Monika łoboda założenie Małych Braci Jezusa



Pobieranie 107.94 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar107.94 Kb.


C. D.
KONCEPCJA ZAŁOŻYCIELSKA
KAROLA DE FOUCAULD

fRAGMENT PRACY MAGISTERSKIEJ

PAPIESKI WYDZIAŁ TEOLOGICZNY 2002, WROCŁAW

MONIKA łOBODA


2. Założenie Małych Braci Jezusa
„Jeżeli ziarno wpadłszy w ziemię nie obumrze, pozostanie tylko samo, ale jeżeli obumrze przyniesie obfity plon”. To zdanie z Ewangelii w pismach i listach ojca de Foucauld powraca jako motyw przewodni, a jego życie jest ilustracją tego zdania. W osiemdziesiąt sześć lat później nie sposób zliczyć uczniów tego zakonodawcy, a uniwersalność jego idei jest natchnieniem i podporą dla każdego człowieka dobrej woli.1

Sukces wydawniczy pierwszej biografii o Karolu, napisanej w 1921 roku przez René Bazin2, zdobył zainteresowanie kleryka w seminarium w Issy-Moulineaux nazwiskiem René Voillaume3, pragnącego pójść w ślady tego apostoła. Wraz z innymi, którzy byli chętni do podjęcia życia nazaretańskiego, rozpoczął w tym celu formację, udając się na Saharę.4

Dopiero od października 1933 roku datuje się początek powołania pierwszej grupy małych braci (nazywali się wówczas Małymi Braćmi od Serca Pana Jezusa). Założyciel tej grupy, wspomniany już R. Voillaume, wzorując się na jednej z reguł ułożonych przez ojca de Foucauld, założył rodzaj klasztoru mogącego pomieścić około trzydziestu zakonników.5 Zamieszkując w El Abiodh Sidi Cheikh w niewdzięcznej placówce wojskowej Południowego Oranu – w miejscu pielgrzymek muzułmańskich6, mali bracia zaangażowali się w pielęgnowanie chorych, uprawianie ziemi razem z tubylcami, nawiązywanie kontaktów z uczonymi, ulepszanie warunków bytu tworzenie z krajowcami spółdzielni. Reguła pierwszej fraterni, oparta o regułę z roku 1899, kładła nacisk na stałe milczenie i nocne adoracje. W 1936 roku fundacja ta została tytułem próby, erygowana przez Kongregację Rozkrzewiania Wiary w Rzymie jako zgromadzenie diecezjalne.7 Podczas drugiej wojny światowej w roku 1940 wspólnota zakonna uległa rozproszeniu. W rzeczywistości oryginalna forma życia małych braci przy udziale subwencji rodzin i dobroczyńców, w oczach ludności ubogiej sprawiała wrażenie ludzi zamożnych. W czasie pobytu w wojsku kontakt ze światem robotniczym i zdechrystianizowanymi masami natchnął zakonników w kierunku przejścia z życia monastycznego w realia codzienności, otrzymując lepsze zrozumienie nauki ojca de Foucauld.

Od tego okresu naśladowcy duchowego fundatora nawiązują przyjaźnie ze społecznością szczególnie naznaczoną ludzką nędzą oraz z oddalonymi od Kościoła, mieszkając razem od dwóch do czterech braci w swojej fraternii u stóp tabernakulum. Zasadniczą różnicą pomiędzy księżmi – robotnikami a zakonnikami stanowi to, żo pierwsi żyją w strukturach społecznych, a drudzy samotnie.

Pierwsza fraternia w środowisku robotniczym ujrzała światło dzienne w Aix-en-Provence8 w październiku 1946 roku, przebywało w niej szesnastu małych braci i dziesięciu nowicjuszy. We wrześniu 1958 roku było ich już 194, nowicjuszy 32 i około 30 kandydatów. Od tego roku nastąpiła rekrutacja z szesnastu narodowości. W roku 1948 apostołowali jedynie we Francji i w Północnej Afryce, a w dziesięć lat później posiadali już 52 placówki w 19 krajach (od tego czasu wielu braci należy do obrządków wschodnich).

Oto jak przedstawia się ten wzrost liczebnie i terenowo: w 1949 roku – cztery placówki (trzy we Francji i jedna w Syrii); w 1950 roku – pięć placówek (Francja, Afryka Północna, Liban). Od tego roku zasięg rozszerzał się na Afrykę Czarną i na Chile; w roku 1954 powstało osiem fundacji w pięciu krajach w trzech częściach świata: Kamerun, Pakistan, Peru, Wietnam i Algieria. Rok 1955 był charakterystyczny: po jednej fundacji w Brazylii, Cejlonie, Francji, Wietnamie, Południowo-zachodniej Afryce i Turcji, a w 1956 roku utworzono jedenaście fundacji, w tym cztery w nowych krajach: Hiszpanii, Japonii, Anglii i Izraelu. Już w roku 1963 było 51 placówek w dwudziestu krajach: 243 braci z 21 narodowości.

Rozwój Małych Sióstr, które odznaczały się wówczas dużą liczbą powołań, zaowocował w roku 1958 dwustoma placówkami, na których pracowało 680 sióstr oraz 430 profesek (razem z 46 narodowości) w 60 krajach świata.9

W 1967 roku papież Paweł VI potwierdzając swoim autorytetem, że powołanie małych barci jest drogą Kościoła, przyznał zgromadzeniu prawa papieskie, definiując je jako życie kontemplacyjne w świecie.10

Trzydzieści osiem lat posoborowego aggiornamento pozwoliło życiu kontemplacyjnemu męskiemu lepiej poznać jego strukturę, a zarazem stać się bardziej czytelnym dla innych. Przekształceniu uległy jego ramy zewnętrzne, uproszczone zostały obserwacje, spokojne stały się jego rytmy, podczas gdy całokształt nasycony został istotną przemianą wewnętrzną.11

Aktualnie bracia obecni są w 45 krajach świata, w tym na świecie jest około 250 małych braci. Duży wpływ na formację zakonników miał francuski filozof, autor „Humanizmu integralnego” Jacques Maritain, który po śmierci żony wstąpił do zgromadzenia małych braci, gdzie zmarł w 1973 roku.

Do Polski apostołowie życia nazaretańskiego przybyli w 1977 roku, obecnie mieszkają w dwóch wspólnotach, na warszawskiej Pradze i w domku, który sami wybudowali w Truskawiu-Izabelinie koło Warszawy. Na ośmiu braci jeden z nich jest obcokrajowcem12 ze święceniami kapłańskimi, dwóch z wyższym wykształceniem, trzech z wyższym niepełnym i trzech ze średnim. Pracujących zawodowo jest pięciu: mechanik samochodowy, konserwator sprzętu medycznego, hutnik, listonosz i robotnik w fabryce.

Programowo unikają jakiejkolwiek zorganizowanej działalności, pragnąc jedynie swoim apostołowaniem, uwagą, przyjaźnią i obecnością świadczyć, że życie innych, ich kolegów z pracy, sąsiadów, ma w oczach Boga głęboki sens.13

Fundamentem formy życia Małych Braci Jezusa jest wierność składanym ślubom zakonnym: ubóstwa, czystości i posłuszeństwa.

Realne ubóstwo zakonników wynika ze specyficznego stylu pracy i życia. Podjęcie pracy fizycznej przez braci ma dwa zasadnicze znaczenia: „Praca jest dla nas nie tylko sposobem zarobkowania i rozwiązywania trudności materialnych wynikających z faktu, że wspólnota Małych Braci nie chcą opierać swego i utrzymania na darowiznach ani na ofiarach wiernych. Pracujemy bowiem, aby dzielić życie najbiedniejszych, aby być ubogim jak oni i na ich sposób”.14

Swoje specyficzne powołanie, mali Bracia Jezusa realizują przede wszystkim w środowiskach robotniczych.15 Zakonnicy pracujący na wszystkich kontynentach świata spotykają się również z wieloma trudnościami, charakterystycznymi dla poszczególnych krajów, na przykład: „w Algierze, wobec nacisku ze strony władz – konieczność podjęcia bardziej odpowiedzialnej pracy, ze względu na lepszą adaptację – zmiana imion; w Maroku, utrudnienie kontaktów między braćmi tego samego regionu, ze względu na warunki geograficzne, bądź ich sposobu życia; Zair – na skutek krwawej i tragicznej wojny domowej, część braci pochodzenia europejskiego, żyjących w dżungli razem z Pigmejami, zostaje uwięzionych i zabitych; USA i Kanada – problemy rasowe i odrzucanie tych, którzy nie nadążają za szybkim gospodarczym rozwojem; w Lille – problemy imigrantów i wzrost przestępczości; Anglia – praca wśród: upośledzonych fizycznie, psychicznie, ludzi marginesu”.16

Na ogół prace wykonywane przez braci są pracami ręcznymi: mechanik elektryczny, marynarz, cieśla, monter, magazynier, portier, górnik, szofer, malarz pokojowy, rolnik, przedsiębiorca przeprowadzek, robotnik przędzalniany.17

Drugi aspekt ślubu ubóstwa dotyczy ich życia osobistego i wspólnotowego.18 Dla znalezienia właściwej stopy życiowej, poszczególne braterstwa mają wypracowaną organizację gospodarczą:


  • żadnemu braterstwu nie wolno gromadzić w banku kapitałów ani korzystać z procentów,

  • dom macierzysty może posiadać pewien zapas pieniędzy na pokrycie własnych wydatków oraz wydatków domów nowicjackich i domów studiów, na opłacenie kosztów podróży braci na misje lub do innych braterstw, a także na wydatki związane z założeniem kaplic,

  • wszystkie inne wspólnoty Małych Braci powinny bezwzględnie utrzymywać się z własnej pracy i znosić wszystkie trudności, jakie pociąga ze sobą bezrobocie, choroba lub strajki – bez żadnej pomocy z zewnątrz,

  • urządzenie domów braterstwa powinno być bardzo skromne i ograniczać się do rzeczy ściśle potrzebnych w zakresie sprzętu gospodarczego i umeblowania,

  • po dokonaniu niezbędnych wydatków, pozostałą resztę należy odsyłać do domu macierzystego,

  • w razie choroby, mały brat będzie leczony w zależności od zarobków swego braterstwa i zasiłków Ubezpieczalni Społecznej,

  • obowiązuje ubóstwo odzieży; może ona być stara, połatana, ale musi być zawsze czysta. Mały brat nie może nic dokupić do własnej garderoby bez otrzymania pozwolenia swojego odpowiedzialnego,

  • braterstwo musi być w swym ubóstwie pogodne i gościnne.19

Kolejnym ważnym punktem jest wierność ślubowi czystości, wyrażającym się poprzez modlitwę, której jakość związana jest z czystością serca.20 Dla realizacji tego rodzaju życia, w każdej wspólnocie, w jednym z pomieszczeń bracia urządzają kaplicę, w której znajduje się Najświętszy Sakrament. Swoim stylem, kaplica powinna wykazywać wpływ sztuki miejscowej. W krajach arabskich oraz Bliskiego Wschodu musi być dostosowana do wymagań poszczególnych obrządków katolickich – melchickiego, koptyjskiego, syryjskiego, chaldejskiego i innych.21 Wszystkie rodzaje i sposoby modlitwy są fundamentem dla życia braterskiego. Podporą dla zachowania tej autentyczności jest również ślub posłuszeństwa.22 Aktywne posłuszeństwo, którego pielęgnowanie i rozwój należy przede wszystkim do przełożonych23, znajduje swój fundament we współodpowiedzialności, w poczuciu, że bracia razem są odpowiedzialni za wierność i kierunek rozwoju wspólnoty.24

Mocny nacisk położony jest także na równość każdego z braci, niezależnie od sprawowanej funkcji, czy piastowanego urzędu, dotyczący także kapłanów, którzy również posyłani są do fizycznej pracy wśród ludzi ubogich.25

W wyniku istniejącego niebezpieczeństwa biernego posłuszeństwa26, mali bracia kładą nacisk na samowolne zwracanie się do odpowiedzialnego27, w celu zasięgnięcia rady, która w podjęciu jego ostatecznej decyzji, pełni pierwszorzędną rolę.

Ważną dziedziną w życiu naśladowców duchowego założyciela jest formacja duchowa i intelektualna. Składa się ona z czterech etapów:- brat kandydat, po przedstawieniu się, zostaje wysłany do jednej z placówek specjalnych, gdzie przebywa przez okres próbny nieokreślony (od kilku tygodni do roku). Następnie zostaje przeniesiony na placówkę robotniczą, albo na inną placówkę służebną - zasadniczo czas ten spędza w St Rémy-les-Montbard, w Burgundii. Po pewnym czasie kandydat może złożyć prywatne przyrzeczenie, którym rozpoczyna okres nowicjatu.28


  • nowicjat trwa rok. Do 1957 roku odbywano go w Afryce, w Południowym Oranie (El Abiodh). Obecnie ten etap formacji odbywany jest w Hiszpanii, w Farlete, albo we Francji na jednej z wysp Bretanii.

  • po skończonym nowicjacie, składa się śluby proste na okres trzech lat, po czym następuje wysłanie na placówkę robotniczą lub służebną, albo na placówkę studiów (dawniej do Saint Maximin, obecnie do Toulose). Zazwyczaj dopiero po upływie roku lub dwóch lat, mały brat zostaje wysłany na studia (filozofia, teologia). W przypadku gdy jest kandydatem do kapłaństwa, studia jego trwają sześć lat. Zdarza się często, że edukacja jest przerywana na okres jednego roku lub dwóch z powodu podjęcia pracy. W międzyczasie śluby trzyletnie są ponawiane.

  • studiami kierują dominikanie albo sami mali bracia. Do roku 1957 w Saint Maximin było dziewięć placówek studiów, w których zazwyczaj grupowano braci według ich przeznaczenia.29

Po sześciu latach, przed złożeniem ślubów wieczystych, bracia udają się na czterdziestodniowy pobyt na pustyni. Czasami korzystają z grot w północnej Hiszpanii lub przybywają do Hoggaru, południowej części Sahary.30

Specyfika życia Małych Braci Jezusa zdecydowanie wyróżnia to zgromadzenie od innych. Mała liczba współbraci umożliwia życie zbliżone do zwykłej rodziny i sprzyja prawdziwości ich osobowych relacji.31 Podjęcie takiej formy życia, w różnych zakątkach świata i w różnych środowiskach, przyczynia się nie raz do paradoksalnych sytuacji: „Mieszkamy nad magazynem sklepowym w dzielnicy robotniczej. Wprowadziliśmy się bez żadnej etykietki – zakonników, co doprowadzało czasami do nieporozumień z sąsiadami, którzy dziwili się – kim są ci faceci, którzy mieszkają razem?”32

Charakteryzując męską gałąź zgromadzenia zakonnego, żyjącego duchowością ojca Karola de Foucauld, oprócz Małych Braci Jezusa, należy wspomnieć również Małych Braci od Ewangelii – znanych także jako – Mali Bracia Duszpasterstwa Ewangelicznego. Powstali oni w 1950 roku, a szczególny rozwój zgromadzenia zaznaczył się po roku 1965. W rok później trzydziestu małych braci od Ewangelii złożyło śluby wieczyste, a nowicjat odbywało trzynastu zakonników. W tym czasie istniało jedenaście wspólnot braterskich – we Francji, Włoszech, Kamerunie, Angoli, Argentynie i Wenezueli.33

Wspólnota otrzymała również swoją misję apostolską od Kościoła. Obecnie podejmują się wykonywania wszelkich zadań związanych z pracą duszpasterską, jak: kaznodziejstwo, nauczanie, udzielanie Sakramentów świętych i wszelka działalność potrzebna do rozwinięcia życia chrześcijańskiego w powierzonych im duszach.34 Mali bracia od Ewangelii podejmują także pracę fizyczną, jednak jest ona zawsze podporządkowana konkretnym wymaganiem ich życia apostolskiego.

Wraz z powstaniem gałęzi męskiej, z inspiracji ducha Karola de Foucauld wyrosła również gałąź żeńska.

3. Założenie Małych Sióstr Jezusa
Małe Siostry Jezusa są zgromadzeniem kontemplacyjnym nie żyjącym za klauzurą, ale w świecie, mieszkającym pośród ludzi, pracującym z nimi i dzielącym ich warunki bytowe, tak jak żył Jezus w Nazarecie. Są obecne w rozmaitych społecznościach: wśród plemion koczowniczych na Saharze, Cyganów, ludzi pozostających poza zorganizowanymi formami duszpasterstwa, a także w środowiskach marginesu społecznego lub wśród plemion skazanych na wymarcie.

Zgromadzenie Małych Sióstr Jezusa zostało założone dnia 8 września 1939 roku w Touggourt.35 Pierwsza placówka powstała w celu poświęcenia się ludności mahometańskiej wzorując się na życiu ojca Karola de Foucauld.36 Założycielką była mała siostra Magdalena, która o swoim powołaniu powiedziała: „Całe dzieje fundacji streszczają się w tych kilku słowach: Bóg wziął mnie za rękę, a je ślepo poszłam za Nim... wśród otaczających mnie najgłębszych ciemności i w zaskakującym braku wszelkich ludzkich środków; pokładłam jednak bezgraniczną ufność we wszechmoc Jezusa, Pana rzeczy niemożliwych”.37

Podobnie jak w przypadku ojca Voillaume, książka biograficzna o Karolu – René Bazin zainspirowała również założycielkę zgromadzenia38: „(...)W niej znalazłam wymarzony ideał przeżywanej Ewangelii, w całkowitym ubóstwie, ukryciu, wśród opuszczonej ludności (...)”.39

Mała Siostra Magdalena – jej pełne nazwisko brzmi: Elisabeth Marie Madeleine Hutin, urodziła się dnia 26 kwietnia 1898 roku, jako najmłodsze z sześciorga dzieci. Rodzice Magdaleny byli gorliwymi katolikami, którzy w obliczu antyklerykalnych rządów tamtego okresu często potajemnie uczęszczali na Mszę świętą przystępując do sakramentów świętych. Ojciec Magdaleny – Joseph Hutin pracował początkowo jako wojskowy, a później jako dyrektor szkoły w Paryżu. Konsekwencje działań wojennych40 ciężko dotknęły całą jej rodzinę – Magdalena jako jedyna spośród rodzeństwa pozostała przy życiu. Ojciec jej przez dłuższy czas przebywał w Afryce Północnej, co miało duży wpływ na późniejsze zainteresowanie się córki ludami koczowniczymi zamieszkującymi te tereny.

Dzieciństwo siostry Magdaleny ze względu na ubóstwo środków materialnych rodziny nie było łatwe; sytuację tę spotęgowało bardzo słabe zdrowie – dziesięć lat chorowała na gruźliczne zapalenie opłucnej. Przebywając w szkole dla dziewcząt o wyższej pozycji społecznej, prowadzonej przez siostry Sacré-Coeur, nie mając wystarczających funduszy i wyraźnie odróżniając się od reszty, niejednokrotnie doświadczała uczucia poniżenia ze strony współtowarzyszek. „Był to okres w moim życiu – wyznała siostra Magdalena po wielu latach – gdy bardzo cierpiałam z powodu pogardy bogatych wobec ubogich”.41

Odkrywając w sobie powołanie do życia zakonnego, posiadając talent organizatorski, oraz zainteresowania działalnością misyjną opartą na duchowości Karola de Foucauld, Magdalena Hutin rozpoczęła swoją nową drogę jako mała siostra Magdalena.42 Sama założycielka tak siebie nazywała, uważając, iż te dane personalne są wystarczające: „Nie chodzi przecież o mnie – pisała – lecz o naszego prawdziwego założyciela, Brata Karola od Jezusa”.43

Naśladując ideę ojca prekursora, Magdalena Hutin wraz z pierwszą kandydatką Anne Cadoret, przybyły do Północnej Afryki, gdzie dnia 8 sierpnia 1939 roku otrzymały od arcybiskupa Noeut44 aprobatę dla pierwszych Konstytucji zgromadzenia, a miesiąc później obie kobiety złożyły profesję zakonną u Białych Sióstr.45 Dzień ten zadecydował o ostatecznym założeniu nowej fundacji – Zgromadzenia Małych Sióstr Jezusa Karola de Foucauld.46

Zamieszkując w namiotach w Touggourt, podobnie jak koczownicy saharyjscy, dnia 10 listopada 1939 roku siostra Magdalena i siostra Anne, po opuszczeniu domu przez francuskich żołnierzy znajdującego się w Sidi Boujnan, przejęły budynek, w którym później założyły fraternię.47 W trakcie odbywanych podróży po Francji, w celu zdobycia funduszy na zakończenie budowy domu, Magdalena przewidywała stworzenie krótkiego filmu ze zdjęć wykonanych w pierwszej placówce w Touggourt. W latach 1940-1945 film ten zatytułowany „Pod opieką Matki Bożej i Jej Syna Jezusa zakwita skrawek pustyni” ukazujący obie siostry przebywające wraz z koczownikami w ich namiotach, pokazywany był przynajmniej sześćset razy. Prelekcje małej siostry, połączone z prezentacją ujęć kinematograficznych, zaczęły przyciągać pierwsze kandydatki do zgromadzenia. Wśród nich znalazły się między innymi, przyszła mała siostra Marquerite, która później spędziła wiele lat na Bliskim Wschodzie, i mała siostra Jeanne, która po siostrze Magdalenie pełniła przez ponad dwadzieścia lat funkcję odpowiedzialnej48 generalnej.

W dniu 10 grudnia 1940 roku siostra założycielka otworzyła pierwszy nowicjat nowej fundacji dzięki uprzejmości Zgromadzenia Sióstr Jezusa Wynagrodziciela w Sainte Foy-les-Lyon, którego mistrzyni podjęła się formacji pierwszych nowicjuszek49 Dnia drugiego października 1941 roku pięć pierwszych nowicjuszek oficjalnie otrzymało swoje białe habity w Le Tubet. Później poprzez trudności spowodowane brakiem sióstr, które mogłyby być odpowiedzialne za formację nowicjatu, założycielka poprosiła następne zgromadzenie – dominikanki o sprawowanie opieki nad małymi siostrami. W listopadzie tego samego roku nowy prefekt Stolicy Apostolskiej na Saharę, arcybiskup Mercier wyraził zgodę na sprowadzenie kilku małych sióstr do fraternii w Sidi Boujnan, w celu podjęcia próby życia wspólnotowego w nowej formie, którą założycielka nieustannie usiłowała ukazać w Konstytucjach. Od roku 1942 liczba nowicjuszek w Le Tubet uległa zmniejszeniu z powodu ograniczeń dostaw żywności na południu Francji.

Podczas pierwszych lat istnienia zgromadzenia, francuski jezuita Prosper Monier objaśniał małym siostrom Ewangelię, pomagając fundatorce wypełniać pierwszy szkic Konstytucji zawierający formację postulatu. Prowadzący był zdania, aby przynajmniej rok formacji mógł być poświęcony studiom teologicznym.50 „Mamy budować na nowo – mówiła założycielka. Nowe będzie dawnym, autentycznym chrześcijaństwem pierwszych uczniów Chrystusa. Trzeba Ewangelię wziąć słowo po słowie. To bardzo bolesne widzieć do jakiego stopnia Ją zapomnieliśmy...”51

Po dokładnym opracowaniu przez siostrę Magdalenę, Reguły Małych Sióstr Jezusa datowanej na 1983 rok, można wyczytać z niej następujące słowa, dotyczące zgłębienia Ewangelii: „Studia są nieodzowne w formacji Małych Sióstr. Mają one na celu rozwijanie otwartości zarazem ludzkiej, intelektualnej i duchowej, która pozwoli im lepiej zrozumieć, czego od nich wymaga konsekracja Bogu oraz dar złożony z siebie innym”.52

Z dniem 8 września 1942 roku, kiedy Magdalena Hutin złożyła śluby wieczyste, zgromadzenie liczyło już trzynaście małych sióstr. Po zakończonej wojnie we Francji w 1944 roku automatycznie napłynęły nowe powołania. Prefekt Stolicy Apostolskiej na Saharę zaaprobował jej wizję kontemplacyjnego życia wśród koczowników.53

Kiedy posłannictwo ojca de Foucauld wyraźnie zaznaczyło swoją działalność we współczesnym świecie, liczne świadectwa powstałych fraterni na pięciu kontynentach zostały mocno podkreślone w czasie audiencji generalnej z dnia 29 września 1971 roku.54 W kilka lat po założeniu zgromadzenia, mała siostra Magdalena napisała: „Pan prześladuje mnie tym zdaniem: On posyłał ich po dwóch do miast i wiosek i wspomnieniem rozesłania apostołów. Jednocześnie widzę Małe Siostry ze wszystkich stron świata rozsiewające maleńkie iskierki miłości, mimo ograniczeń i nędzy. (...) Trzeba bym ją niosła wszędzie... rozpłomieni się i rozgrzeje, gdy będzie przekazywana dalej.55 (...) To jest posłanie Fraternité i chciałbym, abyśmy je niosły poprzez świat, na pięć kontynentów, do wszystkich ludów, czy to będą chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi czy buddyści, marksiści, poganie czy ateiści”.56

Przez szereg lat specyficzną orientacją Małych Sióstr Jezusa było poświęcenie się tylko i wyłącznie ludności muzułmańskiej w świecie arabskim, ze szczególnym uwzględnieniem koczowników. Idąc po tej linii Magdalena tworzyła Konstytucje, podkreślając jednocześnie, że ten właśnie aspekt odróżniał Małe Siostry Jezusa zarówno od Małych Braci, jak i od Małych Sióstr Najświętszego Serca Pana Jezusa.57

Życie sióstr wśród świata mahometan do dnia dzisiejszego nie straciło historycznego powiązania z powszechną ideą duchowego fundatora zgromadzenia. Jedna czwarta placówek znajduje się w środowiskach wyznawców niosące apostolstwo przyjaźni ludziom najbiedniejszym.58

Ogólnie znana jest rzeczywistość wzajemnych stosunków chrześcijan i muzułmanów, które nigdy nie układały się pozytywnie, co widoczne jest również w obecnych czasach. Historia spotkania islamu i chrześcijaństwa miała również kilka chwil budzących nadzieję. Przykładowo w średniowieczu muzułmanie opanowali większą część Półwyspu Iberyjskiego, na którym doszło do żywego, intelektualnego spotkania obu religii, gdzie chrześcijańscy i muzułmańscy uczeni wymieniali poglądy. W XIII wieku św. Franciszek z Asyżu, zwolennik misji pokojowej, w swojej Regule z 1211 roku zapisał: „Bracia wyruszający na misję mogą (...) duchowo wędrować pomiędzy nimi (muzułmanami) (...)”.59

W następnych stuleciach zaangażowanie, które optowało za pokojowym rozwiązaniem i dialogiem pomiędzy chrześcijanami a muzułmanami, znacznie osłabło. Na przełomie XIX i XX wieku podjęto kolejne próby porozumienia, między innymi przez: Lois`a Massignon, Giulio`na Basetti-Sani, Jean`a Mohammed Abd-el-Jalil oraz założyciela duchowego Małych Sióstr Jezusa - Karola de Foucauld. Islam poznali oni z własnego doświadczenia i byli zdania, że dialog między religiami nie będzie możliwy, dopóki kultura islamu nie zostanie poznana dogłębnie i od wewnątrz. Potrafili zatem zrozumieć poszanowanie jakim darzyli muzułmanie Proroka oraz przyjąć ich sposób widzenia religii chrześcijańskiej.60

Ojciec de Foucauld oraz wszyscy ci, którzy podejmowali próbę dialogu z islamem, wywarli wielki wpływ na późniejsze liczne inicjatywy służące porozumieniu, jak wspólne modlitwy i praca.61

Mała Siostra Magdalena, kiedy wspomniała o swojej pierwszej placówce w Sidi Boujnan z 1946 roku, oświadczyła: „Byłam posłuszna Panu chcąc, by Fraternité było powszechne, ale życie swe oddałam za muzułmanów (...)”.62 W tej sprawie pisała do ojca Voillaume, którego pierwszy raz spotkała w marcu 1938 roku w trakcie podróży do El Golea uczestnicząc wraz z siostrą Anne w

konsekracji kościoła św. Józefa wybudowanego blisko grobu brata Karola63: „Zapewniam cię Ojcze, że jest to natchnienie, któremu nie mogę się sprzeciwiać (...). Istnieje między nami różnica w myśleniu, które tłumaczy wiele spraw. Ty Ojcze, masz wizję fraternité rozprzestrzenionych po całym świecie – wśród Arabów, Chińczyków, robotników (...). Dla nas istnieje tylko świat muzułmański, stąd potrzeba, aby połączyć nasze wysiłki, choć nasza duchowość różni się pod tym względem”.64

Ujmując apostolstwo przyjaźni brata Karola na Saharze, które zburzyło jego rygorystyczny projekt życia kontemplacyjnego65, również Magdalena ogłosiła siostrom wiadomość, która nie tylko radykalnie zmieniła dotychczasowe plany zgromadzenia, ale także ukierunkowała je na przyszłość: „26 lipca 1946 roku w Sainte Baume ogarnęła mnie pewność (...), że Fraternité powinna rozprzestrzeniać się po świecie i stać się powszechna”.66

Druga wojna światowa uświadomiła małe siostry o powiększającym się dystansie między życiem Kościoła a światem pracy, światem robotniczym – przede wszystkim we Francji – co pozwoliło bardzo wielu osobom określić swoje powołanie do życia w bliskości z ludźmi pracującymi, wyjścia im na przeciw i dzielenia ich życia. Kolegium biskupów zdecydowanie wspierało tę tendencję.67

W wywiadzie przeprowadzonym na łamach kwartalnika katolickiego „Ubóstwo”, w roku 2002 mała siostra Teresa, która obecnie mieszka w Krakowie, oznajmiła: „Z początku mała siostra Magdalena myślała, że nasze Zgromadzenie będzie działało tylko tam, wśród najuboższych, to znaczy wśród koczowników, później jednak zrozumiała, że jesteśmy potrzebne nie tylko w Algierii, ale na całym świecie, w różnych środowiskach, ale zawsze pośród ubogich. Dlatego małe siostry w 1947 r. zaczęły pracować w fabryce w Marsylii we Francji, później udały się do Brazylii, na Bliski Wschód i – stopniowo – na cały świat. Obecnie jesteśmy już w 69 krajach, ponieważ jesteśmy posłane do tych, do których Kościół z trudnością może dotrzeć”.68

Będąc w jedności ze światem muzułmańskim, zgromadzenie to skonsolidowało swoją działalność we wszystkich ubogich środowiskach społecznych na całym świecie, pozostając jednocześnie wiernym zasadniczym liniom reguły i duchowości ojca de Foucauld. Od roku 1946 siostry obrały za cel ewangeliczny ideał braterstwa powszechnego oraz zbliżenie między narodami i klasami uważając się za małe i ubogie.69

Dnia 13 czerwca 1947 roku fundacja została zatwierdzona jako zgromadzenie zakonne dziecezjalne przez nowego arcybiskupa de Provenchères , ordynariusza diecezji Aix-les-Bains. Cel pierwotnie wytknięty utrzymał się i w roku 1949 Małe Siostry zostały włączone przez papieża Piusa XII do Świętej Kongregacji Kościoła Wschodniego, co zostało ponownie zatwierdzone przez niego dnia 23 kwietnia 1955 roku z powodu przyjęcia przez placówki obrządków wschodnich i szczególnego poświęcenia się małych sióstr krajom mahometańskim. W celu rozpowszechniania się i dostosowania do warunków miejscowych i przez poszanowanie powszechności Kościoła, placówki przyjmują obrządek danego kraju czy okolicy i podlegają jurysdykcji danego obrządku oraz stosują się do jego przepisów liturgicznych.70 Jak już wcześniej zostało wspomniane, obecnie jedna czwarta sióstr działa w świecie muzułmańskim wzorując się na bracie Karolu, który w sposób szczególny poświęcił się życiu wśród Tuaregów.71

Idea fraterni robotniczych rozprzestrzeniała się. Po roku 1948 małe siostry, których było już około osiemdziesiąt,72 starały się odnajdywać w każdym kraju granice, które dzieliły go na dwie części albo oddzielały od innych państw. Przyjęcie pozycji po stronie jednego środowiska dla sióstr było problemem, o którym fundatorka zgromadzenia informowała: „Stawajcie wielkodusznie razem z Czarnymi, ale nie stawajcie z nimi przeciwko Białym. Przechodźcie rozważnie na drugą stronę bariery (...)”.73

Kilka przykładów z pierwszych lat fundacji potwierdza wysiłek jaki włożyła siostra Magdalena i jej współtowarzyszki zakładanie nowych wspólnot na całym świecie:


  • W Jerozolimie – wojna podzieliła miasto na dwie części i siostra Magdalena chciała tam założyć fundację dwóch fraterni: jedną po stronie palestyńskiej, drugą po stronie żydowskiej;

  • W Libanie – dwie fraternie rozpoczęły swoją działalność w tym samym czasie, w dwóch wioskach, które od wielu pokoleń dzieliła głęboka nienawiść;

  • W Afryce Południowej – jako jedyny sposób opierania się apartheidowi74, siostry znalazły ulicę, która po jednej stronie była zamieszkiwana przez Czarnych, a po drugiej – przez Białych: „Nasze powołanie – oświadczyła Magdalena – jakim jest pragnienie zlikwidowania wszystkich barier dla zbliżenia i równości pomiędzy rasami stanowi tutaj prawdziwy sprzeciw i jakby wyzwanie...”.75

  • Europa Wschodnia nie stanowiła dla małych sióstr wyjątku. Założycielka zdecydowała, iż kraje znajdujące się za Żelazną Kurtyną76 nie powinny pozostać wyłączone z ich działalności, mimo, iż były one niedostępne dla nowo powstałych wspólnot duchowego założyciela ojca de Foucauld.

W 1949 roku Magdalena przekazała odpowiedzialność i kierownictwo wspólnotą Fraternité, małej siostrze Jeanne. Po kilku latach zmagania się z trudną rzeczywistością77 na Wschodzie, dnia 20 września 1956 roku, założycielka wraz z ośmioma siostrami odbyła podróż do Jugosławii, Węgier i Czechosłowacji w celu nawiązania nowych kontaktów z kościołami lokalnymi.78 W roku 1964 małe siostry po raz pierwszy udały się do Rosji. Siostra Magdalena, mimo wciąż wzrastającego fizycznego bólu, odbyła tam osiemnaście podróży z powodu wyjątkowej sytuacji politycznej w tym kraju, co w znacznym stopniu utrudniało nawiązanie jakichkolwiek kontaktów i przyjaźni, bez których praca apostolska małych sióstr nie mogłaby się rozwinąć.79

Warto dodać, że podczas działalności apostolskiej Magdalena na ludziach z jej otoczenia nie sprawiała wrażenia chorej, neurotycznej czy zajętej sobą. Nadal zakładała fraternie wraz z siostrami i nikt nie podejrzewał, co przeżywa, oprócz małej siostry Jeanne, która była świadkiem jej doświadczeń, oraz ojca Voillaume, któremu zwierzała się jako przedstawicielowi Kościoła.80

Ogromną rolę w zainicjowaniu trwałych więzi i rozpoczęciu działalności wśród mieszkańców Rosji spełnił ojciec Aleksander Mień81, zapraszając je na spotkania ekumeniczne, które w znacznym stopniu pomogły siostrom w późniejszym nawiązywaniu dialogu z kościołami lokalnymi.

Fundatorki odwiedziły również Polskę – zwłaszcza Jasną Górę (25 wizyt). Jedna z małych sióstr pozostała w Krakowie i zamieszkała przy rodzinie polskiego profesora Stefana Świeżawskiego.82

W jednym z artykułów prasy katolickiej napisano o działalności małych sióstr w naszym kraju: „Do Polski pierwsze Małe Siostry Jezusa dotarły w latach sześćdziesiątych, ale w okresie dyktatury komunistycznej nie były mile widziane, dlatego musiały ukrywać się, działać dyskretnie, bezhabitowo. Dopiero przemiany społeczno-polityczne w roku 1989 sprawiły, że następczynie siostry Magdaleny mogły ujawnić swoją misję bycia wśród ludzi w ich miejscu pracy i zamieszkania”.83

Nie sposób zliczyć licznych podróży małych sióstr w celu zakładania kolejnych fraterni. Wielokrotne wyprawy do najbardziej ubogich regionów różnych kontynentów odbywały głównie za pomocą autostopu lub najtańszego środka komunikacji. Założycielka – siostra Magdalena miała do dyspozycji ofiarowany samochód o nazwie „Spadająca Gwiazda”, którym przemierzała do wszystkich dostępnych zakątków świata.84 Dzięki tym licznym podróżom wspólnoty zakonne małych sióstr zaowocowały w sześćdziesięciu państwach.

Po dokonaniu poprawek w Konstytucjach w roku 1960, które zalecił Magdalenie wizytator Kanoniczny ze Stolicy Apostolskiej (po odrzuceniu kilkunastu wersji Konstytucji zredagowanych przez fundatorkę Zgromadzenia Małych Sióstr Jezusa), dnia 21 kwietnia 1964 roku Kongregacja do Spraw Zakonów zaaprobowało ją na siedem lat.85 Uprzednio Stolica Apostolska dnia 25 marca tego roku definitywnie zatwierdziła wspólnotę jako zgromadzenie na prawie papieskim. W Polsce Dekret zatwierdził Małe Siostry Jezusa w roku 1966.86 Ostateczna wersja Konstytucji została zaaprobowana dopiero dnia 31 stycznia 1989 roku.87

Konstytucje pozwoliły ukształtować wspólnoty dla duchowego i zewnętrznego ubogacenia swojej działalności. Wszystko w ich życiu ma je ujednolicić z najbiedniejszymi i stawiać je na ostatnim miejscu. Stolica Apostolska pozwala im pracować w fabrykach, szpitalach, na polu i w miejscach nie będących ciężarem ani dla diecezji, ani dla wiernych. Małe siostry mogą dostosowywać się do kraju, epoki, rasy i środowiska, przyjmując miejscowe zwyczaje i tryb życia godząc życie chrześcijańskie i zakonne.88

Mała siostra Magdalena pozostawiła po sobie blisko 1400 sióstr. „W wielu przypadkach żelazna kurtyna nie stanowiła przeszkody”. W Jugosławii, na Węgrzech, w Czechosłowacji, w Polsce, w Niemieckiej Republice Demokratycznej, w Związku Radzieckim, w Rumunii małe siostry w sposób otwarty dawały świadectwo swojego apostolstwa. Tylko Korea Północna pozostała celem, którego nie udało się założycielce w pełni osiągnąć. Niewątpliwie takie statystyki sprawiły małej siostrze Magdalenie wielką satysfakcję.

Słusznie należy zaznaczyć, że na przestrzeni lat nie brakowało także powodów do smutku – przed fundatorką zmarły 52 małe siostry, a inne, które pomagały współtworzyć zgromadzenie, opuściły je.

Z różnych przyczyn trzeba było zamknąć niektóre fraternie. W kilku dzielnicach biedoty miejskiej placówki zajmowane przez małe siostry zostały zburzone – tworzenie nowych wspólnot, w odpowiedzi na naglące potrzeby, wymagało niekiedy likwidacji innych. W związku z ryzykiem życia, aby przetrwać, musiały wraz z innymi ponosić konsekwencje wojny, rewolucji, podziałów, niesprawiedliwości i nieludzkiego traktowania.

„W Libanie siostry żyły wśród ludzi narażonych na nieustanne bombardowanie. Większość czasu spędzały w schronach, w których około osiemdziesięciu osób – starców, chorych i dzieci – tłoczyło się w trakcie ataków bomb i wystrzałów. W Nikaragui, gdzie wojna i blokady ekonomiczne czyniły życie jeszcze bardziej nie do zniesienia, małe siostry razem z grupą ubogich rolników włączyły się w rządowy projekt zagospodarowywania nieużytków. W Ameryce Północnej i bogatych krajach Zachodu, w których zalew materializmu, rozkład życia rodzinnego i wszelkie następstwa szybkiego rozwoju techniki przyczyniały się do zepchnięcia na margines jednostek słabych bezbronnych i samotnych, siostry dawały przykład życia ubogiego, lecz radosnego i pełnego treści. W ponurych, często zdewastowanych mieszkaniach postępowego świata, cierpiały bezrobocie wraz z bezrobotnymi. W kosmopolitycznych społecznościach małe siostry dawały świadectwo jedności.

W Algierze, gdy zamieszki polityczne podzieliły miejscowe wspólnoty, a chrześcijanie byli zmuszani do coraz większej ostrożności, fundatorki nadal mieszkały w dzielnicach, do których nie odważali się zapuszczać nawet taksówkarze.

Mała siostra Magdalena pozostawiła Fraternité jako zgromadzenie w pełni zaakceptowane przez Kościół.89 Wspólnota Małych Sióstr Jezusa, po śmierci założycielki, stanęła przed wyzwaniem, aby iść dalej własną drogą opierając się na żywej, dynamicznej sile przez nią działającą.90

Charakteryzując żeńską gałąź zgromadzenia wspólnotowego, żyjącą duchowością ojca Karola de Foucauld, oprócz Małych Sióstr Jezusa należy wspomnieć również małe Siostry Najświętszego Serca Jezusa. Chronologicznie zgromadzenie to powstało jako pierwsze. Ich założenie w sierpniu 1933 roku w Montpellier poprzedził początek działalności Małych Braci Jezusa.91 Ich wierność ideałom brata Karola znajduje na początku swój wyraz w życiu zakonnym prowadzonym w warunkach bardziej tradycyjnych, uporządkowanych, klasztornych. Fundamentem Małych Sióstr Najświętszego Serca Jezusa jest kontemplacja: „To życie kontemplacyjne, dzięki któremu próbujemy stawać przed Bogiem, chcemy przeżywać wśród ludzi i wobec ludzi. Karmi się ono samym spotkaniem ze światem. Klauzura w sensie ścisłym a więc materialnym nie istnieje, ale jeszcze bardziej nie ma jej w sensie duchowym. Chcemy, żeby między nami a ludźmi nie było innej tajemnicy niż tajemnica samego Boga”.92

Życie modlitwy Małych Sióstr Najświętszego Serca Jezusa jest oparte na ofierze Mszy świętej, przygotowanej przez wspólne odmawianie brewiarza oraz przedłużonej adoracją Najświętszego Sakramentu.93

Siostry tego zgromadzenia charakteryzowały się białym habitem z wyszytym na piersi sercem i krzyżem z czerwonego sukna. Po Soborze Watykańskim II siostry zrezygnowały z noszenia habitu i obecnie pracują poza domem, na fermach i na roli, żyjąc w kontemplacji.94 W Polsce obecne są tylko Małe Siostry Jezusa.

Kolejnym zgromadzeniem gałęzi żeńskiej, o którym należy wspomnieć jest Zgromadzenie Małych Sióstr Chrystusa, które później przybrały nazwę – Małe Siostry Ewangelii. Powstały trzynaście lat po Małych Braciach Ewangelii, w 1963 roku. Siostry żyją w podobnych warunkach i tym samym duchem kontemplacyjnym, zwyczajnym, co mali bracia. Dzielą swój los z Jezusem i z najbiedniejszymi, poprzez podjęcie konkretnych wymagań życia apostolskiego wyznaczonego przez Kościół.95

Ostatnim zgromadzeniem żeńskim, które w pewnym sensie jest pochodną małych Sióstr Jezusa jest fundacja Małych Sióstr Zewnętrznych. Zostały one założone przez małą siostrę Magdalenę w 1986 roku w celu umożliwienia zrealizowania swojego powołanie osobom, które pragną zostać małymi siostrami, ale nie mogą tego zrobić z różnych względów, na przykład z powodu ważnej sytuacji rodzinnej, uniemożliwiającej życie w zgromadzeniu.96

Do „Stowarzyszenia Karola od Jezusa, Ojca de Foucauld”, oprócz zgromadzeń zakonnych, należą również ugrupowania diecezjalne i świeckie. Każde z nich żyje na fundamencie duchowości Karola de Foucauld, jednocześnie zachowując sobie właściwy charyzmat.97




1 A. Turowiczowa, Czas Nazaretu. Obraz duchowej rodziny ojca Karola de Foucauld w pięćdziesiąt lat po jego śmierci, w: „Znak” 1-2(1968), s. 224-225.

2 René Bazin (1853-1932), członek Akademii Francuskiej, autor między innymi „Les Oberlé”; „La terre qui meurt”.

3 René Voillaume – urodził się w 1905 roku w Wersalu jako pierwsze z siedmiorga dzieci. Mając siedemnaście lat wstąpił do opactwa Saint-Sulpice, ale po dwóch latach poprosił o urlop i cały rok spędził u Białych Ojców w Maison-Carrée. Potem kontynuował studia w Paryżu, otrzymał święcenia kapłańskie i wreszcie w Rzymie uzyskał doktorat z teologii. Był odpowiedzialny za pięciu młodych braci, którzy założyli wspólnotę Małych Braci Jezusa na południu Algierii (w El-Abiodh-Sidi Cheikh). Następnie był on Przełożonym Generalnym przez około trzydzieści lat. Wywarł duży wpływ na powstanie wielu wspólnot związanych z duchowością Karola de Foucauld: księży, zakonników, świeckich. Dziś stoi na czele braterskich wspólnot Małych Braci od Ewangelii.

4 G. Ganne, dz. cyt., s. 252.

5 J. Strawińska, Mali Bracia w świecie, w: „Znak” 115(1964), s. 84.

6 G. Ganne, dz. cyt., s. 252.

7 J. Strawińska, art. cyt., s. 84.

8 G. Ganne, dz. cyt., s. 252-253.

9 J. Strawińska, art. cyt., s. 85-86.

10 Mali Bracia Jezusa, Kontemplacja na drogach ludzkich, Poznań 1991, s. 17-18.

11 A. Louf, Życie kontemplacyjne dzisiaj, w: „W Drodze” 10(1994), s. 67.

12 Mały Brat Moris, Francuz, odpowiedzialny za formację w Polsce, autor kilku książek.

13 B. Łoziński, Mali Bracia, w: LZP, Warszawa 2002, s. 72.

14 Mali Bracia Jezusa, dz. cyt., s. 23.

15 J. Strawińska, art. cyt., s. 102.

16 Mali Bracia Jezusa, dz. cyt., s. 46-160.

17 J. Strawińska, art. cyt., s. 103.

18 Brat Moris, Za Jezusem z Nazaretu, Warszawa 2000, s. 109.

19 R. Voillaume, Echa Nazaretu, Kraków 1991, s. 164-165.

20 Mali Bracia Jezusa, dz. cyt., s. 36.

21 R. Voillaume, Echa… , s. 30.

22 Brat Moris, Za Jezusem..., s. 24.

23 Tamże, s. 148.

24 Tamże, s. 154.

25 Mali Bracia Jezusa, dz. cyt., s. 32.

26 Przejawia się między innymi poprzez: głos dzwonka klasztornego, rozkład zajęć, modlitwy w chórze, przepisy regulaminu i inne ściśle ustalone rzeczy. Zob. R. Voillaume, Echa… , s. 237.

27 Termin odpowiedzialny jest tłumaczeniem francuskiego le responsable i oznacza tego, na którym ciąży odpowiedzialność za życie poszczególnego zespołu Małych Braci lub Małych Sióstr Jezusa.

28 R. Voillaume, Echa… , s. 33.

29 J. Strawińska, art. cyt., s. 103-104.

30 Mali Bracia Jezusa, dz. cyt., s. 39.

31 Brat Moris, Za Jezusem... , s. 24.

32 B. Audigier, Faceci, którzy mieszkają razem, w: „W Drodze” 5(1988), s. 62.

33 A. Turowiczowa, art. cyt., s. 227. Założycielem Małych Braci Ewangelii jest ojciec René Voillaume. Zob. G. Ganne, dz. cyt., s. 253-254.

34 J. Strawińska, art. cyt., s. 106.

35 B. Łoziński, Małe Siostry w: LZP, Warszawa 2002, s.261-262.

36 J. Strawińska, art. cyt., s. 106.

37 Magdalena Mała Siostra Jezusa, Jezus jest Panem rzeczy niemożliwych, Mesnil Saint-Loup 1991, s. 9.

38 H. Waach, dz. cyt., s. 103.

39 Magdalena Mała Siostra Jezusa, dz. cyt., s. 9.

40 Chodzi tu o pierwszą wojnę światową (1914-1918). Zakończona zwycięstwem państw ententy dnia 11.11.1918 roku.

41 Fragment listu małej siostry Magdaleny z 1947 roku, w: K. Spink, dz. cyt. S. 21.

42 K. Spink, dz. cyt., s. 17-41.

43 H. Waach, dz. cyt., s. 103.

44 Arcybiskup Noeut – prefekt Stolicy Apostolskiej na Saharze, mający swoją siedzibę w małym miasteczku algierskim Ghardaia. Przyjaciel i orędownik dzieła siostry Magdaleny i Małych Sióstr Jezusa.

45 Pełna nazwa zgromadzenia brzmi: Zgromadzenie Sióstr Misjonarek NMP Królowej Afryki (Sióstr Białych). Wspólnota zakonna została powołana do życia przez kardynała Karola Lavigerie, biskupa Algieru, w 1869 roku. Obecnie jest 1390 sióstr reprezentujących 24 narodowości. Pracują w 17 krajach Afryki. Są zgromadzeniem bezhabitowym

46 K. Spink, dz. cyt., s. 61-62.

47 Tamże, s. 67.

48 Termin Odpowiedzialna ma takie samo zastosowanie jak u Małych Braci Jezusa.

49 Jeszcze przed osiedleniem się Małej Siostry Magdaleny w Touggourt, arcybiskup Nouet zwracał się z uwagą, jak ważne jest to, aby nowicjat nowego zgromadzenia znajdował się poza Saharą, z powodu klimatu i trudno dostępnego położenia. Doświadczenie z dwiema pierwszymi postulantkami w Sidi Boujnan, które nie wytrzymały, utwierdziło siostrę Magdalenę w przekonaniu, że następne kandydatki nie powinny być kierowane prosto na pustynię bez odpowiedzialnej formacji zakonnej. Z powodu napiętych zajęć w celu przygotowania wspólnoty na przybycie pierwszych małych sióstr w Sidi Boujnan, założycielce nie pozwalało odpowiedzialnie pełnić roli mistrzyni nowicjatu. Zob. K. Spink, dz. cyt., s. 73-74.

50 K. Spink, dz. cyt., s. 72-82.

51 Magdalena Mała Siostra Jezusa, dz. cyt., s. 23.

52 Reguła życia... , nr 168.

53 K. Spink, dz. cyt., s. 72-82.

54 G. Ganne, dz. cyt., s. 13.

55 B. Łoziński, Małe... , s. 262.

56 Magdalena Mała Siostra Jezusa, dz. cyt., s. 42.

57 K. Spink, dz. cyt., s. 122.

58 J. Strawińska, art. cyt., s. 107.

59 A. Camps, Chrześcijanie a muzułmanie – nowe szanse na lepsze stosunki ?, w: „CM” 4(1992), s. 117.

60 Zob. Inkulturacja, w : ECh, Kielce 2000, s. 250.

61 A. Camps, art. cyt., s. 118.

62 Magdalena Mała Siostra Jezusa, dz. cyt., s. 45.

63 K. Spink, dz. cyt., s. 44-45. Po śmierci Karola de Foucauld przez dłuższy czas nikt nie wspominał o jego braterstwie. Dopiero po pierwszej wojnie światowej, w roku 1927 został otwarty proces informacyjny zmierzający do beatyfikacji brata Karola, stąd przeniesione zostało jego ciało z Tamanrasset do El Golea w pobliżu stacji misyjnej Białych Ojców. Proces beatyfikacji i kanonizacji zakończył się w 1947 roku w Prefekturze Apostolskiej Gardaia Sahary, w którym odbyło się dwanaście procesów podaniowych prowadzonych w tych kuriach. Autorytet i wartość badań kanonicznych została uznana przez Zgromadzenie dla Procesów Świętych Dekretem ogłoszonym dnia 21 czerwca 1991 roku.

Po zredagowaniu Positio dyskutowano, zgodnie z normami, by ustalić czy Sługa Boży, Karol de Foucalud, praktykował cnoty w sposób heroiczne. Zebranie teologów konsultantów miało miejsce z korzystnym rezultatem dnia 20 października 2000 roku. Następnie, kolegium biskupów w czasie zwykłej sesji dnia 6 lutego 2001 roku, po wysłuchaniu raportu kardynała Laurent’a Chiarinelli, biskupa Viterbe i odpowiedzialnego za Proces, uznali oficjalnie, że ojciec Karol de Foucauld praktykował cnoty teologiczne, główne i inne w sposób heroiczny. Po przedstawieniu tego sprawozdania papieżowi, Janowi Pawłowi II, przyjmując i uznając życzenia Zgromadzenia dla Procesów Świętych, kardynał Prefekt Saraiva Martins, polecił wydać Dekret o bohaterstwie cnót Sługi Bożego. Po wykonaniu odczytu według przepisów, zwołano w tym samym dniu kardynała Prefekta, odpowiedzialnego za Proces, biskupa Sekretarza Zgromadzenia i papież Jan Paweł II ogłosił uroczyście: „Wykazano, że Sługa Boży Karol de Foucauld (brat Karol od Jezusa), (...) praktykował w stopniu heroicznym cnoty teologiczne (...), jak i również cnoty główne (...)”.



Papież nakazał opublikować Dekret i złożyć do akt Zgromadzenia dla Procesów Świętych (Rzym, dnia 24 kwietnia 2001 roku).

64 Tamże, s. 122.

65 S. Galilea, dz. cyt., s. 97. Zob. Mały Brat Moris, Brat... , s. 165-166.

66 K. Spink, dz. cyt., s. 122.

67 Mały Brat Moris, Brat... , s. 165.

68 T. Śliwińska, Jak Jezus w Nazrecie..., w: „Ubóstwo” 1(2002), s. 32.

69 T. Micewicz, Bracia ubodzy, w: „W Drodze” 5(1988), s. 61. Zob. K. Spink, dz. cyt., s. 124.

70 J. Strawińska, art. cyt., s. 106-107.

71 H. Waach, dz. cyt., s. 104.

72 K. Spink, dz. cyt., s. 143.

73 A. Daiker, Życie ponad wszelkimi granicami, , (b.m., b.r.), s. 5, (mps).

74 Apartheid – polityka separowania i dyskryminacji polityczno-ekonomicznej Afrykanów i innych kolorowych w Republice Południowej Afryki, mające na celu utrzymanie supremacji Europejczyków.

75 A. Daiker, art. cyt., s. 5.

76 Żelazna Kurtyna – według amerykańskiej koncepcji politycznej powstałej w 1947 – 1952 roku, program stworzenia bariery środkami politycznymi, gospodarczymi i wojskowymi na zachodniej granicy systemu państw socjalistycznych, powstrzymującej postępu komunizmu w Europie.

77 Mała siostra Magdalena czerpała siłę od Marty Robin, aby stawić czoła krytyce i trudnościom, jakie napotykała realizując dzieło ojca Karola de Foucauld. Marta Robin była sparaliżowaną stygmatyczką (otrzymała je w 1925 roku). Żywiła się jedynie Eucharystią i przez ostatnie trzy dni każdego tygodnia cierpiała wraz z Chrystusem wszystkie udręki towarzyszące Jego Męce. Siostra Magdalena po kilku spotkaniach z nią napisała: „wiele dobrego czyni widok kogoś niezwykłego, kto pozostaje prosty i pokorny duchem jak dziecko”. Zob. K. Spink, dz. cyt., s. 129.

78 K. Spink, dz. cyt., s. 237.

79 A. Daiker, art. cyt., s. 5.

80 K. Spink, dz. cyt., s. 136-137.

81 Aleksander Mień (1935-1958) autor wielu książek, artykułów wydawanych poza granicami Rosji. Charakterystyczną cechą jego nauczania była otwartość na dialog religijny i nastawienie ekumeniczne. Na tle wielu dziesiątków lat programowej ateizacji i walki z Cerkwią prawosławną w Rosji jego osoba i działalność przybiera postać symbolu.

82 Stefan Świeżawski napisał przedmowę do polskiego wydania książki K. Spink „Wołanie pustyni. Biografia małej siostry Jezusa Magdaleny”.

83 B. Nowak, Małe Siostry Jezusa blisko ludzi, w: „Źródło” 19(2000), s. 9.

84 K. Spink, dz. cyt., s. 238.

85 Tamże, s. 237.

86 B. Łoziński, Małe... , s. 261-262.

87 K. Spink, dz. cyt., s. 237.

88 J. Strawińska, art. cyt., s. 108.

89 Założycielka w ciągu swojego życia widziała dziewięciu kolejnych papieży, od Leona XIII do Jana Pawła II, z których każdy na swój sposób dążył do tego, aby Kościół stał się bardziej obecny we współczesnym świecie i bardziej wrażliwy na problem godności osoby ludzkiej. Była również świadkiem wielu znaków postępu: nieprzerwane poszukiwanie jedności na drodze ekumenizmu zostało zapoczątkowane i wciąż trwa; Eucharystia stała się codziennym pokarmem, dostępnym dla wszystkich, nawet małych dzieci; rozumienie Kościoła jako Bożego nabrało nowej głębi i pozwoliło na większą współpracę świeckich, zarówno kobiet, jak i mężczyzn; pozwolono na odprawianie Mszy świętej w językach narodowych; Pismo Święte stało się dostępne dla każdego; papież zamiast przebywać w Watykanie, jest na naszych ulicach, podróżując po świecie. Zob. K. Spink, dz. cyt., s. 321.

90 K. Spink, dz. cyt., s. 319-324.

91 M. Carrouges, dz, cyt., s. 260. Zob. J. Strawińska, art. cyt., s. 110.

92 A. Turowiczowa, art. cyt., s. 231.

93 J. Strawińska, art. cyt., s. 110.

94 T. Micewicz, Światła... , s. 176.

95 A. Turowiczowa, art. cyt., s. 227.

96 K. Spink, dz. cyt., s. 294.

97 Stowarzyszenia diecezjalne i świeckie – (obecnie jest ich około 17) - Kapłański Związek Jezsus – Caritas, Nazaretański Związek Braterski Karola de Foucauld, Braterski związek Świeckich Poświęconych, Związek Braterski Międzynarodowej Przyjaźni i pomocy Wzajemnej, Zgrupowanie Karola de Foucauld, Młodzieżowe Zgrupowanie Karola de Foucauld, Świecki Związek Braterski Karola od Jezusa, Fraternia Jezus – Caritas, Wspólnota Kapłańska Jezus –Caritas, Bractwo Małych Biskupów, Stowarzyszenie Karola de Foucauld, Zgrupowanie Charles de Foucald. Zob. A. Turowiczowa, art. cyt., s. 224-237; M. Carrouges, dz. cyt. s. 266-267, 270-271; Mały Brat Moris, Brat... , s. 173; T. Micewicz, Światła... , s. 173-174, 178, 180-182; Małe Siostry Jezusa, Brat Karol od Jezusa, Warszawa 1998, s. 36; I. Sobas, Wspólnoty Karola de Foucauld, w: „List”6(1993), s. 13-15.




©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna