Kierunek realistyczny traktuje prawo jako coś co istnieje



Pobieranie 163.21 Kb.
Strona1/6
Data10.05.2016
Rozmiar163.21 Kb.
  1   2   3   4   5   6
1. Prawo to pewien zespół reguł postępowania, które ma zastosowanie w działalności ludzkiej. Jest niezależne od ludzkiej woli. To nadanie reguł postępowania.

POZYTYWIZM PRAWNICZY – szkoła prawnicza ukształtowana w II poł. XIX i I poł. XX w. Zespół norm, normy ustalone przez suwerena. Prawo dotyczy tylko zewnętrznych zachowań ludzi względem siebie. Normy są ustanowione przez autorytet zewnętrzny względem adresata. Przestrzeganie prawa jest zagwarantowane przez państwo.

KIERUNEK PRAWNO-NATURALNY - prawo stanowione to prawo pozytywne ani wyłączne ani jedyne. Związani są ludzie prawem natury, niezależnie od natury ludzkiej. Prawo natury jest pierwotne wobec prawa, może być wzorem. Wynika ono z woli Bożej, z natury rzeczy, natury ludzkiej. Źródłem jest przyrodzona godność człowieka.

KIERUNEK REALISTYCZNY – traktuje prawo jako coś co istnieje.

FUNKCJONALIZM – grupa teorii I połowy XX wieku w Stanach, zajmowali się prawami jako czynnikiem, który kształtuje zachowanie ludzi. Jak te normy wpływają na zachowanie.

PSYCHOLOGIZM - twórca profesor Leon Petrarzycki psycholog, koncepcja, zespół zjawisk psychicznych u człowieka na tle norm prawnych. Prawo to odzwierciedlenie prawa w głowie, w psychice człowieka.


CECHY PRAWA I OKREŚLENIA

PRAWO - znaczenie tego sława ma szerokie pojęcie. W języku prawniczym ma znaczenia:



  • pewien zespół uprawnień jednostki na gruncie norm prawnych

  • gałęzie prawa, np. prawo administracyjne, prawo karne, prawo cywilne, itd.

  • Najszersze znaczenie – ogół norm, które określają postępowanie ludzi a są ustanowione przez państwo


2. PRAWO – to całokształt norm postępowania, których przestrzeganie jest zagwarantowane przez państwo. Związki prawa z państwem, funkcjonalny.

CECHY PRAWA I OKREŚLENIA

PRAWO - znaczenie tego sława ma szerokie pojęcie. W języku prawniczym ma znaczenia:


  • pewien zespół uprawnień jednostki na gruncie norm prawnych

  • gałęzie prawa, np. prawo administracyjne, prawo karne, prawo cywilne, itd.

  • Najszersze znaczenie – ogół norm, które określają postępowanie ludzi a są ustanowione przez państwo


Normy dotyczą postępowania ludzi.

Norma, wzorzec postępowania charakteryzuje się:



  • wyznacza podmiot i adresata

  • wskazuje okoliczności zachowania podmiotu

  • wyznacza zachowanie

NORMY DZIELIMY NA:



  1. indywidualne – mają indywidualnego określonego adresata lub okoliczności

  2. generalne – adresat lub okoliczności są określone grupowo


3. PRAWO A INNE ZESPOŁY NORM SPOŁECZNYCH

Zachowania ludzkie wyznaczają oprócz norm prawnych, normy: moralne, obyczajowe, organizacji społecznych...



  1. moralność- historyczne ukształtowanie zespołu norm postępowania ludzi, wg których ocenia się zachowanie ludzi wobec siebie, społeczeństwa, państwa, i in. Organizacji społecznych. U podłoża norm moralnych leży ocena co jest dobre, a co złe. Moralność ulega zmianom wraz z rozwojem ludzkości. Różnice między normami prawnymi a normami moralnymi:

    1. przedmiot regulacji – prawo reguluje tylko zachowanie społeczne, a moralność przeżycia oraz relacje człowieka z Bogiem.

    2. Funkcje i charakter regulacji – występuje wiele systemów moralnych przy jednym systemie prawnym

    3. Geneza norm – norma prawna to nakaz państwowy a normy moralne wpajane są przez wychowanie i uznanie za własne

    4. Sposób ogłoszenia – normy prawne są zazwyczaj ogłaszane i formalizowane, normy moralne - nie.

    5. Sposób sankcjonowania – normy prawne mają zastosowanie przymusu państwa, normy moralne – potępienie i odrzucenie grupy społecznej.

Normy moralne są jednostronne – wskazują powinności, brak jest uprawnień.

Normy prawne są dwustronne – regulują uprawnienia i obowiązki.



  1. Normy obyczajowe – reguły postępowania ukształtowane w świadomości ludzi w wyniku społecznego nawyku. Kształtują się w procesie wielokrotnego powtarzania tych samych zachowań.

  2. normy organizacji społecznych – zawarte są w statutach organizacji (partie polityczne, związki zawodowe).

4. PRAWORZĄDNOŚĆ – sytuacja, stan w państwie, w którym rządzi prawo. Zachowanie organów państwa zgodnie z prawem.

POJMOWANIE PRAWORZĄDNOŚCI



Formalna koncepcja praworządności

Materialna koncepcja praworządności

Określenie: organizowanie i wykonywanie działalności państwowej na podstawie przepisów prawa.

Treść prawa nie jest w tej koncepcji przedmiotem zainteresowania.




Obejmuje następujące elementy:

  1. formalną koncepcję praworządności

  2. wymogi dotyczące treści prawa

minimalne wymogi dotyczą treści prawa:


5. AKT PRAWNY/PRZEPIS PRAWNY//NORMA PRAWNA
AKT PRAWNY – odnosi się do dwóch zjawisk:

  1. indywidualne akty prawne:

  • decyzje organów państwa, stosowanie prawa: orzeczenia sądowe, akty administracyjne

  • czynności prawne rodzące skutki prawne: jednostronne, dwustronne

  1. normatywne akty prawne

cechy:

  • są tworzone przez organy władzy publicznej zawierają przepisy stanowiące „materiał” do budowy norm prawnych

Mogą być to akty różne rodzajowo (konstytucja, ustawy, umowy międzynarodowe, rozporządzenia, zarządzenia)

ELEMENTY AKTU NORMATYWNEGO:



  • nazwa rodzajowa

  • data

  • tytuł

  • zespół przepisów

  • podpis

PRZEPISY PRAWNE – to wypowiedzi językowe, to jednostka zdaniowa aktu normatywnego.

KLASYFIKACJA


  • nakazujące – spośród różnych zachowań adresata, jedno uznaje za zgodne

  • zakazujące - zabrania jednego zachowania

  • uprawniające – pozwala na zachowanie takie lub inne, wyznacza wybór , sposób zachowania

Bezwzględnie obowiązujące – operatywne przepisy nakazujące są połączone z zakazującymi.

Względnie obowiązujące – strony mogą czynić inaczej.

Przepisy ogólne – powszechne zastosowanie

Przepisy szczególne – znajdują zastosowanie

NORMA PRAWNA

Norma- z aktu normatywnego należy wydedukować, to treść przepisu. Ma strukturę trójczłonową:



  1. Hipoteza – określa warunki, których zaistnienie powoduje możliwość przypisania adresatowi normy obowiązku lub uprawnienia. Warunki mogą dotyczyć elementów podmiotowych (zawód, wiek, stan zdrowia), elementów przedmiotowych (czas, miejsce).

  2. Dyspozycje – wyznacza, w jaki sposób adresat normy ma się zachować. Sposób zachowania: zachowanie będące obowiązkiem adresatów, zachowane będące uprawnieniami adresatów.

  3. Sankcje – konsekwencje prawne zachowania adresatów, niezgodnego z obowiązkiem sformowanym w dyspozycji

Rodzaje sankcji: karna, egzekucyjna, sankcja nieważności.


6. ŹRÓDŁA PRAWA

Pojecie jest wieloznaczne. Trzeba odróżnić źródła powstawania prawa od źródeł poznania prawa.

1. źródła powstawania prawa


  • w znaczeniu materialnym - to rożne czynniki o różnych charakterach, wpływają na to, że prawo ma taką a nie inną treść.

  • W znaczeniu formalnym – działanie organów praworządnych

2. zjawisko, które dostarcza nam wiedzy o prawie
ŹRÓDŁA PRAWA - to decyzje organów państwowych tworzące prawo oraz formy, które przybierają te akty prawa. Wyrażone w formie aktu normatywnego. Stanowią system, są uporządkowane. Motywem tej systematyzacji jest hierarchizacja. Ma swoje miejsce. Konstytucja na czele. Wszystkie źródła są powiązane ze sobą, cechy wspólne i różnice.

Zależności formalne wyższej rangi, zawarte są upoważnienia aktu niższego rzędu.

Powiązanie – źródła różnego rzędu, mogą być regulowane te same zagadnienia.

Jaki organ ustanowił, taką zajmuje pozycję źródeł prawa.


7. FORMY TWORZENIA PRAWA

  1. stanowienie – rodzaj działalności organów państwa, w wyniku której powstają nowe normy prawne.

Cechy:

  • akt sformalizowany – przepis prawa, tryb jak ma być tworzone prawo, normy kompetencyjne, w jakim trybie, w jakich sprawach, w jakiej formie

  • akt prospektywny – zwrócone ku przyszłości, ustawa wstecz nie działa

  • akt konstytutywny – na mocy tego aktu wprowadza się lub wyprowadza normy prawne.

  1. uznanie – istniej norma społeczna ale państwo jej nie chroni po czym państwo uznaje ją jako normę prawna. Postać recepcja.

Implementacja – norm prawnych – unia europejska stanowi dyrektywy a nasze państwo musi stosować się do ich norm prawnych.
8. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2.04.97R Konstytucja, rozdz. III „źródła prawa” – klasyfikacja źródeł prawa.
1. źródła powszechnie obowiązującego prawa – ich adresatami mogą być wszystkie podmioty na terenie RP (organy władzy publicznej, osoby prawne i fizyczne, in. Jednostki organizacyjne).

Do tej grupy źródeł należą:



    1. Konstytucja (najważniejszy akt)

    2. Ustawy – akt normatywny pochodzący od parlamentu wg trybu ustawodawczego: inicjacje, senat, sejm, podpis)

    3. Ratyfikowane umowy międzynarodowe.

Grupy ratyfikowanych umów międzynarodowych:

      • ratyfikowane – za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie,

      • których ratyfikacja nie wyraża zgody wyrażonej w ustawie

    1. rozporządzenie – akty normatywne stanowione przez organy władzy wykonawczej: Rada Ministrów, Prezes RM, ministrów, Prezydenta RP.

    2. Akty prawa miejscowego – upoważnione są organy samorządu terytorialnego (rady gmin, rady powiatów...) oraz terenowe organy administracji rządowej (wojewodowie i organy administracji niezespolonej).

System ten ma charakter zamknięty!!!!

2.źródła prawa o charakterze wewnętrznym . mogą obowiązywać tylko jednostki organizacyjne podległe organowi władzy publicznej, który ustanowił taki akt.

Do grupy należą:


    1. uchwały Rady Ministrów

    2. zarządzenia Prezesa RM, ministrów i organów i in. równorzędnych oraz prezydenta.

System ten nie ma zamkniętego charakteru!!!
9. ogłaszanie aktów normatywnych

Akt normatywny wchodzi w życie po upływie 1 4 dni od jego ogłoszenia chyba, że sejm stanowi inaczej (Vocatio Legis – Okres między uchwalaniem, a wejściem w życie). Przestrzegana jest zasada, ż e ustawa nie działa wstecz chyba, z e jej działanie wsteczne jest korzystniejsze dla obywateli.



10. OBOWIĄZYWANIE PRAWA

Kryteria:



  1. o charakterze aksjologicznym (psychologicznym) – takie normy, które są zgodne z podstawowymi normami naturalnymi

  2. behawiorystyczne 0socjologiczne, realistyczne) – normy stosowane w przeważającej liczbie przypadków (skala masowa)

  3. formalne (tetyczne) – uzasadnienie mocy obowiązującej normy prawnej

Warunki:

    1. została ustanowiona przez kompetentny organ we właściwym trybie

    2. została właśnie ogłoszona

    3. nie zawiera sprzeczności

    4. nie została uchylona w określonym trybie

ZAKRES OBOWIĄZYWANIA PRAWA

Zakresy:


  1. przestrzenny (terytorialny) – pochodzi od organów centralnych. Obowiązuje na terytorium państwa (wyłączone są placówki dyplomatyczne), na statkach morskich, powietrznych, kosmicznych pod banderą tego państwa

  2. czasowy (temporalny) – obowiązuje od:

    1. momentu początkowego ,wyznaczonego przez prawodawcę ale do dnia opublikowania, jeśli nie ma innych wytycznych 14 dni po opublikowaniu

    2. do momentu końcowego (zazwyczaj akt prawny nie określa momentu końcowego. Akty i zawarte w nim normy obowiązują dopóty nie zostaną uchylone mocą późniejszych aktów. Jeżeli reguły są kolizyjne obowiązuje późniejsze ustalenie).

Lex retro non agit – prawo wstecz nie działa

Lex posterior derogat legi priori – późniejszy akt prawny uchyla moc wcześniejszego aktu prawnego tej samej rangi.

Lex superior derogatlegi inforiori – akt normatywny wyższy rangą uchyla moc obowiązującego aktu niższego rzędu.


  1. osobowy (personalny) – ustalenie podmiotów

Dwie reguły:

    1. prawo danego państwa obowiązuje wszystkie podmioty na terytorium tego państwa

    2. prawo danego państwa obowiązuje obywateli tego państwa niezależnie od miejsca ich pobytu

Ograniczenia osobowe obowiązywania prawa:

      • immunitet dyplomatyczny

      • immunitet parlamentarny

      • immunitet sędziowski

      • immunitet prokuratorski


11. STOSOWANIE PRAWA

Uprawniony podmiot (organ państwowy) na podstawie norm określa skutki prawne jakiegoś faktu prawnego. To działanie polegające na władczym rozstrzygnięciu konkretnych spraw w odniesieniu do konkretnych podmiotów (np. decyzje, sankcje). Czyli ze stosowaniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy organ władzy publicznej na podstawie norm praw generalnych i abstrakcyjnych ustanawia normę indywidualną, konkretną dla określonej sytuacji lub określonego przypadku.


PRZEBIEG PROCESU STOSOWANIA PRAWA

    1. Ustalenie stanu faktycznego

    2. Wybór przepisu prawnego (klasyfikacja prawna)

    3. Wyprowadzenie normy prawnej z przepisów (wykładnia prawa)

    4. Konfrontacja udowodnionego stanu faktycznego ze stanem prawnym, ustalonym w drodze wykładni przepisów (subsumcja)

    5. Ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionego stanu faktycznego (podjęcie władczego rozstrzygnięcia)

    6. Wykonanie rozstrzygnięcia (wyroku, decyzji administracyjnej) o skutkach prawnych.


12. WYKŁADNIA PRAWA (INTERPRETACJA)

Zespół czynności myślowych, poznawczych, zmierzających do ustalenia, że dany przepis/y ma takie to a takie znaczenie i zakres. Powinna prowadzić do jednego ustalenia przepisu prawa, dotyczy przepisów już istniejących.



Teorie:

      • Statyczna - trzeba odzwierciedlić znaczenie przepisów przez organ wydający (stanowiący)

      • Dynamiczna (przeważa!) – nie ważna jest treść ale ważne jest co ten przepis stanowi dzisiaj, jakie ma znaczenie

Metody (sposoby) wykładni prawa:



  1. Językowa – (językowo – logiczna, werbalna, gramatyczna)

Ustalenie znaczenia i zakresu wyrażeń tekstu prawnego przy wykorzystaniu reguł:

    1. języka naturalnego

      • semantycznych (znaczeniowych)

      • stylistycznych

      • syntaktycznych (składniowych)

b. logiki formalnej (poprawne myślenie)

    1. logiki prawniczej (quasi – logiczne)

  1. Systemowa (systematyczna)

Polega na ustaleniu znaczenia przepisu prawnego w drodze:

    1. ustalenia jego miejsca:

      • w strukturze wewnętrznej aktu normatywnego

      • w gałęzi prawa

    1. odwołania się do:

      • zasad gałęzi prawa

      • zasad systemu prawa

3. Funkcjonalna (celowościowa)

Polega na ustaleniu znaczenia przepisu prawnego przez odwołanie się do celu (ratio legis)

Co może być pomocne w tej wykładni:


    1. wstęp do aktów normatywnych (preambuły)

    2. uzasadnienie aktów normatywnych

    3. debaty w procesie stanowienia aktów normatywnych


13. Moc obowiązująca wykładni

Moc prawna, tzn. gdy tym co ustali interpretator będzie ktoś związany (kogo prawo obowiązuje).


Rodzaje wykładni w punkcie widzenia:

  1. Wykładnia o moc powszechnie wiążącej. Oznacza, że wszyscy adresaci interpretowanego przepisu są związani jego rozumieniem ustalonym przez organ dokonujący takiej wykładni. Taką moc posiada:

    1. wykładnia autentyczna ( dokonywana przez ten sam organ, który przepis ustanowił)

    2. wykładnia legalna ( dokonywany przez organ państwa upoważniony do takiej wykładni przez przepisy prawne).

  2. Wykładnia o ograniczonej mocy wiążącej. Oznacza, że rozumieniem interpretowanego przepisu są związane jedynie niektóre podmioty. Takie charaktery posiada:

    1. wykładnia praktyczna dokonywana przez:

      • stosujący prawo organ I instancji

      • stosujący prawo organ II instancji

      • Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego

    1. wykładnia Sądu Najwyższego

      • uchwały SN mające na celu wyjaśnienie znaczenia przepisów prawnych

      • wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej

3, Wykładnia niemająca mocy wiążącej (doktryna naukowa). Oznacza, że rozumieniem interpretowanego przepisu nikt formalnie nie jest związany. Talki charakter posiada wykładnia dokonywana przez:

a. teoretyków prawa

b. wybitnych praktyków prawa

Dlatego ma ona istotne znaczenie również dla procesu stanowienia prawa.


14. STOSUNKI PRAWNE

Mają różną długość, np. zakupienie gazety, małżeństwo, wynajem mieszkania. Biorą udział co najmniej dwa podmioty, oddziałującą na siebie wzajemnie, powtarzają się w cyklach.

Stosunek tetyczny – jeden z rodzajów tego stosunku to stosunek prawny. Rozstrzyga o tym norma prawna. Kiedy ustaje, kiedy się zmienia taka norma.
Rodzaje stosunków prawa:


  1. Cywilnoprawne (prawo cywilne, prawo rodzinne i opiekuńcze)

    1. na tle majątkowym (wyjątkowo niemajątkowym)

    2. pozycja stron – równoprawna

    3. nawiązanie – zazwyczaj dobrowolne

    4. przedmiot i treści – zazwyczaj mogą być określane przez strony

    5. sankcje – nieważności lub egzekucyjne

  2. administracyjnoprawne (prawo administracyjne, prawo finansowe)

    1. na tle niemajątkowym i majątkowym

    2. pozycja stron – nierównoprawna (jedna ze stron to organ administracji publicznej, wyposażony we władztwo)

    3. nawiązanie – zazwyczaj niedobrowolne

    4. przedmiot i treść – zazwyczaj określa prawo

    5. sankcje – egzekucyjna lub karna

  3. prawno karne ( prawo karne – prawo wykroczeń)

    1. maja charakter niemajątkowy

    2. pozycja stron – wyraźnie nierównoprawna (jedną stroną jest państwo działające przez kompetentny organ ochrony prawa)

    3. przyczyna powstania – popełnienie czynu zabronionego

    4. przedmiot i treść – zawsze określa prawo

    5. sankcje – karne

Ustanie lub zmiany stosunku prawnego – to fakty prawne, zjawiska, które powodują zjawiska powstania, zmianę lub ustanie stosunku prawnego.


15. KLASYFIKACJA FAKTÓW PRAWNYCH

      1. Działania

      1. Działania zmierzające do wywołania skutków prawnych:

  1. czynności prawne:

  2. akty stanowienia prawa

  3. akty stosowania prawa

    • akty administracyjne

    • orzeczenia sadowe

      1. Czyny:

  1. niedozwolone (np. kradzież)

  2. dozwolone (np. znalezienie dokumentów)

      1. Zdarzenia – niezależne od zachowań ludzkich, np.. powódź


16.ELEMENTY STOSUNKU PRAWNEGO



    1. Podmioty stosunku (strony) –

  1. co najmniej dwie strony i dwa podmioty

  2. stronami podmioty prawne

    • zdolność prawna

    • zdolność do działań

    • Zdolność do działań prawnych

c. rodzaje podmiotów:

    • osoby fizyczne

    • i inne podmioty:

  • osoby prawne

  • organy władzy publicznej

  • inne jednostki organizacyjne

    1. Treść stosunku. Na treść składa się:

  1. uprawnienie (przyzwolenie do pewnego zachowania się)

  2. obowiązek określonego zachowania się wynika z nakazu lub z zakazu

  3. nierozerwalny związek uprawnienia i obowiązku

    1. Przedmiot stosunku

  1. wszystko to, z powodu czego podmioty prawa wchodzą w stosunki prawne i co stanowi obiekt ich wzajemnych uprawnień i obowiązków

  2. strony wchodzą w stosunki prawne z uwagi na:

c. przedmiotem stosunku jest:

    • zawsze zachowanie podmiotów:

  • czynienie

  • nieczynienie

    • czasem także dobro:

  • materialne

  • niematerialne


17. System prawa, jego zasady i cechy

System prawa – został stworzony przez państwo w celu ochrony jego interesów. Jest on systemem sztucznym składającym się z poszczególnych elementów. (ogół norm prawnych obowiązujących w państwie w określonym czasie. Dzieli się na działy. W Polsce obejmuje: prawo administracyjne, państwowe, finansowe, karne, cywilne, rodzinne, pracy, procesowe cywilne i karne).


Organy wymiaru sprawiedliwości:
A) sąd najwyższy
B) sądy powszechne:
-sądy rejonowe
-sądy okręgowe
-sądy apelacyjne

C) sądy szczególne:


-Naczelny Sąd Administracyjny
-sądy wojskowe

Sądy rejonowe-są podstawowym ogniwem w systemie sądownictwa powszechnego. Rozstrzygają one jako pierwsza instancja większość spraw z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych z wyjątkiem spraw przekazanych ustawami innym sądom.


Sądy okręgowe-rozpoznają sprawy z powyższego zakresu, w których na mocy przepisów występuj jako sądy pierwszej instancji. Ponadto sądy okręgowe rozpatrują odwołania od orzeczeń sądów rejonowych.
Sądy apelacyjne rozpoznają odwołania od orzeczeń sądów wojewódzkich. Zwykle obejmują one swa właściwością obszar kilku województw.
18. Prawo publiczne a prawo prywatne
- prawo publiczne ma na uwadze interes państwa, zaś prawo prywatne ma na uwadze interes jednostki,

 - normy prawne regulujące stosunki między państwem i obywatelami oraz między organami państwowymi tworzą prawo publiczne, natomiast normy dotyczące stosunków między obywatelami to prawo prywatne,

- prawo publiczne to takie, w którym jedna strona ma jakieś uprawnienia władcze wobec drugiej, prawo publiczne to prawo odnoszące się do stosunków równorzędnych podmiotów,

- do prawa publicznego należą tylko te normy, których naruszenie powoduje automatyczną interwencję państwa, natomiast w skład prawa prywatnego wchodzą te normy, których naruszenie powoduje ściganie dopiero na wniosek zainteresowanego obywatela.



Prawo materialne a prawo formalne:

- do prawa materialnego należą te normy, które regulują zachowanie się ludzi i różnych        instytucji w społeczeństwie,

- prawo formalne tworzą te wszystkie normy, które odnoszą się do organizacji aparatu dbającego o przestrzeganie prawa materialnego i egzekwowania obowiązków wyznaczonych przez prawo materialne.
20. Gałęzie prawa w RP

prawo państwowe (konstytucyjne)
· prawo cywilne
· prawo rodzinne
· prawo pracy
· prawo administracyjne
· prawo finansowe
· prawo gospodarcze
· prawo karne
· prawo procesowe

1) Prawo państwowe (konstytucyjne)- podstawowym jego źródłem jest ustawa zasadnicza, czyli Konstytucja, oraz inne akty prawne z nią związane, np. ordynacje wyborcze do Sejmu i Senatu. Prawo to reguluje działania najważniejszych instytucji wymienionych w Konstytucji oraz podstawowe prawa i obowiązki obywateli.


2) Prawo cywilne - wprowadza ład w stosunki majątkowe między podmiotami prawa oraz w niektóre sprawy niemajątkowe, jak np. prawo do nazwiska, ochrony czci, praw autorskich i związane z nimi roszczenia majątkowe.
3) Prawo rodzinne - normuje stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami, stosunki między rodzicami i dziećmi oraz wynikające z przysposobienia, opieki i kurateli.
4) Prawo pracy - zawiera normy prawne regulujące stosunki pracy i płacy. W jego zakresie znajdują się także zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.
5) Prawo administracyjne - stanowi zbiór norm prawnych regulujących stosunki społeczne powstałe w wyniku działalności organów administracji publicznej.
6) Prawo finansowe - jest zbiorem norm dotyczących finansów publicznych i zajmujących się nimi instytucji. Dotyczy ono budżetów, podatków i opłat, działalności banków, zakładów ubezpieczeń i innych instytucji finansowych.
7) Prawo gospodarcze - stanowi swego rodzaju ujęcie w odrębną całość zagadnień z dziedziny prawa cywilnego, administracyjnego i finansowego. Przedmiotem jego regulacji są przedsiębiorcy, ich działalność oraz środki służące realizacji tej działalności, jak umowy, weksle, czeki, akcje, obligacje, itp.
8) Prawo karne - jest zbiorem norm określających, co w świetle prawa jest przestępstwem i jaka kara grozi za jego popełnienie. Z prawem tym łączy się problematyka wykroczeń (ujęta w odrębnym kodeksie) oraz prawo karne wykonawcze.
9) Prawo procesowe - ( cywilne, karne ) - stanowi zespół norm regulujących postępowanie przed sądami w sprawach cywilnych i karnych. Odmiennym systemem regulującym tok postępowania przed organami administracji publicznej są normy zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Z prawem procesowym łączy się zbiór przepisów dotyczących organów ochrony prawnej, sądownictwa, prokuratury, adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz organów wykonawczych sądownictwa i organów ścigania.
21. PRAWO ADMINISTRACYJNE -

zespół zarządzający, kierujący kimś, zarząd jakiejś instytucji, kierowanie, zarządzanie czymś, ogół czynności wykonanych przez organy państwowe lub samorządowe w zakresie władzy wykonawczej, a także organy tej władzy.



Administracja publiczna - ogół czynności wykonywanych przez organy państwowe lub samorządowe w ramach specjalistycznych usług, świadczone na rzecz obywateli w oparciu o zasady prawa i sprawiedliwości społecznej, a także te organy.

POSTACIE ADMINISTRACJI PUBLICZNE, w ujęciu:

I. Podmiotowym (kto realizuje)

1. rządowa (ogólna lub zespolona lub specjalna)

2. samorządowa

II. Przedmiotowym (co jest przedmiotem działania)



      1. edukacji

      2. obrony

III. Charakteru stosowanych środków (za pomocą czego)

    1. administracyjne poparte przymusem

    2. świadcząca (niewładcza) – umowy cywilnoprawne i inne formy działań faktycznych np. pomoc władza – akty społeczna

IV. Sfer działań

    1. zewnętrzna – reprezentuje państwo lub samorząd na zewnątrz

    2. wewnętrzna – administracja krajowa

ISTOTA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ AP

    1. Ukierunkowanana na interes publiczny – ogólny (rządowa) lub lokalny (samorządowa).

    2. Działa w imieniu i na rachunek państwa (rządowa) lub w imieniu i na rachunek własny (samorządowa).

    3. Działa z własnej inicjatywy lub zainteresowanych podmiotów.

    4. Rozstrzyga sprawy jednostkowe.

    5. Normy generalne przekształca w normy indywidualne.

    6. Jest związana przepisami prawa (na podstawie, w ramach...)

    7. Może stosować środki przymusu dla przeprowadzenia swoich zarządzeń.

    8. Działa pod kontrolą instancyjną i sądową (skarga na opieszałość oraz międzynarodowa w Strasgurgu)

    9. Akty administracyjne korzystają z domniemania ważności, można je uchylić, nadzór instancyjny lub sądowy.

    10. administracyjnym, cywilnoprawnym oraz niewładczym.

PRZEDMIOT PRAWA ADMINISTRACYJNEGO I JEGO ŹRÓDŁA

I. Prawo o ustroju administracji publicznej (budowa).

Kto wykonuje zadania ap? Organizacje, zasady funkcjonowania aparatu ap oraz podział terytorialny kraju.

II. Prawo administracyjne materialne (co wykonuje)

Wzajemne uprawnienia i obowiązki ap oraz zewnętrznych podmiotów, np. prawo budowlane, górnicze, morskie.

III. Prawo proceduralne – jak ap wykonuje działania?

Postępowanie organów ap w celu wykonania norm prawa materialnego

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

I Źródła powszechnie obowiązującego prawa

1. Krajowe (konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia)

2. Miejscowe (uchwały, zarządzenia porządkowe organu samorządu terytorialnego)

II Wewnętrzne źródła prawa

1. uchwały

2. zarządzenia prezesa RM, ministrów, prezydenta

3. regulaminy, okólniki, instrukcje, wytyczne...

III. Inne prawne formy działania np. zarządzenie Prezesa NPB, ZUS

IV. Nieformalne źródła prawa Administracyjnego (zwyczaje, orzecznictwo sądów, poglądy doktryny).

22 STOSUNEK ADMINISTRACYJNOPRAWNY I JEGO RODZAJE
Fakt prawny:


  1. zdarzenie, np. urodzenie, pożar

  2. czyn człowieka, np. zniszczenie mienia

  3. czynność prawna, np. zawarcie umowy

działania organów państwa, np. wydanie decyzji aktu prawnego
Stosunek prawny:

  1. nabycie, np. obywatelstwa

  2. zmiana, np. decyzji

  3. zawieszenie, np. licencji

  4. utrata (np. koncesji) praw lub obowiązków

  1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna