Krzysztof Karsznicki Struktura i zadania Prokuratury do Spraw Walki z Mafią w Republice Włoskiej



Pobieranie 22.28 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar22.28 Kb.

Struktura i zadania Prokuratury do Spraw Walki z Mafią…

Krzysztof Karsznicki

Struktura i zadania Prokuratury do Spraw Walki z Mafią w Republice Włoskiej

1. Wprowadzenie

Na mocy aktu ustawodawczego nr 367 z dnia 20 listopada 1991 r. we Włoszech powołano do walki z najgroźniejszymi formami przestępczości zorganizowanej specjalną Prokuraturę do Spraw Walki z Mafią ulokowaną w strukturze Biura Prokuratora Generalnego. Na samym wierzchołku nowo powołanej struktury znajduje się Biuro Generalne, którym kieruje Krajowy Prokurator do Walki z Mafią.

Wymienione Biuro odpowiada za koordynację śledztw prowadzonych przez 26 Okręgowych Wydziałów umiejscowionych w całym kraju. W każdym z wydziałów zatrudnionych jest przeciętnie po 10 prokuratorów. Prokuratorzy mają do dyspozycji 4 asystentów, którzy odpowiadają między innymi za wprowadzanie danych do bazy informatycznej.

Baza informatyczna jest wspólną bazą dla 26 Okręgowych Wydziałów i Biura Generalnego. Wszystkie dane przekazywane są na serwer do centrali. W centrali dokonywane jest sprawdzenie, czy dane pochodzące z różnych jednostek prokuratury nie nakładają się na siebie (czy nie są prowadzone równolegle śledztwa o te same czyny wobec tych samych osób). W przypadku równoległego prowadzenia śledztw przez różne wydziały w terenie przeciwko tym samym osobom podejrzanym o te same czyny, Biuro Generalne rozstrzyga o tym, który z wydziałów przejmie śledztwo do wyłącznego prowadzenia.

Prokuratorzy Biura mogą też przez oznaczony okres czasu wspomagać prokuratorów z okręgów przy prowadzeniu śledztw. W przypadku słabych efektów możliwe jest nawet przejęcie śledztwa przez Biuro Generalne (w dotychczasowej praktyce takiego przypadku nie było).

2. Katalog śledztw prowadzonych przez jednostki organizacyjne Prokuratury Antymafijnej

Krajowy Prokurator do Spraw Walki z Mafią oraz podlegli mu prokuratorzy są właściwi do prowadzenia śledztw dotyczących przestępstw opisanych w rozdziale 51(3) (a) kodeksu postępowania karnego, a mianowicie:

  • przestępstw narkotykowych popełnianych w zorganizowanych grupach przestępczych,

  • działalności grup przestępczych ukierunkowanych na przemyt wyrobów tytoniowych,

  • porwań dla okupu,

  • działalności zorganizowanych grup przestępczych utworzonych w celu popełniania przestępstw opisanych w artykułach 600–602 k.k. (handel ludźmi, wykorzystywanie ludzi do pracy niewolniczej, przemyt ludzi),

  • przestępstw popełnionych przy spełnieniu warunków opisanych w art. 416a k.k.

Artykuł 416a k.k. definiuje porozumienie przestępcze o charakterze mafijnym. Organizacja o charakterze mafijnym to organizacja, której członkowie stosują zastraszanie i szantaż wynikający z powiązań członkowskich oraz stanu podporządkowania i zmowy milczenia w celu popełniania przestępstw, przejmowania bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad działalnością gospodarczą, licencjami, pozwoleniami, przetargami publicznymi oraz do pozyskiwania nielegalnych korzyści dla siebie lub innych, a także w celu wpływania na głosowanie w wyborach.

Osoby należące do organizacji o charakterze mafijnym, składającej się z trzech lub więcej osób, podlegają karze pozbawienia wolności od lat 3 do 6. Jeśli organizacja jest uzbrojona, jej członkowie podlegają karze pozbawienia wolności od lat 4 do 10.

Osoby, które propagują działania organizacji lub nią kierują, podlegają karze pozbawienia wolności od lat 4 do 9 (za sam fakt propagowania lub kierowania). Jeżeli osoby te propagują działania organizacji uzbrojonej lub taką organizacją kierują, podlegają karze pozbawienia wolności od lat 5 do 15.

Jeżeli działalność gospodarcza, którą członkowie organizacji starają się przejąć lub zdobyć nad nią kontrolę, jest finansowana w całości lub w części z dochodów przestępstwa, kary przewidziane powyżej wzrastają o jedną trzecią do jednej drugiej.

Porozumienie przestępcze o charakterze mafijnym wymaga organizacji, która posiada prawdziwą zdolność zastraszania otaczającego środowiska. Członkowie organizacji są w stanie wykorzystywać taką siłę, która wytwarza stan podporządkowania i zmowy milczenia w odniesieniu do osób trzecich, z którymi organizacja ma kontakty. Aby zaistniało porozumienie o charakterze mafijnym, muszą być spełnione wszystkie wymienione warunki:

  • moc zastraszania wynikająca z powiązań organizacji,

  • stan podporządkowania,

  • zmowa milczenia.

Zwykłe porozumienie przestępcze natomiast, w odróżnieniu od mafijnego, wymaga jedynie stabilnej organizacji, działającej na potrzeby popełniania nieokreślonej liczby przestępstw, bez wykorzystywania metod zarządzania wewnętrznego opisanego powyżej.

Gdy zwykłe porozumienie przestępcze ma na celu popełnianie czynów zdefiniowanych przez prawo jako przestępstwa, porozumienie przestępcze o charakterze mafijnym może być również zorganizowane w celu przejęcia bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad działalnością gospodarczą, pozwoleniami, przetargami publicznymi lub zyskami bądź innymi nielegalnymi korzyściami dla samej organizacji bądź innych osób w celu zapobiegania lub wstrzymywania wolnego głosowania lub pozyskania w wyborach głosów dla siebie bądź innych.

Przestępstwa popełniane przez grupy mafijne stanowią część szerszej strategii mającej na celu zdobywanie, zwiększanie i konsolidację władzy gospodarczej jako części perspektywy przedsiębiorczej, która nie odróżnia dochodów z działalności przestępczej od dochodów z działalności legalnej. Przestępstwa są zatem traktowane jako narzędzia w zdobywaniu władzy gospodarczej i politycznej.

3. Nadzwyczajne instrumenty prawne służące zwalczaniu przestępczości zorganizowanej

Środki prewencyjne stosowane wobec osób podejrzanych o kontakty przestępcze z organizacjami mafijnymi

Osoby podejrzane o kontakty z mafią to osoby, w stosunku do których ustalono powiązania dotyczące ich członkostw w takich organizacjach, bez konkretnych dowodów popełnienia przez nich przestępstw. Stosowane wobec nich środki prewencyjne polegają najczęściej na składaniu (np. przez 10 lat) oświadczeń o wszelkich zmianach w wartości posiadanych przez nich aktywów powyżej 10 329 euro. Oświadczenie składa się policji podatkowej w miejscu zamieszkania w ciągu 30 dni od daty wystąpienia zmiany. Tak samo podejrzani mają obowiązek składać corocznie do 31 stycznia oświadczenie o wszelkich zmianach w wartości ich majątku poniżej wymienionej kwoty zaistniałej w poprzednim roku. Niezastosowanie się do tego obowiązku skutkuje wyrokiem skazującym, jak również konfiskatą dóbr nabytych w jakikolwiek sposób oraz konfiskatą równowartości dóbr pozostających w jakikolwiek sposób do dyspozycji skazanej osoby.

Osoba współpracująca z wymiarem sprawiedliwości (tzw. pentiti)

Jest to instrument adresowany do członka grupy przestępczej, którego zeznania mogą pomóc rozbić grupę przestępczą. Muszą być jednak spełnione następujące warunki:

  • przekazywane informacje muszą być wiarygodne,

  • muszą to być nowe, nieznane dotychczas organom ścigania informacje,

  • osoba zeznająca musi złożyć zeznania wyczerpujące, nic nie zatajając,

  • muszą to być informacje istotne dla prowadzonego śledztwa,

  • muszą dotyczyć struktury organizacyjnej grupy przestępczej oraz posiadanego majątku,

  • osoba taka musi zerwać powiązania z innymi członkami grupy

Współpracownik otrzymuje specjalne środki ochronne. Programem ochrony obejmuje taka osobę Prokurator Okręgowy, kierujący jednym z 26 wydziałów w kraju. To on również ocenia zeznania osoby aspirującej do roli pentiti.

Skruszony przestępca może liczyć na złagodzenie kary. Kara dożywocia może zostać zamieniona na karę pozbawienia wolności od 12 do 20 lat, a inne kary mogą być zmniejszone od jednej trzeciej do jednej drugiej (przestępczość mafijna i zorganizowana). W wypadku spraw dotyczących terroryzmu kara dożywocia może być zamieniona na karę pozbawienia wolności od 15 do 21 lat, a inne kary mogą być zmniejszone do jednej drugiej. Osoba taka otrzymuje również dożywotnio pieniądze na utrzymanie siebie i najbliższych członków rodziny.

Podstawowe przepisy dotyczące ochrony świadków określone są w dekrecie ustawodawczym nr 82 z 1991 roku. Dekret ten przewiduje 3 rodzaje ochrony wobec świadków koronnych i zagrożonych informatorów:

  • plan czasowy – zmiana miejsca zamieszkania oraz zapewnienie środków utrzymania na okres do 180 dni,

  • środki specjalne – zmiana miejsca zamieszkania i ochrona policyjna oraz plan reintegracji społecznej,

  • specjalny program ochrony – zmiana miejsca zamieszkania, tymczasowa lub stała zmiana tożsamości, pomoc finansowa (zasiłek miesięczny, opłata czynszu, opieka zdrowotna, pomoc społeczna i prawna).

Świadków do programu ochrony rekomenduje prokurator prowadzący postępowanie. O przyznaniu ochrony decyduje specjalna centralna komisja, której przewodniczy wiceminister spraw wewnętrznych.

Zabezpieczenie mienia

Według prawa włoskiego istnieje możliwość prewencyjnego zabezpieczenia całego majątku sprawcy przestępstwa w trakcie prowadzonego śledztwa, i w takiej sytuacji to ta osoba, której majątek zajęto, chcąc uniknąć konfiskaty, jest zmuszona wykazać legalne źródła jego pochodzenia (zasada odwróconego ciężaru dowodzenia).



Monitorowanie publicznych kontraktów

Krajowy Prokurator Antymafijny ma dostęp do rejestru danych związanych z przetargami i publicznymi kontraktami, co pozwala na stosowną analizę niezbędną dla potrzeb ewentualnego postępowania karnego.

Pozostałe instrumenty w postaci podsłuchów, zakupu kontrolnego i dostawy niejawnie nadzorowanej są stosowane na zasadach zbliżonych do regulacji w polskim systemie prawnym. W przypadku podsłuchów w pomieszczeniach, w postępowaniach związanych z przestępczością zorganizowaną prokurator może wydać zgodę na podsłuch w mieszkaniu, nawet w sytuacji, jeżeli nie ma przesłanek, aby sądzić, że w pomieszczeniach takich prowadzona jest działalność przestępcza.

Przedstawiciela Krajowego Biura Antymafijnego wyznaczono na krajowego korespondenta EUROJUST-u (podobnie w Polsce na korespondenta EUROJUST-u wyznaczono przedstawiciela Biura do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej).

Również Krajowe Biuro Antymafijne wyznaczono na centralny punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowniczej ustanowionej w ramach Wspólnego Działania Rady UE 98/428/JHA z dnia 29 czerwca 1998 r.

4. Podmioty kooperujące z Krajowym Prokuratorem do Walki z Mafią

Dyrekcja Śledcza do Spraw Walki z Mafią (Direzione Investigativa Antimafia)

Powołana została na mocy ustawy nr 410 z dnia 30 grudnia 1991 r. jako D.I.A. i funkcjonuje w ramach struktur policji państwowej jako centralna jednostka zajmująca się zwalczaniem przestępczości zorganizowanej. D.I.A. posiada obecnie 12 Ośrodków Operacyjnych (Turyn, Mediolan, Genua, Padwa, Florencja, Rzym, Bari, Neapol, Reggio Calabria, Catania, Palermo, Caltanissetta) oraz 7 sekcji operacyjnych (Triest, Salerno, Lecce, Agrygent, Messyna, Catanzaro i Trapani). D.I.A. jest jednostką śledczą międzyresortową, w skład której wchodzą funkcjonariusze policji państwowej, karabinierów i policji finansowej.



Prokuratura

i Prawo 11, 2008


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna