Ministrem spraw wewnętrznych był najbardziej zaufany człowiek Todora



Pobieranie 0.85 Mb.
Strona1/10
Data07.05.2016
Rozmiar0.85 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
BUŁGARIA
W Bułgarii, inaczej niż w Polsce i na Węgrzech, a w pewnej mierze również inaczej niż w Czechosłowacji, gdzie w praktyce cały aparat bezpieczeństwa realizował bezpośrednio pieriestrojkowe zadania Centrali, mamy do czynienia z sytuacją, w której część aparatu bezpieczeństwa pozostała wierna żiwkowowi, a część wbrew jego woli wykonywała zadania Centrali. Należy zatem zbadać którzy oficerowie i które Zarządy, Departamenty i Wydziały ewentualnie wprowadzały plan Centrali, a którzy oficerowie realizowali represyjną politykę sekretarza generalnego. Sprawdzimy też czy taki podział można wydedukować na podstawie awansów w Derżawnej Sigurnosti w okresie 1985-1989 i konkretnych działań przedstawicieli organów bezpieczeństwa.
Ministrem spraw wewnętrznych był najbardziej zaufany człowiek Todora żiwkowa Dimityr Stojanow (7 kwietnia 1973 – 15 grudnia 1988), następnie resort objął Georgi Tanew (19.12.1988 – 27 grudnia 1989). Stojanow (1928-1999) przystąpił do ruchu komunistycznego w 1942 roku i brał udział w partyzantce, był sekretarzem KC Komsomołu (1959-1961), następnie sekretarzem i I. sekretarzem BKP okręgu Tyrnowo (1961-1973), został członkiem Sekretariatu i Politbiura 14 grudnia 1988 r i zajmował się nadzorem nad resortem bezpieczeństwa oraz odpowiadał za pracę Sekretariatu KC. Stojanow zajął miejsce Czudomira Aleksandrowa jako następca żiwkowa przygotowywanego przez samego sekretarza generalnego. Odejście Stojanowa z MSW zbiegło się z końcem II fazy operacji KLIN.
Georgi Tanew był I sekretarzem partii okręgu Kyrdżali (1981-1987), a następnie krótko ministrem transportu. Mianowanie Tanewa osłabiało kontrolę Stojanowa nad MSW ............................
Gen. Wełko Palin był kierownikiem Wydziału Wojskowo-Administracyjnego KC (1971-1989), członkiem KC (1971-1989) i przewodniczącym parlamentarnej komisji nadzoru nad siłami zbrojnymi. Palin przyszedł do KC z I ZG w Armii, a więc miał ścisłe związki z I ZG KGB (był też szefem GZP Armii). Współpraca Palina z Liłowem po 10 listopada 1989 może wskazywać,1 iż byli związani z sobą już wcześniej, a więc choć Palin byłby niechętny spiskowcom z klanu Łukanowa, musiał rozumieć, iż tylko upadek żiwkowa może umożliwić powrót Liłowa. Resorty siłowe podlegały Wydziałowi, którego szef nie był lojalny wobec rządzącego klanu, ale sam Wydział kontrolowany był przez sekretarza ds. organów administracyjnych, Stojanowa – drugiego człowieka w państwie i prawą rękę sekretarza generalnego.
W Ministerstwie Obrony Narodowej istniał Zarząd Wywiadu Sztabu Generalnego - (Razuznawatełno uprawlenie na Generałnija Sztab - RUGSZ lub Razuznawatełno uprawlenie kym Ministerstwoto na narodnata otbrana - RUMNO). RUGSZ kierował ..................... Naczelnikiem Sztabu Generalnego w latach 1962-1989 był Atanas Semerdżijew (ur. 1924). Semerdżijew przystąpił do ruchu komunistycznego w 1939 roku, w 1944 roku był dowódcą dywizji piechoty, ukończył Akademię Wojskową Woroszyłowa i Akademię Wojskową Frunzego w ZSRS, był I. wiceministrem obrony narodowej (1966-1989).
Ponadto istniał Wydział Wywiadu Wojsk Pogranicza.
Derżawna Sigurnost czyli Bezpieczeństwo Państwa stanowiło od 1963 roku część MSW, a jej szef był z urzędu pierwszym wiceministrem spraw wewnętrznych. Szefem DS był najpierw Angeł Sołakow (1965-1968), następnie Mirczo Spasow (1969-1973) i gen.-płk. Grigor Szopow (1973-1989), poprzednio zastępca Spasowa i wiceminister spraw wewnętrznych (1967-1969).2 Według Musakowa Szopow cieszył się zaufaniem żiwkowa, gdyż jako jeden z nielicznych nie utracił stanowiska w ciągu prawie 17 lat.3
Większość wiceministrów reprezentowała poszczególne Zarządy Główne i Zarządy DS: I, II, V, VI. Struktura DS ukształtowana została w latach 1966-1969 po likwidacji antyżiwkowowskich i prochińskich spisków wewnątrz armii i partii bułgarskiej. Derżawna Sigurnost dzieliła się na dwa zarządy główne oraz cztery zarządy i siedem zarządów samodzielnych bez numeracji. Kierownikiem przedstawicielstwa KGB przy DS do 31 marca 1991 roku był Wladilen Nikołajewicz Fiodorow, poprzednio wieloletni rezydent KGB w Turcji, a więc funkcjonariusz I ZG KGB. Po raz pierwszy Fiodorwm znalazł się w Bułgarii we wrześniu 1944 roku.4 Po 1991 roku Fiodorow załorzył Organizację Weteranów Wywiadu Zewnętrzenego czyli właśnie pracowników I ZG KGB. Fiodorow brał udział we wszystkich naradach dotyczących DS; dokładne dane mamy np. z tajnej narady z dnia 25 listopada 1989 r.,5 a więc już po obaleniu żiwkowa, poświęconej rozwiązaniu VI Zrządu Głównego DS. KGB było zatem poinformowane o wszystkich działaniach DS.6 Ponadto latach 1980-tych Bułgarska Partia Komunistyczna – BKP miała doradców, którzy uczestniczyli w posiedzeniach KC BKP.7 Pomieszczenia KGB znajdowały się na pierwszym piętrze budynku MSW obok gabinetu ministra i 06 Departamentu VI Zarządu,8 co wskazuje na znaczenie i najbliższe powiązania między tymi strukturami ministerstwa i KGB.
Kadry komsomolskie były traktowane jako przyszli kierownicy w systemie DS, sam Dimityr Stojanow pracował w kierownictwie Komsomołu i został I. pomocnikiem Żiwkowa, któremu był niezwykle oddany. Funkcjonariusze z KC Komsomołu szli bezpośrednio na stanowiska naczelników.9
I Zarządem Głównym – wywiadem – kierował gen. Wasil Kocew w lutym 1985 - ..... , który zginął w wypadku samochodowym w nie wyjaśnionych okolicznościach 6 stycznia 1992 roku. Ostatnim szefem I ZG był gen. Władimir Todorow (od ... do 1990). Gen. Stojan Sawow był szefem I ZG DS (1972-1973), a następnie został wiceministrem odpowiedzialnym za I ZG DS i archiwa (1973-1990), w styczniu 1990 roku został wiceministrem spraw wewnętrznych, a 6 stycznia 1992 roku popełnił samobójstwo. Przygotowywano wówczas proces przeciwko osobom winnym zniszczenia akt DS, a przede wszystkim winnym zabójstwa pisarza Georgi Markowa w 1978 roku w Londynie i zniszczenia jego teczki. Istnieje podejrzenie, że truciznę do kulki parasola, którym ugodzono Markowa, przygotowała KGB i że współpracowało ono w całej operacji. I ZG DS dzielił się na 14 departamentów: ostatni, XIV Deparatement I ZG DS zajmował się wywiadem kulturalno-historycznym czyli kradzieżą dzieł sztuki. W 1979 roku do I ZG przeniesieniono z II ZG wydział likwidacji niewygodnych emigrantów, który otrzymał nazwę 4. Wydziału Kotrwywiadu, czyli jednostkę dpowiedzialną za zamachy na Georgi Markowa, Władimira Kostowa, Rumianę Uzunową i innych.

Gen. Luben Gocew był z-cą szefa I ZG (do 27 grudnia 1989) i jednocześnie wiceministrem spraw zagranicznych (od 1982 do 27 grudnia 1989), jako oficer I ZG DS pracował w ONZ pod legendą dyplomatyczną,10 następnie został I. z-cą ministra spraw wewnętrzynych Atanasa Semerdżijewa (27.12.1989-marzec 1990) oraz ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Łukanowa (22.09.-20.12.1990), a więc w co najmniej dobrych stosunkach z klanem Łukanowa, tym bardziej że studiował razem z Mładenowem i Łukanowem.11 Był także ministrem obrony w rządzie Lubena Berowa. Gocew pracował w wywiadzie od 1961 roku, w styczniu 1990 roku kierował grupą czyszczącą archiwa DS,12 która wyselekcjonowała do zniszczenia 144 tys. teczek.


II Zarządem Głównym – kontrwywiadem – kierował gen. Georgi Anaczkow (1976-1989), jego z-cami byli: I. zastępca gen. Georgi Mładenow (1985), zaufany człowiek Petyra Mładenowa13 Georgi Miłuszew (od do 1986), poprzednio naczelnik okręgowego zarządu MSW w Charkowie (1982-196), Krasimir Samandżijew (...) i Ludmił Marinczewski (1987-1990). W 1979 roku zabójstwa dokonywane za granicą przeszłyz II ZG w gestię I ZG DS. II ZG powołany 1 grudnia 1969 roku zajmował się głównie ochroną gospodarki. Departament Gospodarczy w latach 1974-1982 składał się z 4 wydziałów: gospodarczego, handlu zagranicznego, transportu i ochrony tajemnicy państwowej. 28 kwietnia 1982 roku w ramach II ZG powołano Zarząd Gospodarki składający się z 5 departamentów: dwu gospodarczych, handlu zagranicznego, transportu i ochrony tajemnicy państwowej. 23 kwietnia 1986 roku w oparciu o Zarząd Gospodarki utworzono IV Zarząd składający się z 8 departamentów: dwu gospodarczych (01 i 03), handlu zagranicznego, transportu i ochrony tajemnicy państwowej, informacyjno-analityczny, działań aktywnych (dezinformacja), kontrwywiad wojskowy w wojskach kolejowych. IV Zarządem kierował gen.-mjr. Ludmił Marinczewski (1987-1990; szef 04 Wydziału 1966-1987), który jednocześnie był zastępcą szefa II Zarządu Głównego, ponieważ IV Zarząd formalnie był traktowany jako część kontrwywiadu. Marinczewski ukończył Moskiewski Instytut Elektrotechniczny. W latach 1990-1991 był wiceministrem spraw wewnętrznych. W ramach II ZG utworzono w 1967 roku przedsiębiorstwo WTP Kinteks (działało do 1985 r.) zajmujące się zdobywaniem dewiz za pośrednictwem handlu, m.in. tranzytowego, narkotykami i bronią. Działalność taką prowadzono do 1989 roku.
13 Departament II ZG zajmował się turystyką; kierował nim Georgi Płaszew, jego zastępcami byli: Saszo Grigorow i Lilian Kostadinow.
III Zarządem – kontrwywiadem wojskowym – kierował gen. Petyr Czergiłanow (1973-1988), po nim funkcję tę objął ......
IV Zarządem – wykorzystanie środków technicznych i dział tajnych służb (podsłuchy i rozbrajanie bomb) – kierował gen. Kirił Weliczkow (...), którego z-cą był Ilia Lingurski. W 1986 roku IV Zarząd przemianowano na Zarząd Naukowo-Techniczny.
V Zarządem czyli Zarządem Bezpieczeństwa i Ochrony (UBO) - ochrona kierownictwa partii i państwa – kierował od roku 1968 gen. Ilia Kaszew, który popełnił samobójstwo akurat w 1986 roku, po nim funkcję tę objął dzięki poparciu Georgi Ananasowa,14 gen. Georgi Miłuszew (1986-1989), który przyszedł z kontrwywiadu. W 1990 roku Zarząd objął Sawa Dżendow (do 1992 r.). V ZG troszczył się by nic nie zagroziło żiwkowowi i jego klanowi, a zatem kontrola kontrwywiadu nad V Zarządem umożliwiałaby spiskowcom swobodne działanie o ile mieliby wpływy z II Zarządzie Głównym. Gen. Kaszew popełnił samobójstwo według jednej wersji oficjalnej, ponieważ żiwkow na niego nakrzyczał, a według drugiej z nudów; po wielu latach wytężonej pracy udał się na pierwszy urlop i pod jego koniec już tak się nudził z braku zajęcia, iż popadł w depresję i zastrzelił się.15 Obie wersje są równie wiarygodne. Dimityr Iwanow wpomina, że dał Kaszewowi na kilka dni przed jego śmiercią teczkę Iwana Charija ps. „Ważnija”, byłego kolegi żiwkowa z partyzantki całkowicie mu oddanego. W teczce znajdował się list do żiwkowa datowany 25 października 1985 roku, w którym autor prosił o spotkanie by wyjawić kto spiskuje przeciw niemu i ukrywa informacje, które i tak są znane KGB. List ten do sekretarza generalnego nigdy nie dotarł, a gen. Szopow polecią Iwanowowi zniszczyć dossier.16 Na inną wskazówkę w sprawie śmierci Kaszewa może naprowadzać fakt, iż gen. Kaszew wydał polecenie Iwanowowi sprawdzenia Mładenowa celem zebrania kompromitujących materiałów, mimo że 06 Departament nie prowadził spraw operacyjnych na członków Politbiura.17 Inicjatywa ta mogła wyjść tylko od żiwkowa.
VI Zarząd – wewnętrzny wywiad polityczny – kierowany był przez Petyra Stojanowa (1968-1985), a następnie Antona Musakowa (1985-1990); zastępcami byli: I. Z-ca Sawa Dżendow (1986-1989), Cwiatko Cwetkow (1987-1990), Siljanow (...) i Bojan Welinow (.....).
Ponadto DS obejmował Główny Zarząd śledczy (gen.-mjr Kostadin Kacalijew do 1989), śledzenie Zewnętrzne, Centralny Zarząd Informacyjno-Organizacyjny – CIOU (Wasil Georgijew), Służba Informacja i Archiwum (Nanka Sekerdżijewa), Kontrwywiad Radiowy, Zarząd Kadr, Zarząd Naukowo-Techniczny (OTU) utworzony w 1986 roku na bazie IV ZG (Ilia Lingurski, poprzednio z-ca szefa IV Zarządu), Zarząd Koordynacja i Analiza, Wywiad (Informacja) Naukowo-Techniczny - NTR (kradzież zachodnich technologii) wyłoniona w 1985 roku z połączenia Wydziału 7 i 11 I ZG; jego pracownicy kierowali firmami handlu zagranicznego stworzonymi na Zachodzie ze środków pozabudżetowych.

W 28 okręgowych jednostkach MSW działały grupy 5-6 osobowe funkcjonariuszy DS pracujących dla wszystkich zarządów.



Z naszego punktu widzenia kluczowymi są Zarządy I, II, III i VI.
VI Zarząd powołano 17 listopada 1967 roku.18 Jego pierwotnym zadaniem było wykrywanie konspiracji antyżiwkowoskiej w partii i organach państwowych. Dlatego szefem VI ZG został bezgranicznie oddany żiwkowowi Petyr Stojanow, który karierę zaczął jako szef XIII Departamentu w II ZG (1965-1967), który zajmował się konspiracją wojskową grupy Anewa-Gorunii i opozycją wewnątrz partii, tzw. Spiskiem 1965.19 Właśnie na bazie XIII Departamentu utworzono w 1967 roku VI ZG. Zajmował się on opozycją, o ile brali w niej udział członkowie partii. Dlatego też kontrola opozycji lat 1980-tych należała do jego zadań, ponieważ ze względu na udział w niej wielu członków BKP była ona traktowana jako opozycja wewnątrzpartyjna, antyżiwkowowska a nie antykomunistyczna. VI Zarząd ścigał podejrzanych o podejmowanie prób przewrotu, buntów, zbrojnego powstania, terroru, winnych antypaństwowej propagandy i agitacji, członków antypaństwowych grup i organizacji, winnych korupcji oraz kontrolował samo MSW oraz zajmował się ochroną wartości kulturalnych i historycznych (Bojko Iwanow).
Około 1985 roku VI ZG kontrolował około 25 tys. osób,20 natomiast wszystkich obywateli, którymi w jakiś sposób interesowały się tajne służby było w 1989 roku 400 lub nawet 600 tysięcy.21 W VI Zarządzie pracowało około 300 funkcjonariuszy, każdy prowadził 10 do 12 agentów co szacunkowo daje 3000 czynnych tajnych współpracowników tylko VI ZG. Do tego trzeba doliczyć agentów zarządów okręgowych oraz I, II i III Zarządu Głównego. Zarządy wymieniały się swymi agentami. W latach 1944-1973 organy bezpieczeństwa zwerbowały 131 tys. tajnych współpracowników, natomiast w okresie 1944-1989 zwerbowano około 250-300 tys. agentów, z tym że rocznie rezygnowano z około 20 proc. tajnych współpracowników.22 Można zatem szacować, iż w latach 1973-1989 zwerbowano około 150 tys. agentów. „Wielu agentów było znanymi pracownikami naukowymi, pisarzami, krytykami, artystami, muzykami, dziennikarzami, sportowcami, duchownymi, niektórzy z nich cieszyli się międzynarodową lub nawet światową sławą.”23
W każdej jednostce DS pracował przedstawiciel KGB. Doradcą z ramienia KGB w VI Zarządzie DS był płk. Lewan Wartanowicz Gałustow (1980-1985), poprzednio pracujący w Tbilisi i Suchumi, a od lata 1985 do końca 1989 roku gen.-mjr Wasilij Emielianowicz Miakuszko, oficer I ZG KGB poprzednio na placówce we Francji, skąd został wydalony w 1960 roku, a następnie sprawował funkcję zastępcy szefa KGB Ukrainy. Po dojściu do władzy ekipy Gorbaczowa przysłano wic oficera o o wiele wyższym statusie i randze. Doradca KGB był członkiem kierownictwa Zarządu i miał dostęp do wszystkich materiałów. Przekazywał on do KGB wszelkie informacje dotyczące ZSRS lub mające znaczenie globalne dla krajów Europy Wschodniej, sam otrzymywał okresowe informacje związane dywersją ideologiczną. W ostatnich latach współpraca polegała na podejmowaniu wspólnych akcji, rozpracowywaniu razem spraw i wspólnym prowadzeniu agentów.24 Gdy informacja ważna dla Moskwy, wysyłano specjalną ekipę, jeśli coś poszło nie tak, musieli się tłumaczyć przed doradcą KGB d/s dezinformacji przy Zarządzie Okręgowym DS w Warnie. „W praktyce działalność DS, zwłaszcza w najważniejszych kierunkach, była kierowana i stymulowana przez KGB za pośrednictwem jego przedstawicieli w we wszystkich jej [DS] podgrupach. ... wszystko co działo się w wielkim braterskim kraju kopiowano dokładnie też u nas.”25 Jak pisze gen. Musakow „istniała nawet decyzja, że dwa ministerstwa [sowieckie i bułgarskie] muszą działać jak jeden system krwionośny. ... W rzeczywistości związki i stosunki z KGB były możliwie najbliższe, najściślejsze. Realizowane były na wszystkich poziomach i na wszystkich kierunkach. W tym celu szczególnie pomagało przedstawicielstwo KGB u nas i nasza grupa operacyjna w Związku Sowieckim. (...) funkcjonariusze okazywali nam wszechstronną pomoc w pracy operacyjnej. Ich gabinet był otwarty dla każdego kto potrzebował konsultacji i rady ... ruch materiałów dawał im możliwość zapoznania się ze znaczną częścią ogólnej i częściowo z konkretną informacją. ... Większa część planowanych [wspólnych operacji] odnosiła się do departamentów, wydziałów i nawet do poszczególnych pracowników operacyjnych.”26
VI Zarząd Główny DS dzielił na 9 departamentów i kierunek „T”:
01 Departament - kierowany od lutego 1979 do września 1989 roku przez płk. Iwana Jankułowa, poprzednio z-ca naczelnika tego wydziału, zajmował się: inteligencją twórczą, związkami twórczymi, instytucjami kulturalnymi (Georgi Petkow), pracownikami radia, telewizji, prasy, kinematografii (Czawdar Tepeszanow), części BAN, Akademii Medycznej, ministerstwa zdrowia, szkół wyższych, członkami niektórych organizacji młodzieżowych i aktorami oraz zwalczaniem „dywersji ideologicznej” ośrodków zachodnich; każdy pracownik operacyjny zajmujący się daną instytucją utrzymywał jak najbliższe kontakty służbowe ze wszystkimi kierownikami i partyjnymi i komsomolskimi sekretarzami zatrudnionymi w niej. Departament dysponował 10 TW w Związku Pisarzy, ale trzeba jeszcze uwzględnić TW II ZG DS.27
Płk. Iwan Jankułow, zdaniem Tepeszanowa był ortodoksyjnym oficerem i przeciwnikiem nowatorstwa.28 Od 1975 do 19 lutego 1979 roku naczelnikiem był płk. Najden Petrow, poprzednio szef 05 Departamentu. „Pracowali tu najinteligentniejsi funkcjonariusze.”29 Czawdar Tepeszanow rozpoczął pracę w 1 Wydziale 06 Departamentu VI Zarządu DS w roku 1975; wtedy powierzono mu całą kinematografię, kontrwywiadowcze zabezpieczenie Związku Filmowców i uczelni Bułgarska Kinematografia, Domu Kina, Bułgarskiej Filmoteki Narodowej, razem blisko 3 tys. osób, rok później wyjęto z jego gestii studia filmowe.30 Był stosunkowo niezależny w tworzeniu agentury, czasami dodatkowo zajmował się Związkiem Artystów i pracownikami teatrów, przez agentów kontrolował scenariusze, gotowe filmy i ludzi, przygotowywał informację dla KC. We wrześniu 1989 roku Tepeszanow został mianowany naczelnikiem 01 Departamentu czyli na miejsce „ortodoksa” Jankułowa, kontrolował zatem całą inteligencję w momencie decydującym, mimo (czy raczej dzięki temu), że 30 czerwca 1989 roku napisał raport krytykujący postępowanie DS wobec opozycji i zaproponował dialog z nieformalnymi strukturami i z innymi organzacjami i instytucjami społecznymi oraz z organami partyjnymi. Tepeszanow wręczył raport Cwetkowowi, który zajmował się właśnie organizacjami nieformalnymi31, by przekazał go Musakowowi. Po kilku miesiącach raport odkryto w sejfie Cwetkowa. „Według mnie podzielał moje poglądy” – ocenia Tepeszanow. Na nominacji Tepeszanow potrzebny był podpis Musakowa, więc on też musiał popierać Tepeszanowa i podzielać poglądy wyrażone w raporcie.32 25 listopada 1989 roku Departament rozformowano;
02 Departament - kierowany przez płk. Iwana Diankowa zajmował się: młodzieżą, uczelniami wyższymi, sferą sportu i Komsomołem;
03 Departament - kierowany przez płk. T. T., byłego „czawdarca” zajmował się: Cerkwią, sektami i nacjonalizmem macedońskim, serbskim, rumuńskim, ormiańskim, cygańskim i żydowskim;
04 Departament - kierowany przez płk. ........... Zwalczał nacjonalizm turecki;
05 Departament zajmował się: „byłymi ludźmi” (tj. członkami przedwojennej klasy średniej i wyższej), członkami byłych partii politycznych, byłymi więźniami politycznymi, monarchistami i carskimi oficerami. Szacowano, że tzw. wrogi kontyngent, tj. osoby negatywnie nastawione do ustroju, liczył do 70-80 tys. osób.33 Do 1972 roku 05 Departament kierowany był przez płk. Angeła Cenowa, poprzednio szefa 06 Departamentu. Przesunięcie Cenowa na szefa 07 Departamentu oznaczało odstawkę. Po nim 05 Departament objął płk. Najden Petrow (1972-1975), a następnie .........
6 Departamentem - kierował płk. Dimityr Iwanow (1987-1989), poprzednio był on zastępcą naczelnika 06/VI (1985-1986), a jeszcze wcześniej kierownikiem 3 Wydziału. Kolejnymi szefami 06 Departamentu VI Zarządu DS. byli: Petyr Stojanow (1967), Bojan Welinow, Angeł Cenow, Wełko Wyrbanow, Coło Georgijew. W 1978 roku zadanie pilnowania ambasady Chin, Albanii, Grecji, Korei Płn. i Jugosławii powróciło od 06 Departamentu do II ZG i wtedy departament 04 otrzymał nr 06. Zajmował się on także kontrolą wewnętrzną MSW. 06 Departament dzielił się na 5 wydziałów:

1 Wydział – działalność antypaństwowa obywateli bułgarskich;

2 Wydział – działalność antypaństwowa obcych obywateli;

3 Wydział – ostre sygnały i sprawy obserwowane (tj. korupcja wśród wyższych funkcjonariuszy, ochrona dóbr kultury, infiltracja otoczenia rodziny żiwkowa);

4 Wydział – analizy, informacje, kartoteki, tu też prowadzono obserwację byłych funkcjonariuszy partyjnych, np. Stojana Michajłowa byłego kierownika Wydziału Ideologii KC;

5 Wydział – obsługa komendantury, otoczenie i wewnętrzne bezpieczeństwo MSW, początkowo jako zespół powołany w 1984 r.;



Bojko Iwanow kierował sektorem zajmującym się ochroną wartości kulturalnych i historycznych;
7 Departament - kierowany przez płk. Angeła Cenowa (poprzednio szefa 05 Departamentu) zajmował się: obozami, więzieniami, uciekinierami za granic, anonimowymi groźbami i do 1986 roku walką z terrorem;
08 Departament – przygotowywał analizy dla wszystkich wydziałów;
09 Departament – kierowany przez płk. Teodora Kozłowskiego zajmował się: zagranicznymi studentami i specjalistami przebywającymi w Bułgarii oraz organizacjami arabskimi;
Kierunek „T” powstał w 1986 roku i zajmował się walką z terroryzmem, jego kierownikiem był Sawa Dżendow (1986-1989), jednocześnie I. z-ca Musakowa.
W latach 1970-1974 istniał osobny 05 Wydział zwalczania dywersji ideologicznej, gdzie pracowali m.in. Cz. Tepeszanow i B. Asenow. W 1975 został przemianowany na 03 Wydział i przydzielono mu sprawy wyznaniowe.
Na początku 1985 roku (przed 6 lutego) oddany żiwkowowi i zasłużony w chronieniu go przed partyjnymi spiskowcami Petyr Stojanow został odwołany oraz dokonano zmian kadrowych i strukturalnych. „Petyr Stojanow został przesunięty do rezerwy lub ... do dyspozycji, a w rzeczywistości w sposób najbardziej nieoczekiwany został odsunięty od władzy. Przyczyn osobiście nie znam. Wszyscy byliśmy dość zaskoczeni, ponieważ żadne symptomy nie poprzedziły tak radykalnego posunięcia. Wszyscy wiedzieliśmy, że Petyr Stojanow był jednym z osobiście bliski ludzi Pierwszego [tj. Żiwkowa” – pisze Tepeszanow.34
Gen. Anton Musakow (ur. 1932), ukończył filozofię na Uniwersytecie Sofijskim (1956) do 1962 kierował jednym z wydziałów KC Komsomołu, następnie był dyrektorem Centralnego Związku Kooperatyw (1962-1966), naczelnikiem departamentu w II ZG DS (1966), w 1968 roku został zaszeregowany do VI Z DS ale objął stanowisko z-cy naczelnika miejskiego zarządu MSW w Sofii (1966-1974), sekretarza organizacji partyjnej MSW (1974-1976), w 1976 roku został zastępcą Petyra Stojanowa (1979-1985). Na początku roku 198535 (przed 6 lutego) Musakow został szefem VI Z DS. Miejsce Stojanowa zajął więc Anton Musakow, o którym 25 listopada 1989 roku na zebraniu kierownictwa MSW tak mówił Petyr Mładenow: „Wiecie, że żywię szczególną sympatię dla tow. Musakowa, ponieważ razem pracowaliśmy w KC Komsomołu, mieszkaliśmy w tym samym domu, w tym samym bloku, rodziny nasze się poznały się gdzieś 30 lat temu.”36Tak więc usunięto człowieka lojalnego wobec klanu żiwkowa, a na jego miejsce awansowano przyjaciela Mładenowa. Musakow wielokrotnie brał udział w delegacjach do ZSRS, np. w 1974 r. był kierownikiem grupy, która miała studiować „doświadczenie partyjne“.
Trzech zastępców Musakowa: płk. Siljanow, Dżendow i Cwetkow byli rozczarowani do żiwkowa, natomiast czwarty - Bojan Welinow pozostawał wierny sekretarzowi generalnemu.37
Należy zwrócić uwagę, iż większość kierownictwa DS wywodziła się z II ZG. Na początku 1985 roku wymieniono kierownictwo DS na ludzi, którzy nie byli lojalni wobec sekretarza generalnego. Zmiany te, biorąc pod uwagę pozycję doradców KGB i związki DS z Sowietami, nie mogły odbyć się bez ich zgody, a raczej należy sądzić, iż nastąpiły za ich sprawą. Następnie dochodziło do dalszych zmian i awansów, zwłaszcza w roku 1986 i 1987, a więc przed rozpoczęciem i fazy operacji KLIN.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna