Maksymalna temperatura powierzchni



Pobieranie 269.23 Kb.
Strona3/4
Data29.04.2016
Rozmiar269.23 Kb.
1   2   3   4
§1. Rozporządzenie określa:
1) wyroby, których stosowanie w zakładach górniczych wymaga, ze względu na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa ich użytkowania w warunkach zagrożeń występujących w ruchu zakładów górniczych, wydania decyzji o dopuszczeniu wyrobu do stosowania w zakładach górniczych, zwanej dalej ,dopuszczeniem,

2) wymagania techniczne dla wyrobów, o których mowa w pkt 1;

3) podmioty uprawnione do składania wniosku o wydanie dopuszczenia;

4) treść wniosku o wydanie dopuszczenia oraz dokumenty, które należy dołączyć do wniosku;

5) jednostki upoważnione do przeprowadzania badań i oceny wyrobów, o których mowa w pkt 1;

6) znaki dopuszczenia oraz sposób oznaczania tymi znakami wyrobów, o których mowa w pkt 1

7) treść dopuszczenia.
§ 2. Wyroby, których stosowanie w zakładach górniczych wymaga, ze względu na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa ich użytkowania w warunkach zagrożeń występujących w ruchu zakładów górniczych, wydania dopuszczenia, zwane dalej ,wyrobami,, określa

załącznik nr 1 do rozporządzenia.


§3. Wymagania techniczne dla wyrobów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§4. Podmiotami uprawnionymi do składania wniosku o wydanie dopuszczenia są:
1) producent, jego upoważniony przedstawiciel, w rozumieniu art. 5 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 1360, z późn. zm.2) dystrybutor lub importer wyrobu, zwani dalej ,dostawcami wyrobu,;

2) w przypadku wyrobów składających się z podzespołów wykonywanych przez różnych producentów — dostawca wyrobu finalnego;

3) w przypadku wyrobów wykonanych lub zakupionych jednostkowo — przedsiębiorca, który wykonał lub nabył wyrób i zamierza stosować go w obrębie własnego zakładu górniczego, lub inny podmiot, który wykonał lub nabył wyrób.
§ 5. 1. Wniosek o wydanie dopuszczenia zawiera:

1) określenie wyrobu;

2) oznaczenie podmiotu ubiegającego się o wydanie dopuszczenia i jego siedziby oraz wskazanie pełnomocników, jeżeli zostali ustanowieni;

3) określenie producenta wyrobu, jego siedziby miejsca produkowania wyrobu.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć następujące dokumenty, sporządzone w języku polskim:

1) ogólny opis wyrobu;

2) niezbędne obliczenia projektowe parametrów mających wpływ na bezpieczeństwo;

3) rysunki lub schematy dotyczące wyrobów, układów oraz podzespołów, od których zależy bezpieczeństwo i higiena pracy oraz bezpieczeństwo pożarowe;

4) deklarację dotyczącą spełniania przez wyrób wymagań technicznych, a w przypadku wyrobów, o których mowa w art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze, deklarację dotyczącą spełniania przez wyrób wymagań bezpieczeństwa w stopniu odpowiadającym temu, jaki zapewniają wymagania techniczne;

5) wyniki badań wraz z oceną wyrobu, sporządzone przez jednostkę upoważnioną do przeprowadzania badań i oceny wyrobów;

6) w przypadku produkcji seryjnej wyrobu — certyfikat systemu zarządzania jakością lub inny sposób udokumentowania powtarzalności cech wyrobu;

7) dokumentację techniczno-ruchową zawierającą następujące informacje wymagane do prawidłowego i bezpiecznego stosowania wyrobu:

a) dane techniczne,

b) identyfikację zagrożeń powodowanych przez wyrób w czasie jego użytkowania.

c) instrukcje bezpiecznego użytkowania wyrobu oraz informację o koniecznosci podejmowania szczególnych środków bezpieczeństwa,

d) warunki stosowania wyrobu, uwzględniające sposób przeprowadzania przeglądów, konserwacji. napraw i regulacji.
3. W przypadku wyrobów, o których mowa w art. 111 ust. 4 ustawy z dnia-4 lutego 1994 r Prawo geologiczne i górnicze, zamiast dokumentów wymienionych w ust. 2 pkt 5. do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć, sporządzone w języku polskim, dokumenty stanowiące podstawę wyprodukowania lub dopuszczenia wyrobu do obrotu, w szczególności wyniki jego badań.

§ 6.

1. Jednostki upoważnione do przeprowadzania badań i oceny wyrobów określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

2. Jednostki, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają albo zlecają badania wyrobu w laboratorium akredytowanym.

3. W przypadku gdy dla danego wyrobu brak jest laboratorium akredytowanego, oceny wyrobu dokonuje się na podstawie badań w laboratorium nieposiadającym akredytacji.

§ 7.

1. Znak dopuszczenia składa się z oznaczenia literowego dopuszczenia, numeru dopuszczenia oraz roku wydania dopuszczenia.

2. Określa się następujące oznaczenia literowe dopuszczenia:

1) GX — dla systemów budowy przeciwwybuchowej;

2) GE — dla systemów w wykonaniu normalny oraz maszyn i urządzeń elektrycznych;

3) GM — dla maszyn i urządzeń mechanicznych oraz taśm przenośnikowych;

4) GG — dla sprzętu strzałowego.
3. Znak dopuszczenia umieszcza się trwale i czytelnie na każdej jednostce wyrobu; w przypadku gdy taki sposób oznaczania wyrobu znakiem dopuszczenia nie jest możliwy, ze względu na właściwości fizyczne wyrobu, znak dopuszczenia umieszcza się na opakowaniu tego wyrobu.

§ 8.

1. Dopuszczenie określa:

1) wyrób;

2) zakres i warunki stosowania wyrobu;

3) znak dopuszczenia oraz sposób trwałego i czytelnego umieszczania znaku dopuszczenia na każdej jednostce wyrobu;

4) dokumenty, jakie dostawca wyrobu jest obowiązany przekazać użytkownikowi;

5) czas przechowywania dokumentacji techniczno-ruchowej, o której mowa w §5: ust. 2 pkt 7, przez dostawcę wyrobu oraz warunki jej udostępniania;

6) zakres dozwolonych zmian wyrobu, które mogą być dokonane, w okresie ważności dopuszczenia, przez producenta, a w przypadku wykonania wyrobu jednostkowo — przez podmiot wymieniony w § 4 pkt 3.

2. Zmiany. o których mowa w ust. 1 pkt 6, nie mogą dotyczyć:

1) obniżenia wytrzymałości poszczególnych elementów wyrobu;

2) wymiarów wyrobu, których zmiana może powodować ograniczenie zakresu jego stosowania lub wymaga zmiany warunków jego stosowania;

3) wyposażenia wyrobu, które służy do zwalczania zagrożeń naturalnych oraz zagrożenia pożarowego;

4) zabezpieczeń mechanicznych i elektrycznych wyrobu;

5) miejsca obsługi i jego zabezpieczeń oraz systemów sterowania wyrobem;

6) osłon części ruchomych wyrobu;

7) zakresu stosowania wyrobu.


§ 9. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r.



WYROBY, KTÓRYCH STOSOWANIE W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH WYMAGA, ZE WZGLĘDU NA POTRZEBĘ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ICH UZYTKOWANIA W WARUNKACH ZAGROŻEŃ WYSTĘPUJĄCYCH W RUCHU ZAKŁADÓW GÓRNICZYCH, WYDANIA DOPUSZCZENIA
1.. Elementy górniczych wyciągów szybowych.

1.1. Maszyny wyciągowe.

1.2. Naczynia wyciągowe.

1.3. Koła linowe.

1.4. Zawieszenia lin wyciągowych wyrównawczych, prowadniczych i odbojowych.

1.5. Zawieszenia nośne naczyń wyciągowych.

1.6. Wciągarki wolnobieżne.

1.7. Urządzenia sygnalizacji i łączności szybowej.

1.8. Wyodrębnione zespoły elementów wymienionych w pkt 1.1—1.7.

2. Głowice eksploatacyjne (wydobywcze) wraz z systemami sterowania, z wyłączeniem głowic podmorskich, stosowane w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi.

3. Wyroby stosowane w wyrobiskach podziemnych zakładów górniczych.

3.1. Urządzenia transportu linowego, kolejki podwieszone, kolejki spągowe oraz ich podzespoły.

3.2. Wozy do przewozu osób i wozy specjalne oraz pojazdy z napędem spalinowym do przewozu osób.

3.3. Maszyny i urządzenia elektryczne oraz aparatura łączeniowa na napięcie powyżej 1 kV prądu przemiennego lub powyżej 1,5 kV prądu stałego.

3.4. Systemy łączności, bezpieczeństwa i alarmowania oraz zintegrowane systemy sterowania kompleksów wydobywczych i przodkowych.

3.5. Taśmy przenośnikowe.



4. Sprzęt strzałowy.

4.1. Urządzenia do mechanicznego wytwarzania i ładowania materiałów wybuchowych.

4.2. Wozy i pojazdy do przewożenia lub przechowywania środków strzałowych.
Załącznik nr 3
JEDNOSTKI UPOWAŻNIONE DO PRZEPROWADZANIA BADAN I OCENY WYROBÓW
1. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie:

1) Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki — Katedra Telekomunikacji,

2) Wydział Górnictwa i Geoinżynierii:

a) Centralne Laboratorium Techniki Strzelniczej i Materiałów Wybuchowych,

b) Katedra Górnictwa Podziemnego,

c) Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu — Laboratorium Badań Atestacyjnych Urządzeń Wiertniczych i Eksploatacyjnych.

2. Biuro Badań Jakości Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Warszawie.

3. Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego w Bytomiu.

4. Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy.

5. Centrum Badań i Dozoru Górnictwa Podziemnego sp. z o.o. w Lędzinach.

6. Centrum Badawczo-Projektowe Miedzi , sp. z o.o. we Wrocławiu.

7. Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa EMAG w Katowicach.

8. Centrum.Innowacji Technicznych ,INOWA, S z o.o. w Lublinie.

9. Centrum Mechanizacji Górnictwa KOMAG w Gliwicach.

10. Główny Instytut Górnictwa w Katowicach.

11. Instytut Górnictwa Odkrywkowego Poltegor-Instytut, we Wrocławiu.

12. Instytut Nafty; azu.

13. Instytut Technicznych Wyrobów Włókienniczych Moratex, w Łodzi.

14. Ośrodek Badań, Atestacji i Certyfikacji ,OBAC, sp. z o.o. w Gliwicach.

15. Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Budownictwa Górniczego BUDOKOP, w Mysłowicach.

16. Politechnika Śląska w Gliwicach — Wydział Górnictwa i Geodezii:

1) Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa,

2) Instytut Mechanizacji Górnictwa.

17. Politechnika Wrocławska we Wrocławiu:

1) Wydział Elektryczny — Instytut Energoelektryki,

2) Wydział Górnictwa — Instytut Górnictwa — Laboratorium Transportu Taśmowego,

3) Wydział Mechaniczny — Instytut Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn.

18. Polska Akademia Nauk — Instytut Mechaniki Górotworu w Krakowie.

OSŁONY OGNIOSZCZELNE

Opis

1.Oslona ognioszczelnarodzaj zabezpieczenia, w którym elementy mogące zainicjować zapłon mieszaniny wybuchowej są umieszczone w specjalnej osłonie wytrzymującej ciśnienie wybuchu oraz uniemożliwiającej przeniesienie się wybuchu do otaczającej atmosfery wybuchowej.

2. Wolna przestrzeń osłonięta — objętość powietrza zamkniętego we wnętrzu osłony ognioszczelnej, zawierającej wszystkie części niezbędne do pracy urządzenia w normalnych warunkach.

Objętość źródeł światła lub analogicznych elementów, które mogą ulec uszkodzeniu w czasie eksploatacji wlicza się do wolnej przestrzeni osłoniętej.



3. Złącze ognioszczelne — połączenie dwóch części osłony urządzenia wykonane w sposób zabezpieczający przed przeniesieniem się wybuchu przez szczelinę z wnętrza osłony do otaczającej atmosfery wybuchowej.

4. Powierzchnia zapewniająca przeciw wybuchowość — powierzchnia części osłony, która wspólnie z odpowiednią powierzchnią innej części osłony tworzy szczelinę zapewniającą złącze ognioszczelne.
Rodzaje złącz ognioszczelnych:
a) złącze kołnierzowe ( płaskie ) — szczelina występuje między płaskimi powierzchniami zapewniającymi przeciw wybuchowość

b) złącze cylindryczne - szczelina występuje między cylindrycznymi powierzchniami zapewniającymi przeciw wybuchowość

c) złącze cylindryczno — kołnierzowe - szczelina występuje częściowo na złączu cylindrycznym a częściowo na złączu kołnierzowym

d) złącze labiryntowe — kierunek szczeliny ulega co najmniej dwukrotnemu załamaniu pod kątem prostym i występuje na przemian między cylindrycznymi i płaskimi powierzchniami złącza zapewniającymi przeciw wybuchowość

e) złącze gwintowe - szczelina występuje między zwojami gwintu obydwu części złącza.

5. Długość szczeliny o „L” — najkrótsza odległość od wnętrza osłony do przestrzeni otaczającej, mierzona wzdłuż przylegających powierzchni lub najkrótsza odległość z jednej komory do drugiej , na której występuje dopuszczalny prześwit szczeliny.

6. Prześwit szczeliny„w” odstęp między przylegającymi do siebie powierzchniami osłony ognioszczelnej, tworzącymi szczelinę ognioszczelną.
7. Maksymalny eksperymentalny bezpieczny prześwit ( MESG ) — ustalony eksperymentalnie największy prześwit szczeliny, przy którym nie następuje jeszcze przeniesienie się wybuchu z naczynia probierczego do zewnętrznej atmosfery.

8. Dopuszczalny prześwit szczeliny — największy prześwit szczeliny dla danej grupy lub podgrupy urządzeń elektrycznych.

9. Ciśnienie odniesienia — maksymalne ciśnienie uzyskane w osłonie podczas wybuchu mieszaniny probierczej.
WYMAGANIA TECHNICZNE dla osłon ognioszczelnych
1.1 Materiał

Części tworzące osłonę ognioszczelną powinny być wykonane z materiałów zapewniających w czasie eksploatacji zachowanie wymiarów złączy ognioszczelnych i wytrzymałości mechanicznej osłony.

Przy zastosowaniu materiałów ulegających korozji należy stosować środki ochrony antykorozyjnej.

Osłona lub jej części wykonane z tworzyw termoutwardzalnych powinny być odporne na działanie płomienia wybuchu i nie powinny zmieniać wymiarów i właściwości w czasie.

Części przezroczyste osłony ognioszczelnej powinny być wykonane ze szkła nieorganicznego lub z materiałów organicznych.

1.2 Wytrzymałość mechaniczna osłony

Osłona ognioszczelna powinna wytrzymywać ciśnienie probiercze wynoszące 1,5 — krotną wartość ciśnienia odniesienia, ale nie mniej niż 0,35 MPa. Wymaganie to nie dotyczy osłon z urządzeniami do rozładowania ciśnienia, np. skrzyń baterii akumulatorowych.

Należy unikać takiej konstrukcji osłon ognioszczelnych, w których występuje zjawisko spiętrzenia ciśnienia.

1.3 Grubość ścianek osłony

Minimalną grubość ścian osłony należy ustalić w zależności od materiału warunków eksploatacji, badań osłony na wytrzymałość mechaniczną i nagrzewania.

Dla urządzeń elektrycznych grupy I , dla których wymagane jest badanie w stanie zwarcia zaś napięcie ich wynosi od 220 do 1140V przy wolnej przestrzeni osłoniętej < 10000 cm3 lub U > 1140V grubość ścianek w zależności od warunków nagrzewania powinna wynosić:

a ) dla osłon ze stali — nie mniej niż 4 mm

b ) dla osłon z żeliwa — nie mniej niż 6 mm

Dla urządzeń elektrycznych na napięcie > 220V < 1140V których wolna przestrzeń osłonięta >l0000cm3 grubość ścianek ze stali powinna wynosić nie mniej niż 3 min.

Osłony urządzeń elektrycznych grupy I powinny wytrzymywać próbę udarową podczas swobodnego spadku na podłoże betonowe:

- z wysokości 1 m dla urządzeń elektrycznych przenośnych, (jeśli normy przedmiotowe nie mówią inaczej).

- z wysokości podanej w normach przedmiotowych na urządzenia elektryczne przyjmując następujący szereg wysokości: 25,50,100,250,500 ,l000mm. Powyższe wymaganie nie dotyczy urządzeń elektrycznych, których masa jest> 500 kg.

1.4Dopuszczalne temperatury

Powierzchni osłony ognioszczelnej nie powinny przekraczać wartości podanych w normie PN — EN 50014.


1.5 Zabezpieczenie przed skutkami zwarć wewnętrznych
Urządzenia elektryczne grupy I powinny mieć zabezpieczenia przed skutkami zwarć wewnętrznych z uwzględnieniem zwarć lukowych na elementach wiodących prąd wewnątrz osłony.

1.6 Złącza ognioszczelne niegwintowane

Chropowatość powierzchni dla złączy stałych powinna wynosić nie więcej niż 16µm a dla połączeń ruchomych 6,3µm.

Powierzchnie złącza powinny być zabezpieczone przed korozją np. przez natłuszczenie.

Pokrywanie powierzchni złączy farbą lub lakierem jest niedopuszczalne. Najmniejsze dopuszczalne długości szczelin L oraz największe dopuszczalne prześwity „w” zależnie od wolnej przestrzeni osłoniętej V dla osłon ognioszczelnych urządzeń grupy podaje tablica 1.

Dopuszcza się inne wartości niż podane w tablicy 1. w osłonach o wolnej przestrzeni osłoniętej do 2 cm3


1.7 Złącza ognioszczelne gwintowe

W złączu ognioszczelnym gwintowym należy stosować gwint metryczny średniodokładny. Skok gwintu nie mniejszy niż 0,70 mm.

Złącze powinno zawierać, co najmniej 5 pełnych zwojów gwintu, a długość złącza mierzona wzdłuż osi me powinna być mniejsza niż podana w tablicy 2.


Wymagania te nie dotyczą złączy gwintowych wykonanych z tworzyw sztucznych i wprowadzeń kablowych.

Złącza gwintowe powinny być zabezpieczone przed samoodkręcaniem.



1.8 Uszczelnienie złączy ognioszczelnych

Jeżeli zastosowanie elastycznych uszczelek jest niezbędne ze względu na zachowanie hermetyczności osłony przed wilgocią, pyłem lub zapobieżenie przed wyciekiem cieczy z wewnątrz, to uszczelek tych nie należy wliczać do złącza ognioszczelnego.

Wymaganie to nie dotyczy wprowadzeń kabli lub przewodów.

1.9 Drążki sterujące

Dla drążków sterujących długości szczelin powinny być zgodne z podanymi uszczelek w tablicy 1.



1.10 Wały i łożyska maszyn elektrycznych wirujących

Długości i prześwity szczelin między wałem i osłoną powinny odpowiadać wartościom podanym w tablicy 1.W przypadku stosowania rowków smarujących, długość szczeliny należy liczyć na części gładkiej.



1.11 Okienka kontrolne, elementy przeźroczyste i izolatory przepustowe

Części przeźroczyste i izolatory przepustowe mogą nie spełniać wymagań 1.6 i 1.7, Jeżeli umocowane są bezpośrednio w ściance osłony tak, aby tworzyły z nią jedną całość lub umocowane są w metalowych oprawach w taki sposób, aby wymiana oprawy była możliwa bez uszkodzenia osadzonego w niej elementu. Dla opraw oświetleniowych dopuszcza się bezpośrednie zamocowanie elementu przeźroczystego w ścianę osłony.



1.12 Urządzenia do odwadniania „ wentylacji i rozładowania ciśnień

Połączenia takie nie muszą spełniać wymagań podanych w tablicy 1.Pod warunkiem, że badanie zabezpieczenia przed przeniesieniem się wybuchu dało wynik dodatni.



1.13 Zamknięcia i śruby mocujące

Zamknięcia dostępne z zewnątrz powinny spełniać wymagania dotyczące zamknięć specjalnych zgodnie z PN — EN 50014.

Należy stosować śruby o klasach własności mechanicznych:

a) ze łbem sześciokątnym klasy co najmniej 4.6

b ) wieńcowe ze łbem trójkątnym klasy co najmniej 5.6

c ) imbusowe klasy co najmniej 8.8

Do mocowania części osłon ognioszczelnych należy stosować śruby, co najmniej M8, a dla śrub zabezpieczonych przed wypadaniem, co najmniej Ml0.

Dla przyrządów kontrolno — pomiarowych oraz urządzeń automatyki - co najmniej M5, a dla śrub zabezpieczonych przed wypadaniem, co najmniejM6.

Wymagania te me muszą być spełnione, jeżeli elementy mocujące są zalakowane i zaplombowane.

Otwory na śruby nie powinny przechodzić na wylot przez ściankę osłony ognioszczelnej. Grubość dna ślepego otworu nie powinna być mniejsza niż 3 mm.

Śruby powinny być wkręcone, co najmniej na głębokość równą ich średnicy. Długość wolnego gwintu w ślepym otworze powinna wynosić co najmniej 2 grubości podkładki

Śruby lub nakrętki powinny być zabezpieczone przed samoczynnym odkręceniem za pomocą podkładek sprężystych, przeciwnakrętek lub w inny równorzędny sposób.

Należy stosować nie mniej niż 3 śruby. W osłonach o wolnej przestrzeni osłoniętej <4 cm i we wpustach kablowych należy stosować, co najmniej 2 śruby.

1.14 Wprowadzenie kabli i przewodów

Osłony ognioszczelne powinny mieć wprowadzenie pośrednie kabli i przewodów poprzez skrzynkę zaciskową z izolatorami przepustowymi, przy czym skrzynka zaciskowa powinna być ognioszczelna lub mieć inny rodzaj budowy przeciwwybuchowej.

Uszczelnienie kabli i przewodów powinno zapewniać przeciw wybuchowość osłony, np. za pomocą żywic chemoutwardzalnych, wkładki ołowianej lub za pomocą pierścieni uszczelniających wykonanych z elastomerów. Długość pierścienia przed ściśnięciem powinna wynosić, co najmniej:

a )l0 mm dla kabli i przewodów o średnicy zewnętrznej do 10 mm

b )20 nim dla kabli i przewodów o średnicy zewnętrznej powyżej 10 mm do 20 mm

c ) 25 mm dla kabli i przewodów o średnicy zewnętrznej powyżej 20 mm przy czym długość pierścienia nie powinna być mniejsza od długości szczeliny podanej w tablicy 1.


Grubość ścianek pierścienia powinna wynosić, co najmniej:

a) 4 mm dla kabli i przewodów o średnicy zewnętrznej do 10 min

b) 6 mm dla kabli i przewodów o średnicy zewnętrznej powyżej 10 mm do 20 mm

c) 10 mm dla kabli i przewodów o średnicy zewnętrznej powyżej 20 mm.

Maksymalny luz średnicowy pierścienia w gnieździe nie powinien być większy niż 2 mm.

Na każdym pierścieniu z elastomeru powinna być trwale oznaczona minimalna i maksymalna średnica kabla lub przewodu, do którego przeznaczony jest dany pierścień.



1.15 Przepusty izolacyjne

Prześwity i długości szczelni w przepustach izolacyjnych przechodzących przez ściankę osłony ognioszczelnej powinny odpowiadać wartościom podanym w tablicy 1.



1.16 Zaślepienie nie wykorzystanych otworów

Jeżeli otwory w osłonie ognioszczelnej me są wykorzystane, powinny być zamknięte w sposób ognioszczelny zgodnie z tablicą 1.


Metody badań

Zakres badań pełnych (typu) obejmuje:

1. Sprawdzenie dokumentacji technicznej.

2. Sprawdzenie zgodności wykonania z dokumentacją techniczną

3. Sprawdzenie wytrzymałości mechanicznej osłony

4. Sprawdzenie zabezpieczenia przed przeniesieniem się wybuchu

5. Sprawdzenie zabezpieczenia przed skutkami zwarć wewnętrznych

6. Sprawdzenie szczelności i wytrzymałości mechanicznej wprowadzeń kabli lub przewodów.

Zakres badań niepełnych (wyrobu) obejmuje:

1. Sprawdzenie zgodności wykonania z dokumentacją techniczną.


Materiały w przestrzeniach zagrożonych wybuchem
Wstęp
Oprócz czynnych urządzeń elektrycznych istnieją w pomieszczeniach dołowych i strefach także inne potencjalne źródła zdolne do wytwarzania iskrzeń lub warunków termo — dynamicznych zapoczątkowania wybuchu.

Zainicjowanie wybuchu metanu może powstać od iskier mechanicznych wywołanych udarami mechanicznymi wyładowaniami ładunków elektrostatycznych, prądami błądzącymi, stosowaniem nieodpowiednich przyrządów pomiarowych itp. Dodatkowym potencjalnym źródłem zainicjowania wybuchu nie tylko metanu, ale także stworzenia warunków, a następnie zainicjowania wybuchu pyłu węglowego mogą być Stany awaryjne w kablach i przewodach oponowych, które jak wiadomo nie posiadają budowy. Dlatego kompleksowa profilaktyka przeciwwybuchowa powinna obejmować również te wymienione wyżej zagadnienia.




Iskry mechaniczne
Iskry nazywane mechanicznymi mogą powstać w wyniku udarów lub tarcia ruchomych części maszyn, wykonywania prac związanych z kuciem, wbijaniem, upadkiem narzędzi itp. Skłonność do wytwarzania iskier mechanicznych występuje zarówno przy udarach metal — metal, lub metal — niektóre rodzaje skał.

Źródłem pierwotnym do powstania iskier mechanicznych jest energia kinetyczna elementu będącego w ruchu, która wytrącona podczas udaru, w sprzyjających warunkach może wytworzyć iskry lub wzrost temperatury, zdolne do zainicjowania wybuchu mieszaniny wybuchowej metanu. Niektóre zestawy materiałów są zdolne wytworzyć iskry przy mniejszych, a inne przy większych energiach udaru i minimalnych prędkościach względnych uderzających o siebie ciał. Do metali i stopów nieiskrzących lub o słabej skłonności do iskrzeń mechanicznych należy miedz, cyna, ołów, niektóre stopy brązu, mosiądzu, stali kwasoodpornych itp. Jako metal i jego stopy, stwarzający duże prawdopodobieństwo powstania iskier mechanicznych już przy stosunkowo niewielkich energiach i prędkościach udaru jest aluminium.

Skłonność do powstawania iskrzeń przy udarach w miejscu istnienia rozmazu aluminium jest szczególnie wysoka, gdy aluminium zawiera dodatki stopowe w postaci magnezu i tytanu. Tą wysoką skłonność do powstawania iskier mechanicznych przy udarach w miejscu rozmazów na skorodowanej stali należy tłumaczyć tym, że przy udarze w drobne cząstki aluminium, znajdujące się na powierzchni skorodowanej stali, występują sprzyjające warunki do gwałtownego ich utleniania, przy czym proces utleniania cząstek aluminium ma charakter reakcji egzotermicznej ‚w wyniku, której odrywane od podłoża cząstki aluminium zachowują się jak żagwie wyrzucone do otaczającej przestrzeni.

Z zapisanych powyżej powodów nie dopuszcza się do stosowania w wyrobiskach kopalnianych zagrożonych wybuchem metanu żadnych części i elementów wykonanych z aluminium lub jego stopów, które podczas eksploatacji mogą być narażone na bezpośrednie udary mechaniczne lub też mogą tworzyć na powierzchniach innych metalowych przedmiotów rozmazy aluminiowe.

Należy zwrócić uwagę, że rozmazy aluminium mogą być także przenoszone do miejsc za wybuchem na nieodpowiednio oczyszczonych narzędziach, jak młotki ‚ klucze itp., które wcześniej posiadały styczność z przedmiotem aluminiowym.

Innym przykładem zagrożenia są krótkotrwale stany towarzyszące używaniu w przestrzeniach zagrożonych wybuchem narzędzi oraz mechaniczny transport międzyoperacyjny. W związku z tym narzędzia powinny być wykonane z materiałów nieiskrzących a wózki transportowe muszą mieć potwierdzoną budowę przeciwwybuchową.




Iskry elektrostatyczne
Zjawisko elektryzowania się różnego rodzaju materiałów, a szczególnie tworzyw sztucznych może być źródłem zakłóceń zarówno w czasie realizowania procesów technologicznych, towarzyszących ich realizacji oraz źródłem zagrożeń na skutek eksploatacji wyrobów z nich wykonanych. Konieczność użytkowania wyrobów niemetalowych lub wyposażonych w materiały niemetalowe, których parametry rezystancyjne przekraczają wartość 1,0 * 109możliwe wówczas, kiedy mają one ograniczone wymiary gabarytowe. Wymagania te stosuje się tylko do wykonanych z tworzyw sztucznych obudów, części obudów i innych odkrytych części urządzeń elektrycznych „ takich jak:

- ręczne, przenośne i ruchome,

- stacjonarne, których części wykonane z tworzyw sztucznych mogą być poddane tarciu lub czyszczeniu w miejscu zainstalowania.

Obudowy urządzeń elektrycznych grupy I wykonane z tworzyw sztucznych, których pole rzutu powierzchni w jakimkolwiek kierunku przekracza 100 cm powinny być zaprojektowane tak, aby w normalnych warunkach użytkowania oraz podczas konserwacji nie występowało zapalenie mieszaniny wybuchowej przez ładunki elektrostatyczne. Wymaganie to powinno być spełnione przez odpowiedni dobór materiału tak, aby opór powierzchniowy nie przekraczał 1 GΩ w temperaturze otoczenia 23 ±2 °C.

Przy wyborze materiałów elektroizolacyjnych należy zwrócić uwagę na utrzymanie minimalnego oporu skrośnego, aby uniknąć problemów wynikających z dotknięcia odsłoniętych części z tworzywa sztucznego mających styczność z częściami pod napięciem.

Obudowy urządzeń elektrycznych grupy II powinny być tak wykonane żeby w normalnych warunkach użytkowania, konserwacji i czyszczenia uniknąć zapalenia mieszaniny wybuchowej przez ładunki elektrostatyczne.


Wymagania te powinny być spełnione poprzez:

- dla grupy wybuchowości IIA i IIB wyroby niemetalowe, pole rzutu powierzchni mniejsze lub równe 100 cm a wyjątkowo do 400 cm, jeżeli odkryte powierzchnie są otoczone przewodzącymi, uziemionymi ramkami,

- dla grupy wybuchowości IIC wyroby niemetalowe z elementami przezroczystymi włącznie do 20 cm a wyjątkowo do 100 cm, jeżeli części z tworzyw sztucznych zabezpieczono przed osiąganiem niebezpiecznego stanu naelektryzowania, których pole powierzchni jest mniejsze lub równe 100 cm

Dobierając materiały elektroizolacyjne należy zwrócić uwagę na utrzymanie minimalnego oporu skrośnego.

Dodatkowe ograniczenia mogą dotyczyć obudów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do użytku w miejscach, gdzie ciągle lub przez długie okresy istnieje atmosfera wybuchowa— strefa Z0.

Dopuszczalne wartości potencjału powierzchniowego bezpieczne w atmosferze wybuchowej są ujęte w poniższej tablicy.



Pomiar oporu powierzchniowego części obudów z tworzyw sztucznych metodą Woltomierzowo — amperomierzową



W tym przypadku prąd mierzy się bezpośrednio za pomocą mikroamperomierza lub galwanometru.


Właściwości elektrostatyczne materiałów niemetalowych

Prądy błądzące


Prądy błądzące mogą być źródłem występowania różnicy potencjałów między maszynami i urządzeniami dołowymi nieposiadającymi wzajemnych bezpośrednich połączeń galwanicznych. Ta różnica potencjałów w sprzyjających okolicznościach może spowodować iskrzenie, stwarzające możliwość zapalenia mieszaniny wybuchowej.

Szczególną uwagę należy zwrócić w tym przypadku na potencjały od prądu przemiennego. Potencjały elektryczne na korpusach maszyn, urządzeń i obudowach urządzeń elektrycznych pojawiają się w wyniku połączenia ich z przewodem ochronnym sieci elektrycznej niskiego napięcia stanowiącej czwartą żyłę kabli i przewodów oponowych Konstrukcja stosowanych niejednokrotnie kabli i przewodów oponowych niskiego napięcia jest taka, że żyły fazowe i żyła ochronna tworzą niesymetryczny układ przestrzenny, co powoduje, że geometryczna suma sił elektromotorycznych indukowanych w żyle ochronnej przez prądy pełzające w żyłach fazowych nie jest równa zeru. W wyniku tego zjawiska między początkiem żyły ochronnej (przyłączonej do ogólnokopalnianego systemu przewodów ochronnych, a często także uziomu lokalnego) a jej końcem ( stanowiącym odbiornik energii w przodku) utrzymuje się przy pracy odbiorników odpowiednie napięcie, będące źródłem prądów błądzących i możliwości wystąpienia iskrzeń.

Jako środek eliminujący te niekorzystne zjawiska różnic potencjałów między korpusami a masami metalowymi różnych urządzeń, zapobiegający przypadkowemu iskrzeniu można stosować aktualnie jedynie przez wykonanie dodatkowych połączeń wyrównawczych.
Zasady konstrukcji urządzeń budowy wzmocnionej oraz metody badań urządzeń budowy wzmocnionej.

Wiadomości wstępne
Budowa wzmocniona ( e) jest jednym z uznanych przez normy krajowe i normy europejskie rodzajów budowy przeciwwybuchowej urządzeń elektrycznych przeznaczonych do pracy w przestrzeniach (pomieszczeniach) zagrożonych wybuchem. Wymagania w zakresie konstrukcji badań tych urządzeń są zawarte w normach PN-BN 5014; PN-BN 50019.

Urządzenie budowy wzmocnionej jest to wykonanie, przy którym zastosowano dodatkowe, w porównaniu z elektrycznymi urządzeniami ogólnego stosowania, środki konstrukcyjne takie

Aby przy normalnej eksploatacji wykluczyć powstanie iskier i łuków elektrycznych oraz nagrzewania się elementów powyżej temperatur dopuszczalnych w czasie normalnej pracy i

Którego solidna i pewna konstrukcja ogranicza do minimum możliwość powstania stanów awaryjnych.

Budowę wzmocnioną można realizować dla całego urządzenia lub dla części urządzenia lub dla części urządzenia pod warunkiem, że nie występują w nich iskrzenia, łuki elektryczne, przyrosty temperatur, zdolne zapalić mieszaninę wybuchową określonej klasy temperaturowej (grupy zapłonowej) w normalnych, nie awaryjnych warunkach pracy.

Środki konstrukcyjne dla „budowy wzmocnionej” mają w maksymalny sposób ograniczyć możliwość powstania Stanów awaryjnych urządzeni - części urządzenia, przy których mogłoby nastąpić zapalenie mieszaniny wybuchowej.

Budowa wzmocniona jest stosowana w praktyce do takich urządzeń lub części urządzeń jak:

- skrzynki zaciskowe (rozgałęźne, przyłączowe, szynowe);

- silniki elektryczne krótkozwarte;

- transformatory;

- stojany i wirniki silników pierścieniowych (z wyłączeniem pierścieni ślizgowych, które muszą mieć inny rodzaj budowy przeciwwybuchowej);

- oprawy oświetleniowe (z wyłączeniem samych oprawek), które muszą mieć budowę ognioszczelną;

- akumulatory;

- elektro zawory;

- przyrządy pomiarowe.

Urządzenia budowy wzmocnionej w podziemiach kopalń metanowych wolno stosować tylko w pomieszczeniach „a” i „b”. W przypadku, jeżeli stwierdzono stężenie metanu (CH4) powyżej 1% urządzenia te należy wyłączyć spod napięcia.

Dla innych przypadków zagrożenia wybuchem, oprócz podziemi kopalń metanowych, urządzenia te wolno stosować w pomieszczeniach i strefach zaliczonych do strefy Z1; Z2. Urządzenia tej budowy znajdują również zastosowanie do pomieszczeń i przestrzeni zaliczonych do strefy Z10; Z11 po dodatkowym spełnieniu warunków w zakresie stopnia ochrony osłony „IP”.

2. Wymagania.


1   2   3   4


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna