Metabolizm hormonów



Pobieranie 56.08 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar56.08 Kb.
KOBIETA

Jajnik spełnia dwojaką rolę : wytwarza jaja oraz hormony- estrogeny, progesteron i inhibinę, a w ciałku żółtym relaksynę. Hormony te odgrywają ważną rolę we wzroście, rozwoju i utrzymaniu struktur niezbędnych do trwania gatunku.

Od urodzenia do pokwitania nieznany mechanizm neuronalny zapobiega pulsacyjnemu wydzielaniu GnRH. Nieznana jest istota tego hamującego mechanizmu generatora pulsów GnRH. W czasie porodu w jajnikach znajduje się około 2 mln komórek jajowych, po okresie dojrzewania pozostaje około 300 tysięcy. Do okresu przekwitania „zuzywane” jest około 500.
Metabolizm hormonów.

Hormonem wytwarzanym i wydzielanym przez jajnik jest estradiol 17b. Jest on w równowadze w estronem, który może być przekształcony w wątrobie i łożysku w estriol.

Estradiol 17b Û Estrion Þ (w wątrobie) estriol.

Estriol syntetyzowany jest też w łożysku z dehydroepiandrosteronu, który pochodzi z nadnerczy płodu.


Progesteron syntetyzowany jest w ciałku żółtym, łożysku i pęcherzyku jajnikowym .

Wpływy: odpowiada za zmiany w narządzie rodnym w czasie cyklu, wywiera wpływ antyestrogenowy na myometrium – zmniejsza pobudliwość i wrażliwość na oxytocynę. W sutkach pobudza rozwój płacików i pęcherzyków, podtrzymuje laktację. Pobudza oddychanie. Nie wywiera wpływu anabolicznego. Hamuje uwalnianie LH na poziomie przysadki i podwzgórza. 80% progesteronu wiąże się z albuminą, 18% z globuliną wiążącą kortykosteroidy zaś 2% pozostaje w stanie wolnym.


Gonadotropiny

LH, FSH i hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa).

GnRH wydzielana jest pulsacyjnie. Infuzja ciągła nie powoduje zmian. Generator pulsów nie jest znany

Prolaktyna – główną fizjologiczną rolą jest pobudzanie wydzielania mleka. Zrozumiałe więc, że głównym bodźcem fizjologicznym zwiększającym wydzielanie tego hormonu jest ssanie. Jest to klasyczny odruch neuro-wydzielniczy. Prolaktyna hamuje działanie gonadotropin na jajniki i hamuje cykl płciowy.

Mechanizm działania prolaktyny nie jest całkowicie poznany. Wywiera insulino-podobne działanie na gruczoły sutkowe (wzmaga wychwyt glukozy, ­ lipogenezy). Zwiększa też syntezę białek mleka (kazeiny, i a-laktoalbuminy) i ­ laktozy. U wielu gatunków powoduje „macierzyńskie” zachowanie się.

Laktogen łożyskowy (somato-mamotropina) wydzielany jest przez trofoblast. Jest ciążowym hormonem wzrostu. Wywiera działanie lipolityczne oraz p/insulinowe w tkankach obwodowych.

Relaksyna – polipeptyd jajnikowy, który powoduje zwiotczenie spojenia łonowego „zmiękcza” szyjkę macicy i ścianę macicy.
Wpływy estrogenów.

Estrogeny tworzone są również z androstendionu we krwi krążącej. W wątrobie E są utleniane lub przekształcane w połączenia glukuronidowe lub siarczanowe. Znaczne ilości wydzielane są z żółcią i resorbowane z jelita do krwi (krążenie jelitowo-wątrobowe).

Zwiększone wydzielanie estrogenów (i androgenów) przez jajnik powoduje wzrost wszystkich narządów płciowych, miednicy, piersi oraz owłosienia pachowego i łonowego. Wzrost ten jest specyficzny tj. jest znacznie szybszy niż somatyczny w tym samym czasie. Okres ten zaczyna się w wieku 9-10 lat, zaś pierwsza miesiączka pojawia się w wieku 12-16 lat. U kobiety dojrzałej w wieku rozrodczym wydzielanie estrogenów (a tym samym ich wpływ) jest cykliczny. Estrogeny zwane są „hormonem wzrostu” układu rozrodczego. W macicy zwiększają wzrost nabłonka gruczołowatego endometrium. Zwiększają pobudliwość mięśnia macicy i jego wrażliwość na oxytocynę. Wpływ anaboliczny jaki wywierają jest wtórny, gdyż zwiększają wydzielanie androgenów. Zwiększają popęd płciowy. Powodują wzrost przewodów w gruczołach sutkowych i powiększenie sutków. E obniżają poziom cholesterolu we krwi; wywierają swoisty wpływ na wydolność pęcherza moczowego i zwieraczy cewki moczowej. Stymulują ostoblasty, zwiększają wydzielanie kalcytoniny i wchłanianie Ca.

Niedobór estrogenów – osteoporoza.

Estrogeny są hormonami feminizującymi – ale żeńska budowa jest częściowo następstwem braku androgenów; powodują; zatrzymanie wody i soli w ustroju. Powodują wydzielanie płynnej wydzieliny przez gruczoły łojowe i potowe. Powodują obniżenie poziomu cholesterolu i hamują powstawanie zmian miażdżycowych.

Hormonalna kontrola jajeczkowania i cyklu miesiączkowego.

Jest to niezmiernie skomplikowany, uporządkowany w czasie proces zachodzący w wielu strukturach. Wszystkie łańcuchy są niezbędne.

Cykl najwygodniej jest podzielić na dwie fazy: preowulacyjną (folikularną) i poowulacyjną (lutealną). Gdy zanika ciałko żółte, spada wydzielanie estrogenów i progesteronu. W następstwie wzrasta (lecz jest wciąż niewielkie) wydzielanie FSH (także w czasie krwawienia). FSH pobudza kilka pęcherzyków do wzrostu (dlaczego kilka nie wiadomo). Po kilku dniach gwałtownie rozwija się tylko jedno (dlaczego jedno też nie wiadomo) . Rosnący pęcherzyk wydziela coraz więcej estrogenów. Wysoki poziom estrogenów jest najprawdopodobniej bodźcem do wydzielania FSH i LH, które występują przed owulacją. Są wątpliwości czy wydzielanie progesteronu wzrasta też przed jajeczkowaniem, czy też po. Wysokie poziomy estrogenów i progesteronu hamują wydzielanie gonadotropin w fazie lutealnej.


Bodźce środowiskowe

Schemat regulacji rozrodczej wewnątrzwydzielniczej u kobiety:

60% estrogenów we krwi związana jest z albuminą

38% z globuliną wiążą hormony płciowe

2% wolne

Cykl jajnikowy


Pod torebką jajnika znajduje się wiele pęcherzyków pierwotnych, z których każdy zawiera niedojrzałe jajo. Na początku każdego cyklu kilka pęcherzyków ulega powiększeniu i wokół jaja tworzy się jama. Około 6 dnia cyklu jeden z pęcherzyków zaczyna szybko rosnąć, zaś inne ulegają uwstecznieniu. Nie wiadomo dlaczego to następuje. Dojrzały pęcherzyk (zwany tradycyjnie pęcherzykiem Graafa) składa się z kilku warstw komórek, a mianowicie: osłonki zewnętrznej, osłonki wewnętrznej i warstwy ziarnistej. Wewnątrz pęcherzyka jest jaja i płyn. Komórki warstwy ziarnistej wydzielają estrogeny. Około 14 dnia cyklu pęcherzyk „pęka” a jajo dostaje się do jamy brzusznej – „jajeczkowanie”. Jest to bardzo skomplikowany proces błonowy o nierozpoznanej dotychczas naturze. Pęknięty pęcherzyk wypełnia się krwią tworząc tzw. „ciałko krwotoczne”. Warstwa ziarnista zanika, zaś skrzepła krew zastępowana jest przez komórki lutealne tworząc tzw. ciałko żółte – jest to gruczoł, który wydziela estrogeny i progesteron. W przypadku zapłodnienia ciałko żółte pozostaje zwykle do porodu. Gdy zapłodnienie nie następuje ciałko żółte ulega degeneracji na ok. 4 dni przed miesiączką i zastępowane jest przez tkankę bliznowatą tworząc tzw. ciałko białawe.

W czasie porodu znajduje się w jajniku ok. 200.000 jaj, w okresie dojrzałości –300.000, dojrzewa zaś 500 (po co reszta – nie wiadomo). Przyczyna luteolizy nie jest znana.



Cykl maciczny


Błona śluzowa ® Endometrium = warstwa podstawowa

warstwa czynnościowa

W czasie miesiączki następuje złuszczenie endometrium do warstwy podstawowej. Odbudowa jego następuje pod wpływem estrogenów z rozwijającego się pęcherzyka – jest to faza proliferacyjna. Po jajeczkowaniu endometrium staje się nieco obrzękłe, gruczoły wydzielnicze tam znajdujące się ulegają zwinięciu i pofałdowaniu (wpływ estrogenów i progesteronu z ciałka żółtego). Jest to faza wydzielnicza. Zanik ciałka żółtego oznacza jego stymulujący wpływ na endometrium. Tętnice spiralne tam znajdujące się kurczą się, a następnie pękają, następuje krwawienie i złuszczenie endometrium. Znajdują się tam prawdopodobnie związki p/krzepliwe. Cykliczne zmiany w nabłonku zachodzą w szyjce macicy i pochwie. Błona śluzowa nie podlega tam jednak złuszczeniu. W szyjce cyklicznym zmianom ulega znajdujący się tam śluz. W pochwie pod wpływem estrogenów nabłonek rogowacieje, pod wpływem progesteronu rozrasta się, wydziela gęsty śluz i jest nacieczony przez leukocyty. W czasie owulacji śluz jest najrzadszy, ma zdolność do tworzenia włókien, na szkiełku tworzy wzory przypominające paproć.

Estrogeny hamują wydzielanie FSH i LH we wczesnym okresie fazy folikularnej. Inhibina hamuje wydzielanie jedynie FSH. Wzrost stężenia E w okresie przedowulacyjnym zwiększa wydzielanie LH co powoduje owulację. W fazie lutealnej E i P hamują wydalanie LH i FSH. Umiarkowane stężenie E hamuje wydzielanie LH (stężenie zwrotne ujemne). Podwyższone stężenie E zwiększa wydzielanie LH (sprzężenie zwrotne dodatnie).

LH u mężczyzn jest hormonem tropowym dla komórek śródmiąższowych, a u kobiet odpowiada za ostateczne dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych i wydzielanie przez nie estrogenów. LH odpowiedzialny jest również za owulację.

U kobiet ciałko żółte utrzymywane jest przez LH.


Jajnik


Komórki osłonki zewnętrznej pęcherzyka wydzielają androgeny: androstendion i testosteron. Wydzielanie to reguluje LH. Androgeny te dyfundują do komórek granulozy (warstwy ziarnistej) i tam pod wpływem FSH następuje ich aromatyzacja i przekształcenie w estradiol i estron.

Pod wpływem E i FSH następuje zwiększenie wytwarzania płynu folikularnego i w następstwie utworzenie jamki. W płynie tym znajdują się substancje, które odżywiają oocyt.

Estrogeny produkowane przez pęcherzyk hamują wydzielanie FSH stopniowo, a najbardziej w środku fazy folikularnej. Równocześnie E pobudza wydzielanie.

LH – wydzielanie wzrasta stopniowo a zwłaszcza w późnej fazie falikularnej i stymuluje syntezę androgenów jajnikowych. Komórki ziarniste są w tym okresie wyjątkowo wrażliwe na działanie FSH i produkują wzrastające ilości E. W przedowulacyjnym pęcherzyku skojarzone działanie E, FSH indukuje receptory LH w granulozie co umożliwia przeowulacyjną produkcję progesteronu. Postepujący wzrost wydzielania progesteronu hamuje wydzielanie LH i hamuje jego owulacyjny szczyt. Progesteron aktywuje enzymy proteolityczne trawiące kolagen w ścianie pęcherzyka. Biorą tu udział prostaglandyny. Gromadzący się płyn rozrywa osłabioną ścianę pęcherzyka i następuje jajeczkowanie.

Warstwa ziarnista wydziela też inhibiny.

Jajniki


Komorki oslonki wewnetrznej pod wpływem LH produkują androgeny: androstendion i testosteron. Pewna część androstendionu przekształcana jest w estrogeny w osłonce i wydzielane są one do krwi. Komórki warstwy ziarnistej pod wpływem FSH produkują estradiol (E2) oraz estron (E1). FSH indukuje aromatyzację, która niezbędna jest dla konwersji androgenów do estrogenów w komórkach ziarnistych. Tworzy się więc własne jajnikowe środowisko estrogenne.

Warstwa ziarnista wydziela też inhibinę.


Pokwitanie

Estradiol inicjuje wydzielanie GnRH i przyśpiesza dojrzewanie neuronów hormon ten wytwarzający. Pytanie – skąd się bierze E ? Wiadomo, że około dwa lata przed pokwitaniem rośnie produkcja androgenów nadnerczowych a zwłaszcza dehydroepi-androsteronu (DHA). Przyjmuje się, że to właśnie kora nadnerczy odgrywa kluczową rolę w procesie dojrzewania. Androgeny nadnerczowe są „substratami” do produkcji estronu i estradioli. Miejscem konwersji jest tkanka tłuszczowa a także w OUN. Jednakże przyczyna wzrostu syntezy androgenów w okresie przedpokwitaniowym pozostaje nieznana. Prawdopodobnie rośnie wrazliwość komórek warstwy siatkowatej na ACTH. Nieznacznie zmniejsza się też wydzielanie kortyzolu co indukuje wydzielanie ACTH. Ustalono, że istnieje optymalna masa ciała dziewczyny do wystąpienia pierwszej miesiączki. Wynosi ona 48 kg. Dziewczęta z niedowagą mają opóźnioną pierwszą miesiączkę. Podkreśla to rolę tkanki tłuszczowej w tym procesie. E zwiększa uwalnianie GnRH oraz LH i FSH. Jest to dodatnie sprzężenie zwrotne. Progesteron ułatwia (wzmaga) działanie E. Wydzielanie gonadotropin ma charakter pulsacyjny, co 60-90 min. Zależy od fazy cyklu: wydłuża się do 3-4 godzin w środku i w końcu fazy lutealnej.

NA pobudza wydzielanie GnRH.

Podawanie GnRH pulsacyjnie zwiększa wydzielanie LH i FSH zaś wlew ciągły zmniejsza. Podkreśla to znaczenie fizjologiczne pulsacyjnego wydzielania GnRH. Odpowiedź LH i FSH zależy od estrogenów – jest największe w środku cyklu , kiedy to poziom E jest najwyższy. E blokuje syntezę dopominy w tych komórkach podwzgórza, które regulują wydzielanie GnRH. Blokada ta odhamowuje wydzielanie GnRH i w następstwie ­ LH i FSH. Duże znaczenie na tu miejscowe przekształcenie A ® E co może bardzo zwiększać te efekty.

Progesteron wzmaga efekty estrogenu.
Sródjajnikowe działanie E:


  1. zwiększa liczbę receptorów FSH w jajniku

  2. przyspiesza proliferację komórek błony ziarnistej

  3. stymuluje syntezę PgE2

  4. działa synergistycznie z FSH w pobudzaniu wzrostu pęcherzyka

  5. odgrywa główną rolę w procesie owulacji

We wczesnej fazie folikularnej estrogeny produkowane przez pęcherzyk hamują sekrecję FSH. Wraz ze wzrostem pęcherzyka wzrasta produkcja E. Hamuje on uwalnianie FSH i pobudza LH. Wydzielanie LH wzrasta systematycznie w fazie folikularnej. Pobudza on produkcję androgenów ® estrogeny pod wpływem FSH. Przed owulacją warstwa ziarnista zaczyna wydzielać progesteron. Ten stymuluje i ułatwia wpływ E na sekrecję LH oraz indukcję wydzielania FSH.

Mężczyzna


Oś przysadka – komórki śródmiąższowe

Oś przysadka – kanaliki nasienne

Jądra wydzielają duże ilości androgenów i małe estrogenów.

Jajniki wydzielają duże ilości estrogenów i małe androgenów.

Androgeny wydzielane są przez korę obydwu płci. U obu płci gonady wydzielają inhibinę – polipeptyd hamujący wydzielanie FSH.

Jądro składa się z dwóch głównych grup komórek:



  1. komórek Leydiga, które syntetyzują i wydzielają testosteron

  2. komórek rozrodczych w kanalikach krętych, gdzie powstają plemniki.

Komórki podporowe (Sertoliego). Komórki podporowe wydzielają białko wiążące androgeny i inhibinę oraz substancję hamującą Mullera. Mogą też wydzielać estrogeny.
Schemat neuro-endokrynnej regulacji i czynności.

Układ rozrodczy u mężczyzn.


FSH indukuje syntezę białka wiążącego androgeny w komórkach Sertoliego.

LH – hormon luteinizujący (lutropina)

FSH – hormon folikulotropowy (folitropina)

Jądra funkcjonują prawidłowo w temp. 32oC

Spermatogonia (pierwotne komórki rozrodcze – z jednej tworzy się 512 spermatyd) ® spermatocyty I rzędu ®spermatocyty II rzędu ® spermatydy ® plemniki. Tworzenie plemnika trwa 74 dni. Spermatogeneza zachodzić może jedynie w temp. niższej od temp. ciała tj. gdy jądra znajdują się w mosznie. Gdy jądra nie zstąpią do moszny i znajdują się w jamie brzusznej następuje degeneracja ścian kanalików. Ejakulat (sperma) składa się z:

Plemników, wydzieliny pęcherzyków nasiennych, gruczołu krokowego, gruczołów opuszkowo- cewkowych (Cowpera). Objętość 2,5 –3,5 ml. W pierwszym ejakulacie znajduje się około 100 milionów plemników/ml. Ejakulacja jest bardzo złożonym odruchem. 50% mężczyzn, u których jest 20-40 mln plemników jest bezpłodna. < 20 mln = 100% bezpłodnych.


Główne wpływy androgenów.

Różnicowanie tkanek

Narząd rozrodczy – pomijamy bliższą analizę

CUN – odpowiedzialne są za powstanie „męskiego” typu wydzielania gonadotropin

Wzrost i utrzymanie drugorzędnych cech płciowych.

Narządy płciowe zewnętrzne ­ rozwój i dojrzewanie; ­ pociąg płciowy

Gruczoły dodatkowe

Brzmienie głosu –

Zmiany skórne – wydzielanie gruczołów łojowych

Inne np. włosy

Wpływy behawioralne – agresywność etc.
Wpływy anaboliczne i inne metaboliczne.

Wzrost szkieletu

Wzrost mięsni szkieletowych (zwiększają syntezę białek)

Wpływ na nerkę - zwiększają wielkość nerek

Wpływ na rozłożenie tłuszczu – „męski „ typ

Pobudza wytwarzanie erytrocytów.

Zwiększa stężenie cholesterolu w osoczu

Gametogeneza

Dojrzewanie spermatoza



Chemia i metabolizm androgenów.

Głównym androgenem jest testosteron. Powstaje z cholesterolu ® pregenolon ® testosteron ® estradiol. Syntezę pbudza LH, a u płodu gonadotropina kosmówkowa.

Działają za pośrednictwem cAMP.

Testosteron jest syntetyzowany na „bieżąco „ i nie jest magazynowany.



  1. Jądra wydzielają też małe ilości estradiolu.

  2. główna ilość estradiolu u mężczyzn pochodzi z metabolizmu androgenów jądrowych i nadnerczowych.

Testosteron transportowany jest we krwi w powiązaniu z globuliną wiążącą steroidy płciowe, zwaną często TeBG (globulina wiążąca testosteron i estrogeny)( 65% ) i albuminą 33%. Jedynie wolny hormon (2%) jest biologicznie czynny.

Prolaktyna.

Poziom prolaktyny we krwi u mężczyzn jest jedynie nieco niższy niż u kobiet. Sam hormon wywiera nieznaczny wpływ na układ rozrodczy męski. Sądzi się, że wzmaga ona wpływ LH na steroidogenezę. Zwiększa też liczbę receptorów androgenowych w pęcherzykach nasiennych i gruczole krokowym.

U mężczyzn ;



  1. 70% estradiolu powstaje z krążącego testosteronu i androstendionu

  2. 30% wydzielane jest przez jądra

  3. niewielkie ilości estradiolu tworzone mogą być przez korę nadnerczy


Homeostaza wapnia w ustroju


Rola wapnia w ustroju zostanie szczegółowo podsumowana w końcu roku po omówieniu czynności wszystkich tkanek.

W skrócie:



  1. jest niezbędny w czynności skurczowej mięśni

  2. jest niezbędny w czynności nerwowej

  3. jest niezbędny w czynności wewnątrzwydzielniczej

  4. jest niezbędny w czynności w krzepnięciu krwi

  5. jest niezbędny w czynności w regulacji aktywności wielu enzymów.

Wapń uważany jest (na równi z cAMP i diacyloglicerolem) za drugi przekaźnik w regulacji funkcji komórki. Wewnątrzkomórkowym receptorem Ca++ jest białko kalmodulina. Poziom Ca++ w osoczu wynosi 5mEq/1 = 10 mg%. Z tego nieco ponad połowę znajduje się w stanie zjonizowanym, reszta związana jest z białkami, zaś bardzo mała część krążyć może w połączeniu z innymi związkami, np. cytrynianami.

Diagram ilustrujący równowagę wapniową w ustroju.

Ca++ transportowany jest na zewnątrz jelita przez Ca – zależną ATP-azę w rąbku prążkowanym. Duże ilości wapnia w osoczu hamuje 1,25(OH)2D. Duże ilości wapnia w pokarmie wysycają mechanizm transportowy.

Glikokortykosteroidy obniżają Ca++ w osoczu

Hormony tarczycy ­ Ca++

Estrogeny zapobiegają osteoporozie.

Opis: około 1g Ca++ jest spożywane dziennie. Z tego zaledwie 1/3 ulega wchłonięciu. Całkowita ilość Ca++ w płynie pozakomórkowym wynosi około 1.0g. Około 0.19g przedostaje się do światła pp. z żółcią, wydzielinami pp., ze złuszczonymi komórkami. Oznacza to, że wchłanianie netto wynosi zaledwie 0.17g. Taka sama ilość wydalana jest z moczem z ustroju. Szkielet osoby dorosłej zawiera około 1.000g Ca++, z tego zaledwie około 0.55g to wapń wymienialny. W stanie równowagi ilość odłożonego wapnia w kości równa jest ilości resorbowanej. Główne hormony biorące udział w regulacji poziomu Ca++ to parathormon (PTH), kalcytonina i najważniejszy metabolit Vit. D3 – 1,25 (OH2) D3 – 1,25 dihydroksycholekalcyferol.

PTH zwiększa stężenie Ca++ w ECF i hamuje jego wydalanie z nerek. Czyni to zwiększając resorpcję Ca++ z kości, zwiększając wchłanianie zwrotne w nerce i zwiększając produkcję aktywnej vit. D3.

1,25 (OH)2D3 zwiększa wchłanianie Ca++ z pp. oraz wywiera ‘przyzwalające’ działanie w działaniu PTH na kość (i prawdopodobnie na nerki).

Kalcytonina hamuje resorpcję kości. Wywiera też niektóre inne wpływy, o czym później.

Poziom Ca++ w surowicy regulowany jest z nadzwyczajną precyzją. Gdy poziom spada wydzielany jest PTH, zaś wydzielanie kalcytoniny ulega zahamowaniu, gdy wzrasta wydzielanie PTH ulega hamowaniu, zaś wydzielanie kalcytoniny ­. Sam Ca++ działa jako regulator własnego poziomu!

Nie znamy żadnych przysadkowych hormonów regulujących wydzielanie PTH lub kacytoniny. Zmiana tego poziomu o 1% wyzwala mechanizmy regulujące ! Przy czym poziom Ca++ = 7 mg% utrzymany jest bez udziału hormonów.


Parathormon

Wydzielany jest przez przytaczyce – dwie pary gruczołów znajdujących się pod górnymi i dolnymi biegunami tarczycy. Usunięcie przytarczyc powoduje obniżenie poziomu Ca++ w osoczu, które gdy nie leczone prowadzi do śmierci z powodu skurczu mięsni krtani i mięśni oddechowych. PTH jest hormonem białkowym złożonym z 84 aminokwasów.

Regulacja wydzielania:

Głównym regulatorem jest poziom Ca++ w ECF. Mg++ wywiera podobne wpływy ale w znacznie większych stężeniach.

¯ Ca++ ®­ PTH i odwrotnie

1,25 (OH2)D3 ¯ wydzielanie PTH – hamuje wytwarzanie mRNA

Katecholaminy (poprzez receptor b) ­ PTH

Wzrost fosforanów w surowicy zmniejsza poziom Ca++ a przeto pośrednio pobudza wydzielanie PTH.

Istnieje rytm dobowy wydzielania – wzrasta na ranem.
WPŁYWY:


  1. zwiększa reabsorpcję Ca++ w kanalikach nerkowych dalszych, równocześnie hamuje reabsorpcję PO4- ( w kanalikach bliższych).

  2. Pobudza syntezę 1,25 (OH2)D3

  3. Na wchłanianie w pp. Wywiera wpływ pośredni – patrz diagram

Spadek Ca++ w surowicy zwiększa wchłanianie Ca++ w pp. i ­ Ca++ w surowicy

­ PTH ® przekształcenie 25 (OH)D3 w ® 1,25 (OH)2D3 ® ­ wchłaniania Ca++

Wpływ PTH na kość jest niezmiernie złożona a poglądy na ten temat ulegają zmianie.

Wpływ na kość ujawniają się przy większych stężeniach PTH niż wpływy na nerki. Ogólnie: uwalniania Ca++ z kości.


MECHANIZM DZIAŁANIA

Mało przebadany, głównie dlatego, że działa na różne tkanki. Działa przez receptor błonowy i białko G i cAM.

W nadczynności przytarczyc przeważa wydalanie Ca++ z moczem w następstwie wzrostu filtracji kłębkowej powodowanej przez PTH.

Kość:


  1. aktywacja istniejących osteoklastów

  2. zwiększenie przechodzenia osteoblastów w osteoklasty i zahamowanie przechodzenia odwrotnego

  3. działanie na osteoklasty polega na:

    1. zwiększeniu syntezy cAMP

    2. zwiększeniu wychwytywania Ca++ przez komórki

    3. wzmożenie syntezy RNA

    4. pobudzenie wydzielania enzymów (kalagenazy) i kwasów: mlekowego, cytrynowego i węglowego) które rozpuszczają zrąb organiczny i sole wapniowe kości i uwalniają wapń do krwi.

Nerka – zwiększa syntezę cAMP w kanalikach dystalnych i prawdopodobnie wpływy wywiera na tej drodze.
Kalcytonina – zmniejsza stężenie Ca++ i ¯ P043- w osoczu

Peptyd złożony z 32 aminokwasów wydzielany przez komórki przypęcherzykowe znajdujące się w tarczycy. Główny stymulator wydzielania kalcytoniny to:



  1. podwyższony poziom wapnia w surowicy

  2. niektóre hormony przewodu pokarmowego, a zwłaszcza gastryna, też cholecystokinina, glukagon, sekretyna.

Wpływy biologiczne



  1. hamowanie resorpcji kości ¯ Ca++

  2. obniżanie poziomu fosforanów w surowicy

  3. hamowanie wydzielania gastryny i HCl

  4. ­ wydalania Ca++

Mechanizm działania:



  1. hamuje czynność osteoblastów

  2. pobudza czynność osteoblastów

  3. zwiększa syntezę cAMP w kości – p. że to samo czyni PTH, a efekty są całkiem różne.

Nie opisano objawów niedoboru kalcytoniny.

Vit. D.

Działanie PTH jest niezbędne.

Vit. D3: zwiększa wchłanianie Ca++ z jelita. Wnika do komórek enterocytów, działa na syntezę mRNA i zwiększa syntezę białka wiążącego wapń oraz zwiększa przepuszczalność enterocytów dla wapnia.

Wywiera „dozwalający” wpływ dla PTH w jego działaniu na kości.

Wzmaga zwrotną resorpcję wapnia i fosforanów w cewkach proksymalnych.

Receptory dla 1,25 (OH)2D znajdują się w wielu tkankach.
Wpływ innych hormonów i czynników humoralnych na przemianę wapnia.

Glikokortykoidy ®¯ Ca++ w osoczu: hamują tworzenie i aktywność osteoblastów

Długotrwałe działanie ® osteoporoza ¯wchłaniania Ca++ w jelicie

Wzrost resorpcji kości ­ wydalania przez nerki

Zmniejszenie tempa jej odtwarzania

Zahamowanie syntezy jej białek


HW ®­ wydalania Ca++ z moczem, ­ wchłaniania w jelicie (przeważa bilans dodatni)

IGFI pobudza syntezę białek matrycy kostnej


Hormony tarczycy ® hiperkalcemia i hiperkalciuria ¯1,25 dihydroksycholekalcyferolu..

Estrogeny zapobiegają powstawaniu osteoporozy,



Insulina przyspiesza odtwarzanie kości – u nie leczonych cukrzyków – osteoporoza.







©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna