Komisja europejski urząd ds. Zwalczania nadużYĆ finansowych (olaf)



Pobieranie 276.06 Kb.
Strona1/8
Data07.05.2016
Rozmiar276.06 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8



KOMISJA EUROPEJSKA

EUROPEJSKI URZĄD DS. ZWALCZANIA NADUŻYĆ FINANSOWYCH (OLAF)


Dyrekcja D – Polityka
Dział D.2 – Zapobieganie Nadużyciom




Podręcznik

Rola audytorów z państw członkowskich w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania

w odniesieniu do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych

Doświadczenia i praktyki w państwach członkowskich

Opracowany przez grupę roboczą ekspertów z państw członkowskich, kierowaną i koordynowaną przez dział zapobiegania nadużyciom, sprawozdawczości i analizy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)




ZASTRZEŻENIE PRAWNE
Jest to dokument roboczy, którego celem jest ułatwienie wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI) oraz promowanie dobrych praktyk. Nie jest on prawnie wiążący dla państw członkowskich, lecz zawiera ogólne wytyczne i zalecenia dobrych praktyk przeznaczone dla instytucji audytowych.

Wytyczne pozostają bez uszczerbku dla przepisów krajowych w państwach członkowskich. Należy je interpretować z uwzględnieniem krajowych ram prawnych i mogą być one dostosowywane w świetle tych przepisów.

Niniejszy podręcznik pozostaje bez uszczerbku dla wykładni Trybunału Sprawiedliwości i Sądu oraz dla decyzji Komisji.

UWAGA:

Niniejszy dokument nie jest wiążący dla państw członkowskich, ani nie tworzy żadnych nowych zasad lub obowiązków dla organów krajowych Odzwierciedla on dobre praktyki, ma charakter czysto orientacyjny, i nie powinien być wykorzystywany jako podstawa prawna lub normatywna do celów audytu lub dochodzeń.

Streszczenie

Niniejszy podręcznik został sporządzony w oparciu o wspólne procedury robocze z udziałem ekspertów z państw członkowskich i OLAF-u. Skonsultowano się również ze służbami Komisji odpowiedzialnymi za europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne (EFSI), ale nie są one współautorami niniejszego podręcznika1. Celem wspomnianych procedur roboczych jest rozwój współpracy między organami krajowymi i służbami Komisji z grupy ds. zapobiegania nadużyciom finansowym COCOLAF2 poprzez opracowanie praktycznego podręcznika, który państwa członkowskie i Komisja będą mogły wykorzystywać jako narzędzie administracyjne promujące dobre praktyki oraz zapewniające wytyczne i wsparcie w celu wzmocnienia stosowanych przez nie środków i strategii w zakresie zwalczania nadużyć finansowych.

W ramach tego systemu państwa członkowskie wybierają temat związany z rolą audytorów w zapobieganiu nadużyciom finansowym i ich wykrywaniu. Rola audytorów w zakresie ochrony interesów finansowych UE jest bardzo istotna. Opiera się ona na kluczowych zasad ustanowionych w międzynarodowych standardach audytu, które należy stosować w określonych ramach prawnych UE, z uwzględnieniem ram krajowych. Jako że ramy prawne w zakresie EFSI na lata 2014-20203 zostały wzmocnione w odniesieniu do oceny ryzyka wystąpienia nadużyć finansowych i zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania, w ramach tego nowego prawodawstwa audytorzy krajowi będą odgrywać większą rolę w zakresie weryfikacji zgodności działań właściwych organów z tymi nowymi przepisami. Ramy prawne na lata 2014-2020 zobowiązują państwa członkowskie do opracowania środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do zarządzania funduszami UE. Audytorzy będą musieli ocenić, czy i jak właściwe instytucje zarządzające i instytucje pośredniczące spełniają te wymogi.

Warsztaty, w których uczestniczyli eksperci z 11 różnych państw członkowskich, podkreśliły potrzebę opracowania podręcznika, który pomoże:


  • zwiększyć świadomość audytorów na temat ich roli w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania, z uwzględnieniem nowych wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020;

  • zapewnić wymianę doświadczeń i dobrych praktyk wśród audytorów z różnych państw członkowskich.

Niniejszy dokument jest wynikiem tych prac. Opiera się on na najważniejszych wynikach dyskusji, które miały miejsce podczas wspomnianych warsztatów.

Ustalono dwa najważniejsze aspekty roli audytora w zakresie zapobiegania nadużyciom i ich wykrywania, mianowicie:



  • rolę kontrolną: audytorzy, jako niezależne organy, są odpowiedzialni za poświadczanie prawidłowości i legalności operacji i rachunków kontrolowanych organów oraz prawidłowego funkcjonowania systemu zgodnie z określonymi wymaganiami;

  • rolę doradczą: audytorzy mogą wydawać zalecenia w celu wprowadzenia usprawnień lub skorygowania uchybień lub niedociągnięć w zakresie operacji, rachunków i systemów. Może to obejmować wkład w dostosowanie prawodawstwa.

Wskazano również na znaczenie specjalistycznych szkoleń dla audytorów na temat podnoszenia świadomości.

Okazało się również, że występują różnice, czasami znaczące, między podejściami i praktykami państw członkowskich w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania. Istnieje jednak wiele dobrych pomysłów i dobrych praktyk, którymi warto się wymienić. Niniejszy podręcznik zawiera zatem wiele przykładów.

Podręcznik zawiera również praktyczne narzędzia, takie jak przykład planu reagowania na nadużycia finansowe opracowanego przez jeden z organów krajowych czy tabeli podsumowującej potencjalny kluczowy wkład audytorów w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania.

Spis treści


Streszczenie 3

Wprowadzenie 7

1. Audyt i nadużycia finansowe – ramy prawne mające zastosowanie do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych 10

1.1. Ramy prawne UE 10

1.2. Ramy międzynarodowe 12

1.3. Ramy krajowe 14

2. W jaki sposób audyty systemów pomagają w zapobieganiu nadużyciom finansowym i ich wykrywaniu 15

2.1. Audyty systemów a zapobieganie nadużyciom finansowym 15

2.2. Audyty systemów a wykrywanie nadużyć finansowych 20

3. W jaki sposób audyty operacji pomagają w zapobieganiu nadużyciom finansowym i ich wykrywaniu 23

3.1. Audyty operacji a zapobieganie nadużyciom finansowym 23

3.2. Audyty operacji a wykrywanie nadużyć finansowych 24

4. Specjalne szkolenia w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania 30

4.1. Szkolenia wprowadzające dla nowych audytorów 31

4.2. Doskonalenie zawodowe 31

4.3.Pomoc w szkoleniu innych zainteresowanych stron 33

Podsumowanie 34

Załącznik 1 – Najważniejsze przepisy prawne UE dla audytorów 35

Załącznik 2 – Wykaz siedmiu kryteriów oceny w ramach kluczowego wymogu nr 7: Efektywne wdrożenie proporcjonalnych środków zwalczania nadużyć finansowych 38

Załącznik 3 – Przykład planu reagowania na nadużycia finansowe opracowanego przez organ krajowy 39



Załącznik 4 – Przykładowe sygnały ostrzegawcze do rozważenia podczas audytów operacji w odniesieniu do programu EFS 43

Załącznik 5 – Tabela potencjalnego wkładu audytorów w zapobieganie nadużyciom finansowym i ich wykrywanie w ramach audytów systemów i audytów operacji 45

Wprowadzenie
W 2012 r. OLAF ustanowił procedurę współpracy z państwami członkowskimi, mającą na celu wymianę doświadczeń i dobrych praktyk między państwami członkowskimi oraz z Komisją. Procedura ta zorganizowana jest w ramach grupy ds. zapobiegania nadużyciom finansowym COCOLAF. Tworzy ją grupa robocza ekspertów z państw członkowskich i przedstawicieli OLAF-u, DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego i DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa, którzy przez rok pracowali nad konkretnym tematem wybranym przez państwa członkowskie. Na 2014 r. państwa członkowskie wybrały temat „rola audytorów w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania”.
Niniejszy dokument został sporządzony w ramach tej procedury. Jest to podręcznik, którego celem jest zwiększenie wiedzy i świadomości audytorów na temat ich roli w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania w dziedzinie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI). Niniejszy podręcznik nie jest wiążący dla państw członkowskich, ani nie tworzy żadnych nowych norm lub obowiązków dla krajowych instytucji audytowych. Jego celem jest pomoc audytorom w państwach członkowskich w rozwijaniu ich świadomości na temat ich roli w zakresie zwalczania nadużyć finansowych oraz ich wiedzy na temat praktyk stosowanych w pracy przez ich odpowiedników w innych państwach członkowskich.

W związku z tym niniejszy podręcznik oparty jest na przykładach dobrych praktyk przedstawionych przez ekspertów z państw członkowskich uczestniczących w grupie roboczej.


Mimo że podręcznik ten jest dokumentem przedstawiającym dobre praktyki, skierowanym do instytucji audytowych państw członkowskich, może być również przydatny dla instytucji zarządzających i certyfikujących, pozwalając im lepiej zrozumieć rolę audytorów w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania, a także potrzebę pełnej współpracy z audytorami w celu zapewnienia należytej ochrony interesów finansowych UE.
Prawodawstwo UE określa ramy prac instytucji audytowych w zakresie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Zawiera bezpośrednie odniesienie do międzynarodowych standardów audytu, które zapewniają wytyczne odnośnie do roli audytorów w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym i ich wykrywania. W pierwszym rozdziale niniejszego podręcznika przedstawiono te przepisy ogólne i zamieszczono odniesienia do obowiązujących przepisów krajowych.
Audytorzy odgrywają kluczową rolę w przedstawianiu opinii na temat skuteczności funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli dla programów operacyjnych współfinansowanych przez europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne. Zgodnie z międzynarodowymi standardami audytu główna odpowiedzialność za zapobieganie nadużyciom finansowym i ich wykrywanie spoczywa zarówno na kierownictwie, jak i na osobach sprawujących nadzór nad danym podmiotem. Audytorzy odgrywają jednak również istotną rolę w zakresie zwalczania nadużyć finansowych i muszą pomagać państwom członkowskim w wypełnianiu ich zobowiązań w zakresie zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym oraz ich wykrywania i korygowania.
Audytorzy powinni pojmować nadużycie w bardzo szerokim sensie, z uwzględnieniem korupcji, prania pieniędzy, malwersacji i umyślnego naruszenia przepisów dotyczących zamówień publicznych4.
Instytucje audytowe państw członkowskich mają ustawowy obowiązek w odniesieniu do dwóch głównych rodzajów audytu: audytu systemów i audytu operacji. Te dwa rodzaje audytów mają różne zakresy, zatem ich potencjalny wpływ na zapobieganie nadużyciom finansowym i ich wykrywanie zostanie przeanalizowany oddzielnie. Każdemu z tych rodzajów audytu poświęcono osobny rozdział w niniejszym podręczniku.
Podobnie jak w wielu dziedzinach szkolenia mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawnego i skutecznego wykonywania zadań. Zapewniają one wstępny poziom wiedzy i know-how w oparciu o podstawowe zasady. Pomagają również audytorom uaktualniać swoją wiedzę oraz utrzymać wysoką skuteczność pracy i wiedzy poprzez regularny udział w szkoleniach. Audytorzy potrzebują specjalistycznych szkoleń bezpośrednio związanych z ich rolą w zakresie zwalczania nadużyć finansowych. Szkolenia te powinny być oparte na rzeczywistych przypadkach i sytuacjach. Rozdział 4 niniejszego podręcznika odnosi się do tej kwestii oraz przedstawia kilka najważniejszych koncepcji i przykładów.
W podręczniku nie podejmuje się dyskusji, czy audytorzy mają do odegrania rolę w zakresie zapobieganiu nadużyciom finansowym i ich wykrywania. Jego celem jest wsparcie audytorów w rozwijaniu ich wiedzy i know-how w celu ustalania, w jaki sposób i gdzie inwestować czas i zasoby, aby lepiej przyczyniać się do zwalczania nadużyć finansowych. Dobre praktyki opisane w niniejszym podręczniku przez ekspertów z państw członkowskich powinny pomóc w osiągnięciu tego celu.

OLAF pragnie podziękować następującym ekspertom za ich wkład:



Oliver GROSS

Estonia

Departament Kontroli Finansowej Ministerstwa Finansów

Attila GALYAS

i Andras PATI



Węgry

Krajowa Administracja Podatkowa i Celna
– Służba ds. Koordynacji Zwalczania Nadużyć Finansowych


Paul HERRON

Irlandia

Urząd Kontroli EFRR (Departament ds. Wydatków Publicznych i Reform)

Kęstutis ZIMBA

Litwa

Litewski Krajowy Urząd Kontroli – Departament Kontroli 8

Mark SAID

Malta

Urząd Premiera – Departament ds. Audytu Wewnętrznego i Dochodzeń

Peter VLASVELD

Niderlandy

Urząd Kontroli – Departament Kontroli Rządu Centralnego – Ministerstwo Finansów

Bogdan TÂRLEA

Rumunia

Departament ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (DLAF)

Katarina SIMUNOVA

Słowacja

Ministerstwo Finansów, Sekcja Urzędu Kontroli

Mara SIMIC

Zjednoczone Królestwo

Departament Zatrudnienia oraz Emerytur i Rent – Grupa Finansowa, Kontrola Wewnętrzna i Dochodzenia

1. Audyt i nadużycia finansowe – ramy prawne mające zastosowanie do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych



  1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna