Na rozwój inwencji twórczych u dzieci w wieku przedszkolnym. Program pt.: „Ze sztuką od najmłodszych lat



Pobieranie 18.48 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar18.48 Kb.
Wpływ programu pt.: „Ze sztuką od

najmłodszych lat” na rozwój inwencji twórczych u

dzieci w wieku przedszkolnym.
Program pt.: „Ze sztuką od najmłodszych lat”, napisałam wspólnie z koleżanką. Na programie tym pracujemy już drugi rok. Inspiracją do napisania tego programu były moje doświadczenia z codziennej pracy wychowawczo – dydaktycznej z dziećmi, a głównie zajęcia muzyczne, które darzę wyjątkową sympatią, zarówno pod względem moich zainteresowań, jak również pod względem umiejętności zdobytych w toku edukacji w Liceum Muzycznym.

Zawiera on treści muzyczne, plastyczne i literackie wzajemnie ze sobą skorelowane, które dzieci przyswajają w jednoczesny sposób. Uczą się piosenek, wierszy, które stają się inspiracją do licznych twórczych zabaw ruchowych, improwizacji rytmicznych i melodycznych z zastosowaniem elementów muzycznych i plastycznych.

Zakres treści do realizacji w pracy wychowawczo – dydaktycznej przedszkola jest ułożony wg stopnia trudności, który rośnie wraz z przyswojeniem przez dzieci zamierzonych celów i umiejętności.

Program ten został opracowany właśnie dla dzieci w wieku przedszkolnym, jego myślą przewodnią jest oswajanie ich ze sztuką od najmłodszych lat i kształtowanie u nich pewnych cech osobowości rozwijających się u przyszłego wrażliwego odbiorcy sztuki, zarówno muzyki, plastyki i literatury, jak również ma na celu rozwijanie inwencji twórczych u dzieci. Potrzeba kontaktu dziecka w wieku przedszkolnym ze sztuką jest ogromna. Bo właśnie w wieku przedszkolnym kształtują się wszelkiego rodzaju zainteresowania i zdolności muzyczne, plastyczne, czy nawet umiejętności rymowania, wierszowania. Jeśli więc w tym okresie zapewnimy dzieciom kontakt z dobrą muzyką , plastyką i literaturą , jeśli nauczymy ich słuchać, obserwować i rozumieć to możemy się spodziewać, że później młody człowiek bez kontaktu ze sztuką nie będzie się mógł obejść. Muzyka, plastyka, a także literatura są dziedzinami szczególnie sprzyjającymi możliwości spontanicznej, aktywnej, twórczej wypowiedzi dziecka chociażby ze względu na różnorodność środków wyrazu: słowo, śpiew, ruch, dźwięki instrumentów, różne efekty akustyczne, skojarzenia plastyczne itp. Rola nauczyciela polega głównie na stwarzaniu klimatu i sytuacji sprzyjających uruchamianiu i kształceniu postawy twórczej.

Ekspresja twórcza wynika z naturalnych psychicznych potrzeb człowieka, a jej zaspokojenie jest jednym z podstawowych warunków pełnego rozwoju istoty ludzkiej.

Według Adolphe Ferriere: „Jeżeli zostanie uszanowana dziecięca skłonność do tworzenia, , jeżeli wychowawca ograniczy się do dostarczenia dziecku materiałów potrzebnych do jego pracy twórczej, jeżeli zrezygnuje ze zbędnej interwencji z zewnątrz, to okaże się, w jaki sposób dziecko urzeczywistnia w rzeczach swoje najbardziej ukryte idee, wciela w nie swoje marzenia i wyobrażenia. U młodszych dzieci twórczość artystyczna związana jest ściśle z własnym, konkretnym doświadczeniem i stanowi równocześnie zalążek postawy badawczej. Tak jednak być musi. W tym tkwi gwarancja równowagi psychicznej i ochrona dziecięcej energii życiowej.”1

Twórczość w samym swym sensie może być rozumiana jako aktywność, wynik, proces oraz jako myślenie twórcze, które to stanowi siłę sprawczą działalności twórczej, dlatego jego rozwój i kształtowanie jest jednym z zadań edukacji.

Nauczycielowi przedszkola dana jest piękna rola wprowadzenia dziecka w świat muzyki, plastyki i literatury i rozwijanie jego inwencji twórczej w tych kierunkach . Następuje to w sposób systematyczny na zajęciach wychowawczo – dydaktycznych. Mistrzem i przyjacielem dziecka w przedszkolu jest nauczyciel, który rozwija jego dyspozycje do działań twórczych. Obecnie dużo stawia się na nauczyciela twórczego, stosującego innowacje w swojej pracy wychowawczo – dydaktycznej przedszkola. Jego twórcza koncepcja powinna bazować na zasobie własnej inwencji twórczej, własnym entuzjazmie i spontaniczności, jak również, docenieniu twórczej ekspresji samych dzieci, co sprzyja tworzeniu się licznych pomysłów i wzbogaconych form.

Pracując na tym programie stosuję nowe formy nauczania korelujące wybrane działy edukacyjne, przez co same zajęcia zyskują na większej wartości i atrakcyjności.

Wiadomo na pewno, że wszystkie dzieci są wyposażone w pewien potencjał twórczy i że to właśnie od poziomu naszej zewnętrznej stymulacji zależy poziom rozwoju twórczego dziecka. Już od wieku przedszkolnego należy wyposażać dzieci w podstawowe umiejętności życiowe, między innymi umiejętności twórcze. Dość długo uważano, że zdolności twórcze, nazywane też genialnością są dziedziczne i nic nie można zrobić, aby uczynić ludzi twórczymi, dlatego wspólnie z koleżanką wyszłyśmy na przeciw pisząc program : „Ze sztuką od najmłodszych lat”. Począwszy od przedszkola należy sobie zdawać sprawę z tego, co może dać dziecku kontakt ze sztuką: muzyką , plastyką i literaturą i w jaki sposób powinien on być organizowany i prowadzony, aby dziecko odczuwało radość i zadowolenie z własnych działań , miało potrzebę poszukiwania i zdobywania nowych wartości w dążeniu do coraz lepszego rozumienia i przeżywania życia. Dzieci w wieku przedszkolnym mają niezwykle chłonny umysł. Gdy interesują się tym, co robią, są w stanie opanować znacznie więcej , niż się zwykle po nich oczekuje. Istnieje ogromna potrzeba kształcenia u dzieci postaw twórczych, pomysłowości w myśleniu o działaniu. Wychowanie i kształtowanie twórcze stwarza dziecku warunki do uczenia się, bez strachu pomaga wyjść poza schematy w myśleniu i działaniu. Sprzyja również rozwijaniu zdolności dzieci, kształci myślenie twórcze pomaga w odkrywaniu własnych możliwości budzi ciekawość poznawczą, ułatwia realizację własnych pomysłów. Przy naszej obecnej wiedzy, zdolności twórcze inaczej zwane talentami są bardzo ważne i mogą być one rozwijane lub stłumione przez środowisko. Planując zajęcia z dziećmi w wieku przedszkolnym, nauczyciel powinien się zastanowić, jaki postawi problem do rozwiązania. Co będzie tematem zajęć, jaka będzie struktura logiczna zajęć. Jakie zadania otwarte rozwijające operacje twórcze zaproponuje i jak rozwiązanie danego problemu dzieci utrwalą poprzez różne rodzaje ekspresji (ruchową, słowną, plastyczną, muzyczną, wokalną). Przedstawione w programie rozwiązania dydaktyczne służą jako przykłady dla nauczyciela, który wybiera to, co jest najkorzystniejsze dla jego wychowanków. W programie wykorzystano obok, metod odtwórczych metody twórczej ekspresji K.Orffa i E.Jaquesa – Dalcroze’a.

Carl Orff zakłada, że wszelka działalność muzyczna dla dzieci powinna być inspirowana naturalnymi potrzebami, a podstawową działalnością dziecka jest zabawa, która może w dużym stopniu zawierać w sobie elementy działalności twórczej, ekspresji i gry. Na taką zabawę składają się : słowa, własne kompozycje, śpiew i taniec. Ćwiczenia z udziałem mowy, kształtowanie prawidłowej dykcji prowadzi do wielostronnego kontaktu z mową i językiem. Przedstawiane ruchem i rytmem znaczenie słów, zdań, rymów pomaga dzieciom w realizacji ich własnych pomysłów, w werbalnym wyrażeniu własnych pomysłów, myśli i nastrojów.

Według E.Jaques – Dalcroze - to właśnie rytm i ruch najmocniej oddziaływuje na zmysły i jest najściślej związany z życiem, aby dziecko mogło realizować swe predyspozycje twórcze musi czynnie poznawać wszystko co go otacza.

Twórcza aktywność może najpełniej wyrażać się podczas zajęć muzycznych, kiedy dziecko ma możliwość wypowiadać się głosem, grą na instrumentach oraz ruchem i to zarówno w sposób indywidualny jak i w zespole.

Rozwój inwencji twórczej przebiega u dzieci w sposób: swobodny i kierowany wymagający przestrzegania dyscypliny muzycznej( rytmowi i melodii). U dzieci w wieku przedszkolnym dominuje ekspresja swobodna, tutaj należy wymienić improwizację melodyczną lub rytmiczną - tworzenie melodii lub rytmu do tekstu poetyckiego, melorecytacje – tworzenie pewnego schematu rytmicznego poddanego sekwencji melodycznej, opowiadania, wyliczanki- śpiewanki, przysłowia i rymowanki dziecięce. Ważną formą rozwoju inwencji twórczej jest korelacja treści muzycznych i plastycznych. Dziecko słyszy muzykę - próbuje narysować i namalować jej treść.

W ramach realizacji zamierzonych treści programu prowadzę bezpłatne zajęcia rytmiczne. Każda uroczystość wzbogacana jest o oprawę muzyczną. Wspólnie z dziećmi organizujemy różnego rodzaju zabawy przy muzyce, uświetniamy wszystkie uroczystości przedszkolne, dzieci poznają kompozytorów polskich i zagranicznych i ich dzieła muzyczne, a także dzieci uczęszczają do filharmonii na audycje muzyczne.

Głównym celem jaki przyświeca mi realizując treści programu „Ze sztuką od najmłodszych lat” to kształtowanie wrażliwości osobowości twórczych, rozbudzenie zainteresowań artystycznych, a także danie każdemu dziecku szansę na rozwój, samorealizację i podmiotowe traktowanie, bo przecież każdy z nas ma określony potencjał twórczy.



Literatura:

1.R.Gloton i C.Clero - „Twórcza aktywność dziecka”, WSiP Warszawa 1982r.

2. R.Schulter – Dyson , C.Gabriel: „Psychologia uzdolnienia

muzycznego“, WSiP Warszawa 1986r.

3.D.Malko – „Metodyka wychowania muzycznego w przedszkolu”, WSiP

Warszawa 1988r.

4.St. Szuman – „O sztuce i wychowaniu estetycznym” , PZWS, Warszawa 1979r.

Opracowała nauczycielka : mgr Anna Nowak



Przedszkole w Borownie


1 Cyt.R.Gloton i C.Clero - „Twórcza aktywność dziecka”, WsiP 1980r.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna