Lingua Latina – to język, którym mówił już na dziesięć wieków przed nową erą – ante aeram novam – szczep Latynów – Latini



Pobieranie 436.62 Kb.
Strona1/12
Data03.05.2016
Rozmiar436.62 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Język łaciński - lingua Latinato język, którym mówił już na dziesięć wieków przed nową erą – ante aeram novam – szczep Latynów – Latini. Przybywszy na Półwysep Apeniński zmieniali jak inne ludy Italii miejsce pobytu, aż wreszcie osiedlili się na małym pierwotnie obszarze między dolnym biegiem Tybru – Tiberis, Morzem Tyrreńskim – mare Tyrrhenum, Górami Apenińskimi – mons Apenninus, i Abańskimi – mons Albanus. Nadali tej okolicy nazwę Lacjum – Latium. Zamieszkiwali tu początkowo trzydzieści małych warownych osad - oppida. Z czasem wysunęła się wśród nich na czoło Alba Longa, potem Rzym – Roma. Rzym starożytny – Roma antiqua – został według podania założony przez Romulusa – Romulus. Stopniowo Rzymianie – Romani – rozszerzali swoje posiadłości na cały półwysep. Poza Italią pierwszą prowincją rzymską – provincia Romana – była wyspa Sycylia - insula Sicilia, następnie dalsze części Europy – Europa, jak Hiszpania, Galia, Grecja, Macedonia – Hispania, Gallia, Graecia, Macedonia. Wreszcie Afryka i Azja – Africa, Asia – poznały siłę oręża rzymskiego. Tak powstało imperium rzymskie – imperium Romanum. Historia – historia – i kultura – cultura – starożytnego Rzymu ma duże znaczenie dla Europy i świata.
Poniższe słowa łacińskie:

  • przeczytaj: administrator, atramentum, bibula, cancellaria, charta, chorus, circulus, classis, creta, director, feriae, lyceum, linea, mappa, nota, papyrus, pax, professor, schola, tabula;

  • podaj ich polskie odpowiedniki.



De Europa antiqua

In tabula Europam antiquam video. Historia Europae antiquae nobis nota est. Europa antiqua historia sua clara est. Europae antiquae et Africa nota est, et Asia. Historia tua, Europa antiqua, nobis cara est.





Historia vitae magistra





Africa, - ae – Afryka

antiqua – przednia, poprzednia, starożytna

Asia, - ae – Azja

cara – droga

clara – sławna

de o ( kim? czym? )

est – jest

et – i


Europa, - ae – Europa

historia, - ae – historia

magistra, - ae – nauczycielka

nobis – nam

nota – znana

in tabula - na mapie

tua – twoja

sua – swoja

video – widzę

vita, - ae – życie






  1. Przetłumacz na język polski: In tabula Asiam et Africam video. – Historia Asiae et Africae nobis nota est. – Historia Europae antiquae nobis nota et cara est.

  2. W jakiej kolejności przetłumaczysz słowa poniższego zdania: In tabula Europam antiquam video.


De Europae terris antiquis (a)

In tabula terras Europae antiquae videmus, ut Britanniam, Galliam, Italiam, Graeciam. Terrae Europae antiquae nobis notae sunt. Historia terrarum Europae antiquae nota et clara est. Praecipue Graecia et Italia antiqua ad Europae historiam multum valent. O clarae terrae Graeciae et Italiae! Graecia et Italia Asiae et Africae terris propinquae sunt.


ad – do, dla

Britannia, - ae – Brytania

Gallia, - ae – Galia

Graecia, - ae – Grecja

Italia, - ae – Italia

itaque – więc, przeto, dlatego, toteż

praecipue – szczególnie, zwłaszcza, przede wszystkim

propinqua – bliska, sąsiednia

sunt – są

terra, - ae – ziemia, ląd, kraj

ut – jak

valent – mają wpływ, przyczyniają się, mają znaczenie

multum valent – wiele znaczą, mają wielkie znaczenie

o! – o!


videmus - widzimy
Przetłumacz na język polski: Europa antiqua terris suis clara est. – Historia terrarum Europae clara est. – Britanniae Europa terra est. – Italia et Graecia Europae terrae sunt.

De Europae terris antiquis ( b )

Graecia et Italia in paeninsulis sitae sunt. Etiam Hispania in paeninsula sita est. Et insulae Europae nobis notae sunt, ut Sicilia, Sardinia, Corsica. Britannia in insula sita est. Etiam Poloniae Graecia et Italia antiqua carae sunt.

Corsica, - ae – Korsyka

Sardinia, - ae – Sardynia

Hispania, - ae – Hiszpania

Sicilia, - ae – Sycylia

Polonia, - ae – Polska

insula, - ae – wyspa

paen – insula, - ae – półwysep

etiam – także

sita-położona


  1. Przetłumacz na język polski: Insulae et paeninsulae Europae nobis notae sunt. – In tabula terras Europae in insulis et paeninsulis sitas videmus. – Etiam Asiae terrae in insulis et paeninsulis sitae sunt.

  2. Porównaj:

pół – wysep

paene - insula

( prawie )


  1. Zagadka: wiedząc, że „bis” znaczy „dwa razy”, a „ter” – „trzy razy”, wykonaj następujące działania:

no – no = ? ra – ra – ra = ?


Nazwy

przypadków



Liczba pojedyncza

Numerus singularis



Liczba mnoga

Numerus pluralis



Mianownik - nominativus

znana wyspa

insula nota



znane wyspy

insulae notae



Dopełniacz

Genetivus


insulae notae


insularum notarum



Celownik

Dativus

insulae notae

insulis notis



Biernik

Accusativus


insulam notam


insulas notas



Narzędnik

Ablativus


insula nota


insulis notis



Wołacz

vocativus


insula nota


insulae notae







Zapamiętaj!

deklinacja I – a (I) temat: - ā

nom. – a

gen. – ae

przykład: insula, - ae rodzaj: żeński



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna