Napoje alkoholowe I bezalkoholowe” Wyk. Adrian Wojciechowski kl. II td Napoje alkoholowe



Pobieranie 75.38 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar75.38 Kb.

x60


Napoje alkoholowe i bezalkoholowe”

Wyk. Adrian Wojciechowski kl. II Td

Napoje alkoholowe

Alkohol od najdawniejszych czasów towarzyszył człowiekowi Pierwsze napoje alkoholowe pojawiły się około III tysiąclecia p.n.e. w starożytnej Mezopotamii, zapewne jako dzieło przypadku i pierwowzór dzisiejszego piwa. Dużą popularność i uznanie zyskało w okresie rzymskim wino, będące produktem fermentacji owoców winnej latorośli. Natomiast nową jakość wprowadzili w pierwszych wiekach naszej ery arabowie, wynajdując alembik i proces destylacji. Destylat w średniowieczu rozpowszechniany przez ówczesnych badaczy, alchemików i aptekarzy, traktowany był z niezwykłą pieczołowitością, jako cenny środek farmaceutyczny.



Dzisiaj alkohol symbolizuje połączenie dwóch przeciwstawnych żywiołów wody i ognia, pobudza wyobraźnię, jest symbolem triumfu, ale niekiedy staje się przyczyną upadku. Bywa, że subtelna granica pomiędzy dobrem a złem jakie powoduje alkohol nie zawsze jest właściwie wyczuwana. Jednak potrzeba stworzenia odpowiedniej atmosfery przyjęć i podkreślenia doniosłości wydarzeń, sprawia że napoje alkoholowe są nieodzownym elementem uroczystości w życiu nas wszystkich. Poszukiwanie wyrafinowanych smaków i aromatów, doskonalenie sposobów wytwarzania, różnorodność surowców oraz miejsc produkcji alkoholu, sprawiły olbrzymią różnorodność wśród napojów alkoholowych. Od egzotycznych tworów jak kumys, mazun czy afrykańska czicza, po trunki najznakomitsze z renomowanych destylarni i piwnic, z pietyzmem przechowywane i sprzedawane na aukcjach.

  • Brandy. Nazwa pochodzi od holenderskiego brandewijn (opalone wino) i oznacza winiak, czyli wypalankę winną: destylację lekkiego białego wina. Jest produkowana w wielu krajach zajmujących się winiarstwem, m.in. we Francji jako eau-de-vie de vin, w Niemczech jako Weinbrand oraz we Włoszech, Hiszpanii, Bułgarii. Jakość tych wyrobów, chociaż bardzo wysoka, nie dorównuje jednak oryginalnemu koniakowi rodem z Francji, który jest uważany za wzór tego rodzaju trunków. Jeżeli w nazwie brandy nie występuje dodatkowe określenie, to musi ona być destylowana wyłącznie z wina gronowego.

  • Burbon. To nazwa amerykańskiej whisky, produkowanej przeważnie we wschodnich stanach USA, a przede wszystkim w stanie Kentucky. Narodziny tego trunku datuje się na drugą połowę XVIII w. Whisky musi leżakować w nowych beczkach dębowych, o zwęglonych wewnątrz klepkach. Bourbon jest najpopularniejszym typem amerykańskiej whisky, produkowanej przez wiele fabryk. Calvados, wódka o żółtej barwie, otrzymywana poprzez destylację wina jabłkowego. Produkowana we Francji, w departamencie Calvados. W kuchni francuskiej wykorzystywana do przyrządzania wielu potraw, np. flaczków z Caen.

  • Gin. Jeden z najbardziej popularnych i rozpowszechniony w krajach anglosaskich. W Anglii jest konsumowany bez przerwy od ok. 300 lat. Oryginalny gin powstaje wtedy gdy opary spirytusu wytwarzające się podczas destylacji przedostają się przez zawieszony w aparacie woreczek płócienny, zawierający różne substancje aromatyczne, a więc przede wszystkim jałowiec, niewielkie ilości kolendry, arcydzięgła, kardamonu, skórek pomarańczy i cytryny, anyżku, kminku przy czym nabierają odpowiedniego zapachu i smaku. Sporządzana w ten sposób wódka jest wyrobem wysokiej klasy o czystym, delikatnym zapachu i smaku jałowca.

  • Koniak to zastrzeżona nazwa francuskiej brandy, uważanej przez znawców za najlepszy wytrawny mocny alkohol na świecie. Francuzi mówią o nim "złoto w butelce". Obszar produkcji koniaku jest ściśle określony dekretem. Obejmuje on wyłącznie departamenty Charente i Charente Maritime. Rejon ten nosi nazwę Cognac od miasteczka o tej nazwie, będącego centrum produkcji tego szlachetnego trunku i siedzibą wielu firm koniakowych, takich jak Martell, Hennessy czy Remy Martin. Koniaki po odpowiednio długim leżakowaniu są kupażowane, co daje im pewne charakterystyczne cechy. Oznaczane są umownymi symbolami: trzema, czterema lub pięcioma gwiazdkami; literami V.O. - very old (bardzo stary); V.S.O.P. - very superior old pale (wyborowy, bardzo stary, o jasnej barwie).

  • Likiery to gęste, słodkie wódki gatunkowe. Ich klasyfikacji można dokonać pod wieloma względami, np. w zależności od podstawowych surowców likiery dzielimy na: korzenno-ziołowe (np. Chartreuse, La Vieille Cure, Galliano, Irish Mist), cytrusowe (np. Grand Marnier, Curaçao Triple Sec, Van-der-Hum), owocowe (np. Cherry-Brandy, Blackberry, Maraschino), o swoistym smaku (np. Alasz, Cacao-Choix, Punch). Ojczyzną likierów są Włochy.

  • Okowita, starodawna nazwa mocnej wódki, zwanej w późniejszym okresie gorzałką. Początkowo pędzono ją w celach leczniczych. Potocznie nazwą tą określa się nie oczyszczony surowy spirytus.

  • Pejsachówka, mocna, wytrawna wódka wytwarzana ze śliwek. Jej nazwa związana jest z hebrajskim określeniem świąt wielkanocnych - Pesach. Podczas tych świąt Żydzi spożywają pejsachówkę, zwłaszcza do karpia po żydowsku.

  • Piwo. Produkcja piwa była już prowadzona przez kapłanów w Mezopotamii (4 tys. p.n.e.). Zanano wówczas 8 gatunków piwa z jęczmienia, 8 z pszenicy i 3 mieszane (zagęszczone "dla bogów"). Piwo babilońskie przygotowywano zawsze jako ekstrakt wymagający rozcieńczenia, gdyż lubiono tu piwo mocne i trwałe. Umiejętność warzenia piwa przyjęli od Babilończyków Egipcjanie, u których piwo stało się napojem codziennego użytku. Grecy i Rzymianie mniej cenili piwo, choć u Tacyta, Katona, i Columelli są wzmianki o jego produkcji. Natomiast szeroko używały piwa ludy Afryki, w Europie u Germanów i Słowian, przy czym metody produkcji były bardzo podobne. Trudno dzisiaj byłoby stwierdzić, kto pierwszy wprowadził dodawanie chmielu do piwa - prawdopodobnie Rzymianie w III lub IV wieku. Upowszechnili to potem Arabowie. Piwo to wspaniały złocisty napój, o niskiej zawartości alkoholu, pięknej pianie, który bardzo dobrze wpływa na nasz nastrój i nie tylko. Piwo doskonale orzeźwia, wzmaga apetyt, doskonale gasi pragnienie. Jest świetnym naturalnym aperitifem. Posiada także wartości odżywcze i zdrowotne. Dzięki naturalnym składnikom użytym do produkcji piwa, jest bardzo bogate w witaminy B1, B2, B6, PP, sole mineralne oraz wysoce przyswajalne związki azotowe i cukrowe. Jest to napój nie tylko smaczny, ale i po soku marchewkowym, najzdrowszy. I jeszcze jedno, środowisko piwa zupełnie nie pasuje bakteriom chorobotwórczym.

  • Rakija, wytrawna wódka owocowa (najczęściej śliwowica), popularna na Bałkanach. Pochodna mocnej tureckiej wódki - raki destylowanej ze sfermentowanych owoców i przyprawianej anyżkiem.

  • Ratafia, popularna w dawnej Polsce wódka owocowa. Wyróżnia się dwa rodzaje ratafii: jednoowocowe (np. wiśniowe) oraz mieszane. W Polsce produkuje: Bielską (wiśniowa), Zielonogórską (wiśniowo-malinowo-truskawkowa), Poznańską (owoce wiśni i żurawin) oraz Podlaską (borówkowa).

  • Rum - napój alkoholowy produkowany w wielu krajach o tropikalnym klimacie, w którym jest uprawiana trzcina cukrowa - podstawowy surowiec do produkcji tego trunku. Do głównych rejonów produkcji rumu należą: wyspy Morza karaibskiego, środkowa i południowa Ameryka, zachodnia Afryka oraz Indonezja. Metody produkcji różnią się w poszczególnych rejonach, można jednak wyróżnić dwa rodzaje rumów: ciężkie - pełne smaku, o intensywnym aromacie rumy z Jamajki lub brytyjskiej Gujany oraz lekkie - o stosunkowo słabym aromacie rumy z Kuby, Puerto Rico, Haiti.

  • Szampan. Champagne to rejon winiarski w północno-wschodniej części Francji, w którym jest zajmowane pod uprawę winorośli tylko 1-2% ogólnej powierzchni przeznaczonej pod tę uprawę, uważany jednak za jeden z najważniejszych rejonów ze względu na produkowane tu, słynne na całym świecie musujące wina szampańskie. Nazwa Champagne jest obowiązkowo wypalana na każdym korku markowego szampana, jest nazwą regionalną i Francja zastrzega sobie jej wyłączność. Rejon Szampanii obejmuje trzy regiony: La Montage de Reims, La Vallee de la Marne, La Cote des Blancs.

  • Wina musujące i gazowane to wina o dużej zawartości dwutlenku węgla wytworzonego w czasie wtórnej fermentacji w szczelnie zamkniętym naczyniu. Produkcja win musujących jest najbardziej rozpowszechniona we Francji, Niemczech (Sekt), Włoszech (Spumante) i Rosji (Igristoje). Wina musujące należą do wyrobów o przyjemnym orzeźwiającym smaku i są stosowane przy wszelkiego rodzaju przyjęciach i rodzinnych okazjach.

  • Tequila. Jest najciekawszym wyrobem alkoholowym produkowanym w Meksyku. Tequila jest sporządzana z przefermentowanego soku z liści agawy. Najlepsza i dobrze oczyszczona jest Tequila, która przed rozlewem leżakuje w beczkach dębowych i ma charakter bardziej szlachetnej wódki. Ciekawy jest sposób konsumpcji tego napoju, który wg opinii znawców "pali w gardle jak płynny ogień". Meksykanie piją tequilę na zmianę z piwem, połykając odrobinę soli i ssąc plasterek limonki lub cytryny. Pije się ją również z lodem lub w long drinku, łagodnie lub silnie doprawioną, a także w koktailach.

  • Tokaj .Słynne na całym świecie wina białe stołowe i deserowe produkowane w rejonie Tokaj - Hegyalja, w północno-wschodniej części Węgier. Hagyalja oznacza po węgiersku -położony u stóp góry. Rejon ten rzeczywiście jest chroniony od północy Karpatami, co zapewnia winnicom długą słoneczną jesień, w czasie której winogrona dojrzewają. Przejrzałe winogrona umieszczane są w małych cebrzykach - puttach, a następnie dodawane do niewielkich beczek zawierających świeżo wyciśnięty moszcz winogronowy. W zależności od tego ile puttów było dodanych do beczek uzyskuje się mniej lub bardziej słodkie wino.

  • Whisky. Nazwa pochodzi od celtyckich słów uisque beatha (czyli woda życia). Jest to narodowa wódka oraz podstawowy pod względem produkcji i konsumpcji wyrób alkoholowy anglosasów. Whisky jest naturalną wódką zbożową sporządzaną ze słodu jęczmiennego, żyta i kukurydzy. W zależności od pochodzenia rozróżnia się cztery główne typy whisky, które są inaczej produkowane, różnią się smakowo oraz podlegają różnym przepisom odnośnie leżakowania. Szkocką (Johnnie Walker, White Label, Haig, White Horse, Black and White i Ballantine's), amerykańską (Bourbon, Corn Whisky), irlandzką (Single-Single, Malt, Blended i Vatted) i kanadyjską (Rye Whisky).

  • Wina. W zależności od zawartości alkoholu rozróżnia się wina: lekkie, średnio mocne, mocne oraz wzmocnione. Inny podział dokonany na podstawie zawartości cukrów rozróżnia wina: wytrawne, półwytrawne, półsłodkie, słodkie oraz bardzo słodkie. Ze względu na sposób konsumpcji, wina podzielono na: stołowe, deserowe oraz specjalne (ziołowe i musujące). Do napojów winnych zalicza się także miody pitne wytwarzane przez fermentację alkoholową miodu pszczelego, wcześniej rozcieńczonego wodą (brzeczka miodowa). Miody dzielimy na niesycone i sycone (ze względu na sposób przyrządzania brzeczki) oraz na półtoraki, dwójniaki, trójniaki i czwórniaki (ze względu na stopień rozcieńczenia brzeczki), jak również na miody naturalne, chmielowe, korzenno-ziołowe i owocowe. Francuzi są największymi obok Włochów producentami i konsumentami wina na świecie. Główne rejony winiarskie Francji to: Bordeaux, Burgundia, Alzacja, Szampania, dolina Loire, Midi. Nazwy handlowe win pochodzą od nazw miejscowości, w których zostały wyprodukowane. Im mniejszy obszar produkcyjny wymieniony na etykiecie tym wino jest cenniejsze. Najwyżej jest więc cenione np. Chateau Haut Brion (nazwa winnicy), niżej jest Pessac (miejscowość), niżej Graves (okręg), jeszcze niżej Bordeaux (rejon). Wszystkie wina markowe, które uzyskały prawo do kontrolowanej nazwy pochodzenia, mają oprócz nazwy wina umieszczony napis Appellation controllee. Włochy szczycą się bogatą i starą kulturą winiarską jeszcze z czasów przed naszą erą. Włochy wyróżnia wielka rozmaitość win oraz odmian winogron stosowanych do ich produkcji (ok. 250). Uprawa winorośli ma miejsce prawie na całym obszarze Włoch. Cały kraj jest podzielony na rejony winiarskie, z których najważniejsze to: Piemonte z winem Barlo i Barbaresco, Lombardia z winem Valtellina,, Veneto z bardolino i Valpolicella oraz Soave, Toscania z Chianti i Vino Santo, Sicilia z winem Enta czy Marsala, Umbria z Orvieto, Lazio z winem Frascati. Wina bułgarskie produkowane są z lokalnych odmian winogron, z których najważniejsze to Czerwony Misket, dający lepsze jakościowo wino Misket Karlowo, Rkaciteliczy Dimiat. Z mieszaniny powyższych odmian uzyskuje się najlepsze białe wina bułgarskie. Wina czerwone produkowane są z odmian Gamza, Mavrud, Melnik i Pamid. Noszą one nazwy odpowiadające nazwom użytych odmian winogron. Tradycja winiarska w Bułgarii jest stosunkowo młoda i na dużą skalę rozwinęła się dopiero w latach 50 naszego stulecia. Hiszpania to jeden z największych winiarskich krajów świata, w którym winorośl jest uprawiana prawie w każdym zakątku, zajmując około 11% powierzchni kraju. Najsłynniejszym winem hiszpańskim jest deserowe półsłodkie sherry z Andaluzji. Sztukę uprawy winorośli przekazali tutejszej ludności Fenicjanie około 1100 lat p.n.e. i z tej właśnie prowincji pochodzą najlepsze wina.

  • Winiaki, napoje alkoholowe wytwarzane z leżakujących destylatów winnych z użyciem dodatków zapachowo-smakowych. W polskim przemyśle spirytusowym wyróżnia się winiaki: średniej jakości (winiak Brandy), wysokiej jakości (winiak luksusowy - Polish Brandy, winiak jubileuszowy) oraz najwyższej jakości (winiak specjalny - Four Star Selected Brandy i winiak Senior Brandy). Wódki czyste to napoje alkoholowe sporządzane ze spirytusu rektyfikowanego i wody, uszlachetniane zwykle przez obróbkę węglem szlachetnym.

  • Wódki czyste, chociaż produkowane tylko z dwóch składników różnią się znacznie. Spowodowane jest to odmiennym rodzajem spirytusu (ziemniaczany, melasowy, zbożowy, winny itp.), rodzajem użytej wody, wreszcie różnią się nieco technologią. Za najlepsze uważa się na ogół wódki uzyskane ze spirytusu zbożowego. Wódki najwyższej jakości sporządzane są w krajach o długotrwałej tradycji, a więc w Polsce, Rosji. Wódki gatunkowe to napoje alkoholowe, które oprócz spirytusu i wody zawierają substancje aromatyczne, nadające im charakterystyczny dla danego wyrobu zapach i smak; są to soki i nalewy owocowe oraz ziołowe, spirytusy owocowe, naturalne olejki eteryczne. Poza tym wódki zawierają przeważnie cukier oraz niekiedy barwnik spożywczy czyniący wyrób bardzo atrakcyjnym. Moc wódek waha się zazwyczaj w granicach 20-55% (w Polsce 18-70%).

  • Bimber, alkohol pędzony w warunkach domowych. Otrzymywany przez destylację zacieru z domowej fermentacji. Zależnie od surowców i sposobu oczyszczania różni się zapachem i smakiem. Najczęściej otrzymywany z najtańszych produktów bez dodatkowej rafinacji charakteryzuje się swoistym zapachem, ale oczyszczony w ajerkoniaku jest trudny do wyczucia. W okresie wojny i stanu wojennego był doskonałym środkiem płatniczym. Produkowany jest nadal ze względów ekonomicznych - jest znacznie tańszy od wódki i alkoholi bazarowych. Jest uważany za lepiej tolerowany i bezpieczniejszy od namiastek wódki takich jak denaturat i spirytus salicylowy.
    Inne namiastki wódki: Brzozowa - woda toaletowa, tołpa

  • Pieprzówka, czysta wódka wytrawna o jasnożółtej barwie i ziołowym smaku, uzyskiwanym przez dodanie zmielonego pieprzu. Znana jest także, produkowana w Polsce, eksportowa pieprzówka - Vodka au poivre, do której stosuje się także nalew na paprykę.

  • Bitters, gorzkie wódki, posiadające specyficzny smak lub zapach, stosowane jako składnik cocktaili, najbardziej znana wódka gorzka w Polsce to Żołądkówka.

Z napoi alkoholowych Amerykanie wymyślili Koktajle, które już w dziewiętnastym wieku, ale do Europy Zachodniej moda na nie przywędrowała dopiero w latach międzywojennych następnego stulecia. Początkowo serwowano je tylko w barach ekskluzywnych hoteli, później trafiły do popularnych restauracji i na prywatne przyjęcia. Wymyślono setki wspaniałych koktajli, ale w domu najczęściej podajemy "drinki" złożone z soków owocowych, coca coli i wódki, przyrządzane metodą "na oko". Aby błynąć rolą "barmana" na prywatce powinniśmy wyposażyć się w różne materiały i przyrządy do koktajli - sporo z nich mamy w swoich kuchennych szafkach:

  • alkohole, soki, woda sodowa, coca-cola, tonik;

  • korkociąg, otwieracz do butelek, korek z miarką;

  • dużą szklankę lub niewielki dzbanek i łyżkę barową z długim trzonkiem do mieszania;

  • shaker lub ostatecznie słoik z zakrętką do mieszania trudno łączących się składników;

  • blender, mieszadełka;

  • miarki do alkoholi lub ewentualni kieliszki o pojemności 20 i 40 ml;

  • sitko do odcedzania lodu i młotek :-);

  • wiaderko i szczypce do lodu;

  • miseczki;

  • deseczkę do krojenia owoców i nożyk;

  • wyciskacz do plasterków cytryny;

  • tarkę;

  • wisienki koktajlowe, oliwki, słomki, parasolki, itp.

W domowym zaciszu wystarczą nam: szklaneczki o pojemności 100-150 ml, duże szklanki 300-350 ml, kieliszki do koktajli (najlepiej w kształcie odwróconego stożka) oraz szampanki. W małych szklankach i kieliszkach koktajlowych podajemy tzw. short (krótkie) drinki o objętości nie większej niż 100 ml. W dużych szklankach i kieliszkach do szampana serwujemy long (długie) drinki, czyli napoje o większej objętości. Koktajl nie powinien zawierać więcej niż 70 ml alkoholu; należy unikać mieszania dwóch różnych wódek w jednym koktajlu; jajka, śmietanka i mleko żle łączą się z sokami owocowymi, koktajl taki jest nietrwały; należy przestrzegać kolejności stosowania składników wedłóg receptury; dla uzyskania zrównoważonego koktajlu nie zaleca się używania więcej niż pięciu różnych składników. Koktajle podajemy natychmiast po przyrządzeniu. Nie nalewamy ich do pełna - napój powinien sięgać 2-5 cm poniżej brzegów naczynia. Wnętrze barku powinno się również wyposażyć w szkło do podawania alkoholi gatunkowych, czyli - w koniakówki (do koniaku i brandy), kieliszki do likieru - na wysokiej nóżce i niewielkiej czaszy, oraz kieliszki do wina czerwonego (na wysokiej nóżce o pękatej czaszy) i białego (na wysokiej nóżce o smukłej czaszy).

Poradnictwo przy sprzedaży

Sprzedawca powinien znać gatunki napojów alkoholowych, ich moc, a także dobór odpowiedniego alkoholu do serwowanej potrawy. Powinien informować klientów o szkodliwości nadużycia alkoholu, szczególnie przez osoby młode. Ze względu na bogatą ofertę gatunków piw w handlu, sprzedawca musi znać różnice między rodzajami i gatunkami piwa, informować klientów o mocy poszczególnych gatunków i zawartości w nich ekstraktu. Należy pamiętać, że w sprzedaży znajdują się również piwa bezalkoholowe. Sprzedawca powinien umieć doradzić kupującemu dobór odpowiedniego wina, gdyż z takimi pytaniami ze strony kupujących należy się liczyć. Niestety kultura picia wina nie jest u nas powszechna. Może więc poniższy tekst ułatwi rozwiązanie problemu co doradzić:

Ryby, drób i cielęcina,

lubią tylko białe wina.

Zaś pod woły, sarny, wieprze

jest czerwone wino lepsze.

Frukty, deser i łakotki,

lubią tylko wina słodkie.

A szampan-wie i kiep,

można podczas, po i przed.

Napoje bezalkoholowe

Napój bezalkoholowy to rodzaj napoju, który nie zawiera więcej niż 0,5% alkoholu etylowego. Do napojów bezalkoholowych zaliczane są takie które nie mają większej zawartości alkoholu do 1,5%. Zazwyczaj napoje dzieli się pod względem temperatury na zimne i gorące.

Napoje gorące:


  • Kawa (z arab. qahwa = nazwa regionu w Etiopii, gdzie występują dziko rosnące krzewy kawowe) - wysuszone i odtłuszczone ziarna (nasiona) kawowca (kawa ziarnista), z których w procesie prażenia otrzymuje się kawę paloną o charakterystycznym aromacie i wyglądzie. Tak przygotowane ziarna po zmieleniu (kawa mielona) lub instantyzacji (kawa rozpuszczalna) służą do przygotowania parzonego napoju - kawy. Napój ten zawiera pobudzający alkaloid kofeinę - obecnie wytwarza się również kawy nie zawierające tego związku - kawy bezkofeinowe. Ziarna kawy wykorzystywane były już w I tysiącleciu p.n.e. w Etiopii, skąd około 600 r. n.e. przywiezione zostały przez kupców arabskich do Arabii. Wraz z ekspansją arabską zwyczaj picia kawy rozpowszechnił się po całym Bliskim Wschodzie. Szczególną rolę odgrywali muzułmańcy pielgrzymi, którzy powracając z Mekki przywozili ziarna kawy do swoich krajów. Na przełomie XV i XVI wieku stykają się z nim kupcy europejscy. Na początku XVII w. na temat kawy wypowiada się sam papież Klemens VIII, za którego przyzwoleniem napój ten wkracza do świata chrześcijańskiego. W XVII i XVIII w. wielkie potęgi kolonialne rozpoczynają uprawę kawowca w swoich koloniach: Holandia na Cejlonie i Jawie, Francja na Martynice, a Portugalia w Brazylii. Obecnie kawa jest najpopularniejszym na świecie napojem (oprócz wody) - wypija jej się 400 mld filiżanek rocznie.

  • Herbata (z łac. herba the = "zielę herbaty", a to z płd.-chiń. te = "herbata") - wiecznie zielona roślina, pochodząca z południowo-wschodniej Azji. Uprawia się krzewy herbaty chińskiej (Camellia sinensis), drzewa herbaty asamskiej Camellia assamica oraz ich mieszańce herbatę gruzińską i cejlońską. Uprawiana w wielu krajach strefy zwrotnikowej, także poza Azją, dla pączków i liści, z których po uprzednim przygotowaniu (suszenie, fermentacja) przyrządza się napar o tej samej nazwie. Najczęściej spotykane jej rodzaje to: herbata czarna, zielona (niefermentowana), ulung. Nazwą 'herbata' określa się również napary z innych ziół, np. herbata rumiankowa, herbata paragwajska.

Sposób przyrządzania herbaty znany jest już od około 4 tysięcy lat. W tym czasie z piciem herbaty zrodziło się wiele zwyczajów, m.in. japońska ceremonia picia herbaty czy angielski five o'clock.

Istnieje sześć typów herbaty: biała, zielona, czarna, aromatyzowana, Oolong i prasowana.



  1. Herbata biała jest z nich najdroższa, prawdopodobnie ze względu na ściśle określony czas jej zbierania - zrywane są młode pączki, które jeszcze nie zdążyły się rozwinąć. Zebranie takich pączków możliwe jest jedynie na wiosnę. Poddawane są procesowi więdnięcia, który pozbawia je wilgoci, a potem są suszone. Herbata ta produkowana jest jedynie w Chinach i na Sri Lance w ograniczonych ilościach. Sypka ma odcień lekko srebrnawy, a po zaparzeniu ma kolor jasnosłomiany. W roku 1999 w Polsce, 100 g tej herbaty kosztowało 75 złotych.

  2. Herbata Oolong często jest nazywana "niedofermentowaną" lub "półfermentowaną". Powstaje ona w Chinach i na Tajwanie. Proces powstawania zaczyna się zbiorem liści, który dokonywany jest w ściśle określonym czasie. Zaraz po zebraniu, liście pozostawiane są na słońcu. Kiedy zwiędną, zbiera się je i potrząsa w bambusowych koszach w celu obtarcia lekko brzegów liści. Czynności te powtarza się kilka razy naprzemian, do momentu, kiedy liście zyskują kolor żółtawy. Wtedy poddaje się je krótkiej fermentacji (stanowi ona 12-20% fermentacji zwykłej) i procesowi palenia. Liście tej herbaty nigdy nie są połamane przez skręcanie, są zawsze całe.

  3. Historia herbaty prasowanej sięga czasów panowania w Chinach dynastii Tang. Wytwarzano wtedy herbatę w formie twardych kulek, wystawiając liście pod działanie pary, następnie prasując je i dopiero wtedy poddając suszeniu. W takiej właśnie formie herbata dotarła do Japonii. Obecnie herbata jest prasowana hydraulicznie na kształt kilogramowych płytek, niewielkich kostek, kulek, gniazd lub miseczek.

  4. Herbata zielona powstaje w wyniku dwóch procesów: jej liście poddawane są skręcaniu i suszeniu.

  5. herbatę czarną otrzymuje się w wyniku czterech procesów - więdnięcia, skręcania, fermentacji i suszenia. Podobno herbata czarna powstała przypadkowo, w wyniku zmoknięcia (powodującego fermentację) ładunku zielonej herbaty, przewożonej kliprem do Anglii.

  6. Herbaty aromatyzowane powstają przez mieszanie dodatkowych aromatów z liśćmi herbat - zielonej, czarnej, lub Oolong. Czynność tę wykonuje się tuż przed pakowaniem, czyli po dokonaniu się wszystkich procesów związanych z produkcją herbaty. Najczęściej do herbat dodaje się płatki kwiatów (róży, jaśminu) lub owocowych esencji zapachowych. Nie należy mylić herbat aromatyzowanych z naparami ziołowymi, zwanymi "herbatkami ziołowymi", które nie powstają na bazie herbaty i jej nazwę noszą niesłusznie.

  • Kakao (z azteckiego cacauatl = 'ziarono kakaowe') - nasiona z owoców kakaowca, z których proszek użwany jest do produkcji czekolady oraz do przygotowania napoju o tej samej nazwie, przyrządzanego na mleku lub wodzie.

  • Czekolada (z azteckiego czoko-latl = 'napój kakaowy') - wyrób cukierniczy, sporządzany z miazgi kakaowej, tłuszczu, cukru pudru i innych dodatków. Produkowana najczęściej w postacji tabliczek czekolady. Można z niej uzyskać również proszek lub granulki, z których przyrządza się napój na mleku lub wodzie. Czekolada ma wysoką wartość odżywczą - 100 g tego produktu to 2100-2500 kJ (500-600 kcal).

Napoje zimne:




  • Woda, czyli tlenek wodoru to substancja chemiczna o wzorze H2O, występująca w warunkach normalnych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określamy mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia - lodem. Potocznie często do każdego ze stanów skupienia odniosi się słowo woda.

Woda jest bardzo dobrym rozpuszczalnikiem dla substancji polarnych. Większość występującej w przyrodzie wody jest "słona", tzn. zawiera dużo rozpuszczonych soli, głównie chlorku sodu. W wodzie rozpuszczonych jest też wiele gazów, najwięcej dwutlenku węgla.

Woda jest na Ziemi bardzo rozpowszechniona. Występuje głównie w oceanach, które pokrywają 70.8% jej powierzchni, ale także w rzekach, jeziorach i w postaci stałej w lodowcach. Część wody znajduje się pod powierzchnią ziemi lub w atmosferze (chmury, para wodna). Niektóre związki chemiczne zawierają cząsteczki wody w swojej budowie (hydraty). Woda występująca w przyrodzie jest roztworem soli i gazów. Najwięcej minerałów zawiera woda morska i wody mineralne, najmniej woda z opadów atmosferycznych. Woda o małej zawartości składników mineralnych nazywamy wodą miękką, natomiast zawierającą znaczne ilości soli wapnia i magnezu - wodą twardą.

Jako substancja użytkowa woda może mieć wiele zastosowań. Najważniejsza jest woda pitna, w gospodarstwach domowych jest używana woda do celów sanitarno-bytowych, a także znaczne ilości wody zużywają zakłady przemysłowe. Woda przemysłowa może służyć jako substancja będącą przekaźnikiem ciepła lub ciepło odbierająca (substancja chłodząca), poza tym jako reagent, rozpuszczalnik itp.

Woda naturalna w wielu przypadkach przed zastosowaniem musi zostać uzdatniona. Proces uzdatniania wody dotyczy zarówno wody pitnej jaki i przemysłowej.

Woda jest niezbędna do życia. Życie najprawdopodobniej powstało w oceanach. Wyjście na ląd wystąpiło w historii życia wielokrotnie. Krokiem pośrednim w wielu przypadkach było prawdopodobnie życie w słodkich wodach śródlądowych, które mają cechy pośrednie pomiędzy oceanami a wilgotnym środowiskiem lądowym.

Słona woda jest dla ludzi niezdatna do picia. Wydalenie soli w niej zawartych wymaga większej ilości wody niż dostarcza ona sama. A więc picie słonej wody powoduje utratę wody, lub naruszenie równowagi elektrolitowej organizmu.



  • soki owocowe i warzywne

Super-odżywczy sok, źródło skoncentrowanych węglowodanów, witaminy C, karotenoidów, potasu i kwasu foliowego. Całe owoce mają oczywiście więcej błonnika, ale jeśli szukasz szybko wchłanialnych węglowodanów, to sok pomarańczowy wydaje się najbardziej odżywczym sokiem owocowym. Jedna filiżanka: 105 kalorii, 2 g białka, 24 g węglowodanów, ślad tłuszczu.


  • mleko - krowie, bawole, kozie, kobyle, wielbłądzie

Mleko to wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla młodych osobników.

Mimo, że przez wiele lat stosowano mleko krowie oraz sztucznie przygotowywane preparaty mleczne, to najbardziej wartościowym i właściwym pokarmem dla niemowląt jest mleko ludzkie.

Najczęściej wykorzystywane przez człowieka jako produkt spożywczy jest mleko krowie. Jednak w niektórych krajach przeważa użycie mleka innych gatunków zwierząt. Mleko bawole w Indiach, a także we Włoszech, na Węgrzech, na Bałkanach i znacznej części krajów azjatyckich. Mleko owcze pija się w znaczniejszych ilościach w Hiszpanii, a przeznacza się go do wyrobu serów także we Francji i Polsce na Podhalu; mleko kozie w basenie Morza Śródziemnego; wielbłądzie w niektórych krajach arabskich oraz kobyle w Mongolii. Lapończycy używają mleka reniferów, Peruwiańczycy lamy a ludność Tybet jaków. Wykorzystuje się tu fakt, że gruczoły produkują mleko tak długo jak jest ono z nich ssane - czyli w naturze do czasu przejścia młodych do samodzielnego odżywiania się. Dojąc regularnie utrzymuje się produkcje mleka w sutkach pomimo iż młode już dawno się usamodzielniły.

Skład mleka różnych gatuków zwierząt dość znacznie się różni - mleko krowie ma ok. 4% tłuszczu, a renifera 22%. W mniejszym stopniu występują różnice między poszczególnymi rasami i osobnikami.
Mleko niektórych ssaków nie nadaje się dla człowieka. Na przykład mleko fok i wielorybów zawiera 12 razy więcej tłuszczu, a także więcej białka niż mleko krowie, natomiast nie zawiera prawie węglowodanów. Mleko stanowi podstawowy produkt do wyrobu różnych napojów mlecznych i serów. W Mongolii z kobylego mleka produkuje się napój alkoholowy - kumys. Mleko także może być poddane zagęszczaniu, odtłuszczaniu i odwodnianiu (mleko w proszku). Sądzi się, że umiejętność zagęszczania mleka opanowali już w XIII wieku Mongołowie. W niektórych kulturach (w Chinach, Japonii i wyspach Polinezji) mleko jest niestosowane. U niektórych ludów mleko miało znaczenie ceremonialne i było składane bogom i duchom w ofierze. Taka tradycja istniała i u dawnych Słowian, a jej pozostałością był zwyczaj pozostawiania na talerzyku odrobiny mleka dla duszków opiekuńczych.

W czasach starożytnych i biblijnych duże ilości mleka, były synonimem bogactwa. Do wytworzenia dużej ilości mleka potrzebne były liczne stada bydła. Stąd wyrażenie "kraina mlekiem i miodem płynąca".



  • napoje mleczne fermentowane i niefermentowane - kefir, jogurt, maślanka, zsiadłe mleko

Jogurt To delikatne połączenie białka, węglowodanów i wapnia dostarcza również żywych kultur bakteryjnych o korzystnym działaniu na przewód pokarmowy Najlepszy jest jogurt o niskiej zawartości tłuszczu, który doskonale łączy się ze świeżymi owocami, może służyć do przyrządzania koktajli, dipów i sosów. Część słodkich jogurtów owocowych zawiera dużo dodanego cukru lub podobnych substancji słodzących, zapoznaj się więc z informacją żywieniową na opakowaniu. Wapń to prawdziwe dobrodziejstwo dla wielu sportsmenek, Beztłuszczowy jogurt 230 g: 127 kalorii, 13 g białka, 17 g węglowodanów, ślad tłuszczu,

  • oranżady (słodzone napoje gazowane)i lemoniada

Oranżady orzeźwiające napoje z wody mineralnej z dodatkiem syropu pomarańczowego, innego soku owocowego lub sztucznych środków barwiących.

Lemoniada, początkowo nazwą tą określano napój przyrządzany z wody, cukru i soku cytrynowego. Obecnie lemoniada to napój bezalkoholowy z wody sodowej z dodatkiem syntetycznych esencji smakowych, zazwyczaj sztucznie barwiony.



  • Kruszon- napój chłodzący sporządzany z białego wina, cukru, pomarańczy, cytryn lub soku owocowego podawany z lodem.

  • koktajle owocowe i warzywne

  • kompoty - napoje deserowe przyrządzone z owoców ugotowanych w osłodzonej wodzie.

  • tonik- woda gazowana z dodatkiem chininy.

Poradnictwo przy sprzedaży

Napoje bezalkoholowe sprzedawane konsumenta w handlu nie powinny mieć temperatury wyższej niż 15o C. W przypadku napojów na podstawie kontraktów, takich jak: coca-cola, pepsi-cola, miriada, należy je składować i sprzedawać w temperaturze określonej w kontrakcie.

Sprzedawca powinien rozróżniać typy, rodzaje i grupy napojów bezalkoholowych umieć informować o nich klientów. Ważna jest również znajomość dodatków(np. konserwantów) zawartych w napojach bezalkoholowych.

Źródła: encyklopedia multimedialna PWN 2003

encyklopedia popularna PWN

wyszukiwarka internetowa- gogle.pl



ogólne wiadomości z towaroznawstwa- Halina Rawdanowicz

towaroznawstwo żywności- Danuta Kołożyn- Krajeńska, Tadeusz Sikora


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna