Mitologii greckiej 52 bohaterów greckich, którzy na statku



Pobieranie 144.27 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar144.27 Kb.
Argonauci (gr. Ἀργοναῦται Argonautai, l.poj. Ἀργοναύτης Argonautes) – w mitologii greckiej 52 bohaterów greckich, którzy na statku Argo (szybki) pod wodzą Jazona wyruszyli do Kolchidy po Złote runo cudownego barana. Kolejne przygody przeżywali w: Lemnos, Tracji i Cieśninie Bosfor.

Mit ten dostarczył tematu sztukom plastycznym (Medea), literaturze (m.in. Apollonios z Rodos, R. Graves) i muzyce ( G. Mahler i in.).



Argonautami byli:

Admetos - książę z Feraj;

Akastos - syn króla Peliasa;

Aktor z Fokidy;

Amfiaraos - wieszcz z Argiwy;

Ankajos Mały - z Samos;

Ankajos Wielki syn Posejdona;

Argos Tespijczyk - budowniczy Argo;

Askalafos - syn Aresa;

Asterios syn Kometesa.

Atalanta - dziewica-łowczyni z Kalidonu;

Augiasz - królewicz z Elidy;

Butes - pszczelarz z Aten;

Echion - herold, syn Hermesa;

Ergionos - z Miletu;

Eufemos - pływak z Tajnaron;

Euryalos - jeden z Epigonów;

Eurydamas;

Faleros - łucznik;

Fenos syn Dionizosa;

Herakles;

Hylas - giermek Heraklesa;

Idas z Messene;

Idmon - syn Apollina;

Ifikles syn Testiosa;

Ifitos - brat króla Eurysteusa z Myken;

Jazon - wódz wyprawy;

Kajneus;

Kalais i Zetes - synowie Boreasza;

Kantos;

Kastor i Polideukes;

Kefeus;

Koronos z Tessalii;

Laertes z Argiwy;

Linkeus - strażnik, brat Idasa;

Malampos - syn Posejdona;

Meleager;

Mopsos;

Nauplios - syn Posejdona;

Ojleus - ojciec Ajasa;

Orfeusz - poeta tracki;

Palajmon;

Pejritoos;

Peleus;

Peneleos;

Periklimenes - syn Posejdona;

Pojas - syn Taumakosa;

Polifemos;

Stafylos;

Tezeusz;

Tyfus - sternik z Beocji;
Dioskurowie (gr. Διόσκουροι Dioskuroi - "synowie Zeusa") – w mitologii greckiej są to dwaj bracia bliźniacy, bracia Heleny i Klitajmestry, synowie Zeusa i Ledy, herosi Kastor (Κάστωρ) i Polideukes (Πολυδεύκης Polydeukes, łac. Pollux). Brali udział w wyprawie Argonautów. Nie chcieli rozstawać się po śmierci. Zeus zamienił ich w gwiazdozbiór Bliźniąt.
W mitologii greckiej Syzyf (gr. Σίσυφος Sisyphos Aiolides), syn Eola - władcy wichrów, to założyciel i król miasta Efyra (późniejszy Korynt), podobno był ojcem Odyseusza i Glaukosa późniejszego króla Koryntu. Bogowie lubili Syzyfa i zapraszali go na swoje uczty, skąd Syzyf zawsze podkradał trochę ambrozji i puszczał pogłoski o tym co się dzieje w świecie bogów na co bogowie przymykali oczy. Syzyfa zgubiła jego próżność: chwalił się ludziom tym, że był na ucztach bogów, a ponieważ był przebiegłym plotkarzem zdradził tajemnicę Zeusa. Bogowie nie mogli za karę uśmiercić Syzyfa, gdyż ten uwięził Tanatosa, został więc wtrącony do Tartaru, skąd uciekł podstępem. Wtedy został ukarany wieczną i bezużyteczną pracą. Syzyf ma za zadanie wtoczyć na górę wielki głaz, który jednak przed wierzchołkiem zawsze wymyka mu się z rąk i staczał się na sam dół zbocza. Z tego mitu wywodzi się powiedzenie Syzyfowe prace. Syzyf w późniejszym czasie miał też wnuka Bellerofonta, który zabił przez nieostrożność swojego brata.

W mieście Efyrze, w zakątku Argos, gdzie dobrej nie braknie paszy dla koni,

żył Syzyf najprzebieglejszy wśród ludzi, syn Ajolosa.

Ów Syzyf miał także syna Glaukosa, a zaś z Glaukosa zrodzony był Bellerofont bez skazy.

Tego pięknością bogowie i pełną powabu siłą obdarowali.

(Homer - Iliada, Pieśń VI)

Współcześnie określenie syzyfowa praca oznacza ciężką, bezcelową pracę, nie mającą końca, z góry skazaną na niepowodzenie.

Dla starożytnych los Syzyfa był zapewne głównie przestrogą, by szanować bogów - jest to przecież kolejny buntownik przeciw boskiej władzy, ale pokolenia późniejszych odbiorców odczytały mit o Syzyfie jako obraz absurdu ludzkiego istnienia. Ludzkie życie jest jak trud Syzyfa, bez sensu, podległe wyższym siłom. Syzyf stał się swoistym symbolem ludzkiego heroizmu i wytrwałości. Uosabia trud i bunt walczącego z bogami o swoją godność.



Niobe - w greckiej mitologii córka Tantala i Tajgety, żona króla Teb Amfiona, siostra Pelopsa, matka 7 córek i 7 synów, zwanych Niobidami.

Obraziła bogów swoją pychą. Szczyciła się posiadaniem licznego potomstwa i wynosiła się ponad Latonę (Leto), matkę Apollina i Artemidy. Zniewagę swojej matki pomściły jej dzieci, zabijając z łuków Niobidów na oczach Niobe. Po tym zdarzeniu bardzo rozpaczającą Niobe Zeus zamienił w skałę (góra Sipylos w Azji Mniejszej). Interpretowane jest to jako skamienienie z rozpaczy i bólu. Jest to częsty motyw w sztuce antycznej (dramat m.in. Ajschylos, Sofokles, rzeźba, malarstwo wazowe) oraz współczesnej (J. L. David, Tintoretto).



Danae (gr. Δανάη) – postać z mitologii greckiej. Córka Akrizjosa, króla Argos i Eurydike córki Lakedajmona i Sparty. W związku z przepowiednią, że zginie z ręki wnuka, Akrizos zamknął Danae w spiżowej komnacie. Jednak za sprawą Zeusa, który przyjął postać złotego deszczu, Danae została matką herosa Perseusza. Król dowiedziawszy się o tym kazał zamknąć Danae z Perseuszem w skrzyni i wrzucić do morza. Jednak dzięki pomocy Zeusa matka i dziecko przeżyli. Zostali wyłowieni przez Diktysa brata tyrana Polydektesa, w pobliżu wyspy Serufos. Według jednej z wersji Diktys zaprowadził Danae do Polydektesa, który poślubił ją. Według innej wersji Polydektes zakochał się w Danae i by uniknąć obecności jej syna, wysłał go po głowę Meduzy. Podczas jego absencji Polydektes usiłował uwieść Danae. Po powrocie heros znalazł parę w świątyni modlących się do bogów o pomoc w ucieczce przed niebezpieczeństwie grożącym z ręki tyrana. Za pomocą głowy Meduzy Perseusz zamienił w kamień Polydektesa a jego królestwo oddał w ręce Diktysa. Później zawiózł Danae na Argos do jej matki Eurydike a sam udał sie na poszukiwanie Akrisjosa.

Według mitu italskiego Danae i Perseusz zostali wyłowieni u wybrzeży Lacjum, gdzie Danae wyszła za Pilumnusa i założyła miasto Ardeę.



Tezeusz (gr. Θησεύς Theseus) – w mitologii greckiej byli dwaj herosi o tym imieniu.

Pierwszy z nich to mityczny syn Posejdona i Ajtry, formalnie syn Egeusza, króla Aten. Wychowywany poza domem z obawy przed żądnymi tronu synami swojego stryja Pallasa. Jego wejściem w dorosłość było uniesienie głazu, pod którym Ajgeus zostawił dla niego miecz i sandały.

Przypisuje mu się sześć prac (analogicznych do dwunastu prac Heraklesa), które miał wykonać jeszcze przed przybyciem do Aten.

Ariadna (gr. Ἀριάδνη Ariadne) – w mitologii greckiej córka króla Krety Minosa i Pasifae, która pomogła Tezeuszowi wydostać się z labiryntu. Kłębek nici, którą rozwijał chodząc po Labiryncie ułatwił mu znalezienie drogi powrotnej. Stąd popularny związek frazeologiczny - nić Ariadny.

Tezeusz wracając do Aten, zabrał ze sobą Ariadnę, którą obiecał poślubić, lecz po drodze pozostawił ją na wyspie Naksos, z rozkazu Dionizosa, który pragnął ją pojąć za żonę.

Inna wersja mitu podaje, że Tezeusz porzucił Ariadnę podczas snu na tejże wyspie z niewiadomych przyczyn. Dionizos, przejeżdżając ze swoim orszakiem, zobaczył ją śpiącą i zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia. Zabrał ją ze sobą na Olimp i pojął za żonę. Jako dar ślubny ofiarował jej wykonany przez Hefajstosa złoty diadem, który później stał się konstelacją niebieską zwaną Korona Północną.

Dejanira to w mitologii greckiej córka Ojneusa, króla Kalidonu i Altai, jej ojcostwo jest też przypisywane Dionizosowi. Została ona żoną Heraklesa, który pokonał innych zalotników ubiegających się o jej rękę.

Kiedy centaur Nessos próbował porwać Dejanirę, został śmiertelnie raniony przez Heraklesa z łuku strzałą zatrutą krwią Hydry. W zemście, Nessos polecił Dejanirze sporządzić miksturę ze swojej krwi, mówiąc, że jeśli umoczy w niej koszulę Heraklesa, zapewni sobie jego wierność (według innej wersji, ofiarował wełnę zanurzoną w swojej krwi w tym samym celu). Zazdrosna o podboje miłosne Heraklesa, Dejanira skorzystała w końcu z rady Nessosa i sporządziła koszulę, w której Herakles miał składać ofiarę Zeusowi ("koszula Dejaniry"). Po założeniu koszuli, zatruta krew Nessosa zaczęła palić i zżerać ciało Heraklesa. Herakles próbował zerwać koszulę, lecz odrywał ją z kawałkami ciała. W celu ukrócenia cierpień, Herakles spalił się na stosie, dostając się następnie na Olimp jako nieśmiertelny bóg. Dejanira natomiast popełniła samobójstwo.



Herakles (gr. Ἡρακλῆς lub Ἡρακλέης Heraklees, a także łac. Herkules) to jeden z herosów w mitologii greckiej, syn Zeusa i zwykłej śmiertelniczki Alkmeny. W mitologii rzymskiej jego odpowiednikiem jest Herkules. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.

  1. Zabicie lwa nemejskiego

  2. Zgładzenie hydry lernejskiej

  3. Schwytanie łani kerynejskiej

  4. Schwytanie dzika erymanckiego

  5. Oczyszczenie stajni Augiasza

  6. Przepędzenie ptaków stymfalijskich

  7. Schwytanie byka kreteńskiego

  8. Schwytanie klaczy Diomedesa

  9. Zdobycie przepaski Hippolity (królowej Amazonek)

  10. Uprowadzenie trzody Geriona

  11. Przyniesienie złotych jabłek z ogrodu Hesperyd

  12. Pojmanie Cerbera



Temida - bogini sprawiedliwości i praw, córka Uranosa i Gai, druga żona Zeusa. Ze związku z nim narodziły się: trzy Hory i trzy Mojry, a także dziewica Astraja (uosobienie Sprawiedliwości) oraz nimfy rzeki Eridanos. Niektórzy przypisują, że owocem tego związku miały być Hesperydy.

Według mitografów i filozofów Temida miała być główną doradczynią Zeusa. Przypisuje się jej między innymi, że to ona radziła Zeusowi wziąć skórę z Amaltei. Według niektórych, to ona miała być pomysłodawczynią wywołania wojny trojańskiej. Jako jedyna z pierwszej generacji bóstw, pozostała na Olimpie. Temida była przedstawiana z rogiem obfitości, z wagą i mieczem; niekiedy z opaską na oczach (stąd ślepa Temida, ślepe prawo). Na Temidę mówiono również Temis.


Nike (gr. Νικη) - w mitologii greckiej skrzydlata bogini zwycięstwa, córka tytana Pallasa i bogini podziemnej rzeki Styks, zdobiąca często pomniki upamiętniające słynne zwycięstwa odniesione w bitwach. Towarzyszyło jej w boju rodzeństwo: Zelos - współzawodnictwo, Kratos - siła i Bia - przemoc. Należała do pierwszego, starszego od Olimpijczyków pokolenia bogów. Przedstawiano ją jako młodą kobietę ze skrzydłami i gałązką oliwną w dłoni. Posąg Nike znajduje się w paryskim Luwrze. Jej atrybutem była gałązka oliwna. Jest opiekunem sportowców i wojowników.

Jej odpowiednikiem w mitologii rzymskiej jest Wiktoria.

Postać Nike została przejęta w chrześcijaństwie. Wczesnym przykładem adaptacji jest mozaika w bazylice akwilejskiej (około 315 r.) gdzie postać Nike stoi pomiędzy koszem chleba i kielichem, powiewa nad nimi wieńcem oraz palmą na znak, że dary eucharystyczne wyobrażają zbawcze zwycięstwo Chrystusa.[1]

Najbardziej znane przedstawienia:



  • Nike z Olimpii Pajoniosa z Mende

  • Nike z Samotraki

  • Nike z Delos

  • Warszawska Nike

Mojry (gr. Μοῖραι Moirai) – w mitologii greckiej boginie losu, utożsamiane przez Rzymian z Parkami. U różnych poetów miały inne genealogie. U Homera jest jedna Mojra, natomiast według Hezjoda były one trzema córkami Zeusa i Temidy, noszącymi imiona: Kloto, Lachesis i Atropos. Symbolizowały starogreckie pojęcia filozoficzno-mitologiczne dotyczące losu ludzkiego i porządku świata. Ich siostrami były Hory i Charyty. Były boginiami życia i śmierci, znały przyszłość i były niezależne od decyzji Zeusa.

Pierwotnie mojra było raczej pojęciem filozoficznym i oznaczało przeznaczenie i los człowieka oraz ogólne, nieubłagane prawa świata. Każda istota ludzka od narodzin miała swoją mojrę, określającą długość życia oraz szczęście i nieszczęścia jakie ją spotkają. Ta "indywidualna" mojra stanowiła część losu całego świata i w tym znaczeniu bezosobowa mojra była nieubłagana jak przeznaczenie. Mojra oznaczała prawa, których nawet bogowie nie mogli omijać, nie narażając porządku świata na niebezpieczeństwo. Z czasem wyobrażenie Mojry przyjęło postać pojedynczego bóstwa, które było personifikacją przeznaczenia człowieka, a później trzech sióstr - prządek losu człowieka, które mieszkały w pałacu w sąsiedztwie Olimpu, czuwając nad życiem każdego człowieka. Mojry pojawiły się w kulcie greckim bardzo wcześnie, ale nigdy nie miały one mitu w ścisłym znaczeniu tego słowa.



Orfeusz (gr. Ὀρφεύς Orpheus) w mitologii greckiej to syn boga Apollina i muzy Kaliope. Pochodził z Tracji. Wymienia się go niekiedy jako władcę jednego z ludów tej górzystej krainy. Uważany za największego śpiewaka, muzyka i poetę greckiego. Wtórował on swej pieśni grą na lirze lub kitarze, którą ulepszył, powiększając liczbę jej strun z siedmiu do dziewięciu.

Mity wspominają o cudownym oddziaływaniu śpiewu Orfeusza. Jego muzyka oddziaływała nie tylko na ludzi: mogła ona uśmierzać huczące fale morza i sprawiała, że ku śpiewakowi pochylały się drzewa, a dzikie bestie szły za nim łagodne jak baranki.

Orfeusz jest również uważany za twórcę orfizmu, mistycznego nurtu religijnego, którego głównym elementem była wiara w wędrówkę dusz, czyli metempsychozę.[1]

Tartar (gr. Τάρταρος Tartaros) – w mitologii greckiej to była najmroczniejsza i najniższa część krainy podziemia, gdzie przebywały dusze skazanych na wieczne cierpienie.

Odległość Tartaru od Hadesu była równa odległości między niebem a ziemią. Hezjod pisze, że kowadło z brązu zrzucone z nieba osiągnie ziemię po dziewięciu nocach i dniach. Na męki w Tartarze skazani byli m.in. Syzyf, Tantal, Iksjon, Tytios i Danaidy. U niektórych poetów Tartar to syn Gai i Aithera, ojciec Tyfona i Echidny, bóg personifikujący otchłanie podziemi i ich najstarszy opiekun, obalony przez Hadesa.



Hades (gr. Ἅιδης, także Ἀίδης Aides - "niewidziany") — w mitologii greckiej oznacza zarówno państwo zmarłych, jak i boga–władcę tego podziemnego świata zmarłych.

Hades był bogiem świata podziemnego i umarłych; nazywany był także Plutonem (gr. Πλούτων, od wyrazu πλοῦτος plutos — "bogactwo") i pod tym imieniem występował w mitologii rzymskiej (łac. Pluto). Imię to nadane mu zostało ze względu na niezmierzone bogactwa świata podziemnego. Nazywano go także Agesandros (Ἀγήσανδρος — "prowadzący ludzi"). Hades był jednym z 12 bogów olimpijskich, mimo że nie uczestniczył w biesiadach olimpijskich.

Hades był synem tytana Kronosa i Rei oraz bratem Zeusa, Posejdona, Demeter, Hestii i Hery. Uprowadził z ziemi Persefonę, córkę Demeter która później została jego małżonką. Jego atrybutami były berło i klucze. Przy boku zawsze miał Cerbera — trzygłowego psa.
Cerber (gr. Κέρβερος Kerberos) – w mitologii greckiej trzygłowy pies, który strzegł wejścia do świata zmarłych.

Potocznie coś lub ktoś czujnie i zajadle broniący dostępu do czegoś.



Hezjod (Teogonia 311) przedstawiał go jako bestię o spiżowym głosie i pięćdziesięciu głowach. Dopiero u późniejszych autorów Cerber miał trzy, dwie, a nawet tylko jedną głowę, nie wpuszczał do Hadesu żywych i nie wypuszczał zmarłych. Jednak Orfeusz udobruchał go śpiewem i grą na lirze. Sybilla prowadząc Eneasza uśpiła Cerbera ciastkiem z makiem i miodem (Wergiliusz, Eneida 6, 417-25).

Ujarzmienie i wyprowadzanie go na ziemię było ostatnią z 12 prac Heraklesa. Uważany był za syna Echidny i Tyfona oraz za brata Ortrosa. Cerber występuje często w rzeźbie antycznej i malarstwie wazowym. W micie o 12 pracach Heraklesa przedstawiony był jako trzygłowy pies o wężowej sierści.



Charon (gr. Χάρων) – duch związany ze śmiercią występujący w mitologii greckiej i etruskiej.

  • W mitologii greckiej: duch świata podziemnego, syn Erebu i Nyks. Był przewoźnikiem dusz zmarłych przez mityczną rzekę Styks. (W innych wersjach mitu Styks nazywa się Acheron i czasem jest jeziorem lub bagnem, co wynika z tego, że poszczególne państwa-miasta starożytnej Grecji różniły się nieco kulturą). Jego powinnością było przeprowadzenie ich przez bagniska tu na drugi brzeg rzeki zmarłych. Był to posępny starzec, bezwzględny i bezlitosny. Nikt żywy nie miał wstępu do jego łodzi (kilka razy zdarzyło się odstępstwo od tej zasady ale zawsze ponosił za to karę, np. za przewiezienie Heraklesa musiał spędzić rok zakuty w łańcuchy), podczas podróży dusze zmarłych musiały wiosłować, a Charon sterował łodzią. Za swe usługi pobierał opłatę – monetę o wartości 1 obola, dlatego zgodnie ze zwyczajem obowiązkiem rodziny było umieszczanie monety w ustach zmarłego.

W sztuce przedstawia się Charona jako brodatego, siwego, szpetnego starca ubranego w strój niewolnika (z jednym rękawem) i okrągły kapelusz podróżny. Często stoi w łodzi z wiosłem.

  • W mitologii etruskiej Charon to demon śmierci, który zabijał konającego człowieka i ciągnął go do Podziemia. Przedstawiany był z potężnym młotem w dłoni, z wężami zamiast włosów, często ze skrzydłami.

  • Mylène Farmer w swoim teledysku A quoi je sers, płynący łodzią człowiek okazał się Charonem.

Leta

Z Wikipedii


(Przekierowano z Lete)

Skocz do: nawigacji, szukaj

W mitologii greckiej Leta lub Lete (gr. Λήθη Lethe: "zapomnienie") – jedna z kilku rzek Hadesu. Wypicie wody z niej miało powodować całkowitą utratę pamięci. Niektóre greckie wierzenia mówiły o tym, że dusze musiały to czynić przed reinkarnacją, aby nie pamiętać swoich przeszłych żywotów.

Platon w Fajdrosie - wspomina o tym, jak to kosztując wody ze źródeł niepamięci - dusza traciła pamięć tego wszystkiego, co widziała wraz z bogami.



Styks (gr. Στύξ) – w mitologii greckiej główna rzeka w podziemnym świecie, przez którą miała przeprawić się każda zmarła dusza w drodze do krainy o nazwie Hades. Przez Styks przewoził Charon. Rzeka wypływała z Oceanu. Wpadały do niej wody rzeki Kokytos. Starożytni wyobrażali sobie Styks jako nimfę, córkę Oceanu i Tethys. Miała ona być matką Zelosa, Nike, Bii i Kratosa. Przyszła jako pierwsza z pomocą Zeusowi wysyłając swoje dzieci przeciw Tytanom. W dowód wdzięczności Zeus pozwolił im na stałe zostać przy sobie, a Styks stała się bóstwem, na które składano najuroczystsze przysięgi.

Styks - strumień w północnej Arkadii, który spływał po stromej skale i wpadał do rzeki Krathis. Starożytni przypisywali wodzie z tego stumienia właściwości szkodliwe dla zdrowia. Miało to spowodować nadanie rzece Podziemia tej samej nazwy

Kokytos zwany także Cocytus (gr. Κωκυτός) - w mitologii greckiej rzeka lamentu znajdująca się w Hadesie. Opływała podziemia, tworząc Jezioro Stygijskie. Umarli, którzy nie byli w stanie zapłacić Charonowi za przewóz przez Styks, musieli wędrować jej brzegiem przez sto lat. Od niej brała początek rzeka Lete, a jednym ramieniem wylewał się w jej koryto Styks.
Nimfy (gr. νύμφαι nymphai, l. poj. νύμφη nymphe - "dziewczyna, narzeczona"; łac. nymphae) - w mitologii greckiej i rzymskiej śmiertelne boginki niższego rzędu, opiekunki miejsc, które zamieszkiwały. Pomimo tego, że umierały, były istotami długowiecznymi i wiecznie młodymi. Homer przedstawiał je jako córki Zeusa. Przedstawiano je jako piękne kobiety. Mieszkały we wsiach, lasach i wodach. Były duchami pól i ogólnie całej przyrody. Stanowiły uosobienie jej płodności i wdzięku. Zamieszkiwały groty, gdzie spędzały czas przędąc i śpiewając.

Nimfy nie stanowiły grupy jednorodnej. Dzieliły się na różne grupy w zależności od miejsca zamieszkania.

Nimfy były często żonami herosów lub założycieli miast. Często pojawiały się w mitach o tematyce miłosnej. Zwykle ich kochankami byli: Pan, Satyrowie, Priap, którzy uosabiali męskie siły w przyrodzie. Były także wybrankami większych bogów, jak: Zeus, Apollo, Hermes, Dionizos. Nimfy często zakochiwały się i uprowadzały młodzieńców np. Hylasa.

Opiekowały się boskimi niemowlętami jak Zeus czy Dionizos, np: Almatea.

Najbardziej znanymi nimfami były: Dafne, Echo i Kalipso. W wiekach późniejszych nimfy stały się częstym tematem wierszy i dramatów. Od ich nazwy wywodzą się terminy nimfomania, nimfetka i nimfofilia.

Dionizos (gr.: Διώνυσος lub Διόνυσος, Dionysos) zwany też Βάκχος Bakchos - według mitologii greckiej bóg urodzaju i winorośli, reprezentujący nie tylko jego upajający wpływ, ale także ten dobroczynny. Syn Zeusa i śmiertelnej kobiety Semele. Jego kult przywędrował do Grecji ze Wschodu, z Tracji, około VI wieku p.n.e. Na cześć Dionizosa odbywały się Dionizje.

Rzymskim odpowiednikiem Dionizosa jest Bachus (Bacchus). Malarz Tycjan uwiecznił na obrazie Bachus i Ariadna.



Demeter (gr. Δημήτηρ) – w mitologii greckiej bogini płodności, rolnictwa i urodzaju. Demeter była córką Kronosa i Rei, siostrą Hery i Zeusa (z którym miała dwie córki, Persefonę i Hekate).

Jedno z najstarszych bóstw greckich, znane od II tysiąclecia p.n.e., zwano ją "Matką Bożą" i "Panią Obfitości", jej atrybutem był kłos zboża. Na jej cześć odbywały się misteria eleuzyjskie. W IV w. p.n.e. Izokrates przypisał jej dwa dary, którymi obdarowała Ateńczyków: umiejętność uprawy roli i odprawiania misteriów. Ci, którzy zdecydowali się poddać obrzędom wtajemniczenia, otrzymywali nadzieję na lepszą wieczność. Misteria odbywały się w sanktuarium Demeter, w Eleuzis, nieopodal Aten. Dopiero Teodozjusz I Wielki w 391 zakazał kultów pogańskich, co położyło kres misteriom eleuzyjskim. W 396 pożar wzniecony przez wojska Alaryka strawił sanktuarium.

Jednak kult bogini nie wygasł tak łatwo. Jeszcze w XIX w. wieśniacy w okolicach Eleuzis wieńczyli kwiatami posągi pewnej świętej Demeter, której obecność Kościół ledwo tolerował, co miało im zapewnić dobre plony. Obecnie w Grecji patronem rolnictwa jest niejaki święty Demetrios.

Jednym z najstarszych dokumentów literackich jest homerycki "Hymn do Demeter", datowany na około VII w. p.n.e.

Demeter była utożsamiana z rzymską boginią Ceres.

Feniks (gr. foinix, łac. phoenix) - mityczny ptak, uznawany za symbol Słońca, wiecznego odradzania się życia.

Był znany wszystkim pisarzom starożytności klasycznej, poczynając już od Herodota, według którego miał przybywać z Arabii co 500 lat.

Według innych pisarzy był to ptak indyjski o purpurowo-złotym (ognistym) upierzeniu, który przebywał w powietrzu 500 lat, następnie miał przylatywać do Heliopolis w Egipcie, gdzie spalał się jakoby na ołtarzu świątyni na popiół. Już następnego jednak dnia miał się odradzać z popiołów (powiedzenie "jak feniks z popiołów"), a trzeciego - zupełnie dorosły - pozdrowiwszy kapłana, miał odlatywać na kolejne 500 lat. Według jeszcze innych pisarzy zjawiał się co: 1461 i 7006 lat.

Według niektórych to greckie podanie jest być może związane ze świętą egipską czaplą, która jest symbolem wiecznie się odradzającego wschodzącego Słońca. Jej złote i purpurowe upierzenie symbolizowało wschód Słońca w Egipcie.

Feniks najczęściej był portretowany na tle Słońca ze skrzydłami wzniesionymi do lotu.

Podobno Feniks siadał tylko na drzewie Paulownia cesarska, bo to drzewo posiada zdolność odradzania się ze ściętego pnia.



Eros (gr. Ἔρως) to w mitologii greckiej bóg miłości i namiętności seksualnej.

Istnieją różne wersje co do jego pochodzenia: miał być on pierwszym z bogów, rówieśnikiem Gai, którego obecność musiała być konieczna do zrodzenia się pozostałych bogów, lub też synem Afrodyty i Aresa oraz Hermesa. (Homoseksualizm obu bogów nie przeszkadzał w stworzeniu nowego boga). Przedstawiany był jako uskrzydlony piękny młodzieniec z łukiem i strzałą, którą godzi w zakochanych, by ich ze sobą złączyć. W czasach późniejszych przedstawiany jako pulchne niemowlę z łukiem i strzałami. Jego odpowiednikiem w mitologii rzymskiej jest Amor lub Kupidyn.

Od imienia Erosa pochodzi słowo erotyka.

W mitologii greckiej imię Pigmalion odnosi się do dwóch postaci.

Pierwszą był król Cypru, który zakochał się w wyrzeźbionym przez siebie posągu kobiety z kości słoniowej. Dał jej na imię Galatea. Modlił się do Afrodyty, bogini piękna i miłości, o ożywienie posągu. Bogini ulitowała się nad samotnym i nieszczęśliwie zakochanym artystą, spełniając jego prośbę.
Pigmalion wkrótce poślubił Galateę.

Inną postacią o tym imieniu występującą w greckiej mitologii jest syn Belosa, władca fenickiego miasta Tyr, który popełnił zbrodnię zabijąjąc dla zysku męża swojej siostry Dydony. Z tego powodu Dydona musiała zbiec do Afryki, gdzie założyła miasto Kartaginę.



Afrodyta (gr. Ἀφροδίτη Aphrodite) – w mitologii greckiej bogini piękna, kwiatów, miłości i pożądania. Hezjod pisał w Teogonii, że kiedy odcięte sierpem genitalia Uranosa (pokonanego przez Kronosa gdy "roztaczał się nad Gaią jak niebo nad ziemią") wpadły do morza w pobliżu Cypru, woda otoczyła je białą pianą. Z piany morskiej wyłoniła się przepiękna Afrodyta. Jej narodziny nie mogły być przypadkowe, gdyż na brzegu oczekiwały już na nią: Wdzięki, Uśmiechy i Igraszki – wesołe i miłe bóstwa – Charyty, które odtąd zawsze towarzyszyły jej i służyły. Według Homera była córką Zeusa i Diony. Ucieleśnienie piękna kobiecego. Jej atrybutem był rydwan zaprzężony w gołębie. Była żoną Hefajstosa, ale epizod z Aresem świadczy, że nie była zbyt wierna (z tego związku zrodzili się Deimos, Fobos, Harmonia, Eros i Anteros). Hefajstos ukrył w łożu pułapkę z mocnej, metalowej sieci i schwytał w nią Afrodytę z Aresem.

W konkursie piękności między Herą, Ateną i Afrodytą, ta ostatnia obiecała Parysowi Helenę, żonę Menelaosa ze Sparty, za tytuł najpiękniejszej (jabłko niezgody), czym przyczyniła się do rozpętania wojny trojańskiej. W wojnie starała się sprzyjać Trojanom.

Afrodycie zwykle towarzyszyły CharytyEufrosyne, Aglaja i Talia.(Taleja)

Według jednego z mitów, Afrodyta narodziła się, wyłaniając się z morskiej piany u wybrzeży Cypru, niedaleko Pafos, stąd też inne jej określenie Cypryda (Kipryda). Dlatego głównym miejscem kultu Afrodyty był Cypr, a jej przydomki to Afrogeneja (zrodzona z piany morskiej) i Anadyomene (wynurzająca się z fal morskich). Jednym z atrybutów bogini była róża.

Starożytni nadawali Afrodycie różne przydomki np. Afrodyta Acidalia, Anadyomene (Ἀναδυομένη), Cytherea (Κυθήρεια), Despina (Δέσποινα), Kypris (Κύπρις), Epitragidia, Skotia (Σκοτία), Basilis (Βασιλίς), Persephaessa (Περσεφάεσσα), Pandemos (Πάνδημος), Urania, Apatura itp.

W mitologii rzymskiej odpowiedniczką Afrodyty była Wenus.



Hefajstos (gr. Ἥφαιστος Hephaistos) – w mitologii greckiej jest to bóg opiekun ognia, kowali i złotników. Hefajstos był synem Zeusa i Hery. Pracował w kuźni, którą najczęściej umieszczano we wnętrzu wulkanu Etny. Dziełem Hefajstosa były zeusowe pioruny, tarcza i berło Zeusa, zbroja Achillesa, strzały Erosa. Hefajstos był kulawy, ponieważ kiedyś w gniewie Hera zrzuciła go z Olimpu na wyspę Lemnos i wówczas złamał nogę. Mąż pięknej i niewiernej Afrodyty.

Był czczony na wyspach wulkanicznych (Lemnos, Sycylia). Był najlepszym kowalem w wnętrzu wulkanu Etna. Odpowiednikiem w mitologii rzymskiej był Wulkan.



Hermes (gr. Ἑρμῆς) jest w mitologii greckiej jednym z 12 bogów olimpijskich. Bóg wędrowców, złodziei i podróżujących. Posłaniec boży. Syn Zeusa i Tytanki Mai, jest bratem Dionizosa, Hefajstosa, Ateny, Afrodyty, Apolla i innych. Patron wędrowców, złodziei, handlu, kupców, oraz posłańców. Urodził się w górach Kyllene w Arkadii, gdzie były główne ośrodki jego kultu. Hymn homerowy do Hermesa opowiada, że jako niemowlę ukradł Apollinowi stado krów, sprytnie myląc ślady. Następnie podarował bratu lirę z jelit cielęcych i skorupy żółwia, czym złagodził gniew Apollina. W zamian otrzymał jako oznakę władzy laskę herolda, zwaną kaduceuszem (kerykejonem), oplecioną dwoma wężami, uśmierzającą spory i kłótnie.

Na początku swojego pobytu na Olimpie okradł większość bogów. Został stamtąd wypędzony, ale bogom zaczęło go brakować, ponieważ miał w sobie tyle młodości i wdzięku, że Olimp zdawał się być bez niego pusty i smutny. Dzięki decyzji Zeusa powrócił na Olimp.

Odprowadzał zmarłych do Hadesu, zsyłał ludziom marzenia senne. Był wysłańcem i ambasadorem Zeusa, posłańcem i gońcem bogów z Olimpu.

Atrybutami Hermesa są: kaduceusz, podróżny kapelusz ze skrzydłami - petasos. Jego atrybutem były też sandały ze skrzydłami, dzięki którym przemieszczał się z miejsca na miejsce.

Z Afrodytą miał dziecko o imieniu Hermafrodyt

Z inną kobietą - nimfą rzeczną, spłodził Pana - dziwne stworzenie, o owłosionej skórze, koźlich nogach i rogach, capiej bródce i szpiczastych uszach. Jednak według niektórych podań ojcem Pana był Zeus.

Hermesowi przypisywano także wynalezienie pisma i liczb, ćwiczeń gimnastycznych (był więc również bóstwem opiekuńczym palestry). Jako że był patronem podróżnych, stawiano mu przy drogach pomniki zwane hermami, tj. słupy zwieńczone rzeźbą przedstawiającą głowę Hermesa.

Przydomkiem Hermesa był Krioforos. Hermes Krioforos to po prostu dobry pasterz z barankiem na ramionach. Święto ku jego czci obchodzono szczególnie w Arkadii.

Rzymianie utożsamiali go z Merkurym.



To tyle niema chyba 3 ale dasz rade ;)
Robiłem to 20 min 


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna