Liceum, Technikum Historia



Pobieranie 14.29 Kb.
Data04.05.2016
Rozmiar14.29 Kb.
Liceum, Technikum Historia

Klasa III Lekcja 136 Dział: Od końca II wojny światowej do czasów współ (Polska)


Temat: Kultura i nauka polska po II wojnie światowej.
Kultura polska w latach 1945-1989 podporządkowana celom politycznym

Realizm socjalistyczny (socrealizm) -obowiązujący trend w kulturze okresu stalinowskiego charakteryzujący się prostotą i czytelnym przesłaniem.
1. Literatura

  • Podział środowiska artystycznego i literackiego: emigracyjne i krajowe (podporządkowane)


a. Wybitni twórcy literatury okresu socrealizmu

  • Utwory socrealistyczne - życie prostych ludzi i pochwała socjalizmu, niski poziom

  • Maria Dąbrowska („Noce i Dnie”), Czesław Miłosz (+ 2004), (Francja USA), Władysław Broniewski („Bagnet na broń”), Leon Kruczkowski („,Niemcy”), Jerzy Andrzejewski („,Popiół i diament”)


b. czasopisma katolickie m.in. „Tygodnik Powszechny” (Stefan Ksielewski), „Dziś i Jutro”

  • Atakowani przez lewicowe pisma -tygodnik „Kuźnica” (Adam Ważka, Leon Kruczkowski)


c. Nowe pokolenie literatów po okresie odwilży

  • Zbigniew Herbert (+1998) (kwestie etyczne -Pan Cogito), Stanisław Lem (+2006)(,Solaris), Sławomir Mrożek (symboliczny dramat o roli inteligencji - Tango)


d. Drugi obieg wydawniczy („bibuła” — wyd. NOWA, Aneks, Krąg) wydawnictwa nielegalne, nieobjęte cenzurą związane z antykomunistyczną opozycją

  • Gustaw Ilerling Grudziński (,„Inny świat”),


e. Nobliści w dziedzinie literatury: Czesław Miłosz 1980, Wisława Szyborska 1996

f. Na emigracji w Paryżu Jerzy Giedroyc (+2000) wydawał czasopismo „Kultura”
2. Nauka

  • Archeologia (Kazimierz Michałowski) - wykopaliska w Faras (Sudan)

  • Medycyna (Zbigniew Religa) - trasprantologia

  • Astronomia -Aleksander Wolszczan - odkrycie pulsara (gwiazdy neutronowa)


3. Kultura masowa - służy celom propagandowym, istnieje cenzura

a. Cenzura radiowa- słuchanie radia Wolna Europa zakazane

  • Radio - nadaje 1 program inne zachodnie zakazane i buduje się systemy zagłuszające

  • Radio „Wolna Europa” - przeciwdziałało propagandzie, nadawało z Monachium od 1952 sponsorowane przez USA, dyrektorem polskiej sekcji Jan Nowak Jeziorański (+ 2005)


b. rozwój telewizji i kinematografii

  • Początki telewizji - 1956, pierwsze seriale w latach 60-tych „Czterej pancerni i pies”, teatr telewizji, kabarety - „Kabaret starszych Panów”, festiwale piosenki (Sopot, Opole)

  • Przedsiębiorstwo „Film Polski” monopol władzy na film - 1 film „Zakazane piosenki”

  • Polska szkoła filmowa m.in. znana na całym świecie (początki lata „50-te)

  • Andrzej Wajda, Jerzy Kwalerowicz , Wojciech Has, Aleksander Ford, M. Piwowski

  • Kino moralnego niepokoju - lata 70 -krytyka stosunków politycznych, społecznych PRL

  • Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (od 1984 Gdańsk) nagroda to Złote Lwy

  • Dwa pokolenia aktorskie

  • Starsze- Irena Eichlerówna, Tadeusz Łomnicki, Beata Tyszkiewicz, G. Holoubek

  • Młodsze- Krystyna Janda, M. Kodrat, Bogusław Linda, Jan Englert, Andrzej Seweryn


c. Teatr

  • Tadeusz Kantor (+ 1990) reżyser, scenograf- Teatr Abstrakcyjny Cricot 2


d. Kabaret

  • Agnieszka Osiecka, Stanisław Tym, Olga Lipińska, „Piwnica pod baranami” Kraków- matecznikiem artystów, Lata 60 i 70 kabarety: „Pod Egidą”, „Elita”, lata 80-te „OTTO”, Przegląd autorskich Kabaretów Amatorskich (PAKA) Kraków od 1985


e. Muzyka rozrywkowa

  • Lata 60-te: Irena Santor, Mieczysław Fogg, Niebiesko-Czarni, Czerwone Gitary,

  • Lata 60/ 70 talenty: Maryla Rodowicz, Czesław Niemen, Skaldowie, Budka Suflera

  • Lata 80-te -muzyka rockowa zespoły w tekstach protestują: Kult, Republika Lad Pank


f. Sport

  • Irena Szewińska - lekkoatletyka, Władysław Komar - rzut kulą, Władysław Kozakiewicz skok o tyczce (Gest kozakiewicza Moskawa 1980), , Polska szkoła boksu - Feliks Stamm (+ 1975)- technika, Piłka nożna - Kazimierz Górski,

  • Żeglarze samotnie opłynęli Świat - Leonid Teliga, K. Baranowski, K. Chojnowska

  • Polscy Himalaiści - Jerzy Kukuczka (+1989) i Wanda Rutkiewicz (w górach + 1992)


4. Architektura i sztuki piękne

  • Realny socjalizm (socrealizm) obowiązującym trendem (Pałac Kultury) malarstwie i rzeźbie

  • Zakazany abstrakcjonizm i surrealizm (fantazje) - czytelne przesłanie i prostota

  • Lata 70 - te i 80-te- architektura wielkiej płyty - wielkie osiedla (Urysnów 100 tyś.)

  • Po 1955 odżyła sztuka abstrakcyjna - awangarda - dzięki grupie Młodych Plastyków

  • Zdzisław Beksiński - malarstwo surrealistyczne (fantazje)


Zadanie domowe str. 311

1. Na podstawie poniższego tekstu odpowiedz na następujące pytania:

a. Jaką rolę w społeczeństwie polskim pełniła sztuka po 1918 r., a jaką po 1989 r.? – kiedyś kształtowała przekonania polityczne, społeczne i etyczne – dziś walory artystyczne

b. W jaki sposób zmieniła się rola państwa w kształtowaniu kultury? – Państwo nie prowadzi własnej polityki kulturalnej

c. Czy twoim zdaniem państwo powinno ingerować w działalność artystyczną? Uzasadnij swoją wypowiedz. – Nie powinno wpływać, jeżeli nie narusza konstytucji

Pytania sprawdzające:

1. Wyjaśni, czym był socrealizm



  • Realizm socjalistyczny (socrealizm) -obowiązujący trend w kulturze okresu stalinowskiego charakteryzujący się prostotą i czytelnym przesłaniem.





136




©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna