Metadane scenariusza Prace Grzegorza Mendla



Pobieranie 30.56 Kb.
Data04.05.2016
Rozmiar30.56 Kb.

Metadane scenariusza



Prace Grzegorza Mendla

1. Cele lekcji

a) Wiadomości


Uczeń:

  • wie, kim był G. Mendel i czego dotyczyły jego prace,

  • zna podstawowe zasady dziedziczenia cech,

  • wie, czego dotyczą reguły Mendla,

  • zna pojęcie organizmu homo- i heterozygotycznego.

b) Umiejętności


Uczeń potrafi:

  • rozwiązać prostą krzyżówkę genetyczną,

  • wyjaśnić różnicę między organizmem homo i heterozygotycznym,

  • ocenić znaczenie prac Mendla dla rozwoju genetyki,

  • myśleć logicznie i trafnie formułować wnioski,

  • posługiwać się terminami z dziedziny genetyki.

2. Metoda i forma pracy


pogadanka, dyskusja dydaktyczna, praca indywidualna i grupowa

3. Środki dydaktyczne


podręcznik do biologii, karta pracy dla uczniów

4. Przebieg lekcji

a) Faza przygotowawcza


Nauczyciel zapoznaje uczniów z tematem zajęć, celami oraz formami pracy na lekcji.

b) Faza realizacyjna


Nauczyciel dzieli klasę na 4 bądź 5 grup, rozdaje uczniom karty pracy „ Prace Grzegorza Mendla” (załącznik 1) oraz prezentuje postać Grzegorza Mendla. Uczniowie analizują informacje oraz wykonują polecenia zawarte w karcie pracy. Nauczyciel wyjaśnia, na czym polega krzyżowanie genetyczne oraz pokazuje, w jaki sposób dziedziczone są cechy wybrane przez G. Mendla. Podaje różnice między homo i heterozygotami w odniesieniu do danej cechy. Omawia sposób dziedziczenia cech według Mendla. Uczniowie zapisują w zeszytach reguły dziedziczenia w oparciu o informacje zawarte w karcie pracy.

c) Faza podsumowująca


Nauczyciel sprawdza poziom opanowania treści zajęć, formułując pytania i zadania:

1. Dlaczego G. Mendel do swoich krzyżówek wybrał linie czyste?

2. Zapisz przykład krzyżówki.

3. Co oznaczają pojęcia: genotyp, fenotyp, homo i heterozygota, allel?

4. Podaj reguły dziedziczenia według Mendla.

Nauczyciel kontroluje efekty pracy grup. W zespołach uczniowie sprawdzają stopień opanowania przez siebie wiedzy, odpowiadając na pytania i wykonując zadania zawarte w karcie pracy (załącznik 2).


5. Bibliografia


Według własnego pomysłu

Źródło ilustracji: Biologia XXI, pod red. A. Jerzmanowskiego, WSiP, Warszawa 2000, s.152.

6. Załączniki

a) Karta pracy ucznia


Załącznik 1.

Prace Grzegorza Mendla

W 1865 r. odbyło się spotkanie Towarzystwa Historii Naturalnej, podczas którego Gregor Johann Mendel miał ogłosić wyniki swoich prac. Organizatorzy spotkania muszą przygotować bilet wizytowy. Ustawią go na stoliku, przy którym usiądzie G. J. Mendel. Pomóżcie im to zrobić.




............................................................................................................................................

Przygotujcie bilet wizytowy:

(zapoznajcie się z biografią

G.J. Mendla w podręczniku)



Referat Mendla przedstawiający efekty jego prac:

Szanowni Panowie!

Do swoich hodowli wybrałem groch zwyczajny. Dlaczego? Po pierwsze, roślina ta tworzy wiele odmian, wśród których spotykamy osobniki: wysokie, niskie, o białych kwiatach, o czerwonych kwiatach, o nasionach żółtych i zielonych gładkich i pomarszczonych. Po drugie, roślina ta jest samopylna, co oznacza, że każdy jej kwiat zapylony jest pyłkiem ze swoich pręcików. Co z tego wynika? Skoro hoduję odmianę wysoką, zawsze będę uzyskiwał osobniki wysokie. Linię takich osobników nazywamy liniami czystymi, co oznacza, że z pokolenia na pokolenie utrzymywane są określone cechy.

Na podstawie przeczytanego tekstu wypisz, jakie czyste linie grochu zwyczajnego wyhodował Mendel:



kwiaty czerwone

nasiona zielone Przykłady linii czystych:

roślina wysoka ………………………………………………………….

groch zwyczajny …………………………………………………………………………


Kiedy uzyskałem pewność, że odmiany są liniami czystym,i zacząłem krzyżować między sobą odmiany o przeciwstawnych cechach. Np. krzyżowałem: groch o kwiatach białych z grochem o kwiatach czerwonych, groch wysoki z niskim. Przedstawię efekty swoich krzyżówek.

RODZICE /linia czysta/ kwiaty czerwone /ojciec/ x kwiaty białe / matka/ „x”- krzyżowanie



przenoszenie pyłku z

jednego osobnika na drugi

DZIECI ( F1): wszystkie dzieci o kwiatach czerwonych

Pokolenie F1 dzieci czerwone x dzieci czerwone / krzyżowanie w pokoleniu dzieci/

WNUKI: pokolenie F2 3/4 osobników czerwonych i 1/4 osobników białych 3 : 1

Z powyższego widać, że na 3 osobniki o kwiatach czerwone przypadał 1 osobnik o kwiatach białych. Tak było zawsze, jeżeli brałem do krzyżowania osobniki o przeciwstawnych cechach. Nie przypuszczałem, że uzyskam takie wyniki. Sądziłem, że na skutek krzyżowania linii czystych mieszańce, które powstaną, będą mieć cechy pośrednie a nie cechy jednego rodzica. Jeszcze bardziej zdziwiło mnie, że w pokoleniu wnuków uzyskałem osobniki czerwone i białe. Osobników czerwonych było więcej niż białych, a stosunek ten wynosił 3:1.

Kiedy krzyżowałem groch wysoki z niskim, w pokoleniu F1 wszystkie osobniki były wysokie. Kiedy zaś krzyżowałem groch o nasionach zielonych z żółtymi, w pokoleniu F1 wszystkie nasiona były zielone.

Jak to wytłumaczyć? Przypuszczam, że istnieją jakieś czynniki dziedziczne, które decydują o pojawieniu się cech? Jedne z tych czynników dominują nad innymi. Ale te słabsze nigdy nie znikają i mają szansę na to, by również się pojawić. Twierdzę również, że w komórce rozrodczej, zarówno matki jak i ojca, znajduje się tylko jeden z czynników dziedzicznych. Kiedy spotkają się razem, mogą spowodować pojawienie się określonej cechy.”

Czynniki dziedziczne to GENY. Odmiany genów decydujące o przeciwstawnych cechach to ALLELE.

Tę samą krzyżówkę, którą opisał Mendel, możemy zapisać inaczej:

Wszystkie pytania, od 1 do 6, dotyczą tej krzyżówki. Przepisz ją do zeszytu oraz napisz odpowiedzi na pytania.

A - gen na barwę czerwoną kwiatów / zapisujemy dla ułatwienia wielką literą, ponieważ jest dominujący/

a - gen na barwę białą kwiatów /zapisujemy małą literą, ponieważ jest ustępujący w stosunku do A, czyli recesywny/

Rodzice P: AA x aa AA - genotyp osobnika o kwiatach czerwonych



aa - genotyp osobnika o kwiatach białych

Gamety: A A a a FENOTYP: wygląd osobnika

1. Wypisz genotypy osobników pokolenia F1 i F2.

DZIECI F1: Aa x Aa 2. Jaką barwę kwiatów mają osobniki pokolenia F1 i F2?



3. Jakie geny zawierają komórki rozrodcze osobników F2?

Gamety: A a A a 4. Homozygotą nazywamy osobnika, który ma takie same

geny na daną cechę. Wypisz genotypy homozygot.

WNUKI F2: AA Aa aA aa 5. Heterozygotą nazywamy osobnika, który ma

przeciwstawne geny na daną cechą. Wypisz genotypy

heterozygot.

6. Jaki jest fenotyp osobnika o genotypie: Aa i AA?

Na podstawie swoich prac G. Mendel sformułował ważną regułę, która brzmi: „Podczas tworzenia gamet, czyli komórek rozrodczych, do każdej z nich trafia tylko 1 alell, czyli 1 gen z pary określających daną cechę. Alelle to odmiany tego samego genu”.



allel / gen / matki

Cechę określa para alleli / para genów/



allel / gen / ojca

Mendel na podstawie swoich badań sformułował zasadę dominacji, która oznacza, że w pokoleniu F1 allel jednego z rodziców maskuje ujawnienie się allelu drugiego z rodziców. Ten allel, który się ujawnia, jest dominujący, drugi zaś jest recesywny.
Załącznik 2.
Sprawdźcie, co zapamiętaliście po lekcji (zadania do rozwiązania w grupie).
G. Mendel był ............................................................................................................................ .
Do swoich hodowli wybrał ........................................................................................................ .
Linia czysta to taka odmiana rośliny, która z pokolenia na pokolenie zachowuje ..................... .................................................................................................................................................... .
Dlaczego dokonał takiego wyboru? .............................................................................................
Podaj dwa przykłady odmian grochu, jakie krzyżował ze sobą G. Mendel. ...............................
Opisz efekt krzyżówki między odmianą wysoką a niską w pokoleniu F1 i F2. …...................
Przedstaw krzyżówkę między liniami czystymi, wysoką a niską wg schematu:
A – gen na wzrost wysoki a – gen na wzrost niski

zapisz


A/ genotypy: matka ........... x .................... ojciec

rodziców

jakie geny zawierają

komórki rozrodcze .................. ............... .......... ...........

Genotypy F1

dzieci zapisz ................ x ...................... - krzyżówka mieszańców


jakie geny zawierają

komórki rozrodcze .................. ............... .......... ...........

Opisz wygląd zewnętrzny, czyli fenotyp osobników F1 w tej krzyżówce. ….............................

b) Zadanie domowe


1. Uzasadnij hipotezę: „Prace G.J. Mendla miały duże znaczenie dla rozwoju genetyki”.

2. Zapisz przykład dowolnie wybranej krzyżówki między odmianami grochu o cechach przeciwstawnych.


7. Czas trwania lekcji


45 minut

8. Uwagi do scenariusza


brak


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna