"MŁodzież zapobiega pożarom"



Pobieranie 261.57 Kb.
Strona3/5
Data29.04.2016
Rozmiar261.57 Kb.
1   2   3   4   5

Bardzo duże


ponad l 001

Ponad 5001

Ponad 100 ha

Ponad l7


    1. INNE ZAGROŻENIA.

Od zarania dziejów ludziom zagrażają różnorodne zjawiska wywołane si­łami natury występujące nagle lub w skali, która przekracza możliwości opano­wania ich przez człowieka. Wraz z rozwojem cywilizacji powstały zagrożenia wywoływane awariami, wypadkami i katastrofami maszyn, urządzeń, obiektów i innych produktów postępu technicznego. Zdarzenia takie stwarzające niebez­pieczeństwo dla życia, mienia lub środowiska nazywamy innymi miejsco­wymi zagrożeniami lub klęskami żywiołowymi. Inne miejscowe zagroże­nia to nagłe zdarzenia mające charakter lokalny (miejscowy). Klęski żywiołowe to zdarzenia losowe, których następstwem jest powszechne zagrożenie dla życia lub mienia, obejmujące duże obszary.

Pojęcie klęski żywiołowej jest powszechnie rozumiane jako zagrożenie spowodowane siłami natury, mogące występować w wyniku powodzi, huraga­nów, intensywnych opadów śniegu lub deszczu, trzęsień ziemi i wybuchu wul­kanu. Zalicza się do nich również wynikające z działań człowieka duże skażenia chemiczne, ekologiczne i radiacyjne. Do klęsk żywiołowych zalicza się też po­żary, które objęły bardzo duże powierzchnie.

Inne miejscowe zagrożenia uzyskały w ostatnich latach następującą defini­cję prawną: rozumie się przez to inne niż pożar i klęska żywiołowa zdarzenie, wynikające z rozwoju cywilizacyjnego i naturalnych praw przyrody (katastrofy techniczne, chemiczne, ekologiczne), stanowiące zagrożenie dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska. Miejscowe zagrożenia w zależności do zasięgu i stopnia stwarzanego niebezpieczeństwa można podzielić na:


  • małe - są to nagłe uszkodzenia elementów urządzeń, maszyn, pojazdów, obiektów, które mogą powodować zagrożenie dla życia lub mienia,

  • awarie lokalne - są to nagłe uszkodzenia części obiektu (budynku lub urzą­dzenia technicznego itp.) powodujące przerwę w jego użytkowaniu lub utratę jego właściwości funkcjonalnych, stwarzające zagrożenie dla życia lub mie­nia,

  • wypadki (średnie miejscowe zagrożenia) - są to nagłe zdarzenia, którego na­stępstwami są jednostkowe zagrożenia dla życia, mienia lub skażenia środo­wiska, występujące na niewielkim obszarze lub ograniczone do jednego obiektu,

  • katastrofy (duże zagrożenia) - są to nagłe, nieprzewidziane zdarzenia, pod­czas, których wystąpiło zbiorowe zagrożenie dla życia, mienia dużej wartości lub środowiska naturalnego, mogące występować na znacznym obszarze.

Inne zagrożenia miejscowe dzieli również według rodzaju zdarzenia:



  • wypadki i katastrofy komunikacyjne: drogowe, kolejowe, lotnicze, wodne jak:

    • zderzenia pojazdów drogowych lub maszyn,

    • upadki pojazdów z mostów, wiaduktów, nasypów itp.,

    • zderzenia lub wykolejenia pociągów,

    • rozbicie samolotu podczas startu i lądowania,

    • upadki samolotów na powierzchnie terenu,

    • zderzenia i awarie barek, statków, promów i innego sprzętu pływającego na rzekach, kanałach i w portach.

  • awarie i katastrofy chemiczne stwarzające potencjalne niebezpieczeństwo zatrucia, pożaru lub wybuchu przez substancje chemiczne, które nagle i bez kontroli wydostają się atmosfery na skutek: awarii technologicznych w za­kładach produkcyjnych, rozszczelnienia lub uszkodzenia zbiorników, ruro­ciągów i armatury, w tym również podczas transportu drogowego i kolejo­wego,

  • skażenia promieniotwórcze (radiologiczne) spowodowane głównie wydosta­niem się do atmosfery substancji promieniotwórczych na skutek awarii, wy­buchów i pożarów w zakładach przemysłowych lub placówkach naukowo-badawczych jak również podczas transportu,

  • skażenia ekologiczne spowodowane przedostaniem się do atmosfery, cieków i zbiorników wodnych oraz gleby substancji powodujących zniszczenie lub degradację (zanieczyszczenie) środowiska naturalnego, spowodowane awa­riami technologicznymi i katastrofami komunikacyjnymi (np. plamy olejowe na powierzchni wody),

  • zawały i osunięcia ziemi, w tym również zasypanie ludzi lub zwierząt w studniach,

  • lawiny śnieżne i rumowisk skalnych,

  • utonięcia,

  • inne jak zawalenie drzew, słupów itp. blokujących drogi.



ROZDZIAŁ 2

HISTORIA OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ

2.1. PIERWSZE PRZEKAZY HISTORYCZNE O ZORGANIZOWNEJ OCHRONIE PRZECIWPOŻAROWEJ NA ŚWIECIE.

W miarę tworzenia się dużych skupisk ludzkich jakimi w rozwoju ludzko­ści były i są miasta, zagrożenie i straty powodowane pożarami stale rosły. Ko­nieczność obrony życia, zdrowia i wielkiej własności zmuszały rządzących do tworzenia zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej. Na podstawie udoku­mentowanych źródeł historycznych przyjmuje się, że pierwszy zorganizowany oddział straży pożarnej utworzył prefekt Rzymu Egnatus Rufus w 24 roku P-n.e., złożony z niewolników i najemników. Wobec stosowanej prymitywnej techniki gaszenia oddział ten był za słaby, by skutecznie chronić miasto w przy­padku dużych pożarów. Po pożarze Rzymu w 7 r. p.n.e. organizacją straży po­żarnej zajął się osobiście cesarz August. Z wyzwoleńców zwerbował 7 hohort wigilów (cohortes wigilum), liczących od 1000 do 1200 osób i podporządkował Je wysokiemu urzędnikowi, zwanemu praefectus wigilum. Każda kohorta dzieliła się na 7 centurii po 140 ludzi. Około 400 roku naszej ery wszystkie większe "ilasta imperium rzymskiego posiadały własnych wigilów.


2.2. POCZĄTKI OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ W POLSCE.
Próby zorganizowania walki z ogniem podejmowane były w miastach polskich już w XIV w. Uchwała rady miejskiej Krakowa z 1374 r. nazwana "porządki ogniowe" zawierała szczegółowe nakazy dotyczące przestrzegania bezpieczeństwa ogniowego oraz przepisy o zachowaniu się mieszkańców w razie pożaru, wyznaczając każdemu odpowiednie czynności ratownicze. Prze­widywano również kary za niestosowanie się do tych przepisów oraz nagrody dla tych, którzy pierwsi śpieszyli na ratunek lub odznaczali się przy gaszeniu pożaru. Każdy dom musiał mieć przepisane przyrządy do zrywania dachów, na­czynia do zalewania i kadzie z wodą.

Klęski pożarów niszczące niejednokrotnie całe miasta i osady, ze względu na drewniane budownictwo i zwartą zabudowę powodowały, że ochroną prze­ciwpożarową zajęli się wybitni myśliciele epoki oświecenia. Andrzej Frycz Mo­drzewski w swoim słynnym dziele „O naprawie Rzeczypospolitej" wydanym w 1551 r.. w rozdziale XVI ks. l dokonał analizy zagrożenia pożarowego na zie­miach polskich, a rozdział XIII ks. II poświęcił wskazówkom „O unikaniu i ga­szeniu pożarów".

Anzelm Gostomski, wojewoda rawski, w wydanym w 1558 r. poradniku gospodarki rolnej „Gospodarstwo" udzielał rad dotyczących zapobiegania poża­rom, a jeden z podrozdziałów w całości poświęcił gaszeniu pożarów tytułując go „Porządek koło gaszenia".

29 maja 1979 r. został wydany „Porządek ogniowy w Warszawie od marszałka koronnego na mocy prawa ustanowiony", który objął całokształt zagad­nień ochrony przeciwpożarowej. Przepisy te miały charakter ogólnopaństwowy.
2.3. PATRON STRAŻAKÓW.
Patronem strażaków jest Św. Florian. Także inne środowiska zawodo­we, których praca jest związana z ogniem: kominiarze, hutnicy, czy piekarze z dawien dawna uważają Św. Floriana za swojego obrońcę od nieszczęść i klęsk ogniowych, orędownika we wszystkich potrzebach.

Życie Floriana przypadło na czas największych prześladowań chrześci­jan na początku IV w. Na mocy edyktów cesarza Dioklecjana chrześcijanie, którzy nie złożyli ofiary pogańskim bogom mieli być torturowani i straceni. Skoro te rozporządzenia dotarły do prowincji Noricum, jej namiestnik Akwilinus udał się do miasta Lauriacum (obecnie Lorch nad Dunajem w Górnej Au­strii ) i rozpoczął obławę na chrześcijan. Dowiedziawszy się o tym Florian wy­sokiej rangi oficer legionów rzymskich, pośpieszył do Lauriacum, aby pomóc swoim współwyznawcom. Zatrzymany przez żołnierzy, postawiony przed obli­czem namiestnika, przyznał się do wiary chrześcijańskiej i nie chciał złożyć pokłonu rzymskim bogom. Floriana obito kijami i skazano na śmierć przez utopie­nie. Z przywiązanym kołem młyńskim do szyi, został zrzucony z mostu na rzece Enns, 4 maja 304 r.. Wkrótce po śmierci męczennik objawił się pewnej poboż­nej kobiecie imieniem Waleria prosząc ją, aby pochowała go w mało uczęszcza­nym miejscu. Waleria spełniła jego prośbę.

W IX w. na miejscu grobu, w Lorch zbudowano klasztor i kościół, który stał się najważniejszym do dziś ośrodkiem kultu Św. Floriana.

Papież Lucjusz III (l 181-85) przebywający na wygnaniu i wspierany fi­nansowo przez księcia Kazimierza II Sprawiedliwego przekazał do Krakowa w 1184 r. za pośrednictwem Idziego, biskupa Modeny relikwie Floriana. Biskup Krakowski Gedko dokonał uroczystego przyjęcia relikwii na Kleparzu pod Kra­kowem. Z czasem relikwie przeniesiono do Katedry Wawelskiej i umieszczono w ołtarzu głównym. Św. Florian stał się patronem Krakowa.

Przedstawiany jest jako rycerz Chrystusowy i patron walki z pożarem. Nosi różnorodne zbroje, hełm, towarzyszy mu często rozwinięty sztandar, cza­sem tarcza i miecz. Od XIV w. pojawia się z naczyniem z wodą, którą gasi ogień, a to za sprawą cudownego ocalenia kościoła i części Kleparza z ogrom­nego pożaru Krakowa w 1528 r..
2.4. POWSTANIE ZORGANIZOWANEGO RUCHU STRAŻACKIEGO
Po rozbiorach Polski, w poszczególnych zaborach obowiązywały przepisy przeciwpożarowe wydawane przez mocarstwa, które dokonały rozbio­ru. Rozbudowa miast, rozwój przemysłu powodowały konieczność tworzenia specjalnie przygotowanych zespołów ludzkich do walki z powstającymi poża­rami, wyposażonych w niezbędny sprzęt techniczny. Jako pierwsza decyzję o powołaniu stałej Straży Ogniowej w Warszawie, podjęła Rada Administracyjna Królestwa Polskiego 23 grudnia 1834 r.. Ale dopiero l stycznia 1836 r. cztery oddziały Warszawskiej Straży Ogniowej rozpoczęły swoją działalność. W in­nych miastach początkowo organizowano ochotnicze straże pożarne, przekształ­cając je stopniowo w jednostki zawodowe.

Na obszarze zaboru pruskiego pierwszą Ochotniczą Straż Pożarną założo­no w 1845 r. w Poznaniu., przekształconą w zawodową w 1877 r.. W zaborze austriackim jako pierwsza powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Krakowie w 1863 r., obok której następnie zaczął działać oddział zawodowy. W 1863 r. po­wstała również pierwsza ochotnicza straż pożarna w zaborze rosyjskim powoła­na w Kaliszu.

Stopniowo powstawało coraz więcej jednostek nie tylko w miastach ale i na wsiach. Działacze strażaccy zaczęli dążyć do zrzeszania straży w jednolity system organizacyjny, zapewniający wymianę doświadczeń, szkolenie, współ­działanie w zwalczaniu pożarów oraz przedstawicielstwo pożarnictwa wobec władz. Stowarzyszanie się straży pożarnych uzależnione było od dobrej woli i polityki władz w poszczególnych zaborach.

Najbardziej liberalne były władze austriackie, które już w 1875 r. zezwoliły na utworzenie związku strażackiego. Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Galicji i Lodomerii został powołany l listopada 1875 r. we Lwowie na I Krajowym Zjeździe Straży. W zjeździe uczestniczyli przedstawiciele 57 OSP i 4 straży miejskich tj. ze Lwowa, Krakowa, Przemyśla i Tarnowa. Zjazd uchwalił statut i regulaminy związku. Siedzibą Związku na zmianę co 2 lata był Lwów i Kraków. Wybrano Radę Zawiadowczą, a na naczelnika związku dr Jó­zefa Millerata - prezesa lwowskiej OSP. Zastępcą naczelnika został Ludwik Ba-rącz a sekretarzem Henryk Rewakowicz - redaktor "Kuriera Lwowskiego".

W zaborze pruskim władze administracyjne, a także miejscowa ludność niemiecka starały się nie dopuszczać do powstawania samodzielnych organizacji polskich. Powstające straże z konieczności zrzeszały się w oddziałach prowin­cjonalnych niemieckiego związku strażackiego. Przed I wojną światową na zie­miach polskich zaboru pruskiego istniały trzy związki strażackie, które były od­działami prowincjonalnymi niemieckiego związku strażackiego. W 1867 r. zor­ganizowany został Prowincjonalny Śląsko-Poznański Związek Strażacki, z któ­rego w 1893 r. powstały dwa: Poznański Prowincjonalny Związek Strażacki i Prowincjonalny Związek Straży Pożarnych na Górnym Śląsku. W 1880 r. zor­ganizowany został Pomorski Związek Prowincjonalny Straży Pożarnych.

Władze rosyjskie zezwoliły na utworzenie związku strażackiego dopiero po wybuchu I wojny światowej. W dniach od 8 do 10 września 1916 r. odbył się w Warszawie I Ogólnokrajowy Zjazd Straży Ogniowych. Uczestniczyło w nim 960 delegatów reprezentujących 302 straże z całego Królestwa Polskiego. Ze­brani postanowili powołać Związek Floriański oraz wybrali Zarząd Główny, który ukonstytuował się następująco: prezes - Bolesław Chomicz. wiceprezesi inż. Józef Tuliszkowski i dr Alfred Grohman. Powołane zostało również biuro Zarządu Głównego Związku Floriańskiego, którego naczelnikiem został Stani­sław Arczyński.

Straże pożarne były w zaborach jedynymi legalnymi organizacjami posia­dającymi umundurowanie z dystynkcjami, strażnice i środki transportu. Działały na podstawie własnych statutów i regulaminów. Niezależnie od walki z pożara­mi, kształtowały postawy patriotyczne swoich członków i prowadziły działal­ność kulturalną. Rozszerzaniu słowa polskiego i utrzymywaniu więzi narodowej służyły m.in. wydawnictwa pożarnicze.

Najstarszym polskim czasopismem pożarniczym, które wg. redakcji uka­zuje się od 1882 r. jest "Strażak". Praktycznie w tym roku ukazała się jednora­zowa publikacja obrazująca stan i działalność większości istniejących wtedy ochotniczych straży pożarnych w Królestwie Polskim. Regularnie "Strażak"' za­czął się ukazywać w 1901 r. jako miesięcznik, a od 1903 r. jako dwutygodnik. Wydawcą i redaktorem był Emil Szyller. "Strażak" aktualnie jest pismem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, wydawanym jako dwutygodnik.

Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Galicji i Lodomerii za­czął wydawać własne czasopismo fachowe - miesięcznik "Przewodnik Pożarniczy -Związek" w maju 1887 r. we Lwowie. W 1896 r. zmieniono tytuł na "Prze­wodnik Pożarniczy". Pierwszym naczelnym i odpowiedzialnym redaktorem pi­sma był Aleksander Piotrowski, a po jego śmierci w 1895 r. Antoni Szczerbowski.

15 grudnia 1912 r. ukazał się wydany w Warszawie pierwszy numer pisma "Przegląd Pożarniczy". Redaktorem i wydawcą pisma był Bolesław Chomicz, a kierownikiem prowadzonego na bardzo wysokim poziomie działu technicznego, inż. Józef Tuliszkowski. "Przegląd Pożarniczy" wydawany aktualnie jest przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej jako miesięcznik.

Pierwszą pozycją w polskiej literaturze pożarniczej był napisany przez Pawła Prauna i wydany w 1860 r. podręcznik pod tytułem:" Praktyczne wska­zówki urządzenia straży pożarnej i gaszenia pożarów". W 1878 r. ukazała się pożyteczna książka napisana przez Wincentego Eminowicza, naczelnika straży pożarnej w Krakowie, pt.: "Policja ogniowa u nas i za granicą". Książka ta przez długi okres była podstawowym podręcznikiem z zakresu pożarnictwa używanym na co dzień w pracy przez straże pożarne Galicji.
2.5. ORGANIZACJA OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ W POLSCE NIEPODLEGŁEJ.
Po odzyskaniu niepodległości przystąpiono do integracji straży pożarnych z trzech zaborów. Pierwszy ogólnopaństwowy zjazd delegatów straży pożarnych odbył się w dniach 8 i 9 września 1921 r. w Warszawie. Uczestniczyło w nim 3690 przedstawicieli, reprezentujących 742 jednostek zawodowych i ochotni­czych ze wszystkich województw i regionów kraju. Powołano Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Prezesem Zarządu Głównego został Bole­sław Chomicz - dyrektor Instytucji Ubezpieczeń Wzajemnych Budowli od Ognia, wiceprezesem Karol Rzepecki, a pełnienie obowiązków naczelnika po­wierzono Bolesławowi Pachelskiemu. Związek na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1933 r. uznany został za stowarzyszenie wyższej użyteczności. Jednolite podstawy formalno-prawne dla ochrony przeciwpoża­rowej stworzyła ustawa z dnia 13 marca 1934 r. o ochronie przed pożarami i in­nymi klęskami.

Związek Straży Pożarnych RP oprócz zadań statutowych dotyczących zrzeszania i reprezentowania straży pożarnych pełnił również funkcje organu administracji w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Uczestniczył w tworzeniu przepisów przeciwpożarowych, opracowywał normy dotyczące organizacji jed­nostek oraz sprzętu pożarniczego, organizował i prowadził szkolenie pożarnicze, w tym również szkolenie, upoważniające do pełnienia zawodowej służby w jed­nostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej i strażach zawodowych. Strażacy zawodowi i pracownicy posiadający dyplomy ukończenia szkoleń, kur­sów i szkół pożarniczych stawali się członkami Korpusu Technicznego Pożar­nictwa, o uprawnieniach funkcjonariuszy państwowych.

Jednym z najwybitniejszych członków Korpusu Technicznego Pożarnic­twa był inż. Józef Tuliszkowski - pionier polskiego pożarnictwa. Urodzony 4.02.1867 r. w Radziwiłłowie na Wołyniu. W czasie studiów na Politechnice w Rydze - członek tamtejszej Ochotniczej Straży Pożarnej, a po ukończeniu stu­diów - OSP w Kijowie. W latach 1902-1906 konstruktor w Fabryce Sprzętu Pożarniczego „Rzewuski i S-ka". Działacz pożarniczy Królestwa Kongresowego, założyciel wielu ochotniczych straży pożarnych, wykładowca na kursach pożar­niczych.

Od 1909 r. Kierownik Komisji ds. Budownictwa Ogniotrwałego i Pożar­nictwa - autor pionierskiego planu przebudowy wsi polskiej, współorganizator 57 spółek budowlanych do produkcji materiałów ognioodpornych, autor licz­nych publikacji, odczytów, planów remiz strażackich i domów ludowych.

Od 1 sierpnia 1915 r. Komendant Warszawskiej Straży Pożarnej i jej re­formator. Współorganizator Związku Floriańskiego i rzecznik zjednoczenia ru­chu strażackiego w Polsce. Inicjator powołania zawodowej kadry technicznej -oficerów pożarnictwa. W latach 1917-1918 organizator pierwszych fachowych kursów pożarniczych. W latach 1916 - 1920 Wiceprezes Zarządu Głównego Związku Floriańskiego. Od 1918 r. inspektor pożarnictwa w Polskiej Dyrekcji Ubezpieczeń Wzajemnych.

Pierwszy organizator ochrony przeciwpożarowej w Wojsku Polskim, za co otrzymał stopień ppłk WP. Organizator zjazdów pożarniczych, w tym I Ogólno­polskiego Zjazdu Strażactwa Polskiego. W latach 1926 - 1933 szef pożarnictwa w Ministerstwie Komunikacji. W 1926 r. inicjator powołania Związku Zawo­dowego Oficerów Pożarnictwa. W latach 1933 - 1938 rzeczoznawca w Towa­rzystwie Ubezpieczeń Cukrowni.

Autor 30 fachowych podręczników z dziedziny pożarnictwa, a także wielu artykułów. Wieloletni przewodniczący Komisji Technicznej Związku Głównego Straży Pożarnych RP. Autor wielu usprawnień i uzupełnień sprzętu pożarnicze­go. Konstruktor polskich hełmów: pożarniczego i wojskowego.

Odznaczony Krzyżem Walecznych za czynny udział w rozbrajaniu Niem­ców w 1918 r., a także Złotym Krzyżem za Ratowanie Ginących i Srebrnym Krzyżem za Dzielność i Odwagę. Zmarł 26 stycznia 1939 r.. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Z okazji 75 Rocznicy Odzyskania Niepodległości Decyzją z dnia 11 paź­dziernika 1993 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustanowił Medal Honorowy im. Józefa Tuliszkowskiego, przyznawany osobom, które pra­cą i działalnością w sposób szczególny przyczyniły się do rozwoju ochrony przeciwpożarowej, wyróżniły się w czasie akcji ratowniczej albo posiadają co najmniej 25-letni staż nienagannej i wzorowej służby w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Medal nadaje Komendant Główny PSP na wniosek Kapituły Medalu lub z własnej inicjatywy z okazji Dnia Strażaka lub Święta Niepodle­głości. W skład Kapituły Medalu im. Józefa Tuliszkowskiego wchodzi pierwsze dziesięć osób nim uhonorowanych.

2.6. DZIAŁALNOŚĆ STRAŻY POŻARNYCH NA TERENACH OKUPOWANYCH PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ.
W czasie okupacji w latach 1939 - 1944 na terenie tzw. Generalnego Gu­bernatorstwa władze niemieckie rozwiązały wszystkie ogniwa Związku Straży Pożarnych. Straże Pożarne podporządkowano policji niemieckiej, pomimo tego stały się one ogniskami antyhitlerowskiego ruchu oporu. Już w 1939 r. założono organizację wojskową nazwaną Strażacki Ruch Oporu „Skała", nazywaną też w literaturze Organizacją Wojskową „Skała". Obejmowała ona swoim działaniem straże zawodowe i ochotnicze na terenie wszystkich okupowanych ziem pol­skich i prowadziła działalność wywiadowczą, rozpoznawczą, sabotażową, a na­wet prowadziła akcje partyzanckie. Do najskuteczniejszych, a zarazem najbar­dziej zakonspirowanych należały strażackie akcje dywersyjno-sabotażowe, pro­wadzone pod kryptonimem „Gaśnica". Polegały one na umiejętnym prowadze­niu działań gaśniczych, aby zamiast lokalizować pożar, skutecznie go rozprze­strzeniać. Niejednokrotnie sami strażacy podpalali wybrane obiekty. Jako przy­kłady wymienić można spalenie składów wojskowych na Okęciu, pociągu zło­żonego z cystern z benzyną lotniczą na Dworcu Gdańskim w Warszawie, warsztaty i garaże SS w Warszawie.
2.7. ZMIANY W OCHRONIE PRZECIWPOŻAROWEJ PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ.
Po wyzwoleniu spod okupacji strażacy i działacze przystąpili do formowa­nia na nowo straży pożarnych i związków organizacyjnych. Jednakże w 1950 r. uchwalono nową ustawę o ochronie przeciwpożarowej, na mocy której Związek Straży Pożarnych został rozwiązany. Powołano natomiast Komendę Główną Straży Pożarnych i komendy terenowe.

Korzystając z odwilży politycznej działacze strażaccy powołali w 1956 r. Związek Ochotniczych Straży Pożarnych, którego działalność została usankcjo­nowana ustawą o ochronie przeciwpożarowej z 1960 r.. Na IX Zjeździe Krajo­wym, który odbył się 3-5 kwietnia 1992 r. w Mielnie delegaci przyjęli obowią­zującą obecnie nazwę Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospoli­tej Polskiej. Związek zrzesza ochotnicze straże pożarne z terenu całego kraju. Związek i jego ogniwa używają pieczęci, godła, flagi organizacyjnej. Mogą nadawać odznaczenia i odznaki.

Kolejna reorganizacja ochrony przeciwpożarowej nastąpiła w 1992 r.. Na mocy ustaw z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej i Państwo­wej Straży Pożarnej l lipca 1992 r. powołana została Państwowa Straż Pożarna. Komendy PSP utworzono na bazie dotychczasowych komend straży pożarnych, a zawodowe straże pożarne w miastach i w niektórych zakładach przekształcono w Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze PSP. Do zadań ochrony przeciwpożarowej ochronę społeczeństwa przed klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi za­grożeniami.

Dane statystyczne charakteryzujące rozwój straży pożarnych w Polsce.



Lata

OSP

Straże zawodowe

Samochody pożan.

Motopompy

1918

2.095

40

.

-

1938

13.830

52

784

1.600

1946

9.140

125

356

4.125

1981

22.722

707

12.799

42.893

1996

18.819

493 (JRG)

18.101

30.436


2.8. MUZEALNICTWO W OCHRONIE PRZECIWPOŻAROWEJ.
Najbardziej znaną placówką gromadzącą zbiory obrazujące historię ochro­ny przeciwpożarowej, głównie eksponaty używanego w strażach pożarnych sprzętu jest Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach. Powstało z inicja­tywy mysłowickich strażaków w 1975 r.. Organem założycielskim był Prezy­dent Miasta, a nadzór zwierzchni sprawował Minister Kultury i Sztuki, który zatwierdził z dniem l stycznia 1976 r. Statut Państwowego Muzeum Pożarnic­twa.

W 1992 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podjął decyzję włączenia placówki do struktur PSP i w lutym 1993 r. nadał jej statut jako Cen­tralnemu Muzeum Pożarnictwa.

Muzeum działa jako komórka organizacyjna Komendy Głównej PSP. Zbiory stanowi ponad 5 000 eksponatów, a wśród nich sikawka drewniana z 1717 r. wykonana przez rzemieślników włoskich na zlecenie książąt nyskich oraz szpryce i wiadra skórzane z XV i XVI w..

Znaną placówką jest Wielkopolskie Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach woj. poznańskie.


2.9. OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W NIEPOKALANOWIE.
Niespotykanym w innych krajach ewenementem było powstanie i działal­ność Ochotniczej Straży Pożarnej w klasztorze ojców Franciszkanów w Niepokalanowie. Założyciel Niepokalanowa, ojciec Maksymilian Kolbe, gwardian za­konu, polecił w 1928 r. zakonnikowi bratu Salezemu Mikołajczykowi zorgani­zowanie samoobrony przeciwpożarowej. Po pracach przygotowawczych, pole­gających głównie na gromadzeniu sprzętu pożarniczego, założona została pierwsza w Polsce Ochotnicza Straż Pożarna złożona z zakonników. Za oficjal­ną datę jej powstania przyjmuje się 2 lipca 1931 r., kiedy to zakończony został kurs, w którym uczestniczyło 30 zakonników-strażaków. Prezesem straży został ówczesny gwardian o. Florian Kozura, a naczelnikiem był przez wiele lat brat Salezy Mikołajczyk.
2.10. ŻEŃSKA SŁUŻBA SAMARYTAŃSKO-POŻARNICZA.
Poczynając od r. 1925 w niektórych strażach funkcje sanitariuszek zaczęto powierzać wyłącznie kobietom. Pierwsza żeńska drużyna samarytańska po­wstała w 1927 r. w województwie kieleckim. W 1930 r. w Zarządzie Głównym Związku Straży Pożarnych RP utworzono stanowisko referentki drużyn kobie­cych, a następnie zaczęto zatrudniać instruktorki w zarządach wojewódzkich i okręgowych (powiatowych)..
2.11. UDZIAŁ MŁODZIEŻY W ROZWOJU DZIAŁALNOŚCI STRAŻACKIEJ.
Pierwsza Harcerska Drużyna Pożarnicza powstała w Warszawie w 1916 r.. Już w 1920 r. Związek Floriański w porozumieniu z Komendą Związku Har­cerstwa Polskiego, opracował i wprowa­dził w życie, publikując w "Przeglądzie Pożarniczym" nr 3,4,5, z 1920 r.:

- Statut Harcerskich Drużyn Pożarnych przy Strażach Ogniowych Ochotni­czych.



- Regulamin Harcerskich Drużyn Pożarnych przy Strażach Ogniowych Ochotniczych.

W 1936 r. drużyny przekształcono w harcerskie oddziały pożarne. Po II wojnie światowej młodzież może się zrzeszać i przygotowywać do działalności w pożarnictwie w Młodzieżowych Drużynach Pożarniczych organi­zowanych przez Ochotnicze Straże Pożarne lub w Harcerskich Drużynach Pożarniczych powoływanych przez orga­nizacje harcerskie.



ROZDZIAŁ 3

ORGANIZACJA OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ

3.1. SYSTEM ORGANIZACYJNY OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ.
System ochrony przeciwpożarowej ustala ustawa o ochronie przeciwpoża­rowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 81, póz. 351, z 1991 r.. W następnych latach w ustawie dokonywano poprawek i zmian wynikających ze zmian w podziale administracyjnym państwa. Ostatnia zmiana dokonana została w 1998 r. i opublikowana została w Dz. U. Nr 106, póz. 668, miała ona na celu dostosowanie organizacji ochrony przeciwpożarowej do no­wego podziału administracyjnego kraju.

Ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską ży­wiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez:



  • zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,

  • zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub in­nego miejscowego zagrożenia,

  • prowadzenie działań ratowniczych.

Za realizację polityki państwa w zakresie ochrony przeciwpożarowej od­powiada Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jest on uprawniony do określania w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad ochrony przeciwpo­żarowej i zabezpieczenia przeciwpożarowego budynków, obiektów lub terenów oraz ich wyposażenia w sprzęt, urządzenia przeciwpożarowe i ratownicze. Mini­ster Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z i innymi zaintere­sowanymi ministrami określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa tech­nicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunki, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe.

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. wprowa­dziła pojęcie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Rozumie się przez in­tegralną część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, obejmująca w celu ratowania życia, zdrowia, mienia lub środowiska, prognozowanie, rozpo­znawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń. System ten skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej, inne służby, inspekcje, straże, instytucje oraz podmioty (organizacje, przedsiębiorstwa), któ­re dobrowolnie w drodze umowy cywilno-prawnej zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych. Minister Spraw Wewnętrznych pełni nadzór nad syste­mem i jest zobowiązany do określania, w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad jego organizacji na obszarze powiatu, województwa i kraju.

Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji kra­jowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, podlegający Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Komendant Główny PSP, wojewoda lub starosta odpowiednio na obszarze kraju, województwa lub powiatu określają za­dania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, koordynują jego funkcjono­wanie i kontrolują wykonywanie wynikających stąd zadań, a w sytuacjach nad­zwyczajnych zagrożeń życia, zdrowia lub środowiska kierują tym systemem. Wojewoda i starosta wykonują swoje zadania przy pomocy zespołów do spraw ochrony przeciwpożarowej, powoływanych na podstawie zasad określonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Wójt (burmistrz lub prezydent miasta) koordynuje funkcjonowanie krajo­wego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze gminy w zakresie ustalonym przez wojewodę. Zadania to wykonywane jest przez komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, jeżeli komendant taki został zatrudniony przez gmi­nę.



Do zadań własnych powiatu w zakresie ochrony przeciwpożarowej należy:

  • prowadzenie analiz i opracowywanie prognoz dotyczących pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń,

  • prowadzenie analizy sił i środków krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze powiatu,

  • budowanie systemu koordynacji działań jednostek ochrony przeciwpożaro­wej wchodzących w skład systemu ratowniczo-gaśniczego oraz służb, in­spekcji, straży oraz innych podmiotów, biorących udział w działaniach ra­towniczych na obszarze powiatu,

  • organizowanie systemu łączności, alarmowania i współdziałania między jed­nostkami (podmiotami) uczestniczącymi w działaniach ratowniczych na ob­szarze powiatu.

Wojewoda lub starosta może żądać informacji związanych z wykonywa­niem ich zadań w zakresie ochrony przeciwpożarowej na terenie danego woje­wództwa lub odpowiednio powiatu od:

  • związku ochotniczych straży pożarnych,

  • ochotniczej straży pożarnej pozostającej poza strukturami związku,

  • zarządów gmin i powiatów, instytucji, organizacji, przedsiębiorstw i innych osób, które utworzyły jednostki ochrony przeciwpożarowej.

Do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi za­grożeniami przeznaczone są jednostki ochrony przeciwpożarowej. Są to jed­nostki organizacyjne umundurowane i wyposażone w sprzęt specjalistyczny. W zależności od sposobu ich powoływania lub tworzenia dzielą się na:

  • jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej - powołane z mocy prawa na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej,

  • jednostki organizacyjne wojskowej ochrony przeciwpożarowej - powoływa­ne przez Ministra Obrony Narodowej.

  • zakładowe straże pożarne, zakładowe służby ratownicze - tworzone przez osoby prawne (kierownictwa przedsiębiorstw),

  • gminne zawodowe straże pożarne, powiatowe (miejskie) zawodowe straże pożarne, terenowe służby ratownicze - tworzone przez odpowiednie organy samorządu terytorialnego.

  • ochotnicze straże pożarne - stowarzyszenia powstające w wyniku zrzesza­nia się obywateli,

  • inne jednostki ratownicze - tworzone przez osoby prawne i fizyczne.

Jednostki ochrony przeciwpożarowej mają obowiązek uczestniczyć w ak­cjach ratowniczych na terenie własnego działania oraz poza jego granicami na wezwanie Państwowej Straży Pożarnej. Państwowa Straż Pożarna, która jest zo­bowiązana organizować akcje ratownicze, wchodzi obligatoryjnie w skład kra­jowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Pozostałe jednostki mogą być włączone do systemu na podstawie warunków i trybu określonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w drodze rozporządzenia.

Do jednostek ochrony przeciwpożarowej zaliczony został również Zwią­zek Ochotniczych Straży Pożarnych RP jako organizacja zrzeszająca ochotnicze straże w celu reprezentowania ich interesów w zakresie działalności na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Związek wykonuje zadania organizacyjne, nie jest jednak przewidziany do prowadzenia działań ratowniczych. Z uregulowań prawnych ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz innych prze­pisów, w tym przede wszystkim o podziale administracyjnym kraju wynika schemat organizacyjny ochrony przeciwpożarowej przedstawiony w załączniku nr l.
3.2. PAŃSTWOWA STRAŻ POŻARNA.
Państwowa Straż Pożarna jest zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formacją, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy:

1) rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń,

2) organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń,

3) wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze,

4) kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności,

5) nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych,

6) prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpoża­rowej oraz ochrony ludności.

Państwowa Straż Pożarna jest organizatorem krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, mającego na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowi­ska poprzez:

1) walkę z pożarami lub innymi klęskami żywiołowymi,

2) ratownictwo techniczne,

3) ratownictwo chemiczne,

4) ratownictwo ekologiczne,

5) ratownictwo medyczne.

Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są:

1) Komenda Główna,

2) komenda wojewódzka,

3) komenda powiatowa (miejska),

4) Szkoła Główna Służby Pożarniczej, pozostałe szkoły oraz ośrodki szkolenia,

5) jednostki badawczo-rozwojowe,

6) Centralne Muzeum Pożarnictwa.


W skład komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej wchodzą jednostki ratowniczo-gaśnicze.
Komendami Państwowej Straży Pożarnej kierują odpowiednio: Komen­dant Główny Państwowej Straży Pożarnej, komendanci wojewódzcy, komen­danci powiatowi. W powiatach grodzkich (miastach) powołuje się komendan­tów miejskich Państwowej Straży Pożarnej. Mogą oni wykonywać jednocześnie zadania komendanta powiatowego dla powiatu ziemskiego.

Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej i odwołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Zastępców Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej i odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej kontroluje działania or­ganów i jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej i jest przełożo­nym strażaków pełniących służbę w państwowej straży pożarnej. Do zakresu działania Komendanta Głównego PSP należy w szczególności:

1) kierowanie pracą Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej,

2) kierowanie krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym, a w szczególności:

a) dysponowanie jednostkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze kraju, poprzez swoje stanowisko kierowania,

b) ustalanie zbiorczego planu sieci jednostek krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,

c) ustalanie planu rozmieszczania na obszarze kraju sprzętu specjalistyczne­go w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,

d) dysponowanie odwodami operacyjnymi i kierowanie ich siłami,

e) dowodzenie działaniami ratowniczymi, których rozmiar lub zasięg prze­kracza możliwość sił ratowniczych województwa,

f) organizowanie i kierowanie centralnymi odwodami operacyjnymi,

g) analizowanie działań ratowniczych prowadzonych przez jednostki organi­zacyjne krajowego systemu ratowniczo- gaśniczego,

3) analizowanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń,

4) inicjowanie przedsięwzięć oraz prac naukowo-badawczych w zakresie ochro­ny przeciwpożarowej i ratownictwa,

5) organizowanie i określanie zasad kształcenia zawodowego,

6) inicjowanie oraz przygotowywanie projektów aktów normatywnych dotyczą­cych ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa.

7) powoływanie i odwoływanie rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń prze­ciwpożarowych i nadzór nad ich działalnością,

8) ustalanie programów i zasad szkolenia pożarniczego dla jednostek ochrony przeciwpożarowej,

9) wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa,

10) współdziałanie z Zarządem Głównym Związku Ochotniczych Straży Pożar­nych RP,

11) prowadzenie współpracy międzynarodowej w zakresie swojej właściwości.
Zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze woje­wództwa wykonują:

1) wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Po­żarnej, jako kierownika straży wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie,

2) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
W postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykony­waniem zadań i kompetencji Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli ustawy nie sta­nowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Pań­stwowej Straży Pożarnej. Organami wyższego stopnia są:

1) w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej - komendant wojewódzki PSP,

2) w stosunku do komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej -Komendant Główny PSP.

Komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej powołuje, spo­śród oficerów Państwowej Straży Pożarnej, minister właściwy do spraw we­wnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej złożony po uzyskaniu zgody wojewody. Komendanta wojewódzkiego Państwo­wej Straży Pożarnej odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych - po zasięgnięciu opinii wojewody. Zastępców komendanta wojewódzkiego Pań­stwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży Pożar­nej i odwołuje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na wniosek komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.



1   2   3   4   5


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna