Kolonialne początki Hiszpanii



Pobieranie 17.84 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar17.84 Kb.
Kolonialne początki Hiszpanii
1475 Traktat w Acacovas kończy wojnę Portugalii z Hiszpanią ustalając między innymi strefy wpływów zamorskich; Hiszpanie dostali jedynie Wyspy Kanaryjskie, zaś Portugalia Azory, Maderę oraz Wyspy Zielonego Przylądka
Wyprawy Kolumba
1492-93 pierwsza podróż Kolumba; 12 października odkrywa część archipelagu Bahama, następnie Kubę i Haiti (Hispaniolę)

1493-96 druga wyprawa Kolumba; odkrywa Dominikę, Gwadelupę, Wyspy Dziewicze, Puerto Rico oraz w 1494 Jamajkę; Jest to wyprawa kolonizacyjna – Kolumb otrzymał flotę 17 statków, 1500 kolonizatorów, konie, krowy, świnie, owce, kury oraz liczne nasiona; 3 listopada docierają na Hispaniolę, ale nie ma śladu po założonej osadzie Navidad

Kolonizatorzy rozpoczynają otwarty konflikt z Indianami Taino, wzajemnie się wyniszczając; gubernator Kolumb odkrywa Puerto Rico, Jamajkę, ale nie umie utrzymać porządku.

1496/97 budowa miasta San Domingo na Hispanioli (brat Krzysztofa, Bartłomiej Kolumb)

1498-1500 trzecia wyprawa Kolumba; odkrywa wybrzeże Ameryki Południowej w pobliżu ujścia Orinoko i wyspę Trynidad; w 1499 Kolumb zostaje aresztowany na Hispanioli i odesłany do Hiszpanii jako więzień przez swojego następcę Francisco de Bobadillę

HISPANIOLA

Hispaniola – pierwsza kolonia hiszpańska w Ameryce Łacińskiej, a zarazem miejsce pierwszych klęsk, starć z Indianami oraz licznych plag. To tutaj w 1498 Krzysztof Kolumb miał wprowadzić wywodzący się z Wysp Kanaryjskich system repartimiento dzieląc wszystkich tubylców między kolonizatorów i czyniąc z nich niewolników. Później zaczęto stosować system encomienda wywodzący się z XIII wiecznej Hiszpanii.

Pierwsze lata na Hispanioli zbierają żniwo śmierci – 90%Indian Taino wyginęło od chorób; w 1494 r. wybucha epidemia syphilis zabijająca kolonizatorów; straty Hiszpanów szacuje się na 1200 zgonów spośród 1500 w latach 1494-1502
1494 1500 osadników (1 milion/300000 Taino)

1502 300 osadników

1503 wzmocnienie 2500 osadnikami (w tym pierwsze kobiety) – około 1000 umiera

1510 10000 (60000 Taino)

1514 (22726 Taino)
1499-1500 Alonso de Hojeda odkrywa wybrzeże Gujany Francuskiej, Wenezueli (mała Wenecja po hiszpańsku) oraz deltę Orinoko; odkrywa zatokę Maracibo (de Hojeda uczestniczył w drugiej wyprawie Kolumba i odkrył na Haiti pokłady złota); wraz z nim w podróży biorą udział Juan de la Costa oraz Amerigo Vespucci. Podczas tej wyprawy przepływają 3000 km wzdłuż wybrzeża Ameryki, co skłania de la Costę ku twierdzeniu, iż to kontynent.

1500 Juan de la Costa wykonuje pierwszą mapę świata Carta de marear z naniesionymi nowo odkrytymi ziemiami

1500-1502 Juan de la Costa wraz z Rodrigo de Bastidas badają przesmyk panamski, ale nie docierają do Pacyfiku

1502-1510 Alonso de la Hojeda kilkakrotnie odwiedza Amerykę Południową szukając pereł, złota i walcząc z Indianami

1504 wojna Higuay – ostatnia akcja pacyfikacyjna przeciw Indianom Taino na Hispanioli przeprowadzona przez Juan Ponce de Leon, który zostaje gubernatorem Hispanioli

1508 de Hojeda zostaje gubernatorem Nowej Andaluzji (obecna Kolumbia)

1508-1509 Ponce de Leon wyprawia się na Puerto Rico, gdzie odkrywa złoto, a następnie ją podbija i zostaje jej gubernatorem (wyprawa zorganizowana przez gubernatora Hispanioli Ovando)

1509 Juan de Esquivel oraz Panfilo de Narvaez podbijają Jamajkę – jest to prywatna ekspedycja z prywatną ‘armią’ (do 1519 wyginą wszyscy tubylcy na Jamajce)

1510 Diego de Nicuesca zakłada osadę Nombre de Dios (później przeniesiona zostaje nazwana Darien)

1510 Juan de la Costa ginie w walce z Indianami w Darien, a wraz z nim około 70 Hiszpanów ginie od ran oraz chorób; de Hojeda próbuje z 300 osadnikami, tracąc 60; jest to pierwsza udana próba organizacji osady w Ameryce Środkowej; dowódcą jest zrazu Martin Fernandez de Encisa, ale wkrótce przywództwo przejmuje stanowczy Vasco Nunez de Balboa, który zakłada pierwszą osadę – Darien

1510 de Hojeda zakłada San Sebastian – pierwszą hiszpańską osadę w Ameryce Południowej

1511 kolonizacja Kuby

1513 poszukując legendarnej wyspy Bimini (źródło młodości) Ponce de Leon odkrywa Florydę, jednak próba wylądowania kończy sie ucieczką przezd Indianami Timucua oraz Calusa

1513 Vasco Nunez de Balboa dociera do Pacyfiku

1513 Edykt z Burgos mający powstrzymać okrucieństwo Hiszpanów w koloniach (rola Bartolome de las Casas)

1517 pod wpływem plotek o bogatych miastach, Francesco Hernandez de Cordoba wyrusza z grupą 110 żołnierzy na Jukatan (z rozkazu gubernatora Kuby Velasqueza); 50 Hiszpanów zostaje zabitych, pozostali uciekają; sam Cordoba umiera od ran

1518 kolejna wyprawa na Jukatan – około 200 osób pod Juanem de Grijalva – ponownie zostają odparci i zmuszeni do ucieczki

1519 trzecia wyprawa pod Hernan Cortesem; 600 zbrojnych; 13 arkebuzów; 32 kusze; 14 armatek oraz 16 konnych; Cortez wygrywa bitwę pod Vera Cruz

1519 z Hiszpanii wyrusza 5 statków pod dowództwem Ferdynanda Magellana

Podbój Meksyku

W sumie nie więcej niż 2100 konkwistadorów, chociaż liczba zapewne nie przekroczyła 1212;

25 milionów w miastach Azteckich

sprzymierzenie się z wojowniczymi Tlaskalanami

wkroczenie do Tenochtitlan w listopadzie 1519

próba interwencji Velasqueza kończy się fiaskiem (Panfilo de Narvaez)

czerwiec 1520 – powstanie w Tenochtitlan; ginie Montezuma, zaś Cortes musi się wycofać

sierpień 1521 – Cortes zdobywa Meksyki zostaje namiestnikiem Nowej Hiszpanii



1519-25 Hernando Cortes podbija Meksyk

1524-25 dociera do Hondurasu z Meksyku

1535 dociera do Kalifornii
1520 Ponce de Leon próbuje podbić Florydę, zostając jej gubernatorem, ale musi ją opuścić raniony zatrutą strzałą, od której umiera

125 Cortes dociera do Hondurasu

1528 Panfilo de Narvaez wyprawia się na zachodnie wybrzeże Florydy, gdzie po utracie statku dociera do ujścia Missisipi, ginie z większością wyprawy
Podbój Inków

Francisco Pizarro (ur. W latach 70tych XV w.) - nieślubny syn hiszpańskiej wieśniaczki z Gonzalo Pizarro Rodriguezem de Aguilar, szlachcicem i kapitanem hiszpańskiej armii. Brak informacji o jego dzieciństwie – najpewniej był świniopasem. Zmarł jako analfabeta. Był kuzynem Cortesa

Od 1502 roku bierze udział w wyprawach do Ameryki.

Towarzyszy Vasco Nunes de Balboa, gdy odkrywa Pacyfik.

1522 – otrzymuje, wraz z innymi, informacje o bogatej krainie pełnej złota – Viru

1524, 13 września – pierwsza wyprawa z 80 ludźmi i 40 końmi kończy się porażką (pogoda, brak żywności, tubylcy)

1526, sierpień – po zmianie gubernatora Ariasa de Avilia na Pedro de la Riosa, Pizarro wyrusza z 2 statkami i 160 załogą, docierając do dzisiejszej Kolumbii; drugi statek przekracza równik i zdobywa łupy na tubylcach

Oba statki wycofują się wobec braku prowiantu i wrogiej postawy tubylców

Pomimo chęci kontynuacji, a nawet pozostania w okolicy, wyprawa koniec końców wraca do Panamy.

1528 Pizarro wyrusza do Hiszpanii, gdzie jest przyjęty przez Karola I, otrzymuje dokument mianujący go na adelantado i gubernatora nowo podbitych terytoriów

1530 wyrusza z 180 ludźmi i 27 końmi


  • Ląduje w okolicy Tumbes i zakłada miasto San Miguel

1532 – wyrusza w głąb lądu (kierunek Cajamarca)

1532, 16 listopada – w Cajamarca, dzięki podstępowi, zabija większość popleczników Atahualpy, pojmując jego samego (w skład oddziału wchodzą rzemieślnicy, urzędnicy, kupcy, marynarze, chłopi itp.)

Przybywają posiłki w postaci Diego de Almagro i około 600 żołnierzy.

1533, listopad – zdobycie stolicy (?) w Cuzco (twierdza Sacsayhuaman pozostaje nieużyta) – olbrzymie bogactwa

1535 – Pizzaro zakłada nową stolicę w Limie

Kłótnie w obozie Hiszpanów: Pizzaro, Almagro, Belalcazar, wreszcie Alvarado.

1535 – Franceso Pizzaro otrzymuje z Hiszpanii (poprzez brata Hernanda) tytuł markiza , zaś Almagro tytuł adelantado na południe od rejonów Pizzara

1535-7 – nieudana wyprawa Almagra na południe

Powstanie Inków pod wodzą Manco Inca oblega Cuzco i próbuje zdobyć Limę. Sytuację ratuje powracający Almagro, który przejmuje władzę.

Dochodzi do wojny Las Salinas, w której po dwóch latach zwycięża Pizzaro – Almagro zostaje w 1538 r. uduszony na rozkaz Hernanda Pizzara

1541 – Francesco Pizzaro zostaje zamordowany

1541 – wojna Chupas – między zwolennikami obu wodzów, kończy się przejęciem władzy przez następcę Pizzara – Vaca de Castro

1543-45 – próba ograniczenia encomiendy w Peru przez rząd z Hiszpanii – wysłannik korony, Blasco Nunez de la Vel rozpoczyna wojnę i zostaje pokonany przez Gonzalo Pizzaro w 1546, który staje się jednowładcą, ale pozostaje lojalny wobec korony.

1548 – ksiądz Pedro de la Gasca opanowuje sytuację i ścina Gonzalo



Z pięciu przyrodnich braci Pizzaro, czterech zginęło, bądź zostało ściętych – Hernando przeżył 20 lat w więzieniu w Hiszpanii

1528-36 – wyprawa Cabez de Vaca do Teksasu

1539 – wyprawa Hernanda de Soto do Tampa bay na Florydzie

1541 – wyprawa Franciso Vazquez Coronado na północ, poza Rio Grande w poszukiwaniu złotych miast (El Dorado)



1535-53 Diego de Almagro oraz P. de Valdivia podbijają Chile




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna