem jest równoważenie podaży z popytem na dany produkt należą : pozyskiwanie i przekazywanie informacji rynkowych, promocja produktów, poszukiwanie i zgłaszanie ofert kupna – sprzedaży, nawiązywanie kontaktów handlowych oraz negocjowanie warunków umów stwarzających podstawy prawne dla przepływu prawa własności do przemieszczania produktów. Przejawem realizacji tych funkcji są decyzje o rodzaju i strukturze kanału dystrybucji oraz o typie powiązań pomiędzy jego uczestnikami. Funkcje organizacyjne wiążą się z realizacją transakcji kupna- sprzedaży i obejmują obsługę zamówień, transport, utrzymywanie magazynów oraz zapasów. Funkcje dystrybucyjne mogą być realizowane przez samych wytwórców produktów ( dystrybucja bezpośrednia) lub przez pośredników włączonych do systemu dystrybucji (dystrybucja pośrednia) wyznaczenie strategii w ogniwie dystrybucji łańcucha logistycznego wymaga rozpoznani uwarunkowań zewnętrznych wynikających z otoczenia w jakim przedsiębiorstwo funkcjonuje oraz czynników wewnętrznych.

W ramach analizy otoczenia zewnętrznego należy uwzględnić następujące grupy czynników:


  • rynek docelowy (liczbę i strukturę klientów, ich rozmieszczenie przestrzenne, przyzwyczajenia i preferencje klientów),

  • konkurencję (stosowane przez konkurentów sposoby sprzedaży i rozwiązania w zakresie dystrybucji fizycznej),

  • czynniki ekonomiczne (politykę celną i podatkowa),

  • czynniki prawne (przepisy regulujące stosunki gospodarcze, przepisy chroniące konsumenta itp.),

  • czynniki technologiczne (nowe systemy transportowe, technologie magazynowania, komunikowanie się, przechowywanie informacji).

Natomiast do najważniejszych uwarunkowań wewnętrznych w ramach samego ogniwa łańcucha logistycznego można zaliczyć:

  • czynniki związane ze stosowaną koncepcją marketingu w tym:

  • cele marketingowe (wzrost sprzedaży, udział w rynku, kształtowanie image),

  • produkt i jego ceny,

  • politykę cen,

  • strategię promocji

  • zasoby przedsiębiorstwa,

  • dotychczasowe doświadczenia w zakresie dystrybucji.43

Droga towaru oraz powiązania między firmami zainteresowanymi jego przepływem tworzącymi ogniwa łańcucha logistycznego określane są jako kanały dystrybucji.

Kanały dystrybucji klasyfikuje się według poniższych kryteriów:



  • liczba pośredników (kanały bezpośrednie i pośrednie),

  • liczba szczebli pośrednich (kanały krótkie i długie)

  • liczba pośredników na tym samym szczeblu obrotu (kanały wąskie i szerokie),

  • stopień złożoności (kanały proste i złożone),

  • rodzaje przepływających strumieni (kanały rzeczowe i kanały transakcyjne),

  • znaczenie dla producenta (kanały podstawowe i pomocnicze)

  • charakter powiązań między uczestnikami (kanały administrowane, kontraktowe, zintegrowane itp.).44

Wybór kanału dystrybucji jest dla producenta niezmiernie istotny i wymaga przeprowadzenia odpowiedniego rachunku efektywności pozwalającego skonfrontować korzyści liczone jako wzrost dochodów z tytułu sprzedaży z kosztami spowodowanymi z rozbudową sieci.45

Elementem zarządzania logistyką dystrybucji jest planowanie zapotrzebowania dystrybucji DRP (Distribution Requirements Planning).

W systemie tym określa się terminy wystąpienia zapotrzebowania na produkty firmy ze strony odbiorców i konstruuje harmonogramy zapotrzebowania na te produkty we wszystkich ogniwach dystrybucji. Plan dystrybucji określa liczbę wyrobów, która musi być wytworzona, jest więc rozwinięciem koncepcji MRP.

Łączne zastosowanie metod DRP i MRP zapewnia firmie pełną i precyzyjną kontrolę przepływu materiałów przez własny system logistyczny od dostawcy do odbiorcy na zasadzie zamkniętej pętli. Powiązanie MRP i DRP określane jest mianem logistycznego planowania zapotrzebowań LLP (Logistics Requirements Planning). Dążenie do eliminacji zapasów i do skracania cyklu realizacji zamówień jest charakterystyczne dla nowoczesnej logistyki i stanowi odejście od wcześniej stosowanych metod optymalizacyjnych dla dużych ilości zapasów. 46




  1. OCENA PROCESÓW LOGISTYCZNYCH W ASPEKCIE OPTYMALIZACJI ZREALIZOWANYCH CELÓW

3.1. Koszty procesów logistycznych
Procesy logistyczne obejmujące procesy rzeczowe, informacyjne i pewne elementy procesów finansowych powodują powstawanie pokreślonych kosztów nie zawsze identyfikowanych z kosztami w ścisłym tego słowa znaczeniu. Mają one wpływ na ogólny rezultat działalności przedsiębiorstwa przez kształtowanie jego wyniku finansowego. Można wyróżnić szereg zdarzeń gospodarczych, związanych z procesami logistycznymi, mających swe ostateczne odzwierciedlenie w kształtowaniu wyniku finansowego. Do nich należą:

  • zużycie pracy żywej oraz środków i przedmiotów pracy, a także usług obcych związanych z realizacją procesów logistycznych,

  • wydatki pieniężne przedsiębiorstwa stanowiące część produkcji dodanej, a będące składnikiem kosztów działalności bądź elementem podziału zysków

  • podatki od nieruchomości i od środków transportowych,

  • opłaty z tytułu korzystania przez przedsiębiorstwo ze środowiska naturalnego,

  • koszty zamrożonego kapitału

  • nadzwyczajne ubytki majątku przedsiębiorstwa, wynikające z zaszłości i niesprawności procesów logistycznych

  • kary umowne nałożone przez dostawców i odbiorców spowodowane niedotrzymaniem uzgodnionych parametrów procesów logistycznych (np. nieterminowych i wadliwych jakościowo dostaw, nieterminowego regulowania zobowiązań),

  • straty z tytułu złej jakości produkcji spowodowanej wadliwym procesem przepływu,

  • straty spowodowane starzeniem się zapasów (np. ubytki naturalne) , przeceny i przeszacowania zapasów itp.

  • utracone potencjalne przychody wynikające z niesprawności procesów logistycznych np. brak zapasów wyrobu na które jest popyt, bonifikaty i opusty cenowe mające swe źródło w procesach logistycznych (nieterminowa dostawa, nieodpowiednia jakość lub asortyment).47

Możemy wyróżnić trzy podstawowe ujęcia tych kosztów i skutków finansowych w rachunku przedsiębiorstwa:

  • koszty procesów logistycznych sensu stricto, znajdujące swe odbicie w rachunku kosztów przedsiębiorstw, chociaż ich pełne wyodrębnienie wymaga dodatkowych zabiegów ewidencyjnych i rachunkowych,

  • koszty określane jako straty nadzwyczajne, znajdujące swe odzwierciedlenie przy ustalaniu wyniku finansowego

  • koszty w znaczeniu przenośnym, będące utraconymi przychodami, które nie znajdują w ogóle odzwierciedlenia w rachunku wyników przedsiębiorstwa

Rysunek nr 8 przedstawia zakres kosztów logistycznych /skowronek str 230

Zakres kosztów logistyki może być traktowany elastycznie. Zależy on przede wszystkim od celów grupowania i wykorzystywania informacji o kosztach.

Mamy więc do czynienia z jednej strony z funkcja poznawczą przy szeroko potraktowanym zakresie kosztów, z drugiej natomiast z aspektem praktycznym i uproszczonym podejściem tych kosztów. Od strony teoretycznej istotne jest możliwie pełne kompleksowe traktowanie kosztów, oddające istotę problemu i umożliwiające całkowitą ocenę.

Od strony praktycznej może być to trudne, bądź nie możliwe w świetle przyjętych przekrojów ewidencyjnych. Koszty logistyki w modelowym ujęciu dzieli się na koszty przepływów materiałów i koszty zapasów, które składają się z kosztów procesów fizycznych (rzeczowych) oraz informacyjnych. Uogólniając powyższe można przyjąć, że koszty logistyki to wyrażone w pieniądzu zużycie pracy żywej, środków i przedmiotów pracy, wydatki finansowe oraz inne ujemne skutki zdarzeń nadzwyczajnych, które są powodowane przepływem dóbr materialnych (surowców, materiałów, wyrobów towarów) w przedsiębiorstwie i miedzy przedsiębiorstwami, a także utrzymaniem zapasów.48

Koszty logistyki mogą być ujmowane w różnych przekrojach. Podział strukturalny kosztów może mieć cele poznawcze i praktyczne.

Cele poznawcze powinny uwzględniać takie przekroje, które pozwolą na ustalenie:



  • związku kosztów z podstawowymi rodzajami procesów logistycznych – przepływów fizycznych, informacyjnych, utrzymania zapasów itp.,

  • struktury rodzajowej kosztów,

  • zmienności poszczególnych grup kosztów w stosunku do wielkości przepływów materiałów i utrzymywanych zapasów,

  • wykorzystania kosztów w szczegółowych decyzjach logistycznych,

  • miejsc powstawania kosztów i wykorzystania tej informacji w budżetowaniu kosztów.49

Wymienione przekroje mogą mieć również zastosowanie praktyczne, jeżeli systemy ewidencyjne pozwalają na taki podział. Praktyczne przyjęcie określonych przekrojów strukturalnych kosztów logistycznych musi uwzględniać przede wszystkim osiągnięcie konkretnego celu. Podział kosztów logistycznych według faz polega na wyodrębnieniu faz zaopatrzenia, produkcji oraz dystrybucji. Fazowy przekrój kosztów logistycznych może być dostosowany do przekroju kosztów według miejsc powstawania.

Kolejnym przekrojem strukturalnym kosztów jest ich podział według podstawowych składników procesów logistycznych.

Rodzajowy przekrój kosztów grupuje koszty według zużycia następujących podstawowych czynników produkcji:


  • amortyzację majątku trwałego zaangażowanego w procesach logistycznych,

  • zużycie materiałów, paliw i energii w procesach logistycznych, a więc w transporcie, magazynowaniu, manipulacji, przetwarzaniu informacji,

  • usługi obce materialne, zwłaszcza transportowe, remontowe, łączności itp.,

  • koszty pracy tj. wynagrodzenie, narzuty na wynagrodzenia oraz tzw. pozapłacowe koszty pracy np. BHP,

  • usługi niematerialne tj. usługi wytworzone przez jednostki sfery produkcji niematerialnej (oświata, zdrowie, opieka społeczna itp.),

  • koszty zaangażowania kapitału obcego np. oprocentowanie kredytów finansujących zapasy, opłaty leasingowe,

  • wydatki pieniężne z tytułu podatków np. od nieruchomości środków transportu oraz opłat (czynsz, dzierżawa).

Wymienione grupy kosztów dotyczą zarówno przepływów produktów jak i ich zapasów. Możemy nazwać je kosztami normalnymi, ponieważ wynikają z realizacji normalnych procesów logistycznych. Oprócz tych kosztów można wyróżnić koszty nadzwyczajne, wynikające ze zdarzeń losowych innych czynników trudnych do przewidzenia. Do kosztów tych zalicza się:

  • kary i inne opłaty finansowe wynikające z zakłóceń w funkcjonowaniu procesów logistycznych,

  • koszty starzenia się zapasów wyrażające się częściową lub całkowitą utratą wartości użytkowej produktów.

Kolejny przekrój logistyczny to podział na koszty zmienne i koszty stałe.

Do kosztów zmiennych należą te składniki, które zmieniają się proporcjonalnie do wielkości działalności logistycznej np. koszty zużycia paliwa w transporcie, koszty zaangażowania kapitału w finansowaniu zapasów.

Koszty stałe procesów logistycznych to te składniki, które w pewnych granicach rozmiarów działalności logistycznej nie ulegają zmianom np. koszty magazynowania w większym stopniu zależą od ogólnego potencjału magazynu (powierzchni lub pojemności magazynu) niż od stopnia wykorzystania tego potencjału. Rysunek nr 9 przedstawia podstawowe przekroje kosztów logistycznych i ich powiązania.

Przedstawione strukturalne podziały kosztów logistycznych wskazują na złożoność tych kosztów oraz różnorodność czynników kształtujących ich wielkość.50

Czynniki kształtujące koszty logistyczne umownie można podzielić na czynniki:


  • wewnętrzne, kształtowane samodzielnie przez przedsiębiorstwo,

  • zewnętrzne, w znacznym stopniu niezależne od przedsiębiorstwa

Koszty logistyczne w poszczególnych przedsiębiorstwach są zróżnicowane. Ich wyodrębnianie, analiza ilościowa i strukturalna a także budżetowanie tych kosztów, mają sens wówczas, gdy stanowią one znaczny udział w kosztach działalności przedsiębiorstwa, a ich redukcja może istotnie wpływać na kształtowanie się wyniku finansowego. W związku z tym do przedsiębiorstwa należy decyzja co do zakresu ujmowania kosztów logistycznych. Stosunek kosztów logistycznych do innych wielkości ekonomicznych charakteryzujących

Działalność przedsiębiorstwa określa się mianem poziomu kosztów logistycznych. Wskaźniki poziomu kosztów logistycznych mogą być podstawą obliczenia obniżki tych kosztów.

RYSUNEK NR 9 PODSTAWOWE PRZEKROJE / STR 239 LOGISTYKA/


Przekrój rodzajowy kosztów

Przekrój według faz przepływu i miejsc powstawania kosztów

Przekrój według podstawowych składników procesów logicznych


Koszty materialne:

  • amortyzacja

  • zużycie paliw, materiałów i energii

  • usługi obce materialne







Koszty fazy zaopatzrenia:

  • działu zaopatrzenia

  • wydziału magazynów

  • wydziału transportu




Koszty fizycznego przepływu materiałów

Koszty niematerialne:




Koszty fazy produkcji:

  • działu sterowania produkcją

  • wydziału transportu wewnętrznego

Koszty zapasów

Koszty pozostałe (nadzwyczajne):

  • obciążające bezpośrednio wynik finansowy przedsiębiorstwa




Koszty fazy dystrybucji:

  • działu zbytu

  • wydziału transportu i spedycji

  • wydziału magazynów

Koszty procesów informacyjnych

1   2   3   4   5   6   7


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna