Krajowy program zwalczania I zapobiegania handlowi ludźmi na lata 2005-2006



Pobieranie 247.29 Kb.
Strona1/5
Data10.05.2016
Rozmiar247.29 Kb.
  1   2   3   4   5

KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA I ZAPOBIEGANIA HANDLOWI LUDŹMI

NA LATA 2005-2006


Wprowadzenie



Krajowy Program Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi na lata 2005-2006 jest kontynuacją działań podjętych w ramach Krajowego Programu Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi, przyjętego przez Radę Ministrów w dniu 16 września 2003 roku. Program został opracowany przez Zespół ds. Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi, powołany Zarządzeniem nr 23 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 marca 2004 r.

Potrzeba programu wynika z faktu, że część zadań zapisanych w poprzednim Programie wymaga kontynuacji, zaś część zadań nie została zrealizowana w przewidzianym terminie. Ponadto handel ludźmi jest zjawiskiem dynamicznym, ulegającym przemianom. Reakcją na te zmiany są nowe zadania zapisane w Programie. Konieczne jest prowadzenie dalszych prac nad rozwiązaniami, których niezbędność zastosowania wynika z członkostwa Polski w Unii Europejskiej oraz ze zobowiązań międzynarodowych Polski, a w szczególności z faktu podpisania i ratyfikowania Protokołu (dodatkowego do Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko zorganizowanej przestępczości międzynarodowej) o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu handlu ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi.

Celem Programu jest stworzenie warunków koniecznych dla skutecznego przeciwdziałania i zwalczania handlu ludźmi w Polsce.
Realizacja Programu wymagać będzie udziału i współpracy wielu podmiotów administracji rządowej oraz organizacji pozarządowych.

Odpowiedzialność za realizację zadań wyznaczonych w Programie ponoszą wskazane podmioty. Monitorowanie realizacji Programu powierza się Zespołowi ds. Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi.

Termin wykonania zadań zapisanych w Programie upływa z końcem 2006 roku. Rada Ministrów na podstawie sprawozdania przedłożonego przez Zespół dokona oceny jego wyników oraz podejmie decyzję co do sposobu organizacji dalszych działań mających na celu zwalczanie i zapobieganie handlowi ludźmi.


Finansowanie Programu

Zadania przypisane poszczególnym podmiotom będą finansowane w ramach budżetów pozostających do ich dyspozycji. Konieczne będzie wyodrębnienie kwot niezbędnych do realizacji celów i zadań w projektach budżetów tych instytucji na rok 2006.

Pewne elementy programu, szczególnie te, które są związane z badaniami problemu, wymianą informacji, najlepszych praktyk i szkoleniami, mogą być finansowane z programów Unii Europejskiej takich jak AGIS, DAPHNE II, EQUAL.

Na realizację zadań Programu dotyczących wdrożenia procedury wsparcia i ochrony ofiary/świadka handlu ludźmi zostaną zaplanowane środki finansowe w wysokości 500.000 zł w budżecie państwa na rok 2006 w części 42.Sprawy wewnętrzne.



1.Stan prawny
W dniu 21.03.1950 roku otwarta została do podpisu w Lake Success Konwencja w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji.1 Konwencja ta zunifikowała uchwalone do tego czasu postanowienia umów i rozciągnęła je na szerszą grupę czynów.

Przestępstwo handlu ludźmi zostało początkowo stypizowane w art. IX § 1 i 2 przepisów wprowadzających kodeks karny z 1969 roku.2

W § 1 ustawodawca opisał zachowanie polegające na dostarczeniu, zwabieniu lub uprowadzaniu w celu uprawiania nierządu innej osoby, nawet za jej zgodą. Z redakcji tego przepisu wynikało, że dla bytu przestępstwa z art. IX § 1 p.w.k.k. obojętnym było czy dostarczenie, zwabienie lub uprowadzenie osoby w celu uprawiania nierządu następowało wbrew zgodzie, bez zgody, czy też za zgodą osoby pokrzywdzonej. Fakt zgody lub jej brak mógł mieć znaczenie jedynie przy wymiarze kary. W § 2 opisano zachowanie polegające na handlu kobietami nawet za ich zgodą oraz zachowanie polegające na handlu dziećmi. W tym przypadku dla bytu przestępstwa nie był istotny cel handlu ludźmi.

Ustawodawca polski poszedł zatem dalej niż zobowiązywała do tego Konwencja z 21.03.1950 roku. Przestępstwo określone w art. IX § 2 p.w.k.k. nie było przestępstwem kierunkowym i jako takie nie wymagało dla swojego bytu działania sprawcy w celu uprawiania nierządu. Handel kobietami lub handel dziećmi w jakimkolwiek celu był już przestępstwem.

Na gruncie kodeksu karnego z 1969 roku odpowiedzialności karnej podlegał również ten, kto nakłaniał inną osobę do uprawiania nierządu, a także ten, kto czerpał korzyści majątkowe z cudzego nierządu bądź w celu osiągnięcia korzyści majątkowej ułatwiał cudzy nierząd. Przestępstwa te zostały opisane w art. 174 § 1 i 2 kk z 1969 roku.

Ustawodawca w nowym kodeksie karnym z 06.06.1997 r. wprowadził istotne zmiany zarówno w dyspozycjach jak i sankcjach przepisów prawnych dotyczących handlu ludźmi.3

Przestępstwo z art. IX § 1 p.w.k.k. z 1969 roku zostało inkorporowane do art. 204 § 4 nowego kodeksu karnego. Nie są to jednak przepisy o identycznej treści. Ustawodawca pominął zawarty w art. IX § 1 p.w.k.k. z 1969 r. zwrot „nawet za jej zgodą”. Pragnął zapewne w ten sposób odciąć się od błędnej regulacji sugerującej, iż możliwe jest uprowadzenie za zgodą uprowadzonego.

W przypadku eksploatacji prostytucji za zgodą osoby pokrzywdzonej sprawca podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Natomiast w przypadku zwabienia lub uprowadzenia osoby w celu uprawiania prostytucji sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Obok opisanych powyżej regulacji prawnych istotną rolę spełnia przepis artykułu 253 n.k.k., według którego osoba uprawiająca handel ludźmi, nawet za ich zgodą, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 .

W tym przypadku nie ma znaczenia zarówno cel handlu ludźmi jak i fakt zgody pokrzywdzonego. Przy formułowaniu zarzutu najczęściej mamy jednak do czynienia z kwalifikacją kumulatywną czynu. Do jednego zachowania przestępnego aspirują jednocześnie znamiona 2 przestępstw z art.204 § 4 kk i art. 253 kk.

W dniu 12 grudnia 2000 r. w Palermo została podpisana w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 15 listopada 2000r. W dniu 04.10.2001 roku podpisany został w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej również Protokół o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu handlu ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniający Konwencję , przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne NZ dnia 15 listopada 2002r.( ustawa o ratyfikacji została ogłoszona w Dz.U. nr 17 z dnia 4 lutego 2003 i weszła w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia).

W wymienionym protokole sformułowano definicję handlu ludźmi. Zgodnie z art. 3 litera (a) Protokołu „handel ludźmi oznacza werbowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osób, z zastosowaniem gróźb lub użyciem siły, lub też z zastosowaniem innej formy przymusu, uprowadzenia, oszustwa, wprowadzenia w błąd, nadużycia władzy lub wykorzystania słabości, wręczenia lub przyjęcia płatności lub korzyści dla uzyskania zgody osoby mającej kontrolę nad inną osobą, w celu jej wykorzystania.



Wykorzystanie obejmuje, jako minimum, wykorzystanie prostytucji innych osób lub inne formy wykorzystywania seksualnego, pracę lub usługi o charakterze przymusowym, niewolnictwo lub praktyki podobne do niewolnictwa, zniewolenie, albo usunięcie organów ludzkich.” Zgodnie z literą (b) wymienionego artykułu, zgoda ofiary handlu ludźmi na zamierzone wykorzystanie, o którym mowa w literze a, nie ma znaczenia, jeżeli posłużono się którąkolwiek z metod , o której mowa w literze (a). Zgodnie zaś z literą (c) tego artykułu, werbowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie dziecka celem jego wykorzystania uznawane jest za „handel ludźmi” nawet wówczas, gdy nie obejmuje żadnej z metod, o której mowa w literze (a). Dziecko zaś oznacza osobę, która nie ukończyła osiemnastego roku życia (litera d artykułu 3).

Odnosząc się do stanu prawnego należy również pamiętać o zobowiązaniach wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Spośród aktów UE dot. zwalczania handlu ludźmi wymienić należy w tym miejscu Decyzję Ramową Rady Unii Europejskiej w sprawie walki z handlem ludźmi ( 2002/629/JHA z 19 lipca 2002 r.), Dyrektywę Rady UE w sprawie zezwolenia na pobyt wydawanego obywatelom państw trzecich będącym ofiarami handlu ludźmi albo będącym wcześniej przedmiotem działań ułatwiających nielegalną migrację, którzy współpracują z właściwymi organami (2004/81/WE z 29 kwietnia 2004 r.) oraz Decyzję Ramową Rady Unii Europejskiej w sprawie walki z wykorzystywaniem seksualnym dzieci i dziecięcej pornografii (2003/68/JHA z 22 grudnia 2003 r.)



2. Opis zjawiska
Wprowadzenie

Handel kobietami z Europy Środkowej i Wschodniej nasilił się na początku lat 90-tych. Zbiegło się to z upadkiem systemu komunistycznego w Europie. Liberalizacja gospodarcza przyczyniła się do powstawania nowych, zorganizowanych grup zajmujących się seksem i pornografią. Taki przemysł powiązany z przestępczością zorganizowaną rozpowszechnił się do tego stopnia, że handel kobietami i prostytucją stały się poważnymi przedsięwzięciami komercyjnymi. Niewątpliwie wpływ na to miało też bezrobocie będące efektem ubocznym przekształceń gospodarczych.

W Polsce przed rokiem 1990 ośrodki prostytucji istniały głównie w hotelach i restauracjach, natomiast po 1990 roku bardzo wyraźnie wzrosła liczba tzw. salonów masażu i klubów odnowy biologicznej, które stanowią nieoficjalne domy publiczne. Kontrolę nad tymi ośrodkami sprawują zorganizowane grupy przestępcze. Ponadto w Polsce występuje także tzw. prostytucja przydrożna. Zazwyczaj tego typu prostytutki są cudzoziemkami, które przybyły do Polski dzięki wizie turystycznej i służą klientom prowadzącym dalekobieżne ciężarówki i prywatne samochody osobowe w miejscach nieodległych od punktów granicznych.

Jeżeli chodzi o zjawisko handlu kobietami, Polska początkowo funkcjonowała jako kraj, z którego pochodzą ofiary (przymuszone do uprawiania prostytucji głównie w Niemczech i Holandii). Wkrótce jednak stała się także krajem tranzytowym dla kobiet z byłego Związku Radzieckiego oraz innych krajów Wschodniej Europy.

W latach 1995-2003 zakończono 304 postępowania przygotowawczych w sprawach dotyczących handlu kobietami, z czego 228 postępowań zakończono skierowaniem aktu oskarżenia do sądu (76 postępowań umorzono). Ogółem oskarżono 612 osób, ustalono łącznie 1511 pokrzywdzonych kobiet. W ww. okresie najwięcej postępowań prowadziły prokuratury podległe prokuraturom apelacyjnym w Poznaniu, we Wrocławiu i Katowicach.

Sądy wydały w tym czasie 101 wyroków. Skazano 181 osób, uniewinniono 9. Spośród 181 skazanych wobec 62 osób wymierzone zostały kary pozbawienia wolności w przedziale do powyżej 2 lat do 5 lat.

Istnieje uzasadnione przypuszczenie, że kraj nasz staje się także krajem, do którego importowane są kobiety ze Wschodniej Europy, a więc krajem docelowym (głównie dla gangów handlujących kobietami z Bułgarii oraz kobietami z byłego ZSRR). Natychmiastowa deportacja kobiet uniemożliwia zgromadzenie ewentualnego materiału dowodowego i poznanie rzeczywistej skali zjawiska.
Polska jako kraj docelowy (miejsce handlu cudzoziemkami)

W okresie 1995-2002 zakończono łącznie 53 postępowania (z czego 20 śledztw w 2001 roku), w których Polska była krajem docelowym, t.j. krajem, do którego zostały uprowadzone ofiary w celu uprawiania prostytucji. W postępowaniach tych ujawniono 249 pokrzywdzone (w tym 73 obywatelki Ukrainy, 27 obywatelek Bułgarii, 85 obywatelek Białorusi, 15 obywatelek Rumunii, 16 obywatelek Mołdawii, 8 obywatelek Łotwy, 6 obywatelek Wietnamu, 5 obywatelek Litwy, 11 obywatelek Rosji, 3 obywatelki Mongolii, 2 obywatelki Kostaryki). Charakterystyczne jest to, że obywatelki Bułgarii zmuszane były do uprawiania prostytucji przydrożnej. Natomiast wszystkie ujawnione pokrzywdzone pochodzące z Ukrainy zostały sprzedane do agencji towarzyskich celem uprawiania prostytucji.

Prawie w każdym przypadku ze sprawcami uprowadzenia współdziałał obywatel tego samego państwa, z którego pochodziły ofiary. Tylko 11 kobiet miało świadomość tego, jaki rodzaj pracy będzie wykonywać w Polsce.

Najczęściej ofiarom obiecywano pracę w charakterze sprzedawcy na bazarach ewentualnie przy pracach polowych. Zdarzało się, że kobiety z własnej inicjatywy przyjeżdżały do Polski i znajdowały sezonową pracę w gospodarstwach wiejskich bądź na plantacjach truskawek. Po zakończeniu prac zjawiał się nieoczekiwanie ktoś, kto proponował dalsze zatrudnienie kobietom i podstępnie uprowadzał, a następnie sprzedawał obywatelom Bułgarii, najbardziej zaangażowanym na terytorium Polski w ten proceder przestępczy. Jedna z ofiar została uprowadzona przy znaczącym udziale swojej koleżanki, która zapewniła ją, że załatwiła pracę zarówno dla siebie jak i dla niej w Polsce. Po przekroczeniu granicy natychmiast została przekazana 2 mężczyznom.


  1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna