Kształcenie literacko-kulturowe z elementami tekstologii



Pobieranie 1.71 Mb.
Strona1/21
Data07.05.2016
Rozmiar1.71 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21
Kształcenie literacko-kulturowe z elementami tekstologii


I. Początki nowoczesności

Treści nauczania

Liczba godzin:

7


Proponowany temat lekcji

Wprowadzane pojęcia, zagadnienia, terminy, sposób realizacji materiału

Opis oczekiwanych osiągnięć ucznia

Wymagania wynikające z podstawy programowej

Uczeń:


podstawowych

Uczeń:


ponadpodstawowych

Uczeń:


* J. Konowalska, I. Mokrzan

Nasz wspólny świat. Podręcznik do kształcenia literacko-
-kulturowego dla klasy trzeciej gimnazjum
;

* J. Konowalska,

I. Mokrzan

Nasz wspólny świat. Podręcznik do kształcenia językowego dla klasy trzeciej gimnazjum;

* lista lektur dla klasy III.



1. Wszystko, co muszę wiedzieć o książkach i uczeniu się z nich – wymagania edukacyjne oraz kryteria oceniania obowiązujące w klasie III.

* omówienie kryteriów oceniania oraz szczegółowych wymagań edukacyjnych.

* zawarcie kontraktu – umowy o współpracy nauczyciela z uczniami oraz rodzicami.

* wyznaczenie dni, w których odbywają się zajęcia z kształcenia literacko-kulturowego i kształcenia językowego.

* podanie listy tekstów kultury – lektur obowiązkowych dla klasy III oraz wybranych przez nauczyciela, a także wyznaczenie terminów ich omawiania.

* przedstawienie treści i struktury podręczników. Zwrócenie uwagi na strony ułatwiające korzystanie z podręcznika do kształcenia literacko-
-kulturowego: Spis treści, karty zatytułowane Od wydawcy, Słowniczek terminów związanych ze sztuką, słowniczki pt. Zapamiętaj znaczenie terminów, wykaz pt. Przydatne linki, Indeks terminów, Indeks autorów, informacje zawarte we wstępach do rozdziałów i tekstów, przypisach oraz ciekawostkach To warto wiedzieć. Przypomnienie znaczenia informacji zamieszczonych w DefinicjachTeoriach w podręczniku do kształcenia językowego;

* miniwykład na temat epok omawianych w klasie III: pozytywizmu, Młodej Polski, dwudziestolecia międzywojennego, współczesności, w tym II wojny światowej – określenie ram czasowych, najważniejszych wydarzeń w historii Polski, głównych haseł epok.



* zna zadania uczniów, nauczyciela oraz rodziców wynikające z kontraktu;

* wymienia epoki literackie, które będą omawiane w klasie III;

* omawia zawartość treściową podręcznika do kształcenia literacko-kulturowego, dostrzega układ chronologiczno-
-zagadnieniowy;

* wymienia działy kształcenia językowego omawiane w klasie III;

* potrafi wskazać stałe elementy konstrukcyjne obu podręczników;

* posługując się Indeksem autorów, wyszukuje w podręczniku biogram pisarza oraz korzystając z Indeksu terminów – znajduje wybrane pojęcie;

* zna terminy: antykwariat, biały kruk, faksymile oraz falsyfikat;

* uczeń z orzeczeniem z PPP wie, jakie epoki literackie będą omawiane w klasie III i potrafi wymienić działy językoznawstwa zawarte w podręczniku do kształcenia językowego.



* potrafi sprawnie wyszukiwać potrzebne informacje, posługując się indeksami i słowniczkami zawartymi w podręczniku;

* umie korzystać z przypisów;

* określa ramy czasowe i kolejność epok omawianych w klasie III;

* posługując się Spisem treści, wskazuje tematy i motywy przewodnie poszczególnych rozdziałów oraz poprawnie je komentuje;

* wyjaśnia celowość zastosowania chronologicznego układu treści w podręczniku oraz doboru tekstów na zasadzie kontekstów w podręczniku do kształcenia literacko-kulturowego;

* dostrzega, że działy kształcenia językowego w klasie III są tymi samymi działami językoznawstwa, które były omawiane w klasie II;

* rozumie, czym się różnią pod względem ważności informacje zawarte w DefinicjachTeoriach (podstawowe, obowiązkowe) od treści zamieszczonych w To warto wiedzieć (dodatkowe, nieobowiązkowe);

* potrafi wyjaśnić różnicę między antykwariatem i księgarnią, wie, w jaki sposób można stać się posiadaczem białego kruka; ma świadomość, że faksymile nie jest falsyfikatem.



* odbiera komunikaty;

* wyszukuje w tekście, a następnie porządkuje potrzebne informacje;

* samodzielnie dociera do informacji;

* porządkuje informacje w zależności od ich funkcji w przekazie;

* rozumie komunikaty o skomplikowanej organizacji – werbalne i niewerbalne;

* podejmuje refleksję nad znaczeniami słów i dąży do ich dokładnego rozumienia;

* tworzy spójne wypowiedzi ustne.


* D. Kałwa Rewolucje techniczne i przemiany kulturowe, s. 12;

* film Titanic w reż. J. Camerona.



2–3. Początki nowoczesności – rewolucje techniczne i przemiany kulturowe – doskonalenie umiejętności czytania ze zrozumieniem.

* praca w grupach: uczniowie odczytują poszczególne podrozdziały tekstu D. Kałwy, a następnie przygotowują krótkie wypowiedzi na temat zmian w stylu życia i mentalności ludzi drugiej połowy XIX w. oraz pierwszej połowy XX w., zwracając szczególną uwagę na te wynalazki, które podniosły standard ówczesnego życia oraz te, które funkcjonują do dziś;

* referenci opisują także w kilku zdaniach ryciny ilustrujące treść tekstu;

* w trakcie prezentacji przedstawicieli poszczególnych grup uczniowie uzupełniają tabelę z informacjami na temat omawianych zmian: najważniejszych wynalazków i udogodnień, nowych obyczajów, nowych grup społecznych i ich roli, ówczesnych źródeł wiedzy o świecie;

* wprowadzenie pojęć: rewolucja naukowo-techniczna, kultura masowa (popularna), środki masowego komunikowania.



Zadanie domowe grupowe (do wyboru):

1. Wybierzcie jeden wynalazek lub odkrycie z końca XX lub z początku XXI w. i przygotujcie się do krótkiej, najlepiej multimedialnej jego prezentacji na forum klasy. Jak sądzicie, które nowinki będą nadal powszechne w XXII w.?

2. Wyobraź sobie, że jesteś genialnym naukowcem amatorem i dokonujesz bardzo przydatnego odkrycia ułatwiającego życie wielu ludzi. Zaprezentuj projekt lub prototyp swojego wynalazku.

3. Obejrzyj film Titanic w reż. J. Camerona (obowiązkowo).



* potrafi pracować w grupie, analizować czytany fragment tekstu i wyselekcjonować najważniejsze informacje, opisać obrazy zamieszczone w podręczniku, a następnie zaprezentować przygotowany materiał na forum klasy;

* zna XIX-wieczne wynalazki funkcjonujące do dziś, podaje przykłady przedmiotów, które wyszły już z użycia;

* ma świadomość znaczenia wynalazków przekazujących informacje o charakterze masowym dla rozwoju kultury masowej i jej ujednolicenia;

* wykorzystując informacje przekazywane przez rówieśników, samodzielnie uzupełnia tabelę dotyczącą zmian w stylu życia oraz mentalności ludzi, potrafi ocenić wpływ wynalazków na zmiany cywilizacyjne;

* korzystając ze wskazówek nauczyciela, sporządza notatkę w formie tabeli;

* zna i rozumie pojęcia: rewolucja naukowo-techniczna, kultura masowa, środki masowego komunikowania;

* przygotowuje w grupie krótką prezentację multimedialną na temat wybranego wynalazku omawianych epok, jego projekt lub prototyp.


* aktywnie pracuje w grupie, potrafi poprawnie, rzeczowo i zrozumiale dla rówieśników zaprezentować przygotowany materiał;

* swobodnie omawia nowinki techniczne i zmiany kulturowe XIX i XX w., zna przyczyny oraz okoliczności ich pojawienia się;

* argumentuje swoje tezy i podaje przykłady na ich poparcie, korzysta z cytatów z tekstu oraz reprodukcji obrazów zamieszczonych w podręczniku;

* dostrzega związek ryciny z odpowiednim fragmentem tekstu, opisuje ją i komentuje;

* samodzielnie i sprawnie uzupełnia tabelę, poprawnie formułuje wpisy w formie równoważników zdań;

* rozumie znaczenie pojęć: rewolucja naukowo-techniczna, kultura masowa, środki masowego komunikowania i posługuje się nimi w swoich wypowiedziach;

* przygotowuje poprawną i ciekawą pod względem formalnym i językowym prezentację multimedialną na zadany temat, wykorzystuje do jej przygotowania informacje z innych źródeł wiedzy niż podręcznik.


* wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje oraz cytuje odpowiednie fragmenty tekstu;

* rozpoznaje wypowiedź argumentacyjną, wskazuje tezę, argumenty i wnioski;

* krytycznie ocenia zawartość komunikatów;

* samodzielnie dociera do informacji – w książkach, prasie, mediach elektronicznych oraz w wypowiedziach ustnych;

* tworząc wypowiedzi, dąży do precyzyjnego wysławiania się;

* stosuje zasady organizacji tekstu zgodne z wymogami gatunku, tworząc spójną pod względem logicznym i składniowym wypowiedź na zadany temat;

* świadomie dobiera synonimy i antonimy dla wyrażenia zamierzonych treści;

* świadomie, odpowiedzialnie, selektywnie korzysta (jako odbiorca i nadawca) z elektronicznych środków przekazywania informacji, w tym z internetu;









* analiza i interpretacja filmu Titanic:

– swobodne wypowiedzi na temat wrażeń po obejrzeniu filmu;

– zapisanie nazwisk najważniejszych współtwórców filmu: James Cameron – reżyser i twórca scenariusza, Russel Carpenter – zdjęcia, James Horner – muzyka, Kate Winslet – Rose DeWitt Bukater, Gloria Stuart – Rose Calvert, Leonardo DiCaprio – Jack Dawson, Billy Zane – Caledon Hockley;

– przedstawienie dodatkowych informacji na temat J. Camerona oraz materiałów źródłowych wykorzystanych do przygotowania filmu (relacje świadków, np. marynarzy Carpathii, wspomnienia ocalałych pasażerów, zeznania ocalałej załogi, artykuły prasowe opublikowane po katastrofie, m.in. w New York Timesie, prace badawcze historyków);

– podanie informacji o uhonorowaniu filmu 11 nagrodami Amerykańskiej Akademii Filmowej;

* miniwykład dotyczący faktów związanych z zatonięciem Titanica;

* wymienienie przyczyn katastrofy;

* przesłanie filmu:

– apel o ograniczone zaufanie do dzieł i postaw ludzkich,

– idea godnego życia i godnej śmierci,

– życie każdego człowieka jest cenne,

– każdy ma prawo do decydowania o własnym losie;

* przypomnienie pojęcia mezalians;

* wprowadzenie pojęcia retrospekcja.

* interpretacja ostatniej sceny filmu.

Zadanie domowe

Korzystając z informacji zawartych w podręczniku do kształcenia językowego, s. 160, napisz recenzję filmu Titanic.



* opisuje ogólne odczucia i wrażenia po obejrzeniu filmu;

* wymienia główne przyczyny katastrofy statku;

* wczuwa się emocjonalnie w sytuację bohaterów oraz wydarzenia przedstawione w filmie;

* dzieli się z kolegami refleksjami po obejrzeniu filmu;

* rozumie termin retrospekcja;

* zauważa zastosowanie retrospekcji w filmie;

* zna najważniejszych twórców filmu;

* dostrzega podziały społeczne zachowane na statku;

* wie, że Titanic nie jest filmem dokumentalnym i łączy w sobie rzeczywiste wydarzenia i postaci z fikcją filmową;

* odróżnia fikcję filmową od kłamstwa;

* dostrzega dobrą grę aktorską odtwórców głównych ról;

* zauważa główne zagadnienia filmu dotyczące fascynacji rozwojem techniki, miłości, empatii, ograniczeń społecznych (zwłaszcza kobiet), postaw i wyborów w obliczu zagrożenia życia;

* korzystając z pomocy nauczyciela, formułuje przesłanie filmu i interpretację ostatniej sceny.



* zna najważniejszych twórców filmu i kojarzy ich nazwiska z innymi dziełami filmowymi;

* wyjaśnia pojęcie retrospekcja i używa go w swojej wypowiedzi;

* omawia walory artystyczne filmu, które mogły zaważyć na decyzji Akademii Filmowej o przyznaniu 11 nagród;

* ma wiele głębokich przemyśleń na temat filmu i chętnie dzieli się nimi z klasą;

* zauważa różne postawy ludzkie, także w obliczu tragedii, ujawnia swoje sympatie i antypatie, identyfikując się z bohaterami pozytywnymi;

* przedstawia główne przyczyny katastrofy statku:

– fascynacja postępem technicznym – przekonanie o przewadze człowieka nad siłami natury,

– brak wystarczającej ilości sprzętu ratowniczego,

– niedostosowane procedury i przepisy bezpieczeństwa,

– nieprzygotowanie planu ewakuacji na wypadek zagrożenia,

– uwarunkowania społeczne i kulturowe (najcenniejsze jest życie najbogatszych),

– panika;

* odczytuje podział statku na trzy pokłady jako symbol funkcjonowania społeczeństwa;

* wymienia przyczyny katastrofy;

* rozumie znaczenie oraz cel fikcji filmowej i ma świadomość, że jej wprowadzenie nie jest próbą zafałszowania prawdy, lecz elementem wizji artystycznej.


* wyszukuje w bibliotece źródła potrzebnych mu informacji;

* korzysta ze słownika: języka polskiego, poprawnej polszczyzny, frazeologicznego, wyrazów obcych, synonimów i antonimów oraz szkolnego słownika terminów literackich – w formie książkowej i elektronicznej.



* C. van Doren Tajemnice Homo sapiens, s. 25.

4. Opinie, które poruszyły świat – o teoriach K. Darwina i Z. Freuda.

* miniwykład nauczyciela na temat Karola Darwina i Zygmunta Freuda;

* odczytanie i analiza tekstu oraz ciekawostki To warto wiedzieć;

* wyjaśnienie przez uczniów pojęć: podświadomość, darwinowska teoria ewolucji;

* dyskusja na temat najbardziej kontrowersyjnych tez obu naukowców;

* robienie notatki pod kierunkiem nauczyciela – tzw. zadanie z luką (najsłabsi uczniowie korzystają z pomocy prowadzącego).

Zadanie domowe

Czyje odkrycia – K. Darwina czy Z. Freuda – zrobiły na tobie największe wrażenie? Przygotuj notatkę na temat życia i najważniejszych tez wybranego naukowca.



* potrafi wyszukać w tekście zdania wyjaśniające, czym jest podświadomość i jakie są główne założenia darwinowskiej teorii ewolucji;

* samodzielnie streszcza informacje zawarte w rubryce To warto wiedzieć;

* znajduje w tekście przykłady opinii i potrafi je odróżnić od faktów;

* zna pojęcia: podświadomość, darwinowska teoria ewolucji;

* uzupełnia luki w notatce przygotowanej przez nauczyciela;

* redaguje notatkę biograficzną, korzystając z podręcznika i encyklopedii.



* potrafi wymienić argumenty, którymi posługiwali się i posługują przeciwnicy Z. Freuda i K. Darwina – wyjaśnia, na czym polega błąd w rozumowaniu najbardziej zagorzałych adwersarzy obu naukowców;

* ma świadomość, że ich odkrycia przyczyniły się do rozwoju psychologii, biologii oraz innych dziedzin wiedzy;

* sprawnie uzupełnia luki w tekście przygotowanym przez nauczyciela;

* samodzielnie redaguje poprawną notatkę biograficzną, korzystając z różnych źródeł wiedzy, w tym źródeł elektronicznych;

* potrafi oddzielić w wypowiedzi fakty od opinii.


* wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje oraz cytuje odpowiednie fragmenty tekstu;

* podejmuje refleksję nad znaczeniami słów i dąży do ich dokładnego rozumienia;

* rozpoznaje problematykę utworu;

* odróżnia informacje o faktach od opinii;

* dostrzega i poddaje refleksji uniwersalne wartości humanistyczne;

* krytycznie ocenia zawartość komunikatów;

* porządkuje informacje w zależności od ich funkcji w przekazie;

* uwzględnia w interpretacji potrzebne konteksty, np. biograficzny, historyczny.



* A. Banach Historia pięknej kobiety, s. 31.

5–6. Szaty, które zdobią i są wizytówką kobiet. Historia mody i wyglądu.

* burza mózgów na temat mody i jej znaczenia we współczesnym świecie, rola mediów w lansowaniu różnych trendów;

* zapisanie na tablicy różnych określeń kojarzących się uczniom z modą (modnie się ubierać, wybieg, kreator, pokaz mody, modelka…);

* praca w sześciu grupach: każdy zespół opracowuje jeden z podrozdziałów tekstu pt. Historia pięknej kobiety (zad. 2, s. 38 podręcznika), jeden – modę współczesną;

* wprowadzenie pojęć: moda, styl, warstwa społeczna (stan), krąg kulturowy;

* rozpoznawanie na zdjęciach i reprodukcjach obrazów przygotowanych przez nauczyciela pochodzenia i zawodów kobiet, np. lekarki, policjantki, zakonnicy, artystki, muzułmanki, kobiety z czasów antyku, średniowiecza, czasów nowożytnych;

* zebranie słownictwa określającego funkcję strojów: strój balowy, kąpielowy, królewski, więzienny, kapłański, liturgiczny, odświętny, urzędowy, wizytowy, wieczorowy, wojskowy, kowbojski, narodowy (polski, francuski itp.), regionalny (krakowski, góralski, łowicki itp.);

* zapisanie epitetów do słowa strój: modny, pretensjonalny, tradycyjny, wygodny, bawełniany, staromodny itp.

Zadanie domowe

Stwórz słowniczek mody. W tym celu wypisz z tekstu Historia pięknej kobiety wyrazy z nią związane: żakiet, gorset itd. Uzupełnij ten słowniczek współczesnymi terminami, np. polar.



* wymienia różne pojęcia kojarzące się ze światem mody;

* zna i rozumie pojęcia: moda, styl, warstwa społeczna (stan), krąg kulturowy;

* pracuje w grupie, selekcjonuje informacje zawarte w tekście, następnie na forum klasy, na podstawie tekstu i rycin przedstawia wygląd kobiet w danym okresie;

* wskazuje na rycinach zamieszczonych w tekście elementy stroju i wyglądu w nim opisane;

* czytając tekst, korzysta z informacji zawartych w przypisach;

* rozpoznaje najbardziej charakterystyczne stroje określające tożsamość narodową, stan lub pozycję społeczną kobiet;

* korzystając ze słownika frazeologicznego języka polskiego, wymienia epitety mogące tworzyć związki wyrazowe z rzeczownikiem strój;

* na podstawie przypisów


w tekście oraz posługując się słownikiem języka polskiego, tworzy uproszczone artykuły hasłowe w przygotowanym samodzielnie słowniczku mody.

* wie, że historia damskiej mody to nie tylko historia strojów, lecz także świadectwo przemian zachodzących w życiu i mentalności kobiet – potrafi wyjaśnić tę zależność;

* potrafi poprawnie użyć terminów: moda, styl, warstwa społeczna (stan), krąg kulturowy;

* efektywnie pracuje w grupie, inspiruje kolegów i koleżanki do działań twórczych, potrafi zaplanować pracę i ciekawie zaprezentować przygotowany materiał, posługując się przy tym poprawną polszczyzną;

* stosuje zasady komunikacji niewerbalnej w celu zainteresowania odbiorców swoją wypowiedzią;

* analizuje ryciny i dostrzega na nich również te elementy stroju i wyglądu, które nie zostały opisane w tekście;

* rozróżnia wizerunki kobiet z różnych kręgów kulturowych i różnych warstw społecznych na podstawie ich stroju; wie, jaką pełnią one funkcję (np. strój służbowy, narodowy, regionalny);

* korzystając ze słownika frazeologicznego, języka polskiego
i wyrazów bliskoznacznych, gromadzi słownictwo związane ze słowem strój;

* redaguje obszerny słowniczek mody męskiej i żeńskiej, zawierający nazwy zawarte


w podręczniku, słowniku języka polskiego, internecie; wie, jak wyglądają opisane w nim elementy strojów, potrafi je wskazać na rycinach.

* wie, że historia damskiej mody to nie tylko historia strojów, lecz także świadectwo przemian zachodzących w życiu i mentalności kobiet – potrafi wyjaśnić tę zależność;

* potrafi poprawnie użyć terminów: moda, styl, warstwa społeczna (stan), krąg kulturowy;

* efektywnie pracuje w grupie, inspiruje kolegów i koleżanki do działań twórczych, potrafi zaplanować pracę i ciekawie zaprezentować przygotowany materiał, posługując się przy tym poprawną polszczyzną;

* stosuje zasady komunikacji niewerbalnej w celu zainteresowania odbiorców swoją wypowiedzią;

* analizuje ryciny i dostrzega na nich również te elementy stroju i wyglądu, które nie zostały opisane w tekście;

* rozróżnia wizerunki kobiet z różnych kręgów kulturowych i różnych warstw społecznych na podstawie ich stroju; wie, jaką pełnią one funkcję (np. strój służbowy, narodowy, regionalny);

* korzystając ze słownika frazeologicznego, języka polskiego i wyrazów bliskoznacznych, gromadzi słownictwo związane ze słowem strój;

* redaguje obszerny słowniczek mody męskiej i żeńskiej, zawierający nazwy zawarte w podręczniku, słowniku języka polskiego, internecie; wie, jak wyglądają opisane w nim elementy strojów, potrafi je wskazać na rycinach.



* test czytania ze zrozumieniem Sprawdź swoją wiedzę,

podręcznik do kształcenia literacko-


-kulturowego, s. 40.

7. Filozofia a nauka – rozwiązywanie testu podsumowującego wiadomości o początkach nowoczesności. Doskonalenie umiejętności rozwiązywania testów.

Test związany tematycznie z postępem dokonującym się w Europie w drugiej połowie XIX i pierwszej połowie XX wieku.

* rozwiązuje poprawnie test w 60 proc. lub więcej;

* rozwiązuje poprawnie test w 40 proc.



* rozwiązuje poprawnie test
w 95–100 proc.



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna