Kontrola substancji niebezpiecznych w regionie Morza Bałtyckiego substancja heksabromocyklododekan (hbcdd)



Pobieranie 14.57 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar14.57 Kb.








SPRAWOZDANIE
Seminarium projektu COHIBA

pt. “Kontrola substancji niebezpiecznych

w regionie Morza Bałtyckiego – substancja heksabromocyklododekan (HBCDD)”

Ministerstwo Gospodarki

Warszawa, ul. Plac Trzech Krzyży 3/5

Sala B

17 październik 2011 roku, godz. 10:00 – 15:00

Seminarium w ramach projektu COHIBA otworzyła p. mgr inż. Aniela Ilnicka-Lembas – Radca Ministra z Ministerstwa Gospodarki. Powitała przybyłych gości oraz zaproszonych ekspertów. Następnie dr Urszula Zielonka z Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych przedstawiła rezultaty projektu COHIBA dotyczące HBCDD. Substancja ta została określona w Bałtyckim Planie Działań, jako mająca szczególne znaczenie dla jakości wód Morza Bałtyckiego. Dr Urszula Zielonka przedstawiła pakiety zadaniowe (Work Packages WP) projektu. Następnie w sposób szczegółowy omówiła pakiet zadaniowy 3 – identyfikacja źródeł emisji substancji niebezpiecznych oraz pilotowe badania substancji z wytypowanych punktów pomiarowych. Zaznaczyła, że w projekcie badano następujące rodzaje próbek:



  • odpływy ścieków z trzech oczyszczalni komunalnych i jednej przemysłowej,

  • osady ściekowe z oczyszczalni komunalnej,

  • odcieki ze składowisk odpadów komunalnych oraz,

  • przelewy burzowe (spływy terenowe z obszaru przemysłowego).

Przedstawiła również bilans materiałowy dla HBCDD w Polsce (WP4) oraz metody ograniczania emisji tej grupy substancji do środowiska wodnego (WP5). Dr Zielonka zaznaczyła, że w Polsce HBCDD jest przede wszystkim wykorzystywany do produkcji styropianu, który jest stosowany do termicznej izolacji budynków.

W kolejnej prezentacji prof. Jacek Czerwiński z Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Lubelskiej przedstawił potencjalne źródła i emisje HBCDD do środowiska w Polsce. Profesor Czerwiński przedstawił własne badania HBCDD w próbkach środowiskowych (wody powierzchniowe, odcieki ze składowisk), próbkach kurzu domowego oraz wątrób ptaków o różnych preferencjach żywieniowych. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdził, że w tylko w 6 próbkach wykryto -HBCDD na 300 przebadanych próbek wód powierzchniowych z terenu Polski. W przypadku próbek odcieków ze składowiska HBCDD w stężeniach powyżej granicy oznaczalności występowały tylko na jednym składowisku (5 przebadanych składowisk). W próbkach kurzu domowego dominującym związkiem był -HBCDD. Na podstawie przeprowadzonych badań prof. Jacek Czerwiński stwierdził, że wody powierzchniowe w Polsce nie są zanieczyszczone hexabromocyklododekanem.

Następnie p. Ewa Liberska z Biura do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych omówiła procedurę zezwoleń zgodnie z REACH. W przypadku HBCDD dokumentację zgodną z załącznikiem XV została przedstawiona przez Szwedzki Urząd Właściwy ds. REACH w I-ej połowie 2008 r. Dla substancji HBCDD oraz jej diastereoizomerów alfa-, beta- i gamma-heksabromocyklododekanu wymienionej w załączniku XIV określono termin (datę ostateczną), od którego stosowanie i wprowadzanie do obrotu jest zabronione - 21 sierpnia 2015 r. Dla substancji HBCDD wymienionej w załączniku XIV, którą wnioskodawca nadal chce stosować lub wprowadzać ją do obrotu, określono termin, do którego Europejska Agencja Chemikaliów musi otrzymać wnioski o udzielenie zezwolenia - 21 lutego 2014 r. Ewa Liberska zaznaczyła, że na mocy przepisów UE dopuszcza się dalsze stosowanie tej substancji jeśli nie wynajdzie się substancji alternatywnych, a korzyści wynikające z jej dalszego stosowania przewyższą ewentualne szkody zdrowotne i środowiskowe. Wniosek o udzielenie pozwolenia na dalsze stosowanie może złożyć zarówno producent HBCDD, jak i duzi producenci polistyrenu zawierającego tą substancję (w Polsce jest to firma Synthos S.A.). Przedstawiciel Synthos S.A. przekazał informację, ze producent HBCDD wystąpi z wnioskiem o udzielenie zezwolenia, który będzie obejmował wszystkich odbiorców tej substancji.

Po przerwie dr hab. inż. Adam Grochowalski, profesor Politechniki Krakowskiej omówił pięć metod unieszkodliwiania HBCDD. Profesor przedstawił schemat nowoczesnej spalarni odpadów niebezpiecznych, stosowanej przez większość krajów europejskich, która również ma być zastosowana w Polsce. Omówił również dwie najnowocześniejsze, niestety bardzo kosztowne metody rozkładu HBCDD: dezintegrator mikrofalowy oraz termiczne niszczenie w strumieniu plazmy. W przekonaniu profesora, że w chwili obecnej nie dysponujemy odpowiednimi, sprawdzonymi w tym zakresie technologiami. Dr hab. inż. Adam Grochowalski podkreślił, że okres naturalnego rozkładu tej substancji jest bardzo krótki w glebie oraz w środowisku wodnym i wynosi on od kilkudziesięciu do kilku dni w zależności od warunków . Największe emisje HBCDD ze styropianu występują w temperaturach powyżej 50oC.

W ostatniej prezentacji p. mgr Krzysztof Tyrała z firmy ROT Recykling Odpady. Technologie omówił problemy związane z gospodarką odpadami zawierającymi HBCDD, a powstałymi w trakcie budowy i rozbiórki budynków. Zwrócono uwagę, że pracownicy firm wykonujących termoizolację budynków powinni być przeszkoleni w zakresie prawidłowego postępowania z płytami styropianowymi (np. cięcie płyt).

Podczas wspólnej dyskusji zastanawiano się czy istnieją konkretne metody, które pozwoliłyby w możliwie dokładny sposób określić wpływ substancji niebezpiecznych takich jak HBCDD na zdrowie. Prof. Grochowalski zaznaczył, że istnieją problemy związane ze wzajemnym oddziaływaniem na siebie różnych substancji, w efekcie których nie wiadomo, która z nich jest oraz w jakim stopniu odpowiedzialna za określony skutek zdrowotny.

W trakcie dyskusji podkreślono, że obecnie trwają badania nad opracowaniem zamienników substancji HBCDD. Udało się opatentować jedną substancję, która zastąpi HBCDD - bromowany polimer (na razie produkcja w skali laboratoryjnej). Od połowy 2012 roku najprawdopodobniej jedna instalacja będzie produkowała ten zamiennik. Przypuszcza się, że cena tego zamiennika będzie około 150% wyższa niż cena HBCDD, co przełoży się na wyższe koszty końcowej termoizolacji budynków. Wprowadzanie takich nowych zamienników wiąże się z ryzykiem zastąpienia substancji, która w swej istocie nie jest tak szkodliwą substancją, i jej oddziaływanie nie jest jeszcze w pełni przebadane. W związku z tym substancja ta może okazać się bardziej szkodliwa niż jej poprzednik.

Dr Zielonka podkreśliła, że wyniki badań prof. Czerwińskiego wskazują, że w Polsce stężenie HBCDD w wodach powierzchniowych nie przekraczają proponowanego przez UE standardu jakości wód dla tej substancji.



Pod koniec dyskusji przedstawiciele firmy Synthos S.A. podziękowali za zorganizowanie seminarium oraz podkreślili, że dzięki takim spotkaniom czują się jako producenci reprezentowani oraz wspierani.





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna