Numer sprawy: 57/dor/2015 Podmiot zadający pytanie



Pobieranie 47.18 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar47.18 Kb.



Warszawa, dnia 13 kwietnia 2015 r.
Numer sprawy: 57/DOR/2015

Podmiot zadający pytanie: Urząd Miejski w X
Imię i nazwisko eksperta: Łukasz Dziamski

Afiliacja eksperta: Uniwersytet Warszawski

OPINIA PRAWNA



  1. Treść zadanego pytania




  1. Jak należy interpretować pojęcia: „nieruchomość zamieszkała”, „nieruchomość niezamieszkała” i „nieruchomość w części zamieszkała i w części niezamieszkała” użyte w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

  2. Według jakich kryteriów należy klasyfikować te nieruchomości?

  3. Czy kwestia ta może zostać uregulowana w przepisach prawa miejscowego tworzonego przez gminę np. w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminie?




  1. Sentencja odpowiedzi




  1. Interpretacja powołanych pojęć powinna odbywać się z uwzględnieniem treści art. 46 §1 Kodeksu cywilnego oraz okoliczności faktycznych, jakimi są: zamieszkiwanie na nieruchomości ludzi oraz powstawanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych.

  2. Kryterium klasyfikacji nieruchomości powinno opierać się na stanie prawnym (komu przysługuje własność nieruchomości, ew. inny tytuł prawny wskazany w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Nie ma znaczenia podział geodezyjny nieruchomości. Pamiętać przy tym należy o zasadzie superficies solo cedit (art. 48 Kodeksu cywilnego). Jeżeli na nieruchomości istnieją obiekty, w których powstają odpady komunalne, lecz obiekty te nie stanowią części składowych gruntu to zastosowanie znajduje art. 2 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W braku takiej umowy za odpady powstające na nieruchomości (nawet w kiosku na niej położonym) odpowiada właściciel w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

  3. Ustawodawca nie dopuszcza zdefiniowania pojęć ustawowych w aktach prawa miejscowego. W szczególności nie jest możliwe zawarcie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy definicji pojęć: „nieruchomość zamieszkała”, „nieruchomość niezamieszkała” i „nieruchomość w części zamieszkała i w części niezamieszkała”.




  1. Opis stanu faktycznego

Zgodnie z art. 6c ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei art. 6c ust. 2 tej ustawy wskazuje, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Artykuł 6j w ust. 4 wprowadza trzecią kategorię nieruchomości, tj. nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2 i z nieruchomości tej na mocy art. 6c ust. 1 gmina obligatoryjnie musi odbierać odpady komunalne.

Przedmiotowa ustawa posługuje się pojęciami: „nieruchomości zamieszkałej”, „niezamieszkałej” oraz „w części zamieszkałej i w części niezamieszkałej” nie definiując tych pojęć. W praktyce gminnych organów podatkowych, budzi to duże problemy interpretacyjne. Na przykład:

1) na jednej działce gruntu znajduje się będący własnością tego samego właściciela dom mieszkalny i odrębny budynek warsztatu samochodowego lub nieruchomość składa się z dwóch lub więcej działek zabudowanych budynkiem mieszkalnym i budynkiem usługowym będących własnością jednego właściciela,

2) na działce zabudowanej wielolokalowym budynkiem mieszkalnym zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową posadowiona jest budowla kiosku, która nie stanowi części składowej gruntu.


  1. Podstawa prawna udzielonej odpowiedzi




  1. Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.);

  2. ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.; dalej jako: „u.c.p.g.”);

  3. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.; dalej jako: „k.c.”);

  4. ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej jako: „u.s.g.”).




  1. Uzasadnienie

Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Udzielając niniejszej odpowiedzi w pierwszej kolejności należy zauważyć, że z dniem 1 lutego 2015 r. weszła w życie (w swej zasadniczej części) ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87), której celem było wykonanie wytycznych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12 oraz wprowadzenie szeregu poprawek koniecznych z punktu widzenia praktyki stosowania przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Specyfika analizowanego problemu polega na nadaniu przez ustawodawcę w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odrębnego znaczenia pojęciom znanym i zdefiniowanym w systemie prawa, na czele z pojęciem „właściciela”, które zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. obejmuje współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach pojęcie „właściciel” ma znacznie szersze znaczenie niż nadane mu w prawie cywilnym. W przypadku zaś pojęcia „nieruchomości” i ich relewantnie prawnych na gruncie u.c.p.g. rodzajów (tj. „nieruchomości zamieszkałych”, „nieruchomości niezamieszkałych” i „nieruchomości w części zamieszkałych i w części niezamieszkałych”) ustawodawca w ogóle nie wprowadził definicji. W doktrynie zauważono ten brak, próbując ustalić zakres znaczeniowy tego pojęcia (zob. A. Modrzejewski, Właściciel i nieruchomość w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ST 2013, nr 1-2; Opinia w sprawie 262/DOR/2014; dostępna pod adresem: http://administracja.mac.gov.pl/download/58/18016/262DOR.docx).

Z powyższych rozważań wynika, że pojęcie „nieruchomości” również ma swój specyficzny na gruncie u.c.p.g. sens. Ustalenie to bierze swój początek w analizie ogólnej definicji nieruchomości zawartej w art. 46 §1 k.c., zgodnie z którą nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Należy zauważyć, że pojęcie to dotyczy sfery prawnej, tj. uprawnień przysługujących określonemu podmiotowi do gruntu, budynku lub lokalu. Nie ma tutaj znaczenia geodezyjny podział nieruchomości. Z tego względu miarodajne dla ustalenia granic nieruchomości powinny być wpisy w księdze wieczystej a nie w ewidencji gruntów i budynków.

Za K. Karpus należy wskazać z kolei, że kryterium „zamieszkania” nieruchomości odnosi się do czynności faktycznej, a nie prawnej (Opinia w sprawie 262/DOR/2014; dostępna pod adresem: http://administracja.mac.gov.pl/download/58/18016/262DOR.docx). Podobnie jest z kryterium „powstawania na nieruchomości odpadów” odnoszącym się do nieruchomości niezamieszkałych. W świetle art. 6j ust. 4 u.c.p.g. „nieruchomość, w części zamieszkała i w części niezamieszkała” oznacza to, że mamy do czynienia z nieruchomością częściowo zamieszkiwaną przez mieszkańców a w pozostałej części niezamieszkiwaną, lecz mimo to będącą miejscem powstawania odpadów. Biorąc pod uwagę zakres znaczeniowy pojęcia „nieruchomość” zaproponowany na gruncie u.c.p.g. przez A. Modrzejewskiego obejmujący nieruchomości gruntowe zabudowane budynkami (zabudowa wielorodzinna, domy wraz z przynależnymi do nich działkami) oraz nieruchomości lokalowe (wyodrębnione lokalne w ramach zabudowy wielorodzinnej) (A. Modrzejewski, Właściciel i nieruchomość w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach…, s. 94-95) – kategoria nieruchomości określona art. 6j ust. 4 u.c.p.g. będzie bardzo nieliczna. Wystarczy bowiem, że na nieruchomości (stanowiącej jeden przedmiot własności, niezależnie od liczby działek geodezyjnych objętych jedną księgą wieczystą) będą zamieszkiwać mieszkańcy, to jako całość stanowić ona będzie nieruchomość zamieszkałą. Odnosząc się do powołanego w pytaniu przykładu, gdy na jednej działce gruntu znajduje się będący własnością tego samego właściciela dom mieszkalny i odrębny budynek warsztatu samochodowego lub nieruchomość składa się z dwóch lub więcej działek zabudowanych budynkiem mieszkalnym i budynkiem usługowym będących własnością jednego właściciela – wskazane budynki zgodnie z art. 48 k.c. (zasada superficies solo cedit) stanowią wraz z gruntem jeden przedmiot własności, a więc jedną nieruchomość, która jako całość powinna być poddana ocenie pod kątem kryterium zamieszkania przez mieszkańców (tak też. A. Modrzejewski, op. cit.). Zakładając jednak racjonalność ustawodawcy, to wprowadził on art. 6j ust. 4 u.c.p.g. aby w odrębny sposób niż w art. 6j ust. 1 u.c.p.g. ustalać wysokość opłaty za nieruchomości w części zamieszkałe i w części niezamieszkałe. Niestety posłużenie się kategorią „nieruchomości”, a nie np. „obiektu” (w rozumieniu Prawa budowlanego) w mojej ocenie nie daje uprawnień do zastosowania w powołanym przykładzie art. 6j ust. 4 u.c.p.g. Całość takiej nieruchomości należy traktować jako zamieszkałą (zob. też Opinię w sprawie 262/DOR/2014). Odmienne zapatrywanie na to zagadnienie może być zaprezentowane, gdy rada gminy podejmie uchwałę na podstawie art. 6j ust. 5 u.c.p.g., ustalając sposób obliczania opłaty zgodnie z art. 6j ust. 1 pkt 3 dla części nieruchomości, na której jest prowadzona działalność, na podstawie powierzchni użytkowej lokalu.

Jeśli chodzi problem podniesiony w drugim podanym w przykładzie pytaniu dot. sposobu obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, na której posadowiony jest też kiosk, który nie stanowi części składowej gruntu – to odwołać się trzeba do art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Przepis ten, zmieniony powołaną na wstępie nowelizacją, obecnie stanowi: jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Ponadto, dodano przepis art. 2 ust. 3b u.c.p.g., zgodnie z którym osoba, której służy spółdzielcze prawo do lokalu, lub osoba faktycznie zamieszkująca lokal należący do spółdzielni mieszkaniowej nie jest obowiązana do wykonywania obowiązków właściciela nieruchomości wynikających z ustawy. Powołane zmiany legislacyjne potwierdzają prezentowaną w doktrynie i orzecznictwie interpretację powstałą na gruncie wcześniejszej treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g., zgodnie z którą podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym jest spółdzielnia (zob. Opinia w sprawie 30/DOR/2012 dostępna pod adresem: https://administracja.mac.gov.pl/download/58/11995/Odpowiedz_Zdunska_Wola_30_DOR_2012.doc; Stanowisko Ministerstwa Ochrony Środowiska dostępne pod adresem: http://www.mos.gov.pl/g2/big/2013_04/8e38cdf76f627867f0ebee190c310d3a.pdf; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2014 r., I SA/Gd 404/14).

W stanie faktycznym analizowanego przykładu, rozumując a contrario z art. 2 ust. 3b u.c.p.g., inne niż wskazane w tym przepisie podmioty mogą być zobowiązane do poniesienia kosztów odprowadzania odpadów komunalnych. Chociaż obiekt typu kiosk, nie jest trwale związany z gruntem, to grunt na którym jest posadowiony zajmuje. Wobec tego właściciel kiosku powinien dysponować tytułem prawnym do zajmowania gruntu (najczęściej jest to tytuł obligacyjny, np. umowa dzierżawy gruntu). Taki podmiot w świetle art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. jest właścicielem. Z tego względu zastosowanie powinien znaleźć art. 2 ust. 2 u.c.p.g.: spółdzielnia i właściciel kiosku mogą zawrzeć umowę określającą podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W braku tej umowy, opłatę za kiosk i obiekt wielolokalowy powinno się egzekwować od spółdzielni, jako od podmiotu, na którego nieruchomości faktycznie powstają odpady (bo oba obiekty znajdują się na nieruchomości spółdzielni, a ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje przypisania obowiązków z zakresu ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicielowi rzeczy ruchomej jaką jest kiosk). Na taki sposób określenia podmiotu zobowiązanego wskazał też przedstawiciel Ministerstwa Środowiska w odpowiedzi na interpelację nr 16861: Zgodnie z definicją z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. najemca nie jest właścicielem nieruchomości, a kwestie opłat za odbieranie wytworzonych odpadów powinny zostać uregulowane w umowie cywilno-prawnej zawieranej przez wynajmującego oraz najemcę. (Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska – z upoważnienia ministra - na interpelację nr 16861 w sprawie problemów wynikających z wprowadzenia poboru tzw. opłaty śmieciowej; dostępna pod adresem: http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=143B945A; zob. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 482/14).
***
W. Radecki w swoim komentarzu do art. 6c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazuje że przepis ten wprowadza rozróżnienie dwóch typów właścicieli nieruchomości:

1) na których zamieszkują mieszkańcy,

2) na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne; są to wg tego Autora na przykład warsztaty, sklepy, budynki administracyjne.

Odnosząc się do poglądu tego Autora można przyjąć, że „nieruchomość zamieszkała” to taka, na której powstają odpady komunalne, w związku z tym, że jest ona zamieszkała (podk. ŁD); „nieruchomość niezamieszkała” to taka, która jest nie zamieszkała, ale na której powstają odpady w związku z prowadzoną działalnością (podk. ŁD); z kolei „nieruchomość w części zamieszkała i w części niezamieszkała” to taka, na której powstają odpady komunalne w związku z tym, iż w części jest ona zamieszkała ale dodatkowo powstają odpady komunalne w części niezamieszkałej, w wyniku prowadzonej tam działalności (podk. ŁD). Musi zatem istnieć związek przyczynowy między elementem prawnym (tytuł prawny do nieruchomości) a faktycznym (zamieszkiwanie mieszkańców i powstawanie odpadów) tych pojęć.

W mojej ocenie, kryterium klasyfikacji nieruchomości powinno opierać się na stanie prawnym (komu przysługuje własność nieruchomości, ew. inny tytuł prawny wskazany w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.). Nie ma znaczenia podział geodezyjny nieruchomości. Pamiętać przy tym należy o zasadzie superficies solo cedit (art. 48 k.c.). Jeżeli na nieruchomości istnieją obiekty, w których powstają odpady komunalne, lecz obiekty te nie stanowią części składowych gruntu to zastosowanie znajduje art. 2 ust. 2a u.c.p.g. W braku takiej umowy za odpady powstające na nieruchomości (nawet w kiosku na niej położonym) odpowiada właściciel w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.

Za K. Karpus wskazać też należy, że nowy system gospodarowania odpadami oparto na założeniu, że „wątpliwości przy kwalifikacji podmiotu indywidualnego jako uczestnika nowego systemu rozstrzygać należy na rzecz objęcia tego podmiotu systemem”. W razie wątpliwości co do statusu uczestnictwa pierwszeństwo należy dać statusowi dalej idącemu – a więc obligatoryjnemu – czyli jako właściciela „nieruchomości zamieszkanej”. Podzielić też należy kolejną regułę interpretacyjna wskazaną przez tę Autorkę, dotyczącą danin publicznych – in dubio pro tributario („w razie wątpliwości na rzecz podatnika”). „Wszelkie więc wątpliwości w przedmiocie ustalenia obowiązku opłatowego uczestników systemu należy rozstrzygać poprzez zastosowanie rozwiązania najbardziej korzystnego dla podatnika. W przypadku „nieruchomości w części zamieszkałej i w części niezamieszkałej” prawdopodobnie opodatkowanie jej właściciela jako właściciela „nieruchomości zamieszkanej” będzie korzystniejsze pod względem finansowym aniżeli miałoby to miejsce w przypadku zakwalifikowania nieruchomości do którejś z pozostałych kategorii. Jednocześnie, taka interpretacja zapobiega ryzyku podwójnego opodatkowania uczestnika nowego systemu.” (Opinia w sprawie 262/DOR/2014; dostępna pod adresem: http://administracja.mac.gov.pl/download/58/18016/262DOR.docx).


***
Przechodząc do kwestii możliwości określenia przez gminę szczegółowej definicji pojęć: „nieruchomość zamieszkała”, „nieruchomość niezamieszkała” i „nieruchomość w części zamieszkała i w części niezamieszkała” w akcie prawa miejscowego (inna formuła nie podlega analizie, gdyż nie będzie miała powszechnie obowiązującej mocy prawnej, wymaganej w przypadku nakładania na obywateli obowiązków publicznoprawnych) należy przypomnieć treść art. 94 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (podkr. ŁD), ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego) jako akty normatywne niższego rzędu winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnym wyższego rzędu. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 739/13 oraz powołany w nim wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10; jak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 77/14).

Z przepisami Konstytucji RP koresponduje regulacja gminnej ustawy samorządowej zawarta w art. 40 ust. 1 u.s.g. („Na podstawie upoważnień ustawowych (podkr. ŁD) gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.). Z powyższego wynika, że akty prawa miejscowego mają charakter aktów wykonawczych względem ustaw. Stąd też jedynie zaistnienie delegacji rangi ustawowej pozwala na uregulowanie danego zagadnienia w prawie miejscowym.

Analiza ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje podstaw do wskazania takiej delegacji, która pozwalałaby na zdefiniowanie w akcie prawa miejscowego definicji pojęć stosowanych w tej ustawie. W szczególności upoważnienie do wydania regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie zawiera w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. tego typu zagadnienia. Zgodnie zaś z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 748/13: „Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. przesądzają o naruszeniach przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, które obliguje organ nadzoru do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu w całości lub w części. Rada gminy nie ma prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przepisie art. 4 ust. 2 u.c.p.g., ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę”.

W związku z tym zweryfikować jeszcze należy możliwość wydania aktu prawa miejscowego definiującego pojęć: „nieruchomość zamieszkała”, „nieruchomość niezamieszkała” i „nieruchomość w części zamieszkała i w części niezamieszkała” na innej podstawie prawnej, tzw. ogólnej normie kompetencyjnej zawartej w art. 40 ust. 2 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem, organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie:



    1. wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;

    2. organizacji urzędów i instytucji gminnych;

    3. zasad zarządu mieniem gminy;

    4. zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Oprócz tego, na podstawie art. 40 ust. 3 u.s.g. w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego (podk. ŁD).

Jak wynika z przytoczonych przepisów, zagadnienie zdefiniowania pojęć ustawowych z zakresu utrzymania czystości i porządku nie mieści się w zakresie delegacji z art. 40 ust. 2 u.s.g. Jednocześnie trudno uznać, że możliwe jest zamieszczenie tych definicji w przepisach porządkowych, gdyż nie zachodzi podkreślona wyżej przesłanka do wydania tych przepisów.



Biorąc pod uwagę powyższą analizę należy stwierdzić, że brak jest podstawy prawnej do zawarcia w akcie prawa miejscowego, w szczególności w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminie, definicji pojęć: „nieruchomość zamieszkała”, „nieruchomość niezamieszkała” i „nieruchomość w części zamieszkała i w części niezamieszkała”. Poza tym definicje te można zrekonstruować na gruncie ustawowym, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego. Na marginesie można jednak zauważyć, że ze względu na generalny (i ogólnopolski) charakter podniesionego w pytaniu problemu dotyczącego jednolitości stosowania prawa, ustawodawca powinien dokonać interwencji legislacyjnej i zdefiniować omawiane pojęcia w samej ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zamiast wprowadzać delegację do określenia tych definicji przez poszczególne gminy.
W związku z powyższymi ustaleniami, udzielono odpowiedzi jak na wstępie.


  1. Wykaz wykorzystanego orzecznictwa oraz publikacji




  1. W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, LEX 2012.

  2. A. Modrzejewski, Właściciel i nieruchomość w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ST 2013, nr 1-2.

  3. Opinia w sprawie 262/DOR/2014; dostępna pod adresem: http://administracja.mac.gov.pl/download/58/18016/262DOR.docx

  4. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 77/14.

  5. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 739/13.

  6. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 748/13.

  7. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10.

  8. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 404/14.

  9. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 482/14.

  10. Opinia w sprawie 30/DOR/2012; dostępna pod adresem: https://administracja.mac.gov.pl/download/58/11995/Odpowiedz_Zdunska_Wola_30_DOR_2012.doc.

  11. Stanowisko Ministerstwa Ochrony Środowiska; dostępne pod adresem: http://www.mos.gov.pl/g2/big/2013_04/8e38cdf76f627867f0ebee190c310d3a.pdf.

  12. Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 16861 w sprawie problemów wynikających z wprowadzenia poboru tzw. opłaty śmieciowej; dostępna pod adresem: http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=143B945A


Niniejsza porada prawna nie jest oficjalnym stanowiskiem zarówno Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, jak i Partnerów biorących udział w projekcie.
Udzielane porady prawne nie mogą być wykorzystywane w jakichkolwiek postępowaniach sądowych, administracyjnych i innych, jako dowód na poparcie stanowiska stron, posiadają bowiem walor doradczo-informacyjny.


Strona z
System doradztwa prawnego dla JST

w ramach projektu systemowego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Działanie 5.2 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Dobre prawo – sprawne rządzenie




©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna