Jolanta Elżbieta Mściwujewska Zespół Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących nr 6 w Łomży



Pobieranie 52.26 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar52.26 Kb.

Jolanta Elżbieta Mściwujewska



Zespół Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących nr 6 w Łomży

Łomża 2004 r.


WSTĘP

Pytanie „Skąd w młodych tyle agresji ?”, będące tytułem niniejszej pracy, skierowane jest do wszystkich, którzy odpowiedzialni są za wychowanie młodego pokolenia czyli do rodziców, nauczycieli, pedagogów, wychowawców. Praca jest próbą zasugerowania tym osobom pewnych myśli i spostrzeżeń do rozważenia i do wyciągnięcia praktycznych wniosków.

Agresja jest w naszych czasach zjawiskiem powszechnym, można się z nią spotkać w domu i na ulicy, w szkole i w parku. Jest to zjawisko coraz intensywniej roztaczające swoje kręgi zarówno wśród dzieci i młodzieży jak i wśród dorosłych. Jesteśmy świadkami brutalnych scen, słyszymy steki wulgarnych wyzwisk, przekleństw i zastanawiamy się, co spowodowało, że jest tylu agresorów, szczególnie młodych, pod wpływem kogo i czego stali się oni źli i musimy się ich bać.

Wielu ludzi zajmujących się wychowywaniem dzieci i młodzieży zastanawia się, jak przeciwdziałać agresji i przemocy, na czym ma polegać profilaktyka. Oni poszukują również sposobów jak złagodzić brutalne zachowania u tych, u których agresja jest już głęboko zakorzeniona. Poszukują takich metod wychowawczych, by uchronić najmłodszych przed tą groźną patologią.

Żeby opracować i wcielić w życie skuteczne sposoby profilaktyki, należy dokładnie rozeznać się w istocie tego zjawiska, źródłach i przyczynach okrucieństwa i brutalności sporej grupy dzieci i młodzieży.
Agresja – definicja zjawiska i rodzaje.
Agresja to takie zachowanie, które jest umyślnym działaniem na szkodę jednostki lub jej własności i tego działania nie da się społecznie usprawiedliwić. Dla zaspokojenia własnych potrzeb lub z powodów trudno wytłumaczalnej wrogości agresywny człowiek oddziałuje agresywnym zachowaniem lub przemocą na osoby lub przedmioty ze swojego otoczenia.

Istnieją różne rodzaje agresji:


  1. agresja werbalna występuje wtedy, gdy w stosunku do innych używane są przez napastnika przezwiska, wyzwiska, przekleństwa, groźby, pokazywane są obraźliwe jednoznaczne gesty, oskarżanie, plotki, przedrzeźnianie, robienie min i wreszcie krzyk.

  2. agresja fizyczna to przede wszystkim u małych dzieci tupanie, padanie na podłogę, bicie pięściami, bicie kolegi lub koleżanki, a u starszych agresorów napaści, wymuszenia, razy zadawane rękami, pałkami, zranienia nożem, przypalanie papierosem oraz kradzieże.

  3. agresja instrumentalna ma miejsce wtedy, gdy agresor długim, przeraźliwym krzykiem, poszturchiwaniem, biciem, nękaniem, groźbą zamierza zdobyć od słabszych od siebie pieniądze, pożywienie, cenne przedmioty, rzeczy, którymi może przed innymi szpanować. Innych sposobów zdobycia tych dóbr agresywny człowiek nie widzi. Jedynym sposobem jest przemoc.

  4. agresja wroga występuje u osobników bardzo zdegenerowanych, dla których agresja słowna i fizyczna to sposób bycia, zwracania na siebie uwagi, zdobywania pozycji w środowisku. Oni biją dla samej przyjemności bicia, napadają, kradną, bo to jest ich sposób na życie.

W psychologii wyróżnia się też:

  1. agresję interpersonalną, skierowaną do drugiego człowieka i to są przede wszystkim przekleństwa, wyzwiska, groźby i inne, o których była mowa wyżej oraz napaści, kradzieże, rozboje, okaleczenia drugiego człowieka i zabójstwa.

  2. agresję z przemieszczeniem, skierowaną na obiekty zastępcze. Tu agresorzy niszczą przystanki autobusowe, budki telefoniczne, wybijają okna wystawowe , niszczą ławki w parku itd. Te czyny traktowane są przez społeczeństwo jako czyny chuligańskie i są po prostu wandalizmem.

  3. autoagresję czyli agresję skierowaną ku sobie, przede wszystkim z poczucia bezsilności, bezradności młodego człowieka, z niedostrzegania sensu życia, odrzucenia wszelkich wartości. Dla takich młodych agresywnych samookaleczenie się, podejmowanie prób samobójczych lub dokonywanie samobójstw to wyraz protestu, wołanie o pomoc, o miłość.

Różne rodzaje agresji, wymienione wyżej oraz rozmaite formy przemocy występują w różnych okresach życia człowieka. Bywają agresywne malutkie dzieci, dzieci w wieku szkolnym, dorastająca młodzież i dorośli i ma to swoje źródła oraz można określić czynniki, które wpłynęły na ukształtowanie się ich agresywnych osobowości.


Źródła i czynniki wpływające na kształtowanie się postaw agresywnych.
Z tego względu, że wzrost poziomu agresji, przemocy i co za tym idzie przestępczości jest ewidentny, problemem tym zajęli się psychologowie, socjologowie, psychiatrzy, genetycy, nauczyciele, wychowawcy, terapeuci oraz organy porządkowe w naszym kraju. Każdy na swoim odcinku bada, co wpływa na tak duży wzrost tego groźnego zjawiska, jak pomóc

zagrożonym i uwikłanym w przestępczość i jak dbać o bezpieczne życie społeczeństwa.

Zbadane są trzy czynniki, które wywierają wpływ na powstawanie i kształtowanie się postaw agresywnych i dokonywanie przemocy. Są to czynniki natury:


  1. biologicznej

  2. społecznej

  3. psychologicznej.

Czynniki natury biologicznej mają swoje źródło, w dalekiej przeszłości oraz w nabywanych przez człowieka doświadczeniach od początku życia.
Źródła agresji tkwiące w dalekiej przeszłości.
W człowieku tkwią elementy genetyczne, odzwierzęce, które służyły praprzodkowi w celach samozachowawczych. W zdobywaniu pożywienia, w obronie przed dzikimi zwierzętami czy też obcymi wrogimi plemionami nasz praprzodek musiał walczyć, musiał używać przemocy, siły i stąd pojawiła się u niego agresja. Znany antropolog Andrzej Wierciński określił, że „w każdym człowieku tkwi wiele składników ludzkich oraz wiele składników małpoluda”.1
Źródła genetyczne.
Paweł Stępień w swojej pracy „Genetyka agresji” pisał, że:


    1. agresja jest uwarunkowana genetycznie i zależy od wielu genów, podobnie jak inteligencja;

    2. człowiek utracił zdolność reagowania na sygnały poddania się ; w przeciwieństwie do zwierząt brak człowiekowi wrodzonych mechanizmów powstrzymujących agresję;

    3. cywilizacja nie wygasiła naturalnego instynktu agresji, natomiast ukierunkowała agresję przeciw „obcym”.2

Agresja ma związek z mechanizmami biologicznymi i z temperamentem. Mechanizmy biologiczne to reakcje na narkotyki, anaboliki, powodujące zwiększane wydzielanie testosteronu i wzrost agresji. Zanieczyszczenia ekologiczne, szczególnie ołowiem, mają wpływ na zwiększanie się agresji. Ołów właśnie, utrzymujący się blisko ziemi, ma szczególnie szkodliwy wpływ na układ nerwowy dzieci i zwiększa ich agresywność.

Najbardziej agresywna jest dorastająca młodzież, bo w jej organizmie jest największe stężenie testosteronu. Jeśli oprócz testosteronu u młodego człowieka występuje gorący temperament, to istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że będzie to osobnik agresywny. Istnieją indywidualne różnice na stymulację i mają one charakter wrodzony. U osób bardziej reaktywnych jest niższe zapotrzebowanie na bodźce, a większy „głód” bodźców odczuwają osoby o niskim poziomie reaktywności. Ci z „głodem”

na bodźce poszukują wrażeń i dokonują czynów przemocy. Osoby płci męskiej mają większe zapotrzebowanie na stymulację, bo są mniej reaktywne. Wraz ze wzrostem u młodego człowieka zapotrzebowanie na bodźce wzrasta i ten głód można by ukierunkować na uatrakcyjnienie form spędzania wolnego czasu, na uprawianiu sportu, turystyki.

W psychologii przyjęto, że agresywne zachowanie jest wypadkową wpływów genetycznych i społecznych.
Czynniki społeczne.
Na czynniki społeczne czyli środowiskowe składa się cała masa doświadczeń, jakich nabywa człowiek od początku swego życia. Dziecko chłonie to co widzi, słyszy, to co odczuwa wśród najbliższych, w rodzinie, w grupie rówieśniczej, w szkole i to kształtuje jego psychikę, jego zachowania, stosunek do innych.

Są to doświadczenia:



  1. emocjonalne

  2. poznawcze

c) socjalizacyjne
Emocjonalne – doświadczenia odnoszą się do więzi uczuciowych do osób bliskich, ważnych dla dziecka. Są to matka, ojciec, rodzeństwo.

Poznawcze – kształtują się w sferze umysłu. Odbierając doświadczenia w umyśle dziecka tworzą się właściwości, które zaowocują w przyszłości.

Socjalizacyjne – odnoszą się do wzorców kulturowych, wśród których dziecko wzrasta.

Spośród czynników społecznych wyróżnić należy rolę rodziny w powstawaniu lub łagodzeniu agresywnych zachowań młodego człowieka oraz wpływ mediów na kształtowanie się agresywnych postaw. Te problemy zostaną omówione później.


Czynniki natury psychologicznej.
Psychika człowieka najintensywniej rozwija się i kształtuje się w okresie wczesnego dzieciństwa i wszystkie zachowania agresywne, jakie przejawia chłopiec czy dziewczyna w okresie młodzieńczym zostały zapoczątkowane właśnie w dzieciństwie.

Psychologia rozwojowa wyróżnia następujące fazy rozwoju dziecięcej agresji;





  1. faza wstępna – niemowlę płaczem, krzykiem reaguje na niezadowolenie z powodu głodu, zmęczenia, na to co dla niego nieprzyjemne, na ból, niewygodę. Gdy przyczyny są zbyt dotkliwe i zbyt częste u dziecka może wystąpić złość. Jest to wstępny etap rozwoju agresji i ważne jest, by matka zaspokajała potrzeby, ograniczała frustracje.

  2. faza preagresywnych zachowań pojawia się w wieku poniemowlęcym. Dziecko przejawia już pierwsze emocje, choć nie ma w nich intencji szkodzenia. Kopnięciem, szturchnięciem, nadepnięciem czegoś co leży mu na drodze usuwa przeszkody i zwraca na siebie uwagę. Ponieważ jest to wiek przekory u dziecka występują wybuchy złości, wściekłości. Dziecko krzyczy, tupie, rzuca się na podłogę, gryzie, pluje, drapie. Od rodziców zależy, czy rozwiną się w dziecku zdolności bycia „małym tyranem”, czy agresja malucha zostanie złagodzona i wyeliminowana. Zachowania agresywne mogą się utrwalić i funkcjonować jako nawyk. Z małych złośników wyrastają wielcy tyrani.

  3. faza pierwszych zachowań agresywnych pojawia się u dzieci w wieku szkolnym. U takich dzieci pojawia się intencja spowodowania przykrości i wyrządzenia szkody. Dzieci we wczesnym okresie szkolnym często przejawiają tendencję dręczenia małych zwierzątek. Jedne dzieci czynią to z ciekawości np. czy mucha z powyrywanymi skrzydłami nadal lata, u innych pojawiają się tendencje sadystyczne. W połowie wieku przedszkolnego pojawia się u dzieci agresja słowna: wyzywanie, przeklinanie, używanie ordynarnych słów.

  4. wczesny okres szkolny to okres dorastania i faza zróżnicowanych agresywnych zachowań. Kilkuletni, a następnie kilkunastoletni młody człowiek dąży do samodzielności, ulega wpływom rówieśników, coraz częściej popada w konflikty i reaguje na nie agresywnie. Występuje wtedy dręczenie kolegów w celu utrwalenia swojej pozycji w klasie, w szkole, na podwórku. Wyśmiewanie, szykanowanie np. niesprawnych, ubogich przez dzieci bogatsze, silniejsze fizycznie i psychicznie to sposób na zdobywanie autorytetu przez wielu nastoletnich agresorów. Oni często znajdują tzw. „kozła ofiarnego” i zadręczają go. Okazuje się, że wśród młodocianych przestępców znajdują się i ci, którzy w szkole pełnili rolę dręczycieli, jak i ci, co byli ofiarami. Tych ostatnich jest około 20%.

Psychologia dostrzega również zróżnicowanie agresji i przemocy pod względem płci napastników. U chłopców występuje agresja bezpośrednia, aktywna i jest to najczęściej walka. Agresja fizyczna ma miejsce u nich częściej niż werbalna, chłopcy w walce identyfikują się z modelami z filmów, gier komputerowych. Agresja dziewcząt jest bardziej skrywana, podstępna, pośrednia. Jest to oskarżanie, plotkowanie, skarżenie, dąsanie się, uczuciowe odrzucenie. Przyczyną może być zazdrość, chęć zemsty, odegrania się. Chłopcom chodzi o podporządkowanie sobie innych, dodawanie sobie znaczenia.

Według psychologii rozwojowej „człowiek rozwija się do trzeciego roku życia, a potem tylko rośnie”3. Ważne jest, żeby rodzice właśnie we wczesnym dzieciństwie reagowali na przejawy złości i niezadowolenia swoich dzieci, łagodzili je, kontrolowali, kierowali. Na tym polega pierwsza profilaktyka.


Wpływ rodziny na powstawanie agresji u dzieci.
Podstawowe potrzeby dziecka to potrzeba miłości, życzliwości, ciepła, potrzeba samourzeczywistnienia, szacunku, wzoru, bezpieczeństwa i przynależności. Dobrze pełniona rola matki i ojca, współdziałanie z dzieckiem, traktowanie go jako pełnoprawnego członka rodziny, obdarzanie dziecka rozumną swobodą pozwala zaspokoić wyżej wymienione potrzeby. Nadmierne ochranianie dziecka może dać w efekcie bierność, emocjonalne opóźnienie albo dziecko może stać się zarozumiałe, awanturnicze, zuchwałe i egoistyczne. Dziecko zbyt dominujących rodziców jest zwykle lękliwe, niepewne, pobudliwe, nie wierzy we własne siły i możliwości. Dystans i odrzucenie wywołują u dziecka brak obiektywizmu i nieumiejętność nawiązywania trwałych więzi emocjonalnych. Reasumując, nadmierne ochranianie i nadmierne wymagania prowadzą do wielu zaburzeń w rozwoju. Od środowiska rodzinnego, od rodziców i od dobrego współżycia członków rodziny zależy, czy u dziecka rozwiną się zachowania pro – czy antyspołeczne i czy rozwinie się u niego agresywny sposób reagowania.

Szczególnie agresywne są dzieci mające brutalnych i agresywnych rodziców. U dzieci karanych biciem, poszturchiwanych, obrzucanych wyzwiskami pojawia się bunt, protest, złość oraz chęć odwetu. Sami rodzice dostarczają wzorców agresywnych zachowań. Postawy agresywne pojawiają się u dzieci, którym się wydaje, że utraciły miłość rodziców, mają poczucie utraty bezpieczeństwa, czują lęk. Dziecko chce się uwolnić od tego lęku, swoim zachowaniem chce zwrócić na siebie uwagę rodziców, oczekuje, by ojciec i matka zaspokoili jego potrzeby. Agresja dziecka to wołanie o miłość, to reakcja na uczucie odtrącenia i nadmierne wymagania rodziców. W wielu współczesnych rodzinach agresja to sposób osiągania celów przez rodziców poprzez groźby, rozkazy, bicie. Dzieci powielają model agresywnych zachowań swoich rodziców. Agresja u dzieci bywa mechanizmem obronnym. Agresja zawsze wywołuje agresję. Tam gdzie krzyk, znieważanie, kary fizyczne, tam dzieci uczą się form agresywnych zachowań i taką samą przemoc stosują w środowisku szkolnym lub na podwórku.

W naszej rzeczywistości rodzice poświęcają dzieciom zbyt mało czasu. Dzieje się tak w rodzinach patologicznych oraz w dobrych, zdrowych rodzinach, gdzie jest ciągle pogoń za pieniądzem, zbytnia troska o zaspokojenie spraw bytowych. Stresy, poczucie szarości w życiu codziennym, zatroskanie, niekiedy gniew i beznadziejność rodzice wyładowują na dzieciach. Dzieci czują się odtrącone, pozostawione samym sobie. To odtrącenie wywołuje u nich poczucie krzywdy. Tłumienie wewnętrznego niezadowolenia, poczucia krzywdy, frustracji prowadzi do wielu nerwic, psychoz, zaburzeń psychosomatycznych i do przestępczości. Nerwice powstają w miejsce stłumionych i przemilczanych własnych potrzeb. Ich miejsce zajmuje poczucie winy. Zaburzenia psychosomatyczne wywołują u dziecka ból, cierpienie i prowadzą do agresji i przestępczości.

Dzieci nie dość kochane lub kochane źle, samotne choć żyjące w rodzinach, spragnione czułości i ciepła, chociaż wzrastające w domu rodzinnym to w okresie młodzieńczym przyszli agresywni osobnicy. Rodzice i wychowawcy powinni na zawsze zapamiętać, że:

„kiedy się dziecko wychowuje – uczy się je wychowywać,

kiedy się mu prawi morały – uczy się je prawić morały,

kiedy się wymyśla – uczy się wymyślać,

kiedy się wykpiwa – uczy się wykpiwać,

kiedy się je upokarza – uczy się je upokarzać,

kiedy się je duchowo zabija – uczy się je zabijać”.4

Pozostaje mu w przyszłości do wyboru: zabijać siebie lub innych, czy też siebie i innych.
Media a agresja.
Spośród wszystkich mediów na kształtowanie się agresywnych postaw u młodych odbiorców mają wpływ: film, programy telewizyjne i gry komputerowe. Z wielu filmów, audycji telewizyjnych i gier komputerowych młody człowiek zdobywa przekonanie, że widz może być zdobywcą albo ofiarą. Utwierdza się on w przekonaniu, że agresja jest jedynie skutecznym sposobem radzenia sobie z trudnościami, że z pomocą agresji można realizować swoje cele.

Oglądając filmy w kinie lub w telewizji normalny widz odróżnia fikcję od rzeczywistości, prawdę od obrazów i faktów wymyślonych. Dzieci natomiast nie odróżniają prawdy od fikcji i przyjmują to co widzą jako świat rzeczywisty. Dla nich, na przykład, w bajkach zabity wstaje i idzie, i dzieci to przenoszą na świat rzeczywisty, realny. Dzieci, oglądając drastyczne sceny w filmach, uczą się i czynią to samo, co czynią agresywni bohaterowie. Dzieci przecież nie znają granicy śmierci, nie czują czyjegoś cierpienia, nie współczują. Tak jak bohaterowie filmów strzelają, kopią, biją, tak samo w życiu młodzi odbiorcy drastycznych scen pragną czynić. Dla młodych widzów szczególnie groźne jest kino akcji, czyli filmy wojenne, kryminalne, detektywistyczne, bo one stymulują ich reakcje i stępiają wrażliwość. Widz zatraca stan nieodwracalności takich faktów jak uraz, śmierć. Przecież taśmę z nagranym filmem można cofnąć, wielokrotnie powtórzyć i bohater znów jest zdrowy, znów żyje. To są sceny nierealne i to odrealnienie może przenieść się do świadomości młodego człowieka.

Dzięki filmom ze scenami agresji i przemocy upowszechnia się kult siły i hasło „śmierć frajerom”. Zanika norma „nie zabijaj”, bo nie ma innego sposobu na rozwiązanie wielu życiowych problemów, jak zadanie komuś przemocy lub unicestwienie go. Agresja i gwałt, oglądane w filmach, powodują stępienie wrażliwości młodego człowieka ( dorosłego również ). Następuje telewizyjne odwrażliwienie, oswajanie z bólem, umieraniem, męczarniami, krwią. Niegdyś sceny te wywoływały u widza wstręt, lęk, a obecnie często oglądający je oswoili się z obrazami drastycznymi, nastąpiło u nich odwrażliwienie. Na bardzo młodego widza szczególnie niekorzystny wpływ mają agresywne filmy rysunkowe (kreskówki ). Oglądają je przecież szczególnie dzieci kilkuletnie i widzą, że ranieni, bici, zabijani bohaterowie nie cierpią tak jak żywi ludzie. Kreskówki nie ukazują bólu, cierpienia i konsekwencji jakie niesie przemoc. Kreskówki kształtują nierealistyczny świat i hamują rozwój najważniejszych uczuć dziecka. Ciągłe obserwowanie agresywnych zachowań w filmach fabularnych i rysunkowych wywołuje skłonności do agresywnych zachowań.

Jeszcze znaczniejszy wpływ na kształtowanie się agresywności mają GRY KOMPUTEROWE.

W filmach agresja jest chwilowa, a oglądający jest obserwatorem. W grach komputerowych ( agresywnych, oczywiście, a takich jest 85% ) agresorem jest sam grający. Uczestnik gry jest egzekutorem, on zabija, a w tym czasie leje się krew, postacie w grze jęczą, niekiedy charczą i zwijają się w bólu. Młode grające osoby oswajają się z tymi przerażającymi scenami, one same w tych scenach uczestniczą. Aby kontynuować grę gracz musi najpierw zabić, a w nagrodę może wyrwać serce, odciąć głowę. Równie drastyczne są reklamy tych agresywnych gier. Jest w nich zachęta, że jeśli gracz zacznie grać, to usłyszy chrzęst łamanych kości, jęki, zobaczy nagie zwłoki i będą to niebywałe przeżycia. Popularna jest również reklama w formie wierszyka:

„Wychodzę z domu, na dworze leje,

A we mnie zew łowcy szaleje.

Chyba wiecie, co chcę zrobić:

Nauczycielską krwią ściany ozdobić”.5

Gracze przekonują się, że życie nie ma sensu, nie cenią więc zdrowia i życia swojego i innych. Gry komputerowe również uzależniają. Bywają tacy, którzy grają bez przerwy po 72 godziny, nie mogą gry przerwać, gra ich wciąga.

Problem nasilania się liczby przestępstw bez uzasadnienia, bez żadnych realnych przesłanek jest coraz poważniejszy. W ostatnim dziesięcioleciu ponad dziesięciokrotnie wzrosła liczba przestępstw bez wytłumaczenia, ogromnie wzrosła brutalność młodych i psychologowie upatrują przyczyn tego zjawiska we wpływie mediów na psychikę rozwijającego się młodego człowieka. Niebezpieczne dla dzieci i młodzieży jest niekontrolowane korzystanie z Internetu. Nie wszystko co na stronicach internetowych można przeczytać, czego można się dowiedzieć jest pożyteczne. Wiele z tych treści nie przynosi pożytku, a są one nawet groźne.
Profilaktyka i resocjalizacja.
Profilaktyka winna być rozpoczęta w domu rodzinnym. W szkołach dorastająca młodzież powinna być tak przygotowywana, by w przyszłości mogła z pełną świadomością podjąć trud wychowawczy swoich dzieci. Tylko świadomi, przygotowani do wypełniania funkcji wychowawczej rodzice zapewnią dziecku zaspokojenie wszystkich jego potrzeb. Będą mieli oni na uwadze prawdę, że agresja i przemoc jest skutkiem niezaspokojenia bezpieczeństwa, miłości oraz podstawowych egzystencjalnych potrzeb. Rodzice muszą pamiętać, że żadna profilaktyka nie pomoże, gdy dziecko nie będzie czuło troski najbliższych, ich przyjaźni oraz mądrze stawianych wymagań i kontroli. Młodociani, u których ukształtowały się mechanizmy agresywne powinni przebywać w zakładach wychowawczych, ochotniczych hufcach pracy i w stosunku do nich winna być stosowana terapia w celu redukowania agresywnych zachowań. Młode osoby, zagrażające środowisku, w zamkniętych zakładach winny być resocjalizowane specjalnymi metodami korygowania niewłaściwych zachowań. Mogą to być metody przymusu, zakazu np. zakaz wyjazdu do domu, zakaz korzystania z rozrywek itd. Celowa jest również izolacja młodego agresora od skażonego środowiska rodzinnego, od otoczenia, gdzie nabył agresywnych nawyków. Celowym jest też włączyć w terapię osób, których młodzi przestępcy lubią. Mogą to być ulubieni nauczyciele, sportowcy, trenerzy. Zakłady wychowawcze winny również prowadzić pedagogizację rodziców tych synów i córek, którzy przebywają w ośrodkach. W celu resocjalizacji powinny być tworzone kameralne społeczności resocjalizacyjne. Społeczności te powinny być tworzone przez lokalne służby pomocy społecznej, organizacje wychowawcze i charytatywne w danym środowisku lokalnym. Takie ośrodki wychowawczo – terapeutyczne powinny powstać w dużych i średnich miastach, skąd pochodzi większość zdegenerowanych młodych ludzi.

Reasumując należy stwierdzić, że agresja i przemoc wśród dzieci i młodzieży jest zjawiskiem przerażającym swym zasięgiem. Rodzi się ona bardzo wcześnie i jej źródeł należy szukać w okresie wczesnego dzieciństwa, kiedy to niewłaściwe oddziaływania wychowawcze rodziców rozpoczęły proces degradacji osobowości dziecka. Pomocy należy szukać w instytucjach pomagających dzieciom z zaburzoną osobowością, lecz przede wszystkim w pedagogizacji rodziców. Młodzież ze szkół ponadpodstawowych powinna posiąść elementarną wiedzę o rozwoju biologicznym i psychicznym człowieka i solidnie przygotować się do odpowiedzialnego rodzicielstwa.


Zakończenie.
Dziecko rodzi się niewinne. Pewne pierwiastki tkwiące w sferze biologicznej, a mające związek z praprzeszłością człowieka i zadatki wrodzone nie mogą mieć decydującego wpływu na rozwój agresywności i przestępczości u dzieci i młodzieży.

Najbliższe środowisko czyli rodzina, rówieśnicy i podwórko oraz telewizja, gry komputerowe i niektóre agresywne rodzaje muzyki mają przemożny wpływ na kształtowanie się agresywnych postaw młodych.

Rodzice zbyt wymagający, rygorystyczni i agresywni pobudzają dzieci do agresywnych zachowań, sami są doskonałym przykładem jak być agresywnym. Rodzice zbyt liberalni, wychowujący swoje dzieci „bezstresowo”, zaspokajający wszystkie zachcianki dziecka kształtują w swoich pociechach postawy egocentryczne, którym wszystko wolno i którzy mogą znęcać się nad słabszymi. Rodziny rozbite, żyjące w ubóstwie, rodziny, gdzie jest nadużywanie alkoholu, gdzie są awantury i bójki to też „wylęgarnie” przyszłych agresorów.

Dla określenia przemocy między rówieśnikami pojawiło się w polskim języku określenie „bulling”. Słowo to określa nękanie, dręczenie.

Cechy tego zjawiska są następujące:


  1. fizyczny, werbalny lub psychologiczny atak na osobę;

  2. nierównowaga siły pomiędzy atakującym a ofiarą;

  3. bezpodstawne nękanie ( dręczenie );

  4. powtarzalność agresji;

  5. wyraźny zamiar wywołania strachu lub skrzywdzenia;

Formy bulligu to oczernianie, ignorowanie, odrzucenie, zastraszanie. Dzieje się to najczęściej w szatni, w toalecie przed budynkiem szkoły. Uczniowie dręczeni mają niewielu przyjaciół, nie są lubiani w klasie i w szkole. Rzadko opuszczają lekcje, dużo czytają. Dręczyciele, natomiast, mają dużo kolegów, lubią przerwy śródlekcyjne, rzadko chodzą do kościoła, nie zwierzają się rodzicom. Sprawcami bulligu są i chłopcy i dziewczęta. I jedni i drudzy dręczą, bo uważają, że to jest zabawne. Jedni i drudzy bywają też zaszczuci, czują się ofiarami. Zjawisko jest groźne.

Trudno przecenić dobrodziejstwo telewizora czy komputera. Są to przecież źródła wiedzy, dzięki nim młody człowiek uczestniczy w wielkich widowiskach, imprezach sportowych, solidaryzuje się z innymi, którzy korzystają z najpopularniejszych obecnie środków przekazu. Młody człowiek musi mieć świadomość, że wyżej wymienione publikatory są pożyteczne, ale przy nieumiejętnym z nich korzystaniu mogą być groźne.

Wymienione w tej pracy czynniki wpływają na kształtowanie się agresywnych postaw u dzieci i młodzieży i jest to odpowiedź na pytanie zadane w tytule pracy. Od nas, rodziców, nauczycieli, wychowawców wiele zależy, czy to groźne zjawisko będzie się szerzyło czy uda się je opanować. To jest dla nas na dziś zadanie priorytetowe.


PRZYPISY:


  1. Stępień P P: Genetyka agresji. Warszawa 1999. Szkoła Nauk Społecznych IFiS PAN, s. 72.

  2. Tamże.

  3. Vasta R., Haith M., Miller S.A: Psychologia dziecka. Warszawa 1995, s. 103.

  4. Tamże.

  5. Bandura A., Zniewolenie grami komputerowymi, „Nowa szkoła” 2003, s. 28.



BIBLIOGRAFIA:

1. Rylke H. : Pokolenie zmian. Czego boją się dorośli.

Warszawa 1999.

2. Vast R. ,Haith M. M. ,Miller S. A. :Psychologia dziecka.

Warszawa 1995.

3. Stępień PP. : Genetyka agresji.

Kraków 1999.

4. Le Doux J. : Mózg emocjonalny.

Poznań 2000.

5. Sytuacja dzieci i młodzieży w Polsce. Raport Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży.

Warszawa 1993 , s. 65 – 66

6. Miller A.: Zniewolone dzieciństwo.

Poznań 1999.

7. Bandura A.: Agresja w okresie dorastania. „Nowa szkoła” 2002 nr 4 s. 8 – 12.



8. Strelau J.: Rola temperamentu w rozwoju psychicznym. „Nowa szkoła” 2003 nr 6 s. 16 – 18.



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna