Kryteria ocen z historii w kl. I i. Początki cywilizacji Ocena dopuszczająca



Pobieranie 99.78 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar99.78 Kb.
KRYTERIA OCEN Z HISTORII W KL. I

I. Początki cywilizacji
Ocena dopuszczająca:
- uczeń poprawnie posługuje się terminami: historia, źródło historyczne, archeologia, epoki historyczne, chronologia, nasza era, przed naszą erą, wiek, prahistoria

- dokonuje prostej klasyfikacji źródeł historycznych

- określa wiek danego wydarzenia i umiejscawia je w odpowiedniej epoce historycznej

- poprawnie posługuje się terminami: ewolucja, australopitek, homo habilis, homo erectus, homo neandertalensis, homo sapiens, paleolit, koczowniczy tryb życia

- wskazuje na mapie kolebkę ludzkości

- podaje nazwy najważniejszych wynalazków człowieka z czasów prahistorycznych

- wymienia sposoby krzesania ognia stosowane przez człowieka pierwotnego

- poprawnie posługuje się terminami: neolit, rewolucja neolityczna, osiadły tryb życia, osada, megalit, dolmen, epoka brązu, epoka żelaza

- podaje nazwy metali wykorzystywanych przez praludzi do wytopu broni, narzędzi, ozdób

- wymienia rodzaje narzędzi i ozdób wytwarzanych w epoce brązu

- poprawnie posługuje się terminami: cywilizacja, Żyzny Półksiężyc, Mezopotamia, system irygacyjny, Sumerowie, miasto-państwo, król-kapłan, zikkurat

- lokalizuje na mapie Mezopotamię

- określa rolę rzek w starożytnej Mezopotamii

- opisuje wygląd miast sumeryjskich

- wymienia osiągnięcia Sumerów

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2 tys. lat p.n.e., XVIII w. p.n.e., VII w. p.n.e., 612 r. p.n.e., VI w. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Babilon, Kodeks Hammurabiego, politeizm, Aszur, Niniwa, wiszące ogrody, rydwan

- lokalizuje na mapie państwo babilońskie i asyryjskie

- wymienia rodzaje wojsk wschodzących w skład armii asyryjskiej

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 3 tys. lat p.n.e., XIII w. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Egipt Górny, Egipt Dolny, faraon

- lokalizuje na mapie Egipt

- określa zakres władzy faraona

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 2500 r. p.n.e., 1313 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: politeizm, mumia, mumifikacja, sarkofag, piramida, sfinks, hieroglify, Dolina Królów

- wymienia imiona najważniejszych bogów egipskich

- określa ramy chronologiczne istnienia państwa żydowskiego

- poprawnie posługuje się terminami: Hebrajczycy, Kanaan, Palestyna, Jahwe, Juda, Izrael, niewola babilońska, prorok, Mesjasz, monoteizm, judaizm, dekalog, menora, Biblia, Tora, Arka Przymierza

- lokalizuje na mapie Izrael

- określa różnice między religią Żydów a wierzeniami pozostałych cywilizacji starożytnych

- poprawnie posługuje się terminami: Harappa, Mohendżo Daro, cytadela, Ariowie, kasta, system kastowy, buddyzm, hinduizm, nirwana, Wielki Mur Chiński, terakotowa armia, humanitaryzm

- lokalizuje na mapie Indie i Chiny

- wymienia osiągnięcia cywilizacji indyjskiej i chińskiej

- poprawnie posługuje się terminami: piktogram, pismo klinowe, hieroglif, pismo demotyczne, papirus, alfabet, Fenicjanie

- wymienia rodzaje pisma, którymi posługiwały się ludy starożytne

- podaje nazwy materiałów piśmienniczych stosowanych w starożytności


Ocena dostateczna:
- wymagania na ocenę dopuszczającą oraz

- uczeń podaje przykłady źródeł pisanych i niepisanych

- wymienia nazwy epok historycznych w kolejności chronologicznej: starożytność, średniowiecze, nowożytność, współczesność

- wymienia w kolejności etapy ewolucji człowieka

- opisuje warunki życia ludzi w czasach prahistorycznych

- określa ramy chronologiczne rewolucji neolitycznej

- opisuje życie codzienne ludzi przed rewolucją neolityczną

- przedstawia zmiany, które zaszły w życiu człowieka w okresie neolitu

- omawia sposób wytopu brązu i żelaza

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji sumeryjskiej

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Mezopotamii

- opisuje wygląd miast sumeryjskich

- prezentuje najważniejsze fakty z historii Asyrii i Babilonii

- przedstawia dokonania postaci: Hammurabiego, Nabuchodonozora II, Sargona II Wielkiego, Asurbanipala

- omawia najważniejsze zasady prawne zapisane w Kodeksie Hammurabiego

- podaje ramy chronologiczne istnienia cywilizacji egipskiej

- przedstawia najważniejsze dokonania Ramzesa II

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Egipcie

- charakteryzuje strukturę społeczeństwa egipskiego

- podaje nazwy najsłynniejszych piramid egipskich

- przedstawia największe osiągnięcia cywilizacji egipskiej

- przedstawia dokonania postaci: Abrahama, Mojżesza, Dawida, Salomona, Cyrusa II Wielkiego

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne Palestyny

- określa czas powstania cywilizacji Indii i Chin

- przedstawia dokonania postaci: Buddy, Konfucjusza

- omawia położenie geograficzne oraz warunki naturalne cywilizacji indyjskiej i chińskiej

- podaje daty powstania poszczególnych rodzajów pisma

- określa rolę pisma w starożytności

- opisuje znaczenie alfabetu stworzonego przez Fenicjan
Ocena dobra:
- wymagania na ocenę dostateczną oraz

- uczeń wyjaśnia, na czym polega praca historyka i archeologa

- wymienia stosowane w przeszłości sposoby mierzenia czasu

- rozumie potrzebę tworzenia systemu datacji i posługiwania się nim

- określa ramy chronologiczne epok historycznych

- określa ramy chronologiczne kolejnych etapów ewolucji człowieka

- podaje najistotniejsze cechy wyglądu różnych gatunków człowiekowatych i ich umiejętności

- wskazuje na mapie kierunki i trasy ekspansji gatunku ludzkiego

- omawia tryb życia i zajęcia ludzi epoki neolitu

- nazywa i lokalizuje na mapie pozostałości najstarszej znanej osady ludzkiej

- charakteryzuje wygląd osad neolitycznych

- wskazuje na mapie miejsce położenia najbardziej znanej budowli megalitycznej

- opisuje wygląd i funkcje budowli megalitycznych

- charakteryzuje oddziaływanie warunków naturalnych na życie mieszkańców Mezopotamii

- omawia organizację państwa Sumerów

- omawia organizację państwa babilońskiego

- opisuje wygląd Babilonu za panowania Nabuchodonozora II

- omawia system religijny starożytnej Babilonii

- przedstawia osiągnięcia cywilizacji asyryjskiej

- wymienia rodzaje wojsk wchodzących w skład armii asyryjskiej

- opisuje organizację armii asyryjskiej

- wyjaśnia rolę Nilu w rozwoju cywilizacji egipskiej

- omawia organizację państwa egipskiego

- opisuje państwo egipskie za panowania Ramzesa II

- wymienia cechy charakterystyczne wyglądu wybranych bogów egipskich

- omawia rolę religii w życiu starożytnych Egipcjan

- podaje przyczyny mumifikacji zwłok

- określa system wartości starożytnych Egipcjan

- wyjaśnia przeznaczenie Doliny Królów

- wskazuje na mapie szlak wędrówki Izraelitów z Egiptu do Kanaan i omawia jej przebieg

- opisuje okoliczności powstania państwa Izrael

- omawia sytuację narodu żydowskiego po śmierci Salomona

- określa rolę proroków i Mesjasza w życiu Hebrajczyków

- opisuje wygląd świątyni jerozolimskiej

- ocenia rolę Biblii jako źródła historycznego

- omawia pierwsze cywilizacje powstałe w dolinie Indusu

- przedstawia zasady funkcjonowania społeczeństwa indyjskiego za rządów Ariów

- opisuje organizację państwa chińskiego

- wyjaśnia przyczyny budowy Wielkiego Muru Chińskiego

- wymienia przyczyny powstania pisma

- przedstawia historię pisma

- opisuje sposób produkcji papirusu


Ocena bardzo dobra:
- wymagania na ocenę dobrą oraz

- uczeń omawia rolę źródeł historycznych w procesie poznawania dziejów

- rozumie potrzebę tworzenia systemu datacji i posługiwania się nim

- omawia znaczenie tworzenia i praktycznego zastosowania narzędzi oraz opanowania umiejętności krzesania ognia dla rozwoju człowieka

- wyjaśnia, na czym polegała zależność człowieka od przyrody

- wymienia przyczyny powstania pierwszych dzieł sztuki praludzi

- przedstawia wpływ zmian klimatycznych na tryb życia człowieka pierwotnego

- uzasadnia słuszność określenia rewolucja dla zmian, które zaszły w życiu człowieka w okresie neolitu

- wyjaśnia, jakie zmiany nastąpiły w życiu człowieka dzięki opanowaniu umiejętności wytopu metali

- wyjaśnia, jaki wpływ na organizację pierwszych państw miało ich położenie geograficzne oraz warunki naturalne

- przedstawia związek między budową i utrzymaniem sieci irygacyjnej
a powstaniem pierwszych państw

- wyjaśnia znaczenie kodyfikacji prawa dla sprawnego funkcjonowania państwa

- interpretuje zasadę „oko za oko, ząb za ząb”

- ocenia starożytny system prawny

- wymienia czynniki, które umożliwiły Asyryjczykom prowadzenie skutecznej polityki podbojów

- uzasadnia słuszność określenia „Egipt – darem Nilu”

- tłumaczy, jaką rolę odgrywały poszczególne warstwy społeczeństwa egipskiego

- prezentuje dzieje Egiptu w I tysiącleciu p.n.e.

- opisuje etapy procesu mumifikacji

- tłumaczy, czym były i jak budowano egipskie piramidy

- ocenia wkład mieszkańców Egiptu w rozwój cywilizacji

- przedstawia okoliczności upadku państwa żydowskiego

- charakteryzuje system wierzeń Izraelitów

- określa system wartości wyznawców buddyzmu i hinduizmu

- prezentuje zasięg terytorialny buddyzmu w przeszłości i współcześnie

- charakteryzuje system filozoficzny stworzony przez Konfucjusza

- tłumaczy, dlaczego konfucjanizm stał się religią państwową

- omawia znaczenie powstania pisma dla rozwoju cywilizacji ludzkiej

- tłumaczy, na czym polega wyższość pisma alfabetycznego nad pismem obrazkowym

- wyjaśnia znaczenie pisma dla cywilizacji współczesnej




II. ANTYCZNA GRECJA
Ocena dopuszczająca:
- uczeń lokalizuje na mapie Grecję

- poprawnie posługuje się terminami: Hellada, Hellenowie, kultura minojska, kultura mykeńska, polis, agora, kolonizacja, kolonia, metropolia

- wskazuje na mapie zasięg kolonizacji greckiej

- zna wydarzenia związane z datą 508 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Ateny, Attyka, demokracja, zgromadzenie ludowe (eklezja), demagog, strateg, ostracyzm, Akropol, agora, stoa

- lokalizuje na mapie Ateny

- wymienia nazwy organów władzy ateńskiej polis

- poprawnie posługuje się terminami: Sparta, Lakonia, heloci, periojkowie, geruzja (rada starszych), eforzy, zgromadzenie ludowe

- lokalizuje na mapie Spartę

- wyjaśnia znaczenie powiedzeń:

„z tarczą lub na tarczy”, „mówić lakonicznie”

- tłumaczy, na czym polegało wychowanie spartańskie

- zna wydarzenia związane z datami: VI w. p.n.e., 490 r. p.n.e., 480 r. p.n.e., 479 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: hoplita, hoplon, falanga, Persja, Nieśmiertelni, Maraton, Termopile, Salamina, Plateje, triera

- lokalizuje na mapie Persję i Grecję

- wskazuje na mapie trasy wypraw Persów przeciwko Grekom oraz miejsca najważniejszych bitew

- podaje podstawowe informacje dotyczące państwa perskiego

- poprawnie posługuje się terminami: tytani, Olimp, wyrocznia, Pytia, Akropol, mit, heros

- lokalizuje na mapie Olimp i Delfy

- podaje imiona głównych bogów i bogiń greckich oraz dziedziny życia, którym patronowali

- wymienia imiona najsłynniejszych herosów greckich i ich czyny

- zna wydarzenia związane z datami: 776 r. p.n.e., 393 r. n.e., 1896 r.

- poprawnie posługuje się terminami: gimnazjon, agon, hipodrom, igrzyska, olimpiada, Olimpia, pięciobój olimpijski

- lokalizuje na mapie Olimpię

- wymienia dyscypliny sportowe znane starożytnym Grekom

- zna wydarzenia związane z datami: ok. 750 r. p.n.e., ok. 534 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Wielkie Dionizje, koturny, dramat, tragedia, komedia, skene, proskenion, orchestra, theatron, „Iliada”, „Odyseja”, meandry, malarstwo czarnofigurowe i czerwonofigurowe, porządek dorycki, joński, koryncki

- podaje nazwy stylów malarskich stosowanych przez starożytnych Greków

- wymienia nazwy greckich porządków architektonicznych

- zna wydarzenia związane z datami: VII–VI w. p.n.e., V w. p.n.e., IV w. p.n.e., III w. p.n.e., II w. n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: filozofia, logika, Akademia Platońska, Liceum, klepsydra

- wymienia zagadnienia będące przedmiotem zainteresowania filozofów

- zna wydarzenia związane z datami: 338 r. p.n.e., 334 r. p.n.e., 333 r. p.n.e., 331 r. p.n.e., 323 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Związek Morski, wojna peloponeska, Cheronea, Issos, Gaugamela, kultura hellenistyczna, węzeł gordyjski

- lokalizuje na mapie Macedonię

- wskazuje na mapie trasę wyprawy Aleksandra Wielkiego, miejsca najważniejszych bitew i zajęte terytoria

- podaje przyczyny podboju Persji przez Aleksandra Wielkiego
Ocena dostateczna:
- wymagania na ocenę dopuszczającą oraz

- uczeń omawia położenie geograficzne i warunki naturalne Grecji

- określa ramy chronologiczne istnienia kultury minojskiej i mykeńskiej

- opisuje życie i zajęcia mieszkańców Grecji

- wymienia czynniki jednoczące Greków

- przedstawia dokonania Peryklesa

- charakteryzuje społeczeństwo Aten

- opisuje życie codzienne i zajęcia Ateńczyków

- przedstawia dokonania Likurga

- charakteryzuje społeczeństwo spartańskie

- opisuje życie i zajęcia Spartan

- omawia ustrój Sparty i zadania organów władzy w polis

- przedstawia okoliczności upadku państwa spartańskiego

- wyjaśnia, kto i dlaczego podlegał wychowaniu spartańskiemu

- omawia współczesne znaczenie słowa spartański

- przedstawia dokonania postaci: Dariusza, Kserksesa, Miltiadesa, Leonidasa i Temistoklesa

- wymienia przyczyny wojen grecko-perskich

- opisuje taktykę walki stosowaną przez Greków

- wskazuje atrybuty poszczególnych bóstw greckich

- wyjaśnia rolę mitów w życiu Greków

- charakteryzuje system wierzeń starożytnych Greków

- omawia rolę religii jako czynnika jednoczącego Greków

- wyjaśnia rolę sportu w życiu Greków

- opisuje przebieg starożytnych igrzysk olimpijskich

- przedstawia dokonania postaci: Sofoklesa, Arystofanesa, Homera, Fidiasza i Myrona

- opisuje przebieg Wielkich Dionizji

- przedstawia okoliczności narodzin teatru greckiego

- omawia rolę teatru w życiu starożytnych Greków

- prezentuje najważniejsze osiągnięcia kultury greckiej

- przedstawia dokonania postaci: Sokratesa, Platona, Arystotelesa, Heraklita z Efezu, Demokryta z Abdery, Talesa z Miletu, Pitagorasa, Euklidesa, Herodota, Tukidydesa, Klaudiusza Ptolemeusza, Archimedesa

- opisuje dokonania przedstawicieli nauki greckiej

- przedstawia dokonania postaci: Filipa II, Aleksandra Wielkiego, Dariusza III

- omawia przyczyny i skutki wojny peloponeskiej

- wyjaśnia sytuację w Grecji po zakończeniu wojen z Persją

- omawia skutki powstania imperium Aleksandra Macedońskiego
Ocena dobra:
- wymagania na ocenę dostateczną oraz

- uczeń opisuje wygląd greckiej polis

- tłumaczy, jaką funkcję pełniła agora

- wymienia przyczyny i skutki kolonizacji greckiej

- przedstawia przebieg kolonizacji greckiej

- wskazuje podobieństwa i różnice między demokrację ateńską a współczesną

- wyjaśnia, jaką rolę w demokracji ateńskiej odgrywał ostracyzm

- opisuje wygląd starożytnych Aten

- określa, które warstwy społeczne w ateńskiej polis posiadały prawa polityczne, a które były ich pozbawione

- omawia cechy charakterystyczne demokracji ateńskiej

- określa rolę i zadania królów spartańskich

- przedstawia związek między małą liczbą Spartan a ich sposobem wychowania i życia

- opisuje ustrój spartański i zasady jego funkcjonowania

- wskazuje różnice między ustrojem Sparty i Aten

- wymienia etapy wychowania spartańskiego

- omawia wygląd i uzbrojenie greckiego hoplity

- opisuje wygląd triery

- wyjaśnia pochodzenie tradycji biegu maratońskiego

- wyjaśnia symboliczne znaczenie słów: „Termopile”, „Przechodniu, powiedz Sparcie, że tu leżymy, wierni jej prawom”

- określa okoliczności wybuchu wojen grecko-perskich

- określa rolę wyroczni w życiu Greków

- opisuje wygląd ateńskiego Akropolu

- wyjaśnia znaczenie mitu o Prometeuszu

- opisuje, w jaki sposób starożytni Grecy wyobrażali sobie bogów

- charakteryzuje sposób traktowania zwycięzców igrzysk przez Greków

- przedstawia podobieństwa i różnice między starożytnymi a współczesnymi igrzyskami olimpijskimi

- wyjaśnia zasady obowiązujące w teatrze greckim

- przedstawia różnice między grecką tragedią a komedią

- opisuje wygląd teatru greckiego

- opisuje okoliczności narodzin filozofii

- przedstawia poglądy najsłynniejszych filozofów greckich

- przedstawia dokonania Filipa II i Aleksandra Macedońskiego

- opisuje przebieg wyprawy Aleksandra przeciwko Persom

- omawia organizację imperium macedońskiego

- wymienia okoliczności powstania państw hellenistycznych

- podaje cechy charakterystyczne kultury hellenistycznej


Ocena bardzo dobra:
- wymagania na ocenę dobrą oraz

- uczeń wyjaśnia wpływ warunków naturalnych na życie i zajęcia Greków, a także na organizację państwowości greckiej

- charakteryzuje kulturę minojską i mykeńską

- omawia sposób powstawania państw greckich

prezentuje proces kształtowania się demokracji ateńskiej

- ocenia dokonania Peryklesa i jego zasługi w rozwoju demokracji ateńskiej

- dokonuje oceny ustroju Sparty

- tłumaczy, jaką pozycję w społeczeństwie spartańskim zajmowały kobiety

- ocenia reguły, którym podlegało życie Spartan

- przedstawia przebieg konfliktu grecko-perskiego

- omawia dokonania greckich dowódców

- ocenia postawę wojowników spartańskich walczących pod Termopilami

- tłumaczy, jakie czynniki zadecydowały o ostatecznym sukcesie Greków

- tłumaczy, na czym polega postawa prometejska

- odszukuje w mitach wartości uniwersalne

- wyjaśnia wpływ mitologii greckiej na cywilizację współczesną

- omawia ideę starożytnych i współczesnych igrzysk olimpijskich

- przytacza najważniejsze informacje dotyczące treści „Iliady” i „Odysei”

- wskazuje cechy charakterystyczne rzeźby i malarstwa greckiego

- określa różnice pomiędzy porządkami architektonicznymi występującymi w starożytnej Grecji

- wyjaśnia rolę filozofii w życiu starożytnych Greków

- ocenia wkład greckich filozofów i wynalazców w rozwój różnych dziedzin nauki

- wyjaśnia znaczenie klęski Greków w bitwie pod Cheroneą

- prezentuje okoliczności zakończenia wyprawy Aleksandra Wielkiego

- ocenia wpływ jednostki na proces kształtowania dziejów


III. IMPERIUM RZYMSKIE
Ocena dopuszczająca:
- uczeń zna wydarzenia związane z datami: 753 r. p.n.e., 509 r. p.n.e., 389 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: Etruskowie, Italikowie, Latynowie, Lacjum, wilczyca kapitolińska, patrycjusz, plebejusz, Galowie

- lokalizuje na mapie Italię i Rzym

- wskazuje na mapie terytoria w Italii podbite przez Rzymian

- wymienia nazwy warstw społecznych w starożytnym Rzymie

- poprawnie posługuje się terminami: republika, zgromadzenie ludowe, senat, kolegialność, konsul, dyktator, pretor, cenzor, edyl, kwestor, liktor, trybun ludowy, veto

- wymienia nazwy najważniejszych instytucji władzy w starożytnym Rzymie

- zna wydarzenia związane z datami: 264–241 r. p.n.e., 218–201 r. p.n.e., 216 r. p.n.e., 202 r. p.n.e., 149–146 r. p.n.e., 52 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: legion, oddział inżynieryjny, wojny punickie, Kartagina, Kanny, Zama, Alezja, Imperium Rzymskie

- wymienia typy oddziałów wchodzących w skład armii rzymskiej

- zna wydarzenia związane z datami: 71 r. p.n.e., 60 r. p.n.e., 48 r. p.n.e., 44 r. p.n.e., 31 r. p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: prowincja, namiestnik, łuk triumfalny, triumf, gladiator, sieciarz, samnita, arystokracja, Farsalos, Akcjum

- lokalizuje na mapie miejsca bitew z okresu wojen domowych

- wymienia korzyści, jakie Rzym czerpał z posiadania prowincji

- wyjaśnia, skąd pochodzili niewolnicy rzymscy

- poprawnie posługuje się terminami: pax romana, pryncypat, cesarz, cesarstwo, romanizacja, bursztynowy szlak, barbarzyńcy, limes, Wał Hadriana, Dakowie

- wymienia nazwy towarów sprowadzanych do Rzymu

- wskazuje na mapie prowincje podbite przez Rzymian w okresie cesarstwa

- lokalizuje na mapie bursztynowy szlak

- poprawnie posługuje się terminami: Forum Romanum, łaźnia (termy), amfiteatr, atrium, perystyl, Ołtarz Pokoju, westalki

- wymienia rozrywki starożytnych Rzymian

- podaje imiona najważniejszych bogów rzymskich

- zna wydarzenia związane z datami: 449 r. p.n.e., 125 r. n.e., 70–82 r. n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: mozaika, Koloseum, akwedukt, Prawo XII tablic, Kodeks Justyniana, mecenas

- wymienia osiągnięcia kultury i architektury rzymskiej

- podaje nazwy rzymskich zbiorów praw

- wymienia przedstawicieli rzymskiej literatury i historii

- zna wydarzenia związane z datami: 7–4 r. p.n.e., 303–304 r., 313 r., 392 r.

- poprawnie posługuje się terminami: Mesjasz, apostołowie, chrześcijaństwo, chrystogram, Pismo Święte, Ewangelia, teologia, katolicy, sobór, papież, heretyk, zabobon

- wymienia imiona autorów Ewangelii

- określa symbole chrześcijaństwa

- podaje nazwy ksiąg wchodzących w skład Nowego Testamentu

- zna wydarzenia związane z datami: 395 r., 451 r., 476 r.

- poprawnie posługuje się terminami: wielka wędrówka ludów, barbarzyńcy, Wandal, Hun

- wskazuje na mapie linię podziału cesarstwa rzymskiego na część wschodnią i zachodnią

- wymienia nazwy plemion barbarzyńskich atakujących cesarstwo


Ocena dostateczna:
- wymagania na ocenę dopuszczającą oraz

- uczeń prezentuje postacie legendarnych założycieli Rzymu: Romulusa i Remusa

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące w Italii

- określa ramy chronologiczne istnienia monarchii w Rzymie

- wyjaśnia znaczenie wyrażenia „pyrrusowe zwycięstwo”

- omawia zadania zgromadzenia ludowego, senatu i poszczególnych urzędników rzymskich

- przedstawia dokonania Cyncynata

- przedstawia dokonania postaci: Hannibala, Scypiona, Juliusza Cezara, Wercyngetoryksa

- określa przyczyny i skutki wojen punickich

- wskazuje na mapie terytoria zajęte przez Rzymian podczas wojen punickich oraz w II i I w. p.n.e.

- przedstawia dokonania postaci: Spartakusa, Gajusza Juliusza Cezara, Pompejusza Krassusa, Marka Antoniusza, Oktawiana, Kleopatry

- omawia rolę triumfu w starożytnym Rzymie

- przedstawia przyczyny i skutki wybuchu powstania gladiatorów

- podaje przyczyny i przejawy kryzysu republiki rzymskiej

- omawia skutki podbojów rzymskich dla mieszkańców Italii

- przedstawia dokonania postaci: Oktawiana Augusta, Trajana

- określa znaczenie dróg dla funkcjonowania Imperium Rzymskiego

- przedstawia organizację państwa rzymskiego za czasów cesarstwa

- omawia relacje cesarstwa z barbarzyńskimi sąsiadami

- omawia funkcje Forum Romanum i łaźni rzymskich

- określa podobieństwa między religią rzymską a grecką

- opisuje wygląd starożytnego Rzymu

- wyjaśnia wpływ religii greckiej na rzymską

- przedstawia dokonania postaci: Galena, Wespazjana, Tytusa, Justyniana, Wergiliusza, Horacego, Owidiusza, Liwiusza, Tacyta, Swetoniusza, Mecenasa

- wyjaśnia, do czego służyły Koloseum i akwedukty

- omawia najważniejsze zasady prawne obowiązujące w starożytnym Rzymie

- wyjaśnia etymologie słowa mecenat

- przedstawia dokonania postaci: Jezusa z Galilei, Heroda Wielkiego, Poncjusza Piłata, Pawła z Tarsu, Trajana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego

- charakteryzuje działalność Jezusa

- omawia najważniejsze zasady wiary chrześcijańskiej

- lokalizuje na mapie zasięg chrześcijaństwa do V w. n.e.

- wyjaśnia przyczyny ogłoszenia edyktu mediolańskiego

- przedstawia dokonania postaci: Dioklecjana, Konstantyna Wielkiego, Teodozjusza Wielkiego, Attyli, Odoakra, Romulusa Augustulusa

- lokalizuje na mapie tereny cesarstwa objęte wędrówką ludów

- określa wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- wyjaśnia etymologię słowa wandal


Ocena dobra:
- wymagania na ocenę dostateczną oraz

- uczeń opowiada legendę o założeniu Rzymu

- wymienia imiona królów panujących w Rzymie

- omawia okoliczności obalenia monarchii w Rzymie

- określa rolę i zadania poszczególnych warstw społecznych starożytnego Rzymu

- podaje nazwy ludów italskich podbitych przez wojska rzymskie

- przedstawia zasady funkcjonowania republiki rzymskiej

- wskazuje podobieństwa i różnice między demokracją ateńską a republiką rzymską

- opisuje przebieg wojen punickich

- prezentuje dokonania Hannibala

- omawia zasady organizacji armii rzymskiej

- opisuje wygląd i elementy uzbrojenia rzymskiego legionisty

- charakteryzuje taktykę walki stosowaną przez Rzymian

- opisuje przebieg uroczystości triumfu

- wyjaśnia, na czym polegały walki gladiatorów

- omawia przyczyny wojen domowych w Rzymie

- przedstawia sytuację niewolników w państwie rzymskim

- wymienia dokonania Juliusza Cezara

- przedstawia okoliczności śmierci Kleopatry

- omawia sytuację w państwie rzymskim po zakończeniu wojen domowych

- określa zakres władzy cesarza

- omawia sposób funkcjonowania gospodarki

- opowiada, w jaki sposób budowano drogi w państwie rzymskim

- wyjaśnia znaczenie powiedzenia: „Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu”

- określa warunki życia w mieście

- wskazuje różnice w sposobie życia zamożnych i ubogich Rzymian

- opisuje wygląd domu bogatego Rzymianina

- omawia zmiany w wyglądzie Rzymu wprowadzone za panowania Oktawiana Augusta

- wskazuje przejawy oddziaływania kultury greckiej na rzymską

- opisuje wygląd i funkcje Koloseum

- przedstawia sposób budowy akweduktów

- omawia osiągnięcia rzymskie w dziedzinie prawa

- wymienia dokonania przedstawicieli rzymskiej literatury i historii

- określa sytuację narodu żydowskiego pod panowaniem Rzymian

- omawia działalność apostołów

- wyjaśnia przyczyny popularności chrześcijaństwa w starożytnym Rzymie

- podaje przyczyny prześladowań chrześcijan

- przedstawia okoliczności, w których chrześcijaństwo stało się religią panującą w Rzymie

- wskazuje przejawy kryzysu w państwie rzymskim

- określa sytuację Rzymu w czasie wędrówki ludów

- opisuje tryb życia Hunów

- wyjaśnia, w jaki sposób barbarzyńcy przyczynili się do zniszczenia Rzymu


Ocena bardzo dobra:
- wymagania na ocenę dobrą oraz

- uczeń porównuje wpływ warunków naturalnych na rozwój cywilizacji rzymskiej i greckiej

- charakteryzuje panowanie kolejnych władców rzymskich

- przedstawia etapy podboju Italii przez Rzymian

- określa istotę sporu o prawa polityczne plebejuszy i sposób jego rozwiązania

- podaje cechy, które powinien posiadać wzorowy obywatel Rzymu

- przedstawia podboje Rzymian na przełomie II i I w. p.n.e.

- przedstawia dzieje podboju Galii

- wyjaśnia, jakie były przyczyny sukcesów podbojów prowadzonych przez Rzymian

- charakteryzuje sposób organizacji prowincji rzymskich

- prezentuje przebieg wojen domowych w Rzymie

- omawia przebieg powstania Spartakusa

- przedstawia okoliczności śmierci Kleopatry

- charakteryzuje politykę cesarstwa w okresie pax romana

- wyjaśnia zasady pryncypatu

- uzasadnia słuszność twierdzenia, że cesarstwo było „komedią republiki”

- porównuje Forum Romanum z ateńską agorą

- opisuje wygląd rzymskiej świątyni

- wyjaśnia przyczyny popularności kultu bogów przejętego od ludności z terenów podbitych

- przedstawia system wierzeń rzymskich

- wyjaśnia rolę prawa rzymskiego jako podstawy współcześnie funkcjonujących systemów prawnych

- ocenia wkład Rzymian w rozwój kultury i jej wpływ na współczesną cywilizację

- tłumaczy, na czym polegał wpływ kultury greckiej na rzymską

- opisuje organizację Kościoła chrześcijańskiego w pierwszych wiekach jego istnienia

- wskazuje przyczyny i konsekwencje sporów wewnątrz Kościoła chrześcijańskiego

- wymienia nazwy odłamów religii chrześcijańskiej

- omawia sytuację w państwie rzymskim w III i IV w.

- charakteryzuje próby reform podejmowane przez cesarzy rzymskich: Dioklecjana, Konstantyna i Teodozjusza

- omawia symboliczne znaczenie daty 476 r.

IV. POCZĄTKI ŚREDNIOWIECZA
Ocena dopuszczająca:
- uczeń zna wydarzenia związane z datami: 330 r., 395 r., 527 r.

- poprawnie posługuje się terminami: Bizancjum, Hagia Sophia, ogień grecki, ikona, katolicyzm, prawosławie, bazylika

- lokalizuje na mapie Konstantynopol i cesarstwo bizantyjskie

- wymienia nazwy terytoriów podbitych przez Justyniana

- poprawnie stosuje nazwy katolicyzm i prawosławie dla poszczególnych odłamów Kościoła chrześcijańskiego

- zna wydarzenia związane z datami: 622 r., 630 r., 632 r., 711 r.

- poprawnie posługuje się terminami: islam, Allach, muzułmanie, hidżra, Koran, szariat, dżihad, meczet, świątynia Kaaba, minaret, kalif, arabeska

- lokalizuje na mapie Półwysep Arabski oraz miasta: Mekkę i Medynę

- wymienia filary wiary arabskiej

- wskazuje na mapie kierunki i zasięg podbojów Arabów

- zna wydarzenia związane z datami: 496 r., 732 r., 800 r., 814 r.

- poprawnie posługuje się terminami: arianizm, majordom, marchia, margrabia, hrabia, hrabstwo, siedem sztuk wyzwolonych, minuskuła, renesans karoliński, retoryka, dialektyka, kaligrafia, manuskrypt, miniatura

- lokalizuje na mapie pierwotne siedziby Franków

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Karola Wielkiego

- zna wydarzenia związane z datami: 843 r., 962 r.

- poprawnie posługuje się terminami: traktat w Verdun, Rzesza Niemiecka, uniwersalizm

- wymienia postanowienia traktatu w Verdun

- zna wydarzenia związane z datą 1066 r.

- poprawnie posługuje się terminami: Normanowie (wikingowie), runy, drakkary, snekkary, kościół klepkowy

- lokalizuje na mapie siedziby Normanów

- podaje przyczyny wypraw organizowanych przez Normanów

- wskazuje na mapie kierunki ekspansji wikingów

- wymienia państwa powstałe na terenie Skandynawii

- zna wydarzenia związane z datami: IV–V w., VII w., IX w., 863 r., 955 r., 988 r., 1001 r.

- poprawnie posługuje się terminami: Słowianie, głagolica, cyrylica, latopis, Lechowe Pole

- dokonuje podziału Słowian na grupy (zachodnią, wschodnią, południową)

- wskazuje na mapie położenie pierwszych państw słowiańskich i Węgier

- zna wydarzenia związane z datami: X w., 1054 r., 1075 r., 1077 r., 1122 r.

- poprawnie posługuje się terminami: Cluny, prawo kanoniczne, schizma wschodnia, ekskomunika, prawosławie, dyktat papieski, inwestytura, Canossa, konkordat wormacki, synod

- wymienia przejawy kryzysu w Kościele w X w.

- lokalizuje na mapie Cluny
Ocena dostateczna:
- wymagania na ocenę dopuszczającą oraz

- uczeń przedstawia dokonania Justyniana I Wielkiego

- wyjaśnia znaczenie określenia Nowy Rzym

- prezentuje osiągnięcia Bizancjum w dziedzinie kultury i nauki

- określa wpływ warunków geograficznych na znaczenie Konstantynopola

- przedstawia dokonania Mahometa

- omawia położenie geograficzne i warunki naturalne panujące na Półwyspie Arabskim

- opisuje warunki życia i zajęcia Arabów

- prezentuje osiągnięcia arabskie w dziedzinie kultury i nauki

- przedstawia dokonania postaci: Chlodwiga, Karola Młota, Pepina Krótkiego, Karola Wielkiego i Einharda

- opisuje życie codzienne i zajęcia Franków

- określa zasięg terytorialny państwa Franków

- wyjaśnia znaczenie przyjęcia chrztu przez Chlodwiga

- przedstawia rozwój kultury i nauki za panowania Karola Wielkiego

- określa znaczenie koronacji cesarskiej Karola

- prezentuje dokonania Karola Wielkiego

- przedstawia dokonania postaci: Ludwika Pobożnego, Ludwika Niemieckiego, Karola Łysego, Lotariusza (Lotara), Ottona I, Ottona III, Henryka II

- lokalizuje na mapie państwa powstałe w wyniku podziału monarchii Karola Wielkiego

- wyjaśnia, w jaki sposób powstała Rzesza Niemiecka

- omawia znaczenie koronacji cesarskiej Ottona I

- tłumaczy, na czym polega idea uniwersalizmu

- przedstawia dokonania postaci: Leifa Erikssona, Roberta Giuscarda i Wilhelma Zdobywcy

- omawia warunki naturalne i położenie geograficzne Półwyspu Skandynawskiego

- opisuje warunki życia i zajęcia ludności normańskiej

- omawia osiągnięcia Normanów w dziedzinie sztuki i rzemiosła

- przedstawia dokonania postaci: Samona, Rościsława, Cyryla, Metodego, Świętopełka, Włodzimierza Wielkiego, Stefana Wielkiego

- omawia warunki życia i zajęcia Słowian

- przedstawia dokonania postaci: Sylwestra II, Grzegorza VII i Henryka IV

- wskazuje na mapie zasięg wpływów Kościoła katolickiego i prawosławnego

- podaje najistotniejsze treści zawarte w Dyktacie papieskim Grzegorza VII


Ocena dobra:
- wymagania na ocenę dostateczną oraz

- uczeń opisuje okoliczności powstania Konstantynopola

- wymienia reformy wprowadzone przez Justyniana I Wielkiego

- omawia ustrój Bizancjum

- opisuje wygląd świątyni Hagia Sophia

- wskazuje różnice między Kościołem wschodnim a zachodnim

- przedstawia okoliczności, w których doszło do powstania islamu

- omawia organizację państwa arabskiego

- charakteryzuje stosunek Arabów

do podbitych narodów

- określa rolę Arabów w rozpowszechnianiu osiągnięć ludów podbitych oraz rozwoju spuścizny starożytnych cywilizacji

- omawia organizację państwa Franków

- opisuje sposób przejęcia władzy

w państwie Franków przez dynastię Karolingów

- uzasadnia słuszność określenia renesans karoliński dla zmian

w kulturze i nauce, które nastąpiły w VIII i IX w.

- omawia związek między rozwojem kultury i nauki a utrzymaniem silnego państwa

- przedstawia okoliczności, w których doszło do podziału państwa Karola Wielkiego

- omawia dokonania Ottona I i Ottona III

- opisuje politykę następców Ottona III

- przedstawia system wierzeń Normanów

- wskazuje czynniki, które zadecydowały o sukcesie podbojów normańskich

- opisuje wygląd łodzi wikingów i uzbrojenia wojowników normańskich

- opisuje okoliczności, w których Normanowie pojawili się w Ameryce

- omawia organizację plemion słowiańskich

- wymienia okoliczności powstania pierwszych państw słowiańskich i państwa węgierskiego

- opisuje działalność misyjną Cyryla i Metodego

- charakteryzuje sytuację w Kościele chrześcijańskim w X w.

- omawia dokonania papieża Sylwestra II

- przedstawia okoliczności, w których doszło do schizmy wschodniej

- wyjaśnia, na czym polegał spór o inwestyturę
Ocena bardzo dobra:
- wymagania na ocenę dobrą oraz

- uczeń charakteryzuje sytuację w Bizancjum po upadku Rzymu

- określa czynniki decydujące o sile militarnej Bizancjum

- przedstawia sytuację Kościoła chrześcijańskiego po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- charakteryzuje związki między islamem, chrześcijaństwem i judaizmem

- dostrzega znaczenie idei świętej wojny dla rozprzestrzeniania się religii arabskiej

- opisuje wygląd meczetu

- przedstawia sytuację polityczną w Europie zachodniej po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego

- wyjaśnia znaczenie zwycięstwa Franków w bitwie pod Poitiers

- ocenia wpływ Karola Wielkiego na proces kształtowania się średniowiecznej Europy

- charakteryzuje postać Karola Wielkiego

- ocenia znaczenie traktatu w Verdun

dla dalszych losów politycznych Europy

- charakteryzuje sytuację polityczną państwa niemieckiego po wygaśnięciu dynastii Karolingów

- ocenia rolę Ottona I i Ottona III

w kształtowaniu się średniowiecznej Europy

- prezentuje okoliczności, w których doszło do powstania państw skandynawskich

- dostrzega związek między przyjęciem chrześcijaństwa a zaprzestaniem wypraw rabunkowych Normanów

- przedstawia dokonania Włodzimierza Wielkiego i Stefana Wielkiego

- charakteryzuje powstanie państwa ruskiego

- wyjaśnia, jakie znaczenie dla utrzymania i rozwoju państwowości słowiańskiej miała decyzja władców o przyjęciu chrztu

- opisuje przebieg sporu i sposób, w jaki został rozwiązany

- tłumaczy znaczenie powiedzenia: „pójść do Cannosy”

- określa przyczyny i konsekwencje schizmy wschodniej dla Kościoła i jego wyznawców


V. POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW
Ocena dopuszczająca:
- uczeń zna wydarzenia związane z datami: 120 tys. lat p.n.e., VIII w p.n.e., VI w p.n.e.

- poprawnie posługuje się terminami: kurhan, kamienne kręgi, kultura archeologiczna, dymarka

- wymienia nazwy kultur archeologicznych obecnych na ziemiach polskich

- lokalizuje na mapie Biskupin

- wskazuje na mapie siedziby plemion słowiańskich

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie

- zna wydarzenia związane z datami: IX w., 966 r., 972 r., 991 r.

- poprawnie posługuje się terminami: „Geograf Bawarski”, drużyna książęca, woj, szyszak, kolczuga, danina, Dagome iudex, kmieć, ludność służebna

- wymienia nazwy plemion słowiańskich zamieszkujących ziemie polskie i wskazuje na mapie ich siedziby

- lokalizuje na mapie główne grody w państwie Mieszka I

- wymienia korzyści wynikające z przyjęcia chrztu

- wskazuje na mapie tereny podbite przez Mieszka I

- zna wydarzenia związane z datami: 997 r., 1000 r., 1002–1018 r., 1025 r.

- poprawnie posługuje się terminami: kasztelan, relikwie, czynszownik, metropolia, kanonizacja, włócznia św. Maurycego, gród, Grody Czerwieńskie

- opisuje przebieg misji św. Wojciecha

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Chrobrego

- zna wydarzenia związane z datami: 1025 r., 1034 r., 1039 r., 1076 r., 1079 r.

- poprawnie posługuje się terminami: trybut, denar

- zna wydarzenia związane z datami: 1102 r., 1108 r., 1109 r., 1116 r., 1124 r., 1138 r.

- poprawnie posługuje się terminami: wojewoda, statut, seniorat, senior, dzielnica senioralna

- wskazuje na mapie terytoria podbite przez Bolesława Krzywoustego

- lokalizuje na mapie grody oblegane przez Niemców

- wymienia postanowienia statutu Bolesława Krzywoustego
Ocena dostateczna:
- wymagania na ocenę dopuszczającą oraz

- uczeń określa ramy chronologiczne istnienia kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- omawia warunki naturalne panujące na ziemiach polskich

- przedstawia dokonania postaci: Mieszka I, Dobrawy, Ibrahima ibn Jakuba, Jordana

- opisuje okoliczności przyjęcia chrztu przez Mieszka I

- określa, jakie informacje znalazły się w dokumencie Dagome iudex

- charakteryzuje strukturę społeczną w państwie Mieszka I

- przedstawia dokonania postaci: Bolesława Chrobrego, Ody, biskupa Wojciecha, Ottona III, Radzima Gaudentego, Galla Anonima, Thietmara, Henryka II, Świętopełka

- wymienia przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego

- omawia postanowienia pokoju w Budziszynie

- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego

- przedstawia dokonania postaci: Mieszka II, Bezpryma, Konrada II, Jarosława Mądrego, Kazimierza Odnowiciela, Miecława, Brzetysława, Bolesława Śmiałego, biskupa Stanisława ze Szczepanowa

- wymienia przyczyny kryzysu i upadku państwa polskiego w XI w.

- opisuje przebieg konfliktu Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem

- wyjaśnia przyczyny i skutki sporu między królem a biskupem

- przedstawia dokonania postaci: Władysława Hermana, Bolesława Krzywoustego, Zbigniewa, Sieciecha, Henryka V, Władysława Wygnańca, Bolesława Kędzierzawego, Mieszka Starego, Henryka Sandomierskiego, Kazimierza Sprawiedliwego

- wyjaśnia przyczyny sporu między Bolesławem Krzywoustym a Zbigniewem

- wskazuje na mapie dzielnicę senioralną i ziemie przyznane poszczególnym synom i wdowie

po Bolesławie Krzywoustym

- omawia dokonania Bolesława Krzywoustego

- podaje przyczyny powstania statutu Bolesława Krzywoustego
Ocena dobra:
- wymagania na ocenę dostateczną oraz

- uczeń przedstawia najważniejsze odkrycia archeologiczne na ziemiach polskich

- wyjaśnia, na czym polega trudność w badaniu historii kultur archeologicznych na ziemiach polskich

- opisuje wygląd osady w Biskupinie

- omawia organizację plemion słowiańskich na ziemiach polskich

- przedstawia okoliczności powstania państwa polskiego

- wyjaśnia znaczenie decyzji Mieszka I o przyjęciu chrztu

- opisuje wygląd i uzbrojenie woja z drużyny książęcej

- przedstawia okoliczności przejęcia władzy przez Bolesława Chrobrego

- omawia dokonania Bolesława Chrobrego

- opisuje żywot św. Wojciecha na podstawie płaskorzeźb na drzwiach katedry gnieźnieńskiej

- opisuje wygląd Gniezna w czasach Bolesława Chrobrego

- ocenia skutki polityki zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego

- opisuje sytuację w państwie polskim po śmierci Bolesława Chrobrego

- omawia działalność Kazimierza Odnowiciela i Bolesława Śmiałego

- wyjaśnia, dlaczego w sporze o inwestyturę Bolesław Śmiały opowiedział się po stronie papieża

- przedstawia okoliczności najazdu niemieckiego na Polskę

- opisuje podbój i chrystianizację Pomorza

- wymienia przyczyny powstania statutu Bolesława Krzywoustego
Ocena bardzo dobra:
- wymagania na ocenę dobrą oraz

- uczeń charakteryzuje kontakty gospodarcze mieszkańców ziem polskich z przedstawicielami cywilizacji śródziemnomorskich

- omawia system wierzeń słowiańskich

- prezentuje rozwój terytorialny państwa Mieszka I

- tłumaczy, dlaczego książę przyjął chrzest z rąk czeskich

- określa przyczyny powstania dokumentu Dagome iudex

- charakteryzuje organizację państwa polskiego za panowania Bolesława

- wyjaśnia znaczenie zjazdu gnieźnieńskiego dla rozwoju organizacji kościelnej i państwowej

- porównuje relacje źródłowe na temat zjazdu władców w 1000 r.

- ocenia skutki polityki zagranicznej Bolesława dla państwa polskiego

- porównuje relacje źródłowe na temat sporu między królem Bolesławem a biskupem Stanisławem

- dokonuje oceny skutków polityki zagranicznej prowadzonej przez Bolesława Śmiałego

- ocenia obiektywizm źródeł historycznych dotyczących wydarzeń

z 1079 r.

- charakteryzuje sytuację polityczną państwa polskiego za panowania Władysława Hermana

- wyjaśnia znaczenie przyłączenia Pomorza do Polski



- ocenia konsekwencje decyzji Bolesława o podziale państwa polskiego


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna