Niezbędnik ekonomisty roboczy



Pobieranie 0.94 Mb.
Strona11/13
Data10.05.2016
Rozmiar0.94 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

Wielkości nominalne i realne

Wiele danych opisujących gospodarkę w szczególności dotyczy to różnego rodzaju agregatów jest wyrażonych w formie wartościowej. Ich zmiany wynikają zatem nie tylko ze zmian ich fizycznych rozmiarów(wolumenu) ale również ze zmian poziomu cen, którymi posługujemy się przy obliczaniu ich wartości. Analizują zatem dokonujące się w czasie zmiany pewnych kategorii ekonomicznych, takich jak chociażby: wartość produkcji, wartość wielkość kosztów, poziom dochodów społeczeństwa, czy wartość generowanych przez sektor prywatny zysków i wielu innych, musimy brać pod uwagę wpływ, jaki wywiera na ich wartość zmiany poziomu agregujących je cen .

Aby zatem móc określić faktyczną zmianę wyrażonej wartościowo kategorii musimy odróżnić od siebie wielkości nominalne i realne.

Wartości nominalne to wartości wyrażone w cenach bieżących ( obecnie obowiązujących na rynku). Przedstawiają one zatem wartość zmiennej ekonomicznej, której poziom zmierzono został pieniądzem o sile nabywczej z okresu, do którego się ona odnosi.

Wartości realne to wartości wyrażone w cenach stałych a więc w cenach z interesującego nas okresu minionego, który uznamy za bazowy. Inaczej mówiąc przedstawiają one wartości zmiennej ekonomicznej, mierzonej pieniądzem o sile nabywczej z jednego okresu m, przyjętego przez nas za bazowy.
Wskaźniki zmiany cen a siła nabywcza jednostki pieniądza
Siła nabywcza pieniądza, realna wartość pieniądza, to ilość dóbr i usług, którą można zakupić za określoną jednostkę pieniężną.

Jak mierzymy silę nabywczą jednostki pieniężnej?
Absolutne rozmia­ry tej wielkości można by wyrazić tyl­ko podając kolejno ilości wszystkich to­warów, które kupuje się za jednostkę pieniądza. Niech punktem wyjścia dla obliczenia absolutnych rozmiarów siły nabywczej będzie poniższa tabela





Ceny




Siła nabywcza złotówki




Rok bazowy 1995

1996

Wskaźnik cen

1995

1996

Benzyna

1 zł/l

1,2 zł/l

1,2:1*100=120

1zł = 1l

1zł =0,8(3)

Mięso

10 zł/kg

8,0 zł/kg

8: 10*100= 80

1 zł =10dk

1zł =12,5 dk

Przyjmijmy, że w okresie bazowym 1995 cena benzyny wynosiła 1 zł/l.. Siła nabywcza jednej złotówki, mierzona ilością benzyny, jaką można było za nią kupić, wynosiła w tym okresie

1 zł.= 1 litr
W roku 1996 cena ta wzrosła do 1,2 zł/l .W nowych warunkach za jedną złotówkę możemy było kupić

1zł :1,2 zł/l = 0,8(3)l.


Wzrost ceny benzyny spowodował zatem w badanym okresie spadek siły nabywczej jednej złotówki liczonej ilością litrów jakie można z nią kupić

Do identycznych ustaleń dojdziemy wykorzystując indeks ceny benzyny. Wynosi on

1,2 zł/l : 1 zł/l *100=120 ( zdrożała o 120 –100=+20%)

Podzielmy teraz jedną złotówkę z roku 1996 przez wskaźnik wzrostu ceny benzyny i przemnóżmy przez 100.

(1zł : 120 )*100=0,8(3) zł
Otrzymany wynik jest identyczny z obliczoną powyżej mierzona ilością benzyny siła nabywcza złotówki w roku1996. Informuje on nas, że za jedna złotówka z roku 1996 można kupić tyle benzyny co za 0,8(3) złotówki w roku 1995, a zatem siła nabywcza złotówki w 1996 spadła i stanowi obecnie tylko 0,8(3) siły nabywczej złotówki z przed zmianą cen czyli w roku1995.

Z powyższej tabeli tabelki wynika również, że w roku 1995 cena mięsa wynosiła 10 zł/kg , ale w następnym1996 roku nie wzrosła tylko spadła do 8 zł/kg . Mierzona ilością mięsa siła nabywcza złotówki wynosiła w 1995 r


10 zł= 1kg

1 zł= 10dkg


Natomiast w roku 1996 ilość mięsa, jaką można było za nią kupić wynosiła

8 zł= 1 kg

1 zł= 12,5 dkg
Spadek ceny mięsa spowodował zatem wzrost siły nabywczej jednej złotówki wyrażonej ilościach mięsa jaka można z nią kupić

Do identycznych wniosków dojdziemy, gdy posłużymy się wskaźnikiem zmiany ceny mięsa Wskaźnik ten wynosił


8zł :10zł *100= 80 (staniało 80-100 = -20 % )
Dzieląc jedną złotówkę przez wskaźnik zmiany ceny mięsa otrzymujemy

(1 zł : 80 ) * 100= 1,25zł


Otrzymany wynik informuje nas, że za jedna złotówka z roku 1996 można kupić tyle samo mięsa, co za 1,25 zł. w roku 1995 .

Mierzona mięsem siła nabywcza złotówki wzrosła i stanowi obecnie1,25 siły nabywczej złotówki z przed zmiany cen. Inaczej mówiąc jedna złotka z roku 1996 była warta tyle, co 1,25 zł w roku ubiegłym

Siła nabywcza jednostki pieniężnej jest zatem odwrotnością wskaźnika zmiany ceny danego dobra przemnożoną przez100.Gdy wskaźnik ten rośnie siła nabywcza maleje. Na odwrót, gdy wskaźnik cen malej siła nabywca jednostki pieniężnej rośnie
Siła nabywcza jednostki pieniężnej a wskaźnik ogólnego poziomu cen
W obu przypadkach operowaliśmy koszykami składającymi się tylko z jednego dobra( albo benzyny albo mięsa) Realną siłę nabywczą złotówki 25 i jej zmiany mierzyliśmy przy pomocy tylko jednego dobra. Zauważmy jednak, że uzyskane w ten sposób informacje swą sprzeczne ze sobą Siła nabywcza pieniądza spada, gdy do pomiaru posługujemy się cenami benzyny, ale rośnie, gdy obliczamy ją w mięsie

A co robić jak mierzyć siłę nabywczą pieniądza w realnym świecie, w którym mamy do czynienia z ogromną ilością dóbr i usług, z których jedne drożeją inne w tym samym czasie tanieją, a ceny jeszcze innych pozostają niezmienione

W realnym świecie odwołujemy się nie do poszczególnych cen tylko do agregatowych wskaźników, np: wskaźnik cen detalicznych lub deflatora pokazujących zmiany ogólnego poziomu cen Siłę nabywczą jednostki pieniężnej Sn ustalamy dzieląc jedną złotówkę przez ten wskaźnik:
1zł 1 zł

Sn= -------- ; lub Sn= ----------

WCD def
Z przedstawionego wzoru wynika ze ogólny poziom cen odzwier­ciedla odwrotność poziomu siły nabywczej. Wzrost ogólnego wskaźnika cen oznacza odpo­wiedni spadek siły nabywczej pieniądza, spadek zaś ogólne­go wskaźnika cen - odpowiedni wzrost siły nabywczej pieniądza.

W ujęciu statycznym (w określonym momencie) jest ona wyznaczona przez ceny towarów, w ujęciu dynamicznym (w czasie) zmiany siły nabywczej pieniądza są odwrotnie proporcjonalne do zmian wskaźnika ogólnego poziomu cen (stopy inflacji wzrost poziomu cen obniża siłę nabywczą pieniądza, spadek cen zwiększa ją. Dlatego miernikiem siły nabywczej pieniądza jest odwrotność wskaźnika ogólnego poziomu cen.


Wskaźniki cen a przeliczanie wartości nominalnych na realne i na odwrót
Znając dla badanego okresu wielkość deflatora lub innego wskaźnika zmiany ogólnego poziomu cen np. wskaźnika cen detalicznych itp., możemy bez trudu dowolną wartość nominalnej przeliczyć na realną.

Otrzymamy to mnożąc interesującą nas wartości nominalnej z danego okresu przez realną wartość złotówki, którą obliczamy dzieląc jednostkę pieniężna przez wskaźnik cen. Ponieważ siła nabywcza złotówki jest odwrotnością wskaźnika cen, zatem aby zatem jakąkolwiek wielkość nominalną przekształcić w realną musimy podzielić ją przez wskaźnik cena uzyskany wynik pomnożyć przez 100.

Wielkość nominalna

Wielkość realna = ------------------------- * 100

Wskaźnik cen
W poprzednich paragrafach zapoznaliśmy się z mierzeniem produkcji realnej na poziomie przedsiębiorstwa. Wróćmy na moment do naszego do naszego przykładu z zeszytami i segregatorami, Wskaźnik cen wynosi129 ,nominalna wartość produkcji w 1991 wynosi 2300 Mając te dane łatwo możemy obliczyć realną wartość produkcji i sprzedaży w 1991 .Wynosi ona :

(2300 zł :129)*100=1780 zł


Tę samą metodę można zastosować do obliczenia wartości realnego PKBr, gdy znamy np. wartość nominalnego PKBn ( np., 600 mld zł) oraz wartość deflatora def PKB ( np.120). Produkt realny obliczamy posługując się poznaną formułą

PKBn 600 mld

PKBr= ---------------* 100 = ---------- *100=500 mld

def PKB 120


Rzecz oczywista, że gdy znamy wartość deflatora i realnego PKB możemy bez trudu obliczyć wartość nominalnego PKB

PKBn=( Def :100 ) *PKBr=1,20* 500 mld=600 mld

Jeżeli do obliczeń posługujemy się deflatorem, wówczas siła nabywcza pieniądza odzwierciedla najbardziej ogólny wskaźnik cen.. Znajduje on zastosowanie przy obliczania realnej wartość agregatów, które są sumą wytworzonej w danym okresie produkcji takich jak: przedstawiony już Produkt Krajowy lub Narodowy, czy też bliźniaczych tożsamych z nimi agregatów, Dochodem Krajowym albo Narodowym, które są sumą wszystkich zarobionych w danym okresie dochodów, to znaczy: płac, procentów, czynszów, rent i zysków.

Jeżeli jednak chcemy poznać realną wartość agregatów cząstkowych, przedstawiających poziom poszczególnych dochodów np: płace zyski, czynsze, renty, czy odsetki, inaczej mówiąc, gdy chcemy obliczać realne dochody, musimy zastosować bardziej szczegółowe metody pomiaru i obliczenia oparte na wskaźnikach cząstkowych, jak np. wskaźnik kosztów utrzymania, cen detalicznych, cen hurtowych. Dopiero tak przeprowadzone obliczenia wykazują zmiany siły nabywczej dochodów i ka­pitałów poszczególnych grup i warstw społeczeństwa.



Dochody nominalne i realne
Ludzie często ulegają iluzji pieniądza sądząc, że jeśli stojąca do ich dyspozycji ilość rośnie, to ich sytuacja ekonomiczna poprawia się, natomiast pogarsza się, kiedy maleje. Wynika to z fakty, iż nie dostrzegają różnicy między wielkościami nominalnymi i realnymi. Szczególnie wyraźnie zjawisko to występuje w przypadku dochodów pieniężnych.

Jednak we współczesnym świecie mamy w zasadzie do czynienia ze zjawiskiem stałego wzrostu ogólnego poziomu. W warunkach permanentnej inflacji ocena swojej sytuacji na podstawie dochodów nominalnych musi prowadzić do błędnych wniosków. Inflacja jak już wiemy zmniejsza siłę nabywczą pieniądza, a zatem to, że mamy więcej pieniędzy nie znaczy, że możemy za nie więcej kupić. Aby zatem mieć prawidłowe rozeznanie w swojej sytuacji powinniśmy obok wielkości nominalnych posługiwać się nie tylko wielkościami nominalnymi, ale również umieć liczyć wielkości realne.

Dochody nominalne to ilości pieniądza otrzymywane przez właścicieli czynników wytwórczych: płace, renty, czynsze, procenty i zyski. Dochody realne to ilości dóbr i usług, jakie można za nie kupić.
Płaca nominalna i realna
Złóżmy, że otrzymujemy stale i niezmiennie dochód, np. płacę w wysokości Vnn=1 000zł miesięcznie. Czy za te pieniądze byliśmy w stanie kupić zawsze tę samą ilość dóbr i usług konsumpcyjnych? To zależy od cen nabywanych przez nas dóbr i usług. Jeśli w całym interesującym nas okresie pozostają one niezmienione, czyli gdy wskaźnik cen jest równy 100, to siła nabywcza złotówki nie zmienia się, płaca nominalna i realna są identyczne. Jeżeli jednak, co jest niestety smutną rzeczywistością, ceny kupowanych przez nas produktów rosną, siła nabywcza złotówki spada i za nasze dochody nominalne możemy realnie kupić coraz, mniej. W tej sytuacji nasza płaca realna maleje, choć płaca nominalna pozostaje bez zmian.
Jak obliczamy poziom płacy realnej?

Aby obliczyć poziom płacy realnej Vr danym okresie musimy płacę nominalną Vn musimy obliczyć się nabywczą dzisiejszej złotówki w stosunku do złotówki przed zmianą cen i uzyskaną wielkość przemnożyć przez nominalne dochody w ten sposób dochód nominalny przekształcimy w realny. Jeżeli wskaźnik ogólnego poziomu cen wynosi CPI= I20, siła nabywcza nowej złotówki wynosi:

(1zł :120 )*100=0,8(3) zł.
Dochód realny do dochód nominalny przeliczony na złotówki okresu wyjściowego

Vr=1 000* 0,8(3)= 833 zł


Identyczny wynik uzyskamy, gdy dochód nominalny podzielimy przez wskaźnik ogólnego poziomu cen np. indeks cen detalicznych WCD a uzyskany wynik pomnożyć przez sto.
Vn 1 000 zł.

Vr= ---------*100 = ------------*100=833 zł

WCD 120

Jeżeli np. w interesującym nas okresie płaca nominalna Vn= 1 000 zł. i pozostaje na niezmienionym poziomie, natomiast wskaźnik przeciętnego poziomu cen wynosi WCD = 120 ,nasza płaca realna wynosi obecnie Vr= (1000:120)*100=833 . Wynika z tego, że wzrost ogólnego poziomu cen wpływa, ujemnie na poziom płac realnych a spadek cen dodatnio



Zbadajmy, co działoby się z płacami realnymi, gdyby dwudziestoprocentowemu wzrostowi cen towarzyszył dwudziestoprocentowy wzrost płacy nominalnej.

1000+20%*1000 1200

Płaca realna =-----------------------*100 =-----------* 100=1000

120 120


Wynika z tego, że wzrost cen neutralizuje pozytywne skutki wzrostu płac nominalnych a zatem nie każdy wzrost płacy nominalnej prowadzić musi jednoznacznie do wzrostu płacy realnej. Gdy ceny rosną w takim samym tempie jak płace nominalne płaca realna pozostaje, niezmieniona. Aby płaca realna rosła płaca nominalna musi rosnąć szybciej od wzrostu cen. Aby zatem obliczyć, czy i o ile płace realne rosną musimy tempo wzrostu płacy nominalnej skorygować o tempo wzrostu cen

Jako przykładem posłużmy się danymi dotyczącymi przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego netto i cen w Polsce w latach 1996 – 1997.

Dane:

Średnie miesięczne wynagrodzenie w 1996 710, 46 zł



Średnie miesięczne wynagrodzenie w 1997 872, 91 zł

Wskaźnik wzrostu cen (1996-1997) 114,9

Stopa inflacji za lata 1996 – 1997 14,9%

Na podstawie tych danych ( wartości nominalnych) obliczamy wskaźnik wzrostu wynagrodzenia (872,91:710,46)*100=122,9 Oznacza to, że przeciętne wynagrodzenie nominalne wzrosło w badamy okresie (o 22, 9 %) .Wynagrodzenia realne w 1997 r wynosiło


Vn 872,91

Vr= ---------*100=- ---------- -*100=759,72

WCD 114,9
Znając poziom płac realnych w obu okresach możemy obliczyć indeks ich zmian

(759,72 zł: 710, 46 zł)*100=106,9


Z obliczeń wynika, że mimo silnego wzrostu płac nominalnych o 22,9 % płace realne wzrosły jedynie o 6,9%. Identyczne rezultaty uzyskanym posługując się formuła na obliczenia tempa wzrostu
ΔVr=759,72 zł -710, 46 zł =49,26zł
ΔVr /Vr =49,26zł: 710, 46 zł*100=6,9%
Podobny, choć mniej dokładny wynik uzyskamy, gdy dysponujemy tylko informacjami o tempach wzrostu pałac nominalnych i tempie wzrostu cen.. Wystarczy od tempa wzrostu płac nominalnych odjąć tempo wzrostu cen

22,9%-14,9% =8%


Dokładny wynik uzyskamy dopiero wtedy, gdy zastosujemy poniższą formułę

100+22,9


-------------- *100=106,9

100+14,9


W analogiczny sposób obliczamy zachowanie się w warunkach inflacji pozostałych dochodów jednym z dochodów są płacone przez banki odsetki od pożyczonego kapitału pieniężnego. Ich wysokość wyznaczona jest przez poziom stopa procentowa. Ze względu na znaczenie tej kategorii przyjrzyjmy się bliżej pojęciu nominalnej i realnej stopy procentowej
Nominalna i realna stopa procentowa

W ekonomii musimy umieć odróżnić nominalną i realną stopę procentową od udzielonych pożyczek. Nominalna stopa procentowa informuj zarówno udzielającego jak i zaciągającego pożyczkę o ile procent powiększa się zwracana ilość pieniądza. Jest to ważna, ale niewystarczająca informacja.

Udzielający pożyczki chciałby np. wiedzieć czy otrzymana z procentem kwota pozwoli mu kupić więcej niż przed jej udzieleniem, czyli czy udzielenie pożyczki przyniesie mu realną korzyść, czy nie zdąży się, że kupi za nią mniej, czyli czy nie grozi mu strata. Więcej pożyczkodawca chce wiedzieć nie tylko czy, ale o ile więcej konkretnych dóbr i usług będzie mógł kupić. Jeśli przewidywana ilość jest zbyt mała może nie wyrazić chęci udzielenia pożyczki.

Pożyczkobiorca z kolei musi wiedzieć, czy będzie w stanie sprostać wymaganiom pożyczkobiorcy, czy to, co na tej pożyczce zyska starczy mu, by ją zwrócić z procentem i jeszcze na tym zadawalająco zarobić.

Oba podmioty muszą, zatem w swoich kalkulacjach uwzględnić zmiany siły nabywczej pożyczanego pieniądza muszą, zatem powinni oni operować nie nominalną a realną stopą procentową,

Najprostszą metodą ustalania poziom realnej stopy procentowej jest odjęcie od stopy nominalnej tempa wzrostu cen. Jeżeli nominalna stopa procentowa wynosi R=15%, zaś stopa inflacji odpowiednio Π=10% to realna stopa inflacji Rr=15%-10%=5%.

Bardziej wyszukana i precyzyjniejsza metoda polega na obliczeniu wskaźnika zmiany wielkości nominalnej pożyczanego pieniądza. W tym celu do nominalnej stopy procentowej R=15% dodajemy 100. Uzyskany w ten sposób wskaźnik dzielimy przez wskaźnik wzrostu cen, który obliczamy dodając do 100 stopy inflacji Π=10% Uzyskany iloraz mnożymy przez sto i od uzyskanego w ten sposób wskaźnika odejmujemy sto.

15% +100 115

--------------- = ---- *100 = 104,5 -100=4,5%

10% +100 110


W identyczny sposób możemy obliczać realne wielkości i dynamikę pozostałych dochodów, czyli zysków, czynszów i rent

Zwróćmy wagę na fakt, że stopa procentowa podobnie jak inne( poza zyskiem) dochody jest nie tylko dochodem, ale jest ukształtowaną na rynku finansowym ceną wypożyczenia kapitału pieniężnego. Oznacza to, że rozróżnienie na wielkości nominalne i realne rozciągnąć można na wszystkie ceny


Nominalne i realne zmiany cen

W analizach mikroekonomicznych przyjmujemy najczęściej, że cena interesującego nas dobra zmienia się tylko i wyłącznie pod wpływem zmian warunków rynkowych, natomiast nie uwzględniamy zmian będących efektem inflacji. Inaczej mówiąc prowadzimy analizę przy założeniu stałości ogólnego poziomu cen. W tych komfortowych warunkach, aby obliczyć jej procentowe zmiany wystarczy dwa poziomy, porównać ze sobą, otrzymany wynik przemnożyć przez sto w ten sposób otrzymujemy prosty indeks. Aby obliczyć zmiany procentowe, czyli tempo wzrosty lun spadku ceny danego dobra od wystarczy indeksu odjąć 100. Inny sposób polega na przemnożeniu przez sto wyniku porównaniu przyrostu ceny z jej wyjściowym poziomem.


Latem 2004 r. przez media światowe i polskie przetoczyła się fala nerwowych, a niekiedy wręcz panikarskich spekulacji na temat wzrostu cen ropy naftowej i jego wpływu na gospodarkę światową oraz poszczególnych krajów i regionów. Warto jednak spojrzeć na wahania cen ropy naftowej w perspektywie historycznej. Jeżeli policzyć skumulowaną inflację przez 14 lat, jakie dzielą nas od 1990 roku (np. we Francji 25 proc.), to okaże się, że ropa naftowa w cenach stałych jest dziś tańsza niż na początku lat 90. Jeżeli cofniemy się jeszcze dalej, do krytycznego roku 1979, to okaże się, że po to, by osiągnąć cenę porównywalną z ówczesną, ropa naftowa powinna dziś kosztować pomiędzy 90 a 100 dolarów za baryłkę.

Zob A. Koźmiński : Gra na emocjach Rzeczpospolita 02.10.04 Nr 232


Te dwa proste sposoby pozwalają ustalić czy i o ile procent zmieniła się cena interesującego nas wyrobu. Jednakże uzyskana w ten sposób informacja jest w niektórych sytuacja nie wystarczające. Posługując się tylko nią możemy ulec zjawisku iluzji pieniądza, czyli pomylić wzrost ogólnego poziomu cen będącego rezultatem inflacji ze wzrostem ceny interesującego nas dobra. Współczesny świat, to świat inflacji, czyli nieustannego wzrostu wszystkich cen. W świecie inflacji rosną wprawdzie ceny przeciętne tym nie wszystkie ceny rosną w takim samym stopniu. Jedne rosną wolniej zaś inne szybciej.. Aby zapobiec powstającym wskutek iluzji pieniądza nieporozumieniom, wprowadzimy do naszej skrzynki z narzędziami kategorią ceny realnej.

Deflator
CA= 125 Wskaźnik zmiany ceny dobra A dla roku 1995
C1 =120 Wskaźnik ogólnego poziomu cen dla roku 1995
CB =105 Wskaźnik zmiany ceny dobra B dla roku 1995
C0 =100 Wskaźnik ogólnego poziomu cen w bazowym roku 1990



1990 1995 Czas



Powyższy rysunek pozwoli nam lepiej wytłumaczyć to dość abstrakcyjne pojęcie. Z przedstawionych na nim danych wynika, że mierzony deflatorem ogólny poziom cen dla okresu wyjściowego 1990 C0= 100 wzrósł w roku 1995 do poziomu C1 = 120. Inaczej na to patrząc średni poziom cen podniósł się o 120-100= 20%. W tym samym okresie indeks prosty ceny dobra A wyniósł CA=125,czyli jego cena wzrosła o 25%,natomiast prosty indeks ceny dobra B wyniósł CB=105,czyli jego cena wzrosła o 5%

Istnieje prosty, ale niezbyt dokładny sposób ustalenia czy i o ile cena danego wyroby rośnie lub spada w porównaniu z cenami innych wyrobów. Możemy to ustalić odejmując od wartości prostego wskaźnik zmiany ceny danego dobra wartość mierzącego inflację wskaźnik zmiany ogólnego poziomu cen np. deflatora. Otrzymany wynik informuje, czy i o ile procent zmieniła się cena w porównaniu ze zmianami ogólnymi poziomu cen. W naszym przykładzie cena dobra A wzrosła realnie o 125-120=5% natomiast cena dobra B realnie spadała o 105-120=-15%.

Cena realna jest to kategoria ekonomiczna, która informuje nas, czy i o ile cena badanego wyrobu zmieniła się w stosunku do zmian ogólnego poziomu cen. Obliczmy ją jako stosunek prostego indeksu ceny danego dobra do wskaźnika wzrostu ogólnego poziomu cen np., wskaźnika wzrostu cen detalicznych, wskaźnika kosztów utrzymania, czy znanego na już wskaźnika wzrostu wszystkich cen, czyli deflatora a uzyskany w ten sposób wynik mnożymy przez sto

CA

CAr= ---- * 100



def
Inaczej mówiąc jest wskaźnik realnej zmiany ceny badanego dobra. Jeżeli wartość prostego indeksu jest większa od wskaźnika ogólnego poziomu cen, uzyskana wielkość stosunkowa jest większa od jedności a po przemnożeniu przez sto uzyskujemy wskaźnik o wartości większej od stu .Tak wartość wskaźnika oznacza to,że cena interesującego nas dobra wzrosła szybciej niż wzrósł ogólny poziom cen. Oznacz to, że jego cena realna jego wzrosła lub inaczej mówiąc, że dobro to staje się w porównaniu z innymi droższe. Jeżeli natomiast wskaźnik zmiany ceny analizowanego dobra jest mniejszy od wskaźnika ogólnego poziomu cen jego cena rośnie wolniej od wzrostu ogólnego poziomu cen, jego cena realna spada, czyli staje się ono w porównaniu z innymi tańsze.
Nominalny i realny kurs wymiany walut
Jedną z cen jest kurs wymiany walut. Kurs wymiany walut jest rynkową cena waluty obcej wyrażonej w walucie krajowej lub cena waluty krajowej wyrażonej w walucie obcej. Na zakończenie tego podrozdziału wprowadzimy jeszcze jedno ważne rozróż­nienie dotyczące kursu walutowego. Chodzi o kurs nominalny i kurs realny. W tabeli kursów wymiany na początku rozdziału przedstawiono kursy wymiany nie uwzględniające zmian poziomu cen krajowych i zagranicznych. Są to kursy nominalne tj. wyrażoną w jednostkach pieniądza o wartości nominalnej bieżącej relacji wymiennej dwóch walut.

W ekonomii a szczególnie w makroekonomii posługujemy się często pojęcie realnego kursu wymiany walut. Aby obliczyć kursy realne musimy złotówkę i walutę zagraniczną w wyrażeniu nominalnym sprowadzić do ich realnej wartości z wybranego okresu bazowego.


Realny kurs walutowy
Jest to kurs nominalny skorygowany o zmiany cen (stopę inflacji) w kraju i za granicą. W sposób bardziej sformalizowaną definicję realnego kursu walutowego można zapisać następująco:
Ck

Kr = -----------• Kn.

Cz

gdzie:


Kr — kurs realny

Ck — wskaźnik wzrostu cen (inflacji ) towarów krajowych (np. w Polsce),

Cz — wskaźnik wzrostu cen(inflacji ) towarów w kraju, do którego porównujemy walu­tę krajową (np. do dolara w USA),

Kn — nominalny kurs krajowy, np. złotego do dolara.

Jeś1i np. ceny towarów wzrosły w Polsce w 1999 r. o 10%, a ceny towarów amerykańskich wzrosty tylko o 2%, zaś nominalny kurs złotego do dolara wy­nosił na początku 1999 r. 3,90 zł/$ , wówczas pod koniec 1999 r. realny kurs dolara wzrosłby do 4,20 zł/$

110


Kr= ------* 3,90 =4,20
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna