Na trzech wybranych przykładach wierszy scharakteryzuj warsztat poetycki Adama Asnyka



Pobieranie 20.1 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar20.1 Kb.
Na trzech wybranych przykładach wierszy

scharakteryzuj warsztat poetycki Adama Asnyka

Adam Asnyk (1838-1897)




  • ojciec poety uczestniczył w powstaniu listopadowym, w skutek czego został zesłany na Sybir

  • Adam został wychowany w duchu idei niepodległościowych oraz w szacunku do romantycznych zrywów narodowowyzwoleńczych

  • Był czynnie zaangażowany podczas sprawy powstania styczniowego 1863, po jego klęsce wyjeżdża za granicę gdzie uzyskuje tytuł doktora filozofii

  • powrót: Kraków, wycieczki w Tatry. Ostatecznie umiera na gruźlicę, pochowany na Skałce


4 motywy problemowe poruszane przez poetę w wierszach:
1) motyw powstania styczniowego np. „Sen grobów”

- pesymizm, rozpacz, częściowe bluźnierstwo wobec ojczyzny, sąd nad ideologią romantyczną

2) nurt refleksyjno filozoficzny np. „Nad głębiami”, „Do młodych”

- zdefiniowanie własnej koncepcji filozoficznej, zdefiniowanie przeszłości, przyszłości oraz zagadnienia przemijalności i postępu

- podstawowym prawem istnienia świata jest przemijalność, ciągły postęp, ustępstwo starszych pokoleń następnym

3) liryka miłosna : uczucie niespełnione np. „Między nami nic nie było..”

4) piękno tatrzańskiej przyrody np. cykl „W Tatrach”
W Tatrach” (cykl liryków )


  • wierny opis krajobrazu górskiego

  • w przeważającej części tych utworów obraz przyrody to tylko punkt wyjścia dla ogólno filozoficznej refleksji, wybiegającej daleko poza zjawiska będące początkowo przedmiotem obserwacji

  • ta cecha wyróżnia Asnyka spośród innych poetów tej epoki i nadaje mu miano poety myśli wśród współczesnych czytelników

m.in. wiersz „Limba”



  • wyraz poczucia przynależności Asnyka do pokolenia odchodzącego.

  • Limba rośnie samotnie „na skały zrębie”, skąd spogląda na nadchodzący z dołu „tłum świerków rosnących nisko”. Świerki wyparły limbę wysoko w góry, aż nad przepaść. Teraz limba nie może się cofnąć jednak woli zginąć niż błagać o życie czy zniżać się do walki z przeciwnikami.

  • znaczenie: limba = wybitna jednostka, dumna i wspaniała, pełna wzgardy dla przeciętności

świerki „rzesza pozioma” = masa, szary tłum, niszcząca na swojej drodze wszystko co wystaje

ponad średni poziom

Personifikacja to analogia do procesu historycznego wymiany pokoleniowej. Starcie się romantycznego idealisty z masą trzeźwo myślących i twardo stąpających po ziemi pozytywistów musi zakończyć się dla przedstawiciela minionej epoki klęską.

Proces jest wieczny: starsi zawsze ustępują młodym aby umożliwić im tworzenie obrazu świata

Nad głębiami” (30 sonetów)


  1. podsumowanie i dopełnienie filozoficznych poglądów poety

  2. połączone elementy myśli romantycznej, pozytywistycznej oraz zapowiadającej następną epokę – myśli modernistycznego pesymizmu

Sonet XIII

  • historiozoficzne przekonanie o nieustannej ewolucji świata

  • dzieje ludzkości są ciągłą, nieprzerwana kontynuacją, którą trzeba zachować, gdyż tylko harmonia między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością może przynieść rozwój ludzkości

  • porządek (polegający na zależności teraźniejszości, która jest wynikiem przeszłości i jest fundamentem przyszłości z którą się łączy) decyduje o ciągłości kultury i tradycji, kształtujących każdego człowieka

  • przeszłość nie wraca, jednak nie umiera, odmienia tylko miejsce, czas, nazwisko ... i przybiera dla siebie nowe kształty.

Sonet XIX



  • refleksje nad istotą wolności, walki i rezygnacji z głoszonych wcześniej wartości

  • wg Asnyka naród, który rezygnuje z walki jest zgubiony, zaś oddanie się w ręce wroga, wyrzeczenie się własnych ideałów i „praw do życia” przynosi hańbę.

  • trzeba zawsze walczyć, zawsze wierzyć w zwycięstwo (wiara w potęgę narodu)

  • tu: Asnyk częściowym pozytywistą, w którym sporo jest jednak romantycznej woli bycia wolnym i niepodległym

Między nami nic nie było...”



  • podmiot liryczny stwierdza najpierw, że nic go nie łączyło z ukochaną, ale potem sam sobie zaprzecza przytaczając szereg wspomnień ze szczęśliwych czasów kiedy to żył romantyczną miłością. Teraz zdruzgotany odejściem miłości swojego życia, nie może pogodzić się z samotnością i sam siebie próbuje oszukać, że nigdy nie kochał, że niczego nie stracił.

Sen grobów” (krótki poemat napisany po klęsce powstania styczniowego)



  • rozpacz nad cmentarzem narodowych nadziei

  • także patriotyczna duma i cześć dla walczących co nie chcieli pogodzić się z niewolą

  • poruszona kwestia poezji romantycznej jako inspiratorki wybuchu powstania


„Do młodych”


– podstawowym prawem młodości jest poszukiwanie nowych form i sposobów wyrazu. Jednak

nie powinno, jego zdaniem, dokonywać się to przy przekreśleniu dokonań poprzedników (jest to całkowite przeciwieństwo poglądów A. Świętochowskiego w „My i wy” )


„Szukajcie nowych, nie odkrytych dróg.

. . . . . . . . . . . . . . . . .

Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy,

Choć macie sami doskonalsze wznieść,

Na nich się jeszcze święty ogień żarzy

I miłość ludzka stoi tam na straży,

I wy winniście im cześć” („Do młodych” A.A )

- przestroga przed profanacją przeszłości, nawoływanie do szacunku wobec niej. Dzieło ojców – przeszłości ołtarze – to świętość, bo włożyli w nią to samo uczucie, które teraz żywią do nowych celów młodzi. To świętość – bo to wkład w dzieło pokoleń, bo uświęciły je ludzka miłość i „święty ogień” – płomień wiary i idei



Cechy warsztatu:


  • różnorodność form wypowiedzi

  • rozległa skala nastrojów lirycznych

  • stylizacja ludowa (służy do tworzenia nowej, może nie najszczęśliwszej, odmiany liryki erotycznej)

  • tendencja do ograniczania roli „ja” lirycznego w poezji

  • próba odnowy poezji przez przesycenie jej problematyką filozoficzną

  • kunsztowność wierszy i precyzja stylu  zbliża do twórczości parnasistów francuskich (Baudelaire, Paul Verlaine, Stefan Malarme)

  • Asnyk czerpie z dokonań późnego romantyzmu np. stylistyka tekstów: epitety, metafory, nastrój – manifest „Do młodych” przypomina w entuzjastycznym nastroju „Odę do młodości”





©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna