Katechezy na dzień papieski 2009 Zespół autorów: Zespół autorów



Pobieranie 239.94 Kb.
Strona2/4
Data28.04.2016
Rozmiar239.94 Kb.
1   2   3   4

Gr. X

„Poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli; uczyni was wolnymi. W słowach tych zawiera się podstawowe wymaganie i przestroga zarazem. Jest to wymaganie rzetelnego stosunku do prawdy jako warunek prawdziwej wolności. Jest to równocześnie przestroga przed jakąkolwiek pozorną wolnością, przed wolnością rozumianą powierzchownie, jednostronnie, bez wniknięcia w całą prawdę o człowieku i o świeci. Chrystus przeto również i dziś, po dwóch tysiącach lat, staje wśród nas jako Ten, który przynosi człowiekowi wolność opartą na prawdzie”



Z Orędzia Ojca Świętego Jana Pawła II do Młodzieży Całego Świata z okazji VI Światowego Dnia Młodzieży, Jasna Góra, 14-15 sierpnia 1991.
5. Przedstawiciele poszczególnych grup prezentują swoje prace nad tekstami Jana Pawła II.
Zakończenie

1. Podsumowanie katechety:

Poznaliście różne wymiary wolności w nauczaniu Jana Pawła II. Zauważyliście, że papież używa słowa wolność w odniesieniu do różnych sytuacji. Mówi o wolności:

- sumienia,

- człowieka,

- pracownika,

- narodu,

- Kościoła.

Człowiek wolny może wybierać między dobrem i złem. Człowiek wolny żyje zgodnie ze swym sumieniem. Człowiek wybierający zło nie może czuć się wolnym, gdyż staje się niewolnikiem zła, szatana. Człowiek jest wezwany do czynienia dobrego użytku z wolności. Do budowania a nie do niszczenia. Ojciec Święty mówił, że Jasna Góra jest miejscem gdzie „wielu się nawróciło przechodząc od złego do dobrego użycia swojej wolności.”Jan Paweł II szanował każdy naród, każde państwo, każdego człowieka. Uzewnętrzniał ten szacunek całując ziemię kraju, do którego przybywał.

Do Episkopatu Polski 19.06.1983 powiedział, że wolny Kościół ma służyć prawdziwej wolności człowieka i narodu. Jednocześnie przypominał, że wolność dana od Boga człowiekowi jest mu nie tylko dana, ale i zadana. Tak należy jej używać, aby budować a nie niszczyć. Zaś zwycięstwo nad tym, co krępuje wolną wolę człowieka i czyni ją poddaną złu oznacza życie w prawdzie.


Zadanie domowe

Ułóż modlitwę, w której poprosisz Boga o dobre wykorzystanie daru wolności.



JAN PAWEŁ II – PAPIEŻ WOLNOŚCI

Konspekt katechezy dla klas IV-VI szkoły podstawowej


1. CEL KATECHEZY:

  • zapoznanie uczniów z pojęciem „wolności”;

  • wskazanie źródła pochodzenia wolności;

  • ukazanie nauki Jana Pawła II na temat wolności człowieka;

  • kształtowanie postawy wolności wśród uczniów zgodnej z przesłaniem Ojca Świętego Jana Pawła II;

  • zrozumienie na czym polega wolność człowieka;

  • ukazanie wartości i niepowtarzalności człowieka.


2. SŁOWA KLUCZE:

Wolność, świat wartości, zobowiązanie, dar, sumienie, prawda.



3. UWAGI METODYCZNE:

  1. pomoce dydaktyczne

Pismo święte, gitara, kolorowe flamastry, teksty z Pisma Świętego, napis „wolność,” teksty piosenek (Barka, Abba Ojcze), pytania do panelu dyskusyjnego, fragmenty poezji o wolności.

b. metody

Wykład, śpiew z akompaniamentem gitary, konkurs, pogadanka, panel dyskusyjny.



c. literatura i środki audiowizualne

    • Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 1996

    • Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 2002

    • Jan Paweł II, Evangelium vitae, 1995

    • Jan Paweł II, Redemptor hominis, 1979

    • Płytka DVD z Orędziem Jana Pawła II na VI Światowy Dzień Młodzieży w Częstochowie z 1991 r.


4.PLAN KATECHEZY:

Wstęp

  1. Modlitwa: Pieśń Barka.

  2. Tekst z Pisma Świętego: Rz 8, 14-17.

  3. Ćwiczenie - Poszukiwanie słowa kluczowego w trzech wybranych fragmentach z Pisma Świętego

- czas ok. 10 min.
Rozwinięcie

  1. Ćwiczenie: skojarzenie z hasłem WOLNOŚĆ.

  2. Wykład: JAN PAWEŁ II – PAPIEŻ WOLNOŚCI.

  3. Ćwiczenie: Praca wspólna z materiałami dotyczącymi bezpośrednio wystąpienia

Ojca Świętego, przekazywanych przez Papieża treści prawd o wartości jaką stanowi

wolność.


  1. Ćwiczenie: Przygotowanie w dwóch grupach plakatów poświęconych nauce Ojca

Świętego o wolności i jej znaczeniu.

  1. Ćwiczenie: Prezentacja efektów pracy oraz dyskusja nad problemem wolności,

jej rolą w kontekście nauczania Ojca Świętego Jana Pawła II

- czas ok. 25 min.



Zakończenie

  1. Ćwiczenie - Mini konkurs (wspólne czytanie poezji Jana Pawła II, w których w szczególny sposób doceniona jest wartość wolności).

  2. Fragment filmu wspominający Orędzie Jana Pawła II na VI Światowy Dzień Młodzieży w Częstochowie z 1991 r.

  3. Modlitwa: Pieśń Abba Ojcze

- czas ok. 10. min
5.PRZEBIEG KATECHEZY
Wstęp

1. Katechezę rozpoczynamy wspólnym śpiewem pieśni Barka oraz uroczystym odczytaniem przy świecy tekstu z Pisma Świętego: Rz 8, 14-17. (zał. nr1)


2. Następnie dzielimy uczniów na trzy grupy i rozdajemy przedstawicielom grup po trzy fragmenty tekstów z Pisma Świętego i prosimy by uczniowie znaleźli w nich słowo kluczowe tej katechezy, a następnie zilustrowali je na kartce A4. (zał.2)
3. Po wykonaniu tego zadania zapraszamy przedstawicieli grup na środek i prosimy by zaprezentowali swoje prace.
4. Na koniec katecheta podsumowuje prace przechodząc jednocześnie do rozwinięcia katechezy.
Rozwinięcie

1. Tę część katechezy rozpoczynamy ćwiczeniem, które polega na tym, że nauczyciel przypina na tablicy poszczególne litery słowa WOLNOŚĆ i rysuje strzałki, w taki sposób by powstała gwiazda skojarzeń, którą uzupełniają skojarzeniami wybrani uczniowie podchodząc do tablicy.


2. Następnie katecheta przeprowadza krótki wykład, w którym porusza kwestię stanowiska papieża Jana Pawła II wobec wolności.
3. Kolejnym etapem tej części katechezy jest praca wspólna uczniów z materiałami dotyczącymi wystąpień Ojca Świętego, w których przekazywana była prawda o wartości jaką stanowi wolność. Na podstawie tych tekstów uczniowie przygotowują w dwóch grupach po jednym plakacie poświęconym nauce Ojca Świętego o wolności i jej znaczeniu (dowolna technika) (zał. 3)
4. Prezentacja efektów pracy w grupach oraz dyskusja na czele której stoi katecheta, nad problemem wolności i jej roli w kontekście nauczania Ojca Świętego Jana Pawła II. (zał.4)
Zakończenie

1. Na zakończenie katechezy proponuje się „mini konkurs”, dotyczący wspólnego czytania poezji Jana Pawła II w których w szczególny sposób doceniona jest wartość wolności, uczniów dzielimy na trzy grupy, każda z nich ma za zadanie przeczytać jak najdostojniej jeden taki wiersz.

2. Podsumowując całość katechezy proponuje się obejrzenie fragmentu filmu wspominającego Orędzie Jana Pawła II na VI Światowy Dzień Młodzieży w Częstochowie z 1991 r. oraz wspólny śpiew ukochanej przez Jana Pawła II piosenki Abba Ojcze. (zał. 5)


  1. ZAŁĄCZNIKI:

Załącznik nr1

Barka

1. Pan kiedyś stanął nad brzegiem,

Szukał ludzi gotowych pójść za Nim;

By łowić serca

Słów Bożych prawdą

Ref.:


O Panie, to Ty na mnie spojrzałeś,

Twoje usta dziś wyrzekły me imię.

Swoją barkę pozostawiam na brzegu,

Razem z Tobą nowy zacznę dziś łów.

2. Jestem ubogim człowiekiem,

Moim skarbem są ręce gotowe

Do pracy z Tobą

I czyste serce.

3. Ty, potrzebujesz mych dłoni,

Mego serca młodego zapałem

Mych kropli potu

I samotności.

4. Dziś wypłyniemy już razem

Łowić serca na morzach dusz ludzkich

Twej prawdy siecią

I słowem życia.


Rz 8, 14-17

"Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi. Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać: «Abba, Ojcze!» Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi. Jeżeli zaś jesteśmy dziećmi, to i dziedzicami: dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, skoro wspólnie z Nim cierpimy po to, by też wspólnie mieć udział w chwale."


Załącznik nr2

Łk 4, 18-19

"Duch Pański spoczywa na Mnie,

ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie,

abym ubogim niósł dobrą nowinę,

więźniom głosił wolność,

a niewidomym przejrzenie;

abym uciśnionych odsyłał wolnymi,

abym obwoływał rok łaski od Pana."




Ga 5, 13-15

"Wy zatem, bracia, powołani zostaliście do wolności. Tylko nie bierzcie tej wolności jako zachęty do hołdowania ciału, wręcz przeciwnie, miłością ożywieni służcie sobie wzajemnie! Bo całe Prawo wypełnia się w tym jednym nakazie: Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego. A jeśli u was jeden drugiego kąsa i pożera, baczcie, byście się wzajemnie nie zjedli."


Ps 118, 5-7

"Zawołałem z ucisku do Pana,

Pan mnie wysłuchał i wywiódł na wolność.

Pan jest ze mną, nie lękam się:

cóż mi może zrobić człowiek?

Pan ze mną, mój wspomożyciel,

ja zaś będę mógł patrzeć z góry na mych wrogów."
Propozycja zilustrowania pojęcia „wolności”

Grupa 1




Grupa2



Grupa 3



Załącznik nr 3

Ojciec Święty Jan Paweł II, VI Światowy Dzień Młodzieży, Częstochowa 1991

(…) Przywilejem synów Bożych jest również wolność: także ona jest udziałem ich dziedzictwa. Dotykamy tu problemu, na który wy, młodzi, jesteście w sposób szczególny wyczuleni, gdyż chodzi tu o wielki dar złożony przez Stwórcę w nasze ręce. Jest to jednak dar, który należy wykorzystać dobrze. Zbyt wiele bowiem fałszywych form wolności prowadzi do zniewolenia.

W Encyklice Redemptor hominis napisałem w związku z tym następujące słowa: "Jezus Chrystus wychodzi na spotkanie człowieka każdej epoki, również i naszej epoki, z tymi samymi słowami: "Poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli" (J 8, 32); uczyni was wolnymi. W słowach tych zawiera się podstawowe wymaganie i przestroga zarazem. Jest to wymaganie rzetelnego stosunku do prawdy jako warunek prawdziwej wolności. Jest to równocześnie przestroga przed jakąkolwiek pozorną wolnością, przed wolnością rozumianą powierzchownie, jednostronnie, bez wniknięcia w całą prawdę o człowieku i o świecie. Chrystus przeto również i dziś, po dwóch tysiącach lat, staje wśród nas jako Ten, który przynosi człowiekowi wolność opartą na prawdzie..." (nr 12).

"Ku wolności wyswobodził nas Chrystus" (Ga 5, 1). To wyzwolenie dokonane przez Chrystusa jest wyzwoleniem od grzechu, będącego źródłem zniewoleń ludzkich. Święty Paweł mówi: "Dzięki jednak niech będą Bogu za to, że gdy byliście niewolnikami grzechu, daliście z serca posłuch nakazom tej nauki, której was oddano, a uwolnieni od grzechu oddaliście się w niewolę sprawiedliwości" (Rz 6, 17-18). Wolność jest więc darem i jednocześnie podstawowym zobowiązaniem każdego chrześcijanina: "Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli..." (Rz 8, 15) - napomina święty Paweł.

Sprawą bardzo ważną i zasadniczą jest wolność zewnętrzna, zagwarantowana przez słuszne prawa cywilne. Słusznie więc cieszymy się, że powiększa się dziś coraz bardziej ilość krajów, w których respektowane są podstawowe prawa osoby ludzkiej, pomimo że często wymagało to wysokiej ceny ofiar i krwi. Wolność zewnętrzna jednak - choć tak drogocenna - sama w sobie nie może wystarczyć. U jej źródeł powinna być zawsze wolność wewnętrzna, właściwa synom Bożym, którzy postępują według Ducha (por. Ga 5, 16) i którzy kierują się prawym sumieniem moralnym, zdolnym wybrać to, co jest dobre; "... gdzie jest Duch Pański - tam wolność" (2 Kor 3, 17). Jest to, droga młodzieży, jedyna droga do budowania ludzkości dojrzałej i godnej tego imienia.

Widzicie zatem, jak wielkie i zobowiązujące jest dziedzictwo synów Bożych, do którego jesteście powołani. Przyjmijcie je z wdzięcznością i odpowiedzialnością. Nie zmarnujcie go! Miejcie odwagę, aby w sposób konsekwentny żyć tym dziedzictwem każdego dnia i głosić je innym. W ten sposób świat będzie się stawał coraz bardziej wielką rodziną synów Bożych (…)


Plakat 1




"Ku wolności wyswobodził nas Chrystus"(Ga 5, 1).

To wyzwolenie dokonane przez Chrystusa jest wyzwoleniem od grzechu, będącego źródłem zniewoleń ludzkich


Plakat 2




Pragniemy żyć w wolności Dzieci Bożych





Załącznik nr 4

  • Czym jest wolność?

  • Dlaczego wolność jest wartością?

  • Z czym wiąże się brak wolności?

  • Co i dlaczego zagraża wolności?

Podsumowanie: Wolność jako wartość, która zobowiązuje, „wymaga” odpowiedzialności, umiejętności podejmowania decyzji; WOLNOŚĆ DOBRZE, TWÓRCZO WYKORZYSTANA JEST WOLNOŚCIĄ NIEZMARNOWANĄ.



Załącznik nr 5

Abba Ojcze

"1. Ty wyzwoliłeś nas Panie

Z kajdan i samych siebie

A Chrystus stając się bratem

Nauczył nas wołać do Ciebie:

Ref. Abba Ojcze! Abba Ojcze! Abba Ojcze! Abba Ojcze!


2. Bo Kościół jak drzewo życia

W wieczności zapuszcza korzenie

Przenika naszą codzienność

I pokazuje nam Ciebie

Ref. Abba Ojcze!
3. Bóg hojnym Dawcą jest życia

On wyswobodził nas z śmierci

I przygarniając do siebie

Uczynił swoimi dziećmi.


Ref. Abba Ojcze!

4. Wszyscy jesteśmy braćmi

Jesteśmy jedną rodziną.

Tej prawdy nic już nie zaćmi

I teraz jest jej godzina."
JAN PAWEŁ II – PAPIEŻ WOLNOŚCI

Konspekt katechezy dla uczniów gimnazjum



1. CEL KATECHEZY:

  • zapoznanie uczniów z fragmentami nauczania Jana Pawła II dotyczącymi właściwego rozumienia wolności;

  • zachęcenie młodzieży do rozwijania w sobie daru wolności;

  • ukazanie różnic pomiędzy potocznym rozumieniem wolności a wolnością ukazaną przez Jana Pawła II.


2. SŁOWA KLUCZE:

Jan Paweł II, wolność


3. UWAGI METODYCZNE:

  1. pomoce dydaktyczne:

Nagranie pieśni Abba Ojcze – Ty wyzwoliłeś nas Panie…, fragmenty z wybranych książek, fragmenty wypowiedzi Jana Pawła II.

  1. metody:

burza mózgów, wykład, praca z tekstem.

  1. literatura i środki audiowizualne:

  • Płyta CD, Czarna Madonna. Abba Ojcze. Barka.

  • P. Pawlukiewicz, Z młodzieżą spokojnie o wolności, Warszawa 1997.

  • W. Karasiński, Pojęcie wolności w nauczaniu Jana Pawła II podczas pielgrzymek do ojczyzny, Studia Włocławskie 10(2007).

  • www.opoka.org.pl/ Jan Paweł II.

4.Plan katechezy:
Wstęp

  1. Modlitwa

  2. Burza mózgów: Czym jest wolność?

- czas ok.10 min
Rozwinięcie

  1. Odczytanie fragmentu książki ks. P. Pawlukiewicza Z młodzieżą spokojnie o wolności

  2. Pogadanka: Czym jest wolność w rozumieniu bohatera ww. fragmentu.

  3. Wykład: PAPIEŻ WOLNOŚCI.

  4. Praca z tekstami nauczania papieskiego

- czas ok. 25 min.
Zakończenie

  1. Zapis do zeszytu wyników pracy uczniów - czas ok.10 min.


4. PRZEBIEG KATECHEZY:
Wstęp.

1. Katechezę rozpoczynamy modlitwą – pieśnią Ty wyzwoliłeś nas Panie…


2. Następnie pytamy uczniów

  • Z czym kojarzy się im WOLNOŚĆ.

Skojarzenia wypisują na kartkach samoprzylepnych a następnie przyklejają je do tablicy. Wyniki pracy grupujemy w podobne skojarzenia i następnie podsumowujemy jak uczniowie rozumieją wolność. (zapewne pojawią się stwierdzenia, że wolność to myślenie, mówienie, robienie tego, co się chce…itp.)
3. Katecheta stawia pytanie:

  • Czy rzeczywiście wolność polega na tym, że robimy to, co chcemy?


Rozwinięcie

1. Odczytujemy fragment książki:

„ Pewien ksiądz przebywał na wakacjach w Kirach koło Zakopanego. Któregoś dnia otrzymał wiadomość, że ma jak najszybciej stawić się u swojego biskupa…Pospiesznie zebrał swoje rzeczy i pojechał na dworzec autobusowy. Ponieważ planował prosto z drogi udać się do swojego przełożonego, dlatego w podróż wybrał się w sutannie. Na dworcu dowiedział się, że na jego autobus nie ma już biletów. Cóż pozostało? Licząc na autostop, poszedł na trasę wylotową i bez większej nadziei zaczął machać na przejeżdżające samochody. Zdziwił się, gdy już po chwili zatrzymał się przy nim zachodni supermetalik.

- Niech Pan wsiada – zachęcał młody uśmiechnięty kierowca.

- Pan do Krakowa? – pytał ksiądz, jeszcze nie dowierzając.

- Jak mi się nie odmieni po drodze, to do Krakowa - padła odpowiedź.

ksiądz wsiadł i samochód pojechał, a raczej popłynął . Młody człowiek miał wyraźną ochotę podyskutować z księdzem.

- Chyba trochę gorąco w takim czarnym stroju? – zapytał

- Można się przyzwyczaić.

- Ja bym chyba nie dał rady – nie lubię jak mnie coś krępuje – odparł młodzieniec.

- Zawsze coś w życiu człowieka krępuje – filozoficznie zauważył duchowny.

- Niekoniecznie! Ja najbardziej cenię wolność i niezależność! Nie znoszę jakichkolwiek ograniczeń – wręcz wykrzyknął kierowca… Słucham rano prognozy pogody, mówią mi gdzie świeci słońce i tam jadę. Ale nieraz specjalnie pędzę tam gdzie deszcz, żeby trochę porozmyślać. Generalnie raz w lewo, raz w prawo, gdzie mi się podoba.

Ksiądz słuchał tego zamyślony i widząc zapał z jakim nieznajomy wykładał mu swoją teorię, nawet nie próbował polemizować. Jechali spokojnie wśród uroczych pejzaży Podhala. Droga wiła się wśród wzniesień i dolinek. W pewnym momencie, gdy przejeżdżali nad czymś, co z pewną przesadą można nazwać trawiastą przepaścią, ksiądz spokojnie, ale zdecydowanie chwycił za kierownicę i lekko skręcił w stronę krawędzi drogi.

- Co Pan wyrabia? Czy Pan oszalał? – krzyknął kierowca.

Ksiądz puścił kierownicę i powiedział spokojnie:

- Jak to? Przecież Pan jedzie gdzie chce – raz w lewo, raz w prawo. Tam gdzie się Panu podoba. A tam w dole jest tak ładnie, zielono.

- Owszem, ale przecież tu się można zabić!

- Ale sam Pan mówił, że jeździ tam gdzie jest ładnie, tam gdzie ma pan ochotę pojechać.

- No tak, ale tam gdzie jest droga a nie przepaść!”

(Ks. Piotr Pawlukiewicz, Z młodzieżą spokojnie o wolności)


Katecheta stawia pytanie:

  • Czy w imię wolności można jechać, tam gdzie się chce, gdzie ma się ochotę? Rozmowa z młodzieżą i konfrontacja stanowiska ukazanego w czasie wstępnej burzy mózgów.

2.Wykład katechety: PAPIEŻ WOLNOŚCI

Bóg stworzył człowieka jako istotę rozumną, powierzając mu godność osoby zdolnej do decydowania o swoich czynach. „Prawdziwa zaś wolność – uczy Sobór – to wzniosły znak obrazu Boga w człowieku. Bóg bowiem chciał dać człowiekowi możliwość rozstrzygania o własnym losie, tak aby z własnej woli szukał swojego Stworzyciela i trwając przy Nim w wolności, osiągał pełną i błogosławioną doskonałość. Godność człowieka wymaga więc, aby działał on według świadomego i wolnego wyboru, to znaczy osobiście, poruszany i kierowany od wewnątrz, a nie pod wpływem ślepego impulsu wewnętrznego czy czysto zewnętrznego przymusu” W tym sensie wolność stanowi niezbywalny fundament naszego postępowania, wyznacza kierunki naszego działania lub niedziałania, a zakładając możliwość wyboru dobra bądź zła, staje się również źródłem naszej odpowiedzialności za dokonane czyny.

Ojciec Święty Jan Paweł II w trakcie pielgrzymek do Ojczyzny niejednokrotnie poruszał oba te wymiary ludzkiej wolności, podkreślając jednocześnie, że dziedzictwo to jest człowiekowi zarówno dane, jak i zadane.

Wszystkie słowa Papieża skierowane do rodaków doskonale wpisywały się w kontekst społeczno-politycznej sytuacji w Polsce. W chwilach zewnętrznego zniewolenia niosły przekonanie, że istnieje jeszcze inny wymiar

wolności: wolności wewnętrznej, do której człowiek zawsze może się odwołać, natomiast w okresie odzyskanej suwerenności były swoistą nauką i wskazówką, jak nie zaprzepaścić tego wielkiego daru.

por. Karasiński, Pojęcie wolności w nauczaniu Jana Pawła II podczas pielgrzymek do ojczyzny, Studia Włocławskie 10(2007)
4. Katecheta stawia pytanie


  • Jak papież Jan Paweł II rozumiał bycie wolnym? Praca w grupach:


I grupa:

„Człowiek musi wejść w ten świat, poniekąd musi się w nim zanurzyć, ponieważ otrzymał od Boga polecenie, aby przez pracę - studia, trud twórczy - czynił sobie „ziemię poddaną" (por. Rdz 1, 28). Z drugiej strony nie można zamknąć człowieka wyłącznie w obrębie świata materialnego z pominięciem Stwórcy. Jest to bowiem przeciwko naturze człowieka, przeciw jego wewnętrznej prawdzie, gdyż serce ludzkie - jak powiedział św. Augustyn - jest niespokojne, dopóki nie spocznie w Bogu (por. Wyznania). Osoba ludzka, stworzona na obraz i podobieństwo Boga, nie może stać się niewolnikiem rzeczy, systemów ekonomicznych, cywilizacji technicznej, konsumizmu, łatwego sukcesu. Człowiek nie może stać się niewolnikiem swoich różnych skłonności i namiętności, niekiedy celowo podsycanych. Przed tym niebezpieczeństwem trzeba się bronić. Trzeba umieć używać swojej wolności, wybierając to, co jest dobrem prawdziwym. Nie dajcie się zniewalać! Nie dajcie się zniewolić, nie dajcie się skusić pseudowartościami, półprawdami, urokiem miraży, od których później będziecie się odwracać z rozczarowaniem, poranieni, a może nawet ze złamanym życiem.

W przemówieniu, które kiedyś wygłosiłem w UNESCO, powiedziałem, iż pierwszym i zasadniczym zadaniem kultury jest wychowanie człowieka. A w wychowaniu chodzi głównie o to, ażeby „człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem - o to, ażeby bardziej »był«, a nie tylko więcej »miał« - ażeby poprzez wszystko, co »ma«, co »posiada«, umiał bardziej i pełniej być człowiekiem - to znaczy, żeby również umiał bardziej »być« nie tylko »z drugimi«, ale także i »dla drugich«" (2 VI 1980 r.).” ( Poznań, 3 czerwiec 1997 r.)

Pytania do pracy w grupie:

1.Kiedy tak naprawdę człowiek jest wolny?

2. Co zdaniem Ojca Świętego zniewala współczesnego człowieka?



Grupa II:

„Cokolwiek wam powie, to czyńcie. A co nam mówi Chrystus? Czy nie przede wszystkim to, co znajdujemy w tak jędrnym streszczeniu w Liście świętego Pawła do Galatów? (dzisiejsze drugie czytanie). "Bóg zesłał swojego Syna, zrodzonego z Niewiasty, zrodzonego pod Prawem, aby wykupił tych, którzy podlegali Prawu, abyśmy mogli otrzymać przybrane synostwo. Na dowód tego, że jesteście synami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego, który woła: "Abba, Ojcze". A zatem nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem. Jeżeli zaś synem, to i dziedzicem z woli Bożej" (Ga 4,4-7). To mówi nam Chrystus z pokolenia na pokolenie. Mówi poprzez wszystko, co czyni i czego naucza. Mówi przede wszystkim przez to, kim jest. Jest Synem Bożym - i przychodzi nam dawać przybrane synostwo. Otrzymując w mocy Ducha Świętego godność synów Bożych, w mocy tegoż Ducha mówimy do Boga: "Ojcze". Jako synowie Boga nie możemy być niewolnikami. Nasze synostwo Boże niesie w sobie dziedzictwo wolności. Chrystus obecny wraz ze swą Matką w polskiej Kanie stawia przed nami z pokolenia na pokolenie wielką sprawę wolności.

„Wolność jest dana człowiekowi Boga jako miara jego godności.

Jednakże jest mu ona równocześnie zadana. "Wolność nie jest ulgą, lecz trudem wielkości" - jak się wyraża poeta (Leopold Staff, Oto twa pieśń). Wolności bowiem może człowiek używać dobrze lub źle. Może przez nią budować lub niszczyć. Zawiera się w jasnogórskiej ewangelizacji wezwanie do dziedzictwa synów Bożych. Wezwanie do życia w wolności. Do czynienia dobrego użytku z wolności. Do budowania, a nie do niszczenia.


Ta jasnogórska ewangelizacja do życia w wolności godnej synów Bożych ma swą długą, sześciowiekową historię. Maryja w Kanie Galilejskiej współpracuje ze swoim Synem. To samo dzieje się na Jasnej Górze. Iluż w ciągu tych sześciu wieków przeszło przez jasnogórskie sanktuarium pielgrzymów? Iluż tutaj się nawróciło, przechodząc od złego do dobrego użycia swojej wolności? Iluż odzyskało prawdziwą godność przybranych synów Bożych? Jak wiele o tym mogłaby powiedzieć kaplica Jasnogórskiego Obrazu? Jak wiele mogłyby powiedzieć konfesjonały całej bazyliki? Ile mogłaby powiedzieć Droga Krzyżowa na wałach? Olbrzymi rozdział historii ludzkich dusz! To jest też chyba najbardziej podstawowy wymiar jasnogórskiego sześćsetlecia. Pozostał on i nadal pozostaje w żywych ludziach, synach i córkach tej ziemi, gdy do ich serc Bóg zsyła Ducha Syna swego, tak że w całej wewnętrznej prawdzie mogą wołać: "Abba! Ojcze!"

Mamy bardzo trudne położenie geopolityczne. Mamy bardzo trudne dzieje, zwłaszcza na przestrzeni ostatnich stuleci. Bolesne doświadczenia historii wyostrzyły naszą wrażliwość w zakresie podstawowych praw człowieka i praw narodu: zwłaszcza prawa do wolności, do suwerennego bytu, do poszanowania wolności sumienia i religii, praw ludzkiej pracy... Mamy też różne ludzkie słabości, wady i grzechy, i to grzechy ciężkie, o których stale musimy pamiętać - i stale z nich się wyzwalać... Ale - drodzy bracia i siostry, umiłowani rodacy, wśród tego wszystkiego mamy na Jasnej Górze Matkę. Jest to Matka troskliwa, tak jak w Kanie Galilejskiej. Jest to Matka wymagająca - tak jak każda dobra matka jest wymagająca.


(Częstochowa, 19 czerwca 1983 r)

Pytania do pracy w grupie:

1. Co się dzieje kiedy człowiek źle używa daru wolności?

2. Co pomaga człowiekowi odzyskiwać utraconą wolność?



Grupa III:

Napisałem mianowicie takie zdanie, że wolności nigdy nie można posiadać. Jest bardzo niebezpiecznie ją posiadać. Wolność trzeba stale zdobywać. Wolność jest właściwością człowieka, Bóg go stworzył wolnym. Stworzył go wolnym, dał mu wolną wolę bez względu na konsekwencje. Człowiek źle użył wolności, którą Bóg mu dał, ale Bóg stworzył go wolnym i absolutnie nie wycofa się z tego. Zapłacił za swój dar, zapłacił sam za swój dar. To, czym my teraz żyjemy przez Kongres Eucharystyczny, Eucharystia, wciąż nam przecież o tym przypomina, jak Bóg zapłacił za swój dar, dar wolności dany człowiekowi. Ale daru nie cofnął i nie cofnie. Więc wolność jest wymiarem bytu człowieka, wymiarem bytu osobowego i wymiarem bytu wspólnotowego. Myślę, że całe dzisiejsze pokolenie Polaków, wszyscy, którzy do niego należą, wszyscy, bez wyjątku, muszą sobie postawić ten problem. Nie można od niego uciekać, nie można uważać, że jest on załatwiony. Trzeba sobie stawiać ten problem uczciwie. Bóg człowieka uczynił wolnym nie dla swawoli, to też prawda.

Myślę, że Kongres Eucharystyczny to jest także jakieś wyzwanie, które stawia sobie Kościół w Polsce, ażeby ten problem wolności — co to znaczy, że my jesteśmy wolni, jak my mamy być wolni, jak my chcemy i jak my mamy być wolni — postawiło sobie to pokolenie i wszyscy, którzy do niego należą i są zobowiązani w tym uczestniczyć. Nikt się nie może z tego wyłączać! Nie może powiedzieć, ja już mam na to receptę, ja już panuję nad sytuacją. To nie rozwiązuje jeszcze sprawy, ponieważ wspólnota, jaką jest naród, składa się z ludzi i każdy z nich ma swoją świadomość wolności i każdy z nich musi swoją świadomość wolności podjąć, i każdy z nich tę swoją świadomość wolności musi określić zarówno od strony tego, co ma, jak też i od strony tego, co mu jest zadane. W każdym razie inaczej nie może być zdrowego społeczeństwa. Nie może być zdrowego społeczeństwa, jeżeli w nim sprawa wolności, wolności osobowej, wolności wspólnotowej, wolności narodowej nie jest rozwiązana do końca, uczciwie, z pełnym poczuciem odpowiedzialności.” (Kraków 10 czerwca 1987)

Pytania do pracy w grupie:

1. Jaką cenę zapłacił Bóg za obdarowanie człowieka wolnością?

2. Dlaczego, zdaniem Ojca Świętego, wolności nie można posiadać?



Grupa IV:

„Nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem” — woła Apostoł (Ga 4, 7). Być synem — to znaczy być wolnym. Niegdyś krew wielkanocnego baranka na odrzwiach domów izraelskich w Egipcie była znakiem wyzwolenia: wezwania do wolności. Znakiem tego wezwania jest jeszcze bardziej Krew Chrystusa na krzyżu — i Eucharystia na ołtarzach całego świata. Dar wolności. Trudny dar wolności. Tylko ten, kto jest wolny, może — także — stać się niewolnikiem. Dar wolności. Trudny dar wolności człowieka, który sprawia, że wciąż bytujemy pomiędzy dobrem a złem. Pomiędzy zbawieniem a odrzuceniem. Wolność wszakże może przerodzić się w swawolę. A swawola — jak wiemy również z naszych własnych dziejów — może omamić człowieka pozorem „złotej wolności”. Co krok jesteśmy świadkami, jak wolność staje się zaczynem różnorodnych „niewoli” człowieka, ludzi, społeczeństw. Niewola pychy i niewola chciwości, i niewola zmysłowości, i niewola zazdrości, niewola lenistwa... I niewola egoizmu, nienawiści...

Człowiek nie może być prawdziwie wolny, jak tylko przez miłość. Miłość Boga nade wszystko i miłość ludzi: braci, bliźnich, rodaków... Tego właśnie uczy nas Chrystus, który do końca umiłował. O tym mówi Eucharystia — najświętsze dziedzictwo przybranych dzieci Bożych.(13 czerwca 1987 Częstochowa)

Pytania do pracy w grupie:

1. Jakie rodzaje zniewolenia wylicza Ojciec Święty?

2. Co pomaga człowiekowi w stawaniu się wolnym?



Grupa V:

„Pożądanie „rzeczy” opanowuje tak serce ludzkie, że nie ma w nim już niejako miejsca na dobra wyższe, duchowe. Człowiek staje się poniekąd niewolnikiem posiadania i używania, nie bacząc nawet na własną godność, nie bacząc na bliźniego, na dobro społeczeństwa, na samego Boga. Jest to pożądanie zwodnicze. Chrystus mówi: „Cóż bowiem za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swej duszy szkodę poniósł?” (Mt 16, 26).

W momencie, kiedy Polacy podejmują swoją reformę gospodarczą, przykazanie: „Nie pożądaj żadnej rzeczy twojego bliźniego”, nabiera szczególnego znaczenia. Rozumie się samo przez się, że w różnych naszych działaniach i zabiegach kierujemy się motywacjami ekonomicznymi. Prawidłowo rozwijająca się gospodarka prowadzi zarówno do wzbogacania się poszczególnych ludzi, jak do ogólnego podniesienia społecznego dostatku. Wiele biedy można w ten sposób usunąć, również w wymiarze społecznym.

Ale zarazem nigdy nie zapominajmy o tym, drodzy bracia i siostry, że pieniądz, bogactwo i różne wygody tego świata przemijają, a zatem nie mogą być naszym celem ostatecznym. Osoba ludzka jest ważniejsza niż rzeczy, a dusza jest ważniejsza niż ciało, toteż nigdy i nikomu nie wolno dążyć do dóbr materialnych z pogwałceniem prawa moralnego, z pogwałceniem praw drugiego człowieka. Dlatego serdecznie życzę wam wszystkim, aby nikt z was i nigdy nie próbował się bogacić kosztem bliźniego. Ponadto życzę wam, drodzy moi rodacy, żebyście w swoich dążeniach do polepszenia bytu materialnego nie zagubili zwyczajnej ludzkiej wrażliwości na cudzą biedę. I bardzo też uważajmy, żebyśmy się nie stali społeczeństwem, w którym wszyscy wszystkim czegoś zazdroszczą. Przywracajmy blask naszemu pięknemu słowu uczciwość: uczciwość, która jest wyrazem ładu serca, uczciwość w słowie i czynie, uczciwość w rodzinie i stosunkach sąsiedzkich, w zakładzie pracy i w ministerstwie, w rzemiośle i handlu, uczciwość, po prostu uczciwość w całym życiu. Jest ona źródłem wzajemnego zaufania, a w następstwie jest także źródłem pokoju społecznego i prawdziwego rozwoju. Niech w nowych warunkach słowo to nabiera nowego, dojrzałego znaczenia.

Nie osiągniemy szczęścia ani nawet zwyczajnej stabilizacji, nie licząc się z prawem Bożym. Dlatego całym sercem zaufajmy Bogu, że Jego przykazania są słuszne i że ich przestrzeganie zabezpiecza człowieka i przynosi mu radość i pokój już na tej ziemi.

Słyszałem wielokrotnie, także i podczas tego pielgrzymowania po Polsce, słowa: „Trudna jest ta wolność, którą mamy”. Wolność jest trudna. Wolność jest trudna, trzeba się jej uczyć, trzeba się uczyć być prawdziwie wolnym, trzeba się uczyć być wolnym tak, ażeby nasza wolność nie stawała się naszą własną niewolą, zniewoleniem wewnętrznym, ani też nie stawała się przyczyną zniewolenia innych. Ta sprawa bardzo ciąży nad dziedziną światowej ekonomii. Zresztą trzeba się uczyć, jak być wolnym w różnych wymiarach życia i stąd wydaje mi się, że te katechezy związane z Dekalogiem są może najlepszą przysługą, jaką pielgrzymujący papież mógł oddać swoim rodakom w czasie tej pielgrzymki. Pozostaje jeszcze jedno i największe przykazanie, przykazanie miłości, ale to sobie zostawiamy na Warszawę.( Płock 7 czerwca 1991)

1. W czym przejawia się zniewolenie Polaków w momencie odzyskania przez nas wolności?

2. Co pomaga człowiekowi zachować wolność?


Zakończenie

1. Podsumowanie pracy w grupach i zapis wyników do zeszytu.

2. Modlitwa
Zadanie domowe:

Ułóż pytania do swojego rachunku sumienia dotyczące twojego realizowania wolności w oparciu o nauczanie Jana Pawła II.



Załączniki- teksty dla uczniów do pracy w grupach:
I grupa:

„Człowiek musi wejść w ten świat, poniekąd musi się w nim zanurzyć, ponieważ otrzymał od Boga polecenie, aby przez pracę - studia, trud twórczy - czynił sobie „ziemię poddaną" (por. Rdz 1, 28). Z drugiej strony nie można zamknąć człowieka wyłącznie w obrębie świata materialnego z pominięciem Stwórcy. Jest to bowiem przeciwko naturze człowieka, przeciw jego wewnętrznej prawdzie, gdyż serce ludzkie - jak powiedział św. Augustyn - jest niespokojne, dopóki nie spocznie w Bogu (por. Wyznania). Osoba ludzka, stworzona na obraz i podobieństwo Boga, nie może stać się niewolnikiem rzeczy, systemów ekonomicznych, cywilizacji technicznej, konsumizmu, łatwego sukcesu. Człowiek nie może stać się niewolnikiem swoich różnych skłonności i namiętności, niekiedy celowo podsycanych. Przed tym niebezpieczeństwem trzeba się bronić. Trzeba umieć używać swojej wolności, wybierając to, co jest dobrem prawdziwym. Nie dajcie się zniewalać! Nie dajcie się zniewolić, nie dajcie się skusić pseudowartościami, półprawdami, urokiem miraży, od których później będziecie się odwracać z rozczarowaniem, poranieni, a może nawet ze złamanym życiem.

W przemówieniu, które kiedyś wygłosiłem w UNESCO, powiedziałem, iż pierwszym i zasadniczym zadaniem kultury jest wychowanie człowieka. A w wychowaniu chodzi głównie o to, ażeby „człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem - o to, ażeby bardziej »był«, a nie tylko więcej »miał« - ażeby poprzez wszystko, co »ma«, co »posiada«, umiał bardziej i pełniej być człowiekiem - to znaczy, żeby również umiał bardziej »być« nie tylko »z drugimi«, ale także i »dla drugich«" (2 VI 1980 r.).” ( Poznań, 3 czerwiec 1997 r.)

Pytania do pracy w grupie:

1. Kiedy tak naprawdę człowiek jest wolny?

2. Co zdaniem Ojca Świętego zniewala współczesnego człowieka?


II grupa:

„Wolność jest dana człowiekowi Boga jako miara jego godności.

Jednakże jest mu ona równocześnie zadana. "Wolność nie jest ulgą, lecz trudem wielkości" - jak się wyraża poeta (Leopold Staff, Oto twa pieśń). Wolności bowiem może człowiek używać dobrze lub źle. Może przez nią budować lub niszczyć. Zawiera się w jasnogórskiej ewangelizacji wezwanie do dziedzictwa synów Bożych. Wezwanie do życia w wolności. Do czynienia dobrego użytku z wolności. Do budowania, a nie do niszczenia.
Ta jasnogórska ewangelizacja do życia w wolności godnej synów Bożych ma swą długą, sześciowiekową historię. Maryja w Kanie Galilejskiej współpracuje ze swoim Synem. To samo dzieje się na Jasnej Górze. Iluż w ciągu tych sześciu wieków przeszło przez jasnogórskie sanktuarium pielgrzymów? Iluż tutaj się nawróciło, przechodząc od złego do dobrego użycia swojej wolności? Iluż odzyskało prawdziwą godność przybranych synów Bożych? Jak wiele o tym mogłaby powiedzieć kaplica Jasnogórskiego Obrazu? Jak wiele mogłyby powiedzieć konfesjonały całej bazyliki? Ile mogłaby powiedzieć Droga Krzyżowa na wałach? Olbrzymi rozdział historii ludzkich dusz! To jest też chyba najbardziej podstawowy wymiar jasnogórskiego sześćsetlecia. Pozostał on i nadal pozostaje w żywych ludziach, synach i córkach tej ziemi, gdy do ich serc Bóg zsyła Ducha Syna swego, tak, że w całej wewnętrznej prawdzie mogą wołać: "Abba! Ojcze!"

Mamy bardzo trudne położenie geopolityczne. Mamy bardzo trudne dzieje, zwłaszcza na przestrzeni ostatnich stuleci. Bolesne doświadczenia historii wyostrzyły naszą wrażliwość w zakresie podstawowych praw człowieka i praw narodu: zwłaszcza prawa do wolności, do suwerennego bytu, do poszanowania wolności sumienia i religii, praw ludzkiej pracy... Mamy też różne ludzkie słabości, wady i grzechy, i to grzechy ciężkie, o których stale musimy pamiętać - i stale z nich się wyzwalać... Ale - drodzy bracia i siostry, umiłowani rodacy, wśród tego wszystkiego mamy na Jasnej Górze Matkę. Jest to Matka troskliwa, tak jak w Kanie Galilejskiej. Jest to Matka wymagająca - tak jak każda dobra matka jest wymagająca.


(Częstochowa, 19 czerwca 1983 r)

Pytania do pracy w grupie:

1. Co się dzieje kiedy człowiek źle używa daru wolności?

2. Co pomaga człowiekowi odzyskiwać utraconą wolność?



Grupa III:

Napisałem mianowicie takie zdanie, że wolności nigdy nie można posiadać. Jest bardzo niebezpiecznie ją posiadać. Wolność trzeba stale zdobywać. Wolność jest właściwością człowieka, Bóg go stworzył wolnym. Stworzył go wolnym, dał mu wolną wolę bez względu na konsekwencje. Człowiek źle użył wolności, którą Bóg mu dał, ale Bóg stworzył go wolnym i absolutnie nie wycofa się z tego. Zapłacił za swój dar, zapłacił sam za swój dar. To, czym my teraz żyjemy przez Kongres Eucharystyczny, Eucharystia, wciąż nam przecież o tym przypomina, jak Bóg zapłacił za swój dar, dar wolności dany człowiekowi. Ale daru nie cofnął i nie cofnie. Więc wolność jest wymiarem bytu człowieka, wymiarem bytu osobowego i wymiarem bytu wspólnotowego. Myślę, że całe dzisiejsze pokolenie Polaków, wszyscy, którzy do niego należą, wszyscy, bez wyjątku, muszą sobie postawić ten problem. Nie można od niego uciekać, nie można uważać, że jest on załatwiony. Trzeba sobie stawiać ten problem uczciwie. Bóg człowieka uczynił wolnym nie dla swawoli, to też prawda.” (Kraków, 10 czerwca 1987)

Pytania do pracy w grupie:

1. Jaką cenę zapłacił Bóg za obdarowanie człowieka wolnością?

2. Dlaczego, zdaniem Ojca Świętego, wolności nie można posiadać?

Grupa IV:

„Nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem” — woła Apostoł (Ga 4, 7). Być synem — to znaczy być wolnym. Niegdyś krew wielkanocnego baranka na odrzwiach domów izraelskich w Egipcie była znakiem wyzwolenia: wezwania do wolności. Znakiem tego wezwania jest jeszcze bardziej Krew Chrystusa na krzyżu — i Eucharystia na ołtarzach całego świata. Dar wolności. Trudny dar wolności. Tylko ten, kto jest wolny, może — także — stać się niewolnikiem. Dar wolności. Trudny dar wolności człowieka, który sprawia, że wciąż bytujemy pomiędzy dobrem a złem. Pomiędzy zbawieniem a odrzuceniem. Wolność wszakże może przerodzić się w swawolę. A swawola — jak wiemy również z naszych własnych dziejów — może omamić człowieka pozorem „złotej wolności”. Co krok jesteśmy świadkami, jak wolność staje się zaczynem różnorodnych „niewoli” człowieka, ludzi, społeczeństw. Niewola pychy i niewola chciwości, i niewola zmysłowości, i niewola zazdrości, niewola lenistwa... I niewola egoizmu, nienawiści...

Człowiek nie może być prawdziwie wolny, jak tylko przez miłość. Miłość Boga nade wszystko i miłość ludzi: braci, bliźnich, rodaków... Tego właśnie uczy nas Chrystus, który do końca umiłował. O tym mówi Eucharystia — najświętsze dziedzictwo przybranych dzieci Bożych.(13 czerwca 1987 Częstochowa)

Pytania do pracy w grupie:

1. Jakie rodzaje zniewolenia wylicza Ojciec Święty?

2. Co pomaga człowiekowi w stawaniu się wolnym?



Grupa V:

„Pożądanie „rzeczy” opanowuje tak serce ludzkie, że nie ma w nim już niejako miejsca na dobra wyższe, duchowe. Człowiek staje się poniekąd niewolnikiem posiadania i używania, nie bacząc nawet na własną godność, nie bacząc na bliźniego, na dobro społeczeństwa, na samego Boga. Jest to pożądanie zwodnicze. Chrystus mówi: „Cóż bowiem za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swej duszy szkodę poniósł?” (Mt 16, 26).

Ale zarazem nigdy nie zapominajmy o tym, drodzy bracia i siostry, że pieniądz, bogactwo i różne wygody tego świata przemijają, a zatem nie mogą być naszym celem ostatecznym. Osoba ludzka jest ważniejsza niż rzeczy, a dusza jest ważniejsza niż ciało, toteż nigdy i nikomu nie wolno dążyć do dóbr materialnych z pogwałceniem prawa moralnego, z pogwałceniem praw drugiego człowieka. Dlatego serdecznie życzę wam wszystkim, aby nikt z was i nigdy nie próbował się bogacić kosztem bliźniego. Ponadto życzę wam, drodzy moi rodacy, żebyście w swoich dążeniach do polepszenia bytu materialnego nie zagubili zwyczajnej ludzkiej wrażliwości na cudzą biedę. I bardzo też uważajmy, żebyśmy się nie stali społeczeństwem, w którym wszyscy wszystkim czegoś zazdroszczą. Przywracajmy blask naszemu pięknemu słowu uczciwość: uczciwość, która jest wyrazem ładu serca, uczciwość w słowie i czynie, uczciwość w rodzinie i stosunkach sąsiedzkich, w zakładzie pracy i w ministerstwie, w rzemiośle i handlu, uczciwość, po prostu uczciwość w całym życiu. Jest ona źródłem wzajemnego zaufania, a w następstwie jest także źródłem pokoju społecznego i prawdziwego rozwoju. Niech w nowych warunkach słowo to nabiera nowego, dojrzałego znaczenia. Nie osiągniemy szczęścia ani nawet zwyczajnej stabilizacji, nie licząc się z prawem Bożym. Dlatego całym sercem zaufajmy Bogu, że Jego przykazania są słuszne i że ich przestrzeganie zabezpiecza człowieka i  przynosi mu radość i  pokój już na tej ziemi.” (Płock,7 czerwca 1991)

1. W czym przejawia się zniewolenie Polaków w momencie odzyskania przez nas wolności?

2. Co pomaga człowiekowi zachować wolność?
Zakończenie

1. Podsumowanie pracy w grupach i zapis wyników do zeszytu.

2. Modlitwa.
JAN PAWEŁ II – PAPIEŻ WOLNOŚCI

Konspekt katechezy dla uczniów gimnazjum



1. CELE KATECHETYCZNE:

  • przypomnienie niektórych pielgrzymek Papieża Jana Pawła II;

  • ukazanie źródeł i skutków prawdziwej wolności, której świadkiem był Jan Paweł II;

  • rozwijanie umiejętności analizy tekstu oraz twórczego działania;

  • kształtowanie postaw wykorzystujących właściwie pojmowaną wolność.


2. SŁOWA KLUCZE:

Jan Paweł II, wolność.


3. UWAGI METODYCZNE:

  1. pomoce dydaktyczne:

zdjęcia z pielgrzymek Jana Pawła II, wszystko, co potrzebne do wykonania plakatu

(kartony, pisaki, papiery kolorowe, itd.)



  1. metody:

pogadanka, burza mózgów, praca w grupach.


  1. literatura i środki audiowizualne:

www.opoka.org.pl/ Jan Paweł II
5.PLAN KATECHEZY:
Wstęp

1. Utworzenie słoneczka wokół słowa wolność.

2. Podanie podstawowych terminów kojarzonych z wolnością

- czas ok. 5 min.


Rozwinięcie

1. Praca w grupach, tworzenie plakatów w oparciu o wybrane tekst.

2. Prezentacja efektów pracy przez reprezentanta grupy

- czas ok. 30 min.


Zakończenie

1. Podsumowująca pogadanka pokazująca postawę Ojca Świętego Jana Pawła II oraz jej

źródło.

2. Zachęta młodzieży do umiejętnego wykorzystywania wolności ze wskazaniem



na źródło siły potrzebnej do tego

- czas ok. 10 min.



5. PRZEBIEG KATECHEZY:
Wstęp

1. Modlitwa.

2. Katecheta na tablicy rysuje słońce, w środku wpisuje słowo WOLNOŚĆ, uczniowie dorysowują promienie i piszą skojarzenia z tym terminem na zasadzie „burzy mózgów”.



  1. Rozmowa na temat wolności:

  • Czy wyobrażamy sobie życie bez wolności?

  • Dlaczego wolność jest tak ważna w życiu? (rozróżnienie rodzajów wolności – osobista, religijna, polityczna, słowa…) Należy uświadomić, że wolność to jedna z najwyższych wartości, ponieważ już sam Bóg daje człowiekowi wolną wolę. Żaden człowiek nie może odbierać wolności innym.

Rozwinięcie

1. Podział klasy na grupy. Każda grupa otrzymuje krótką charakterystykę pielgrzymki papieża do danego kraju i przygotowuje plakat na temat tej konkretnej pielgrzymki.


Meksyk

Najważniejszym punktem pielgrzymki było otwarcie III Konferencji Episkopatu Ameryki Łacińskiej w miejscowości Puebla. Wypracowano tam stanowisko potępiające "ucisk ze strony liberalnego kapitalizmu". Głównym celem pobytu Jana Pawła II w Meksyku było zwrócenie uwagi na dramaty życiowe pokrzywdzonych przez społeczne nierówności, również dążenie do apolityczności Kościoła. Ta pielgrzymka rozpoczęła długoletni spór papieża-Polaka z teologią wyzwolenia. Jan Paweł II został w Meksyku przyjęty z entuzjazmem, wierni na trasach przejazdu wołali "Niech żyje Lolek".



Polska

I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski przebiegała pod hasłem Gaude Mater Polonia. Odbywała się w dniach od 2 czerwca do 10 czerwca 1979.

Planowana przez papieża – Polaka pielgrzymka do Polski bardzo niepokoiła komunistyczne władze. Przewidywano, że niepokorny biskup Rzymu może rozbudzić aspiracje wolnościowe Polaków. Szczególne obawy zrodził planowany termin wizyty: dziewięćsetna rocznica męczeńskiej śmierci św. Stanisławabiskupa, który zginął za nieposłuszeństwo wobec władzy świeckiej. Najbardziej niepokoił się przywódca Związku Radzieckiego Leonid Breżniew, który sugerował, by nie zezwolić papieżowi na wjazd do Polski. Napotkawszy na determinację ze strony I sekretarza PZPR Edwarda Gierka, ostrzegał: "Róbcie jak uważacie, bylibyście wy i wasza partia później tego nie żałowali."

W sobotę 2 czerwca 1979 o godz. 10.07 samolot z Janem Pawłem II na pokładzie wylądował na lotnisku Okęcie. Oficjalne powitanie, wizyta w katedrze, a następnie w Belwederze u szefa partii Edwarda Gierka. Tego samego dnia po południu, pośród wiwatującego tłumu, papież przybył odkrytym samochodem na stołeczny plac Zwycięstwa (plac Piłsudskiego). Padły słynne później słowa: "Wołam, ja, syn polskiej ziemi, a zarazem ja, Jan Paweł II, papież. Wołam z całej głębi tego Tysiąclecia, wołam w przeddzień Święta Zesłania, wołam wraz z wami wszystkimi: Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!"

Ostatnie dwa zdania tego wezwania stały się jednym z pierwszych haseł powstałej rok później "Solidarności". Słowa te miały dwa symboliczne znaczenia:


  • Polityczne: Chodziło tu o wezwanie do walki o zmianę ustroju z totalitarnego na demokratyczny, czyli obecnie obowiązujący.

  • Duchowe: Papież nawoływał również do nawrócenia się.

Papież odwiedził:

  • Warszawę (2-3 VI)

  • Gniezno (3-4 VI)

  • Częstochowę (4-6 VI)

  • Kraków (6 VI)

  • Kalwarię Zebrzydowską (7 VI)

  • Wadowice (7 VI)

  • Oświęcim (7 VI)

  • Nowy Targ (8 VI)

  • ponownie Kraków (8-9-10 VI)


Nigeria

82. podróż apostolska Jana Pawła II odbywała się do 21 marca do 23 marca 1998 roku. Papież odwiedził Nigerię.

Podczas dwudniowego pobytu w Nigerii Jan Paweł II wzywał do poszanowania praw człowieka (m.in. przekazał rządowi listę więźniów politycznych z prośbą o ich uwolnienie), a także do pojednania narodowego.
Kuba

81 podróż apostolska Jana Pawła II odbywała się do 21 stycznia do 25 stycznia 1998 roku. Papież odwiedził Kubę. Bardzo trudna pielgrzymka do państwa pozostającego pod komunistycznymi rządami Fidela Castro


1   2   3   4


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna