Makroekonomia gospodarki otwartej – wybrane zagadnienia



Pobieranie 202.58 Kb.
Strona1/6
Data06.05.2016
Rozmiar202.58 Kb.
  1   2   3   4   5   6
Makroekonomia gospodarki otwartej



wybrane zagadnienia

Makroekonomia gospodarki otwartej obejmuje analizę gospodarki z uwzględnieniem transakcji, jakie zawiera dany kraj z zagranicą.

Transakcje, które zawiera dany kraj z zagranicą wiążą się zarówno z przepływami towarów (dóbr i usług) jak i kapitałów.

W gospodarce otwartej o sytuacji makroekonomicznej gospodarki kraju decydują także uwarunkowania międzynarodowe. Gospodarka taka realizuje bowiem swoje cele makroekonomiczne w określonych ramach międzynarodowych.

W poszczególnych częściach analizy funkcjonowanie gospodarki w jej otoczeniu międzynarodowym kolejno omówimy następujące zagadnienia:



    • polityką handlową rządu i jej instrumenty – możliwości oddziaływania na eksport i import

    • funkcjonowanie rynku walutowego i systemy kształtowania kursu walutowego

    • determinanty bilansu płatniczego kraju z uwzględnieniem sposobów jego równoważenia przy różnych systemach kursu walutowego

    • skuteczność polityki fiskalnej i pieniężnej w gospodarce otwartej ze swobodnym przepływem kapitału przy różnych systemach kursu walutowego


Handel zagraniczny i polityka handlowa


Trudno wyobrazić sobie rozwój współczesnych gospodarek bez uczestnictwa w handlu międzynarodowym. Handel międzynarodowy sprowadza się do wymiany towarów i usług między zainteresowanymi krajami. Podstawą tej wymiany jest specjalizacja produkcji między uczestniczącymi w niej krajami. Specjalizacja produkcji polega na ograniczeniu asortymentu wytwarzanych dóbr w celu zwiększenia efektywności wykorzystania dostępnych czynników produkcji w krajach uczestniczących w międzynarodowej wymianie. Korzyści ze specjalizacji produkcji wynikają z różnic w wyposażeniu krajów w czynniki produkcji (surowce, pracę, technikę), w konsekwencji prowadzi to do różnic w kosztach wytwarzania i cenach towarów między krajami biorącymi udział w wymianie międzynarodowej.

1.Teoria kosztów komparatywnych – a wybór specjalizacji produkcji.


Podstawy teoretyczne wyboru specjalizacji produkcji między krajami zainteresowanymi wymianą towarów stworzył D. Ricardo (1772 – 1823) – ekonomista angielski – przedstawiciel szkoły klasycznej, twórca tzw. teorii kosztów komparatywnych. Teoria ta twierdzi, że możliwości korzystnej wymiany międzynarodowej istnieją wtedy, gdy każdy kraj specjalizuje się w produkcji dóbr o niższych kosztach względnych (komparatywnych). Koncepcja ta zakłada zatem, że korzyści z wymiany międzynarodowej czerpią kraje, gdy istnieją między nimi różnice w kosztach względnych, a nie w kosztach absolutnych produkcji. Kraj powinien specjalizować się w produkcji i eksporcie tych dóbr, które może wytworzyć relatywnie taniej, w przypadku których jego względna przewaga w kosztach produkcji nad innymi krajami jest największa.

Koncepcję D. Ricardo przedstawiamy na uproszczonym przykładzie dwóch krajów Anglii i Portugalii, z których każdy wytwarza dwa produkty: wino i sukno.

Każdy kraj dysponuje tymi samymi zasobami pracy wynoszącymi 5400 jednostek roboczogodzin: z czego każdy kraj zasobów pracy przeznacza na produkcję sukna, a – na produkcje wina.

Koszty i wielkość produkcji sukna i wina w Anglii i Portugalii ilustrują dane w poniższej tabeli:

Tabela 9.1. Nakłady jednostkowe i rozmiary produkcji przed i po specjalizacji

Kraj

Nakłady jednostkowe na produkcję

Wielkość produkcji przed specjalizacją

Wielkość produkcji po specjalizacji

Sukno (mb)

Wino

(l)


Sukno

(mb)


Wino

(l)


Sukno

(mb)


Wino

(l)


Anglia

2

6

1200

300

2700

-

Portugalia

6

9

300

200

-

600

Razem







1500

500

2700

600

Z powyższego przykładu wynika, że Anglia ma bezwzględną przewagę w kosztach jednostkowych produkcji (niższe koszty jednostkowe) obydwu dóbr nad Portugalią. Dysponując tymi samymi zasobami pracy osiąga większą produkcję zarówno sukna jak i wina.

Jednakże różnice w kosztach produkcji nie są jednakowe. Koszty produkcji sukna są w Anglii trzykrotnie niższe niż w Portugalii , zaś w przypadku wytwarzania wina są tylko półtorakrotnie niższe niż w Portugalii .

Z tych obliczeń wynika, że Portugalia ma względne koszty niższe w produkcji wina niż sukna w stosunku do Anglii. Biorąc pod uwagę różnicę kosztów względnych, Portugalia powinna specjalizować się w produkcji wina, a Anglia w produkcji sukna. W przypadku takiej specjalizacji Anglia i Portugalia przy tych samych zasobach pracy, wytwarzają wino i sukno w większych ilościach niż przed specjalizacją. Dodatkowa produkcja sukna wynosi 1200 mb, a wina 100 l – jest to miarą korzyści czerpanych przez Anglię i Portugalię ze specjalizacji. Dzięki specjalizacji oraz wytwarzaniu tylko jednego towaru na rynek krajowy i na eksport zwiększa się całkowita produkcja każdego z dóbr, co w wyniku zadziałania korzyści skali pozwala obniżyć jednostkowe koszty produkcji.

Partycypacja każdego z krajów w korzyściach wynikających ze specjalizacji zależy od relacji wymiennej sukna i wina na rynkach międzynarodowych i wpływu konkurencyjnego rynku międzynarodowego.

Teoria kosztów komparatywnych wskazuje, że kraje powinny produkować i eksportować te dobra, których względne koszty produkcji są niższe niż w innych krajach, a importować zaś te dobra, których niższe są koszty produkcji w innych krajach.

Zasada przewag komparatywnych stanowi główne kryterium wymiany międzygałęziowej dotyczącej produktów wytwarzanych w różnych gałęziach np. eksport maszyn rolnych do Indii i import bawełny w przeciwnym kierunku.

Współczesna międzynarodowa wymiana towarowa coraz częściej koncentruje się na produktach z tych samych gałęzi – tzw. wymiana wewnątrzgałęziowa. Jest ona charakterystyczna dla krajów wysoko rozwiniętych, w których w ramach tej samej gałęzi produkuje się towary zróżnicowane jakościowo i gatunkowo, będące bliskimi substytutami.

Rozwój wymiany wewnątrzgałęziowej uzasadniają:



  1. zróżnicowany popyt konsumentów – możliwość wyboru między różnymi markami towarów,

  2. specjalizacja krajów w produkcji wybranych marek, gatunków ze względu na korzyści skali,

  3. ograniczenie dotyczące kosztów transportu (większy zakres wymiany wewnątrzgałęziowej między bliżej położonymi krajami).

Warunkiem istnienia wymiany międzynarodowej są zatem: przewagi komparatywne związane ze względną obfitością czynników produkcji w poszczególnych krajach decydujące o zakresie wymiany międzygałęziowej oraz specjalizacje wewnątrzgałęziowe wynikające z korzyści skali.
  1   2   3   4   5   6


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna