Niezbędnik ekonomisty roboczy



Pobieranie 0.94 Mb.
Strona12/13
Data10.05.2016
Rozmiar0.94 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

102



RACHUNEK EKONOMICZNY
Rachunek marginalny, czyli wybór na podstawie wielkości krańcowych
Zauważmy, że nasze możliwości przewidywania zachowania się pojedynczego konsumenta są ograniczone. Nie można dokładnie określić każdej decyzji pojedynczego człowieka. Zachowania ludzi, jednakże, dadzą się do pewnego stopnia przewidzieć. Nawet, jeśli nie jesteśmy w stanie zmierzyć efektów zmian, to przynajmniej możemy określić ich kierunek.

Na ogół każde zachowanie indywidualne związane jest w taki lub inny sposób z pewnymi ograniczeniami, ponieważ poszczególne osoby nie są w stanie mieć wszystkiego, czego pragną przez cały czas. Świadomi tych ograniczeń dokonują nieustannie wyborów. Z każdym wyborem wiąże się pewna korzyść, ale zawsze towarzyszy jej określony koszt.


Korzyści z wyboru
Pod pojęciem „korzyść własna” rozumiemy wszystko, co w percepcji każdej jednostki fizycznej i gospodarczej służy jej interesom. Nie wyklucza ono, naturalnie, postępowania bezinteresownego (dobroczynnego), ale głosi, iż u podstaw ekonomii leżą założenia filozofii utylitaryzmu, tj., że dążenia do osiągania celów praktycznych, korzyści, wygód, dobra własnego, itp. korzyści własnej podmiotów jest główną siłą napędową ich działania.

Dla konsumenta korzyścią jest satysfakcja, jaką przynosi mu zakup potrzebnych dóbr i usług.

Na rynku produktów kupujący (grupy konsumenckie lub pojedynczy konsumenci) dokonują wyborów przynoszących im korzyści z wydawanych na zakupu dóbr konsumpcyjnych środków pieniężnych. Korzyścią jest satysfakcja, jaką przynosi im użytkowanie lub samo posiadanie dóbr konsumpcyjnych. Jej synonimem w języku ekonomicznym jest użyteczność. Z drugiej strony sprzedawcy (przedsiębiorstwa) osiągają korzyści z korzystania ze stojących do ich dyspozycji czynników. Dla nich korzyściami są otrzymywane ze sprzedaży przychody pieniężne
Koszt wyboru
Każdy wybór wymaga ofiary (rezygnacji z czegoś). Kosztem jest wszystko to, z czego należy zrezygnować, by daną korzyść osiągnąć Im więcej wyda się na żywność, tym mniej pozostanie na inne cele. Im więcej żywności wytwarza się w danej gos­podarce, tym mniej zasobów będzie można wykorzystać do produkcji innych dóbr. Innymi słowy - produkcja lub konsumpcja jednego dobra oznacza konieczność re­zygnacji z produkcji lub konsumpcji innego, alternatywnego dobra. Owa utracona w wyniku dokonanego wyboru możliwość wytwarzania lub konsumowania innych dóbr jest określana pojęciem kosztu utraconych możliwości. Koszt utraconych możliwości towarzyszy każdej korzyści.
Działanie racjonalne

Ekonomiści zakładają, że ludzie działają we własnym interesie. Oznacza to, że na ogół podejmują takie decyzje, co, do których spodziewają się, że oczekiwane korzyści przewyższą przewidy­wane koszty ich uzyskania. Będą, natomiast, unikać sytuacji, w których układ kosztów i korzyści będzie odwrotny. Mówiąc dokładniej ludzie postępują racjonalnie.




Optymalizacja decyzji
U podstaw racjonalnego gospodarowanie leży zasada optymalizacji decyzji, która głosi, że dokonujące w określonych warunkach wyborów podmioty gospodarujące poszukują i wybierają rozwiązania najlepsze z możliwych, czyli dokonują wyborów, które maksymalizują różnicę między spodziewanymi korzyściami i kosztami, czyli tak zwane korzyści netto.

W warunkach ograniczoności środków można to osiągnąć albo maksymalizując to co zamierzamy osiągnąć, lub minimalizując środki potrzebne do osiągnięcia zamierzony cel. W gospodarce rynkowej zasadami tymi kierują się zarówno sprzedający jak i kupujący. W obu tych przypadkach podmioty dążą do osiągnięcia maksymalnych w danych warunkach korzyści własnych.

Wybór racjonalny polega na porównaniu kosztów i korzyści z każdej działalności - czy to wybieranej przez przedsiębiorstwo dziedziny produkcji metody ilości produkcji skali produkcji, (co i ile wy­twarzać), czy to decyzji pracownika o podjęciu danego zatrudnienia bądź, dodat­kowego zatrudnienia w godzinach nadliczbowych, czy wreszcie decyzji, konsumen­ta, co do przedmiotu zakupu

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że racjonalność jest pojęciem subiektywnym, bo nie zawsze to co jest korzystne dla jednej jednostki czy grupy osób korzystne jest dla pozostałych grup i członków całego społeczeństwa

Z założenia o racjonalności postępowania jednostki wypływa szereg istotnych wniosków.

Po pierwsze, poszczególne jednostki dokonują wyboru spośród wachlarza alternatyw.

Po drugie, przy dokonywaniu każdego wyboru, każdy musi zrezygnować z jednego lub więcej wariantów alternatywnych.

Po trzecie, dążąc do maksymalizacji korzyści, dana jednostka będzie wybierać rozwiązania, w których korzyści, jakie one przynoszą, przekraczają koszt. Ich uzyskania

Po czwarte, w sytuacji, gdy istnieje kilka wariantów, racjonalnie postępująca jednostki wybierają te, który przynoszą maksymalna nadwyżkę korzyści nad kosztami, czyli maksymalizują korzyść netto
Rachunek marginalny - sposób na optymalizację wyboru
Ekonomia stanowi, że dokonywanie racjonalnych wyborów poprzez optymalizacje polega na porów­naniu korzyści krańcowych i kosztów krańcowych. Są to koszty i korzyści przypisywane kolejnemu zwiększeniu lub zmniejszeniu skali danej działalności. Ta kategoria kosztów i korzyści (krańcowych) różni się oczywiście od pojęcia całkowitych kosztów i korzyści związanych z daną działalnością. Należy jednak mieć na uwadze, że wielkości całkowite są sumą wielkości krańcowych.
Optymalizacja w kategoriach wielkości krańcowych (zrównanie korzyści i kosztów)
Pytanie o wybór na podstawie wielkości krańcowych brzmi, czy gdybym miał trochę więcej Y (korzyść), ale jednocześnie trochę mniej X (koszt), to byłoby mi z tym lepiej czy gorzej. Jeśli lepiej, to poprawmy naszą sytuację, jeśli gorzej to niczego nie zmieniajmy. Jak dużo czasu i wysiłku powinieneś poświęci na to, co robisz Tak dużo , aż krańcowa korzyść jaką osiągasz, będzie dla ciebie warta więcej od krańcowego wysiłku jaki wkładasz w wykonanie tego co robisz W ten sposób porównując ze sobą wielkości krańcowe możemy dojść do stanu najlepszego ze wszystkich możliwych, czyli optymalnego.

Intuicyjnie, wszyscy inteligentni ludzie kierują się podobną zasadą. Podpowiada nam to zdrowy rozsą­dek. A oto przykład z życia Rozważmy kwestię, na którą godzinę należy nastawić na jutro budzik. Załóżmy, że musimy wyjść z domu o godzinie 8.30 rano. Możliwe, że nastawimy budzik na 7.00 Będziemy wówczas mieli dosyć czasu na wszelkie poranne czynności i przygotowanie się do wyjścia, ale jednocześnie mniej czasu na sen. Jeżeli zdecydujemy się na nastawienie budzika na 7.30, czy nawet na 8.00, to wprawdzie uzyskamy możliwość dłuższego snu, ale za to w dużo większym pośpiechu z większym stresem będziemy musieli przygotować się do wyjścia.




Kombinacja

Czas T

Korzyść krańcowa snu Y/T

Korzyść całkowita snu

Koszt krańcowy stres X/T

Koszt całkowity stresu

Całkowita korzyść netto

A

1

11

11

0

0

11

B

2

9

20

1

1

19

C

3

7

27

3

4

23 max

D

4

5

32

5

9

23 max

E

5

2

34

7

16

18

F

6

0

34

9

25

9

G

7

-1

33

11

36

-3

Ograniczoność czasu, zmusza nas do szukania rozwiązania optymalnego, czyli takiego, które pozwoli nam osiągnąć maksimum korzyści netto Sprowadza się ono do odpowiedzi na pytanie. Przy jakich ilościach snu osiągamy największe zadowolenie? Odpowiedzi na nie dostarcza nam porównanie dwóch stron procesu decyzyjnego korzyści i kosztów i ustalenie, który podział czasu przynosi największe różnicę miedzy obiema wielkościami Różnicę tę możemy określić jako korzyści netto

Jak w tych okolicznościach dochodzimy do racjonalnej decyzji dotyczącej tego, na którą godzinę nastawić budzik?

Porównujemy koszty i korzyści dodatkowego czasu porannego snu. Każda dodatkowa minuta pozostawania w łóżku oznacza dłuższy sen (korzyść krańcowa), ale powoduje jednocześnie coraz większy pośpiech i nerwowość przed wyjściem z domu (koszt krańcowy) Czas pozostawania w łóżku będziemy wydłużać tak długo, jak długo w naszym subiektywnym odczuciu każda dodatków minuta pozostawania w łóżku daje nam więcej zadowolenia niż wywołany pośpiechem stres, czyli jak długo korzyść krańcowa jest większa od krańcowego koszty Analogiczna zasada odnosi się do racjonalnych decyzji podejmowanych przez konsumentów, pracowników czy przedsiębiorstwa.


Optymalizacja w kategoriach wielkości całkowitych
Takie sformułowania zasady racjonalnego zachowania wyjaśnia wybory dokonywane przez poszczególnych ludzi przy zastosowaniu jedynie kosztu i korzyści dodatkowego snu czy dodatkowej produkcji, nie uwzględnia natomiast korzyści kosztów całkowitych

Tymczasem z naszych dotychczasowych ustaleń wynika, ze celem konsumenta jest maksymalizacja satysfakcji a producenta zysku, a zatem nadwyżki łącznych korzyści nad kosztami, czyli korzyści netto.

Nie ma tu żadnej sprzeczności czy dwuznaczności, jeśli przypomnimy sobie, że wielkości całkowite są sumą wielkości krańcowych

Aby to lepiej wyjaśnić powróćmy do przykładu z przyjemnością jak daje nam każda dodatkowa minuta T (korzyść krańcowa Y/T) snu i stresem jaki jednocześnie to wydłużenie powoduje (koszt krańcowy -X/T )

W naszym przykładzie przyjęliśmy, że umiemy mierzyć pozytywne i negatywne skutki wykorzystana czasu. W dodatku z zawartych w tabeli liczb wynika, że krańcowa korzyść z każdej dodatkowej minuty czasu przeznaczonego na sen Y/T jest coraz mniejsza, natomiast krańcowy koszt, czyli dodatkowy stres spowodowany opóźnieniem wyjścia z domu X/T jest coraz większy.
Zasada malejących korzyści krańcowych
W naszym przekładzie liczbowym zasadę spadającej korzyści krańcowej ilustruje spadająca korzyść każdej dodatkowej minuty snu. Oznacz to, że całkowita przyjemność, jaką przynosi nam sen rośnie coraz wolniej, a gdy przedobrzymy, korzyść krańcowa staje się ujemna, w efekcie korzyść całkowita ze snu nie rośnie tylko maleje.
Rys Korzyści całkowite i krańcowe
Korzyść całkowita



Ilość

Korzyść krańcowa 0




Ilość


0

1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna