O tożsamość szkoły. Samorządowa Szkoła Podstawowa w Ostojowie Refleksja o tożsamość szkoły…



Pobieranie 35.6 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar35.6 Kb.
Opracował dyrektor szkoły Joanna Piasta-Siechowicz z zespołem nauczycieli:

Magdaleną Borowiec, Mirosławą Iwasiewicz, Moniką Wojteczek


O tożsamość szkoły. Samorządowa Szkoła Podstawowa w Ostojowie
Refleksja 1.

O tożsamość szkoły… - czyli o 156 uczniach od czwartego do dwunastego roku życia… o ich Rodzicach/Opiekunach, czyli 312 osobowościach… o dziadkach, czyli 624 mądrych głowach i bogatych sercach i o 27 pracownikach Samorządowej Szkoły Podstawowej w Ostojowie w województwie świętokrzyskim.

Jeśli ktoś lubi statystyki…, a jeśli ktoś dostrzega pomiędzy liczbami wpisane wartości, buduje tożsamość szkoły, budując własną tożsamość.


Refleksja 2.

Bogactwo ciszy. Tylko w ciszy usłyszysz, co myślisz. Cisza to czas na weryfikację i refleksję. W rzeczywistości szkolnej wprowadzamy ją poprzez likwidację dzwonków na przerwę. Zyskujemy dzięki temu czas na zamknięcie myśli. Lekcja nie kończy się „krzykiem” dzwonka na przerwę ale nauczycielskim: dziękuję…
Refleksja 3.

Dyscyplina czasu. Parafrazujemy dialog: - Kiedy zamykają wesołe miasteczko? - Park będzie otwarty do dwudziestej. (patrz: Randy Pausch, Ostatni wykład, Nowa Proza, Warszawa 2008). Tłumacząc na szkolną rzeczywistość: - Kiedy kończy się rok szkolny? - Rok szkolny będzie trwał do 29 czerwca. Masz czas dla siebie, by zaczerpnąć jak najwięcej. Każda lekcja to 45 minut, podczas których możesz stać się bogatszy o kolejną, istotną dla Twojego rozwoju, myśl…
Refleksja 4.

Szkolny Program Wychowawczy: Wychować Obywatela Polski i Nieba. W czterech słowach zawiera się pełna treść. Jej dopełnieniem jest każdy, kto tworzy społeczność szkoły. Program wychowawczy wypełniają: Rodzice, Uczniowie, Nauczyciele, Pracownicy szkoły. Tworzą go poprzez własny przykład. Definiują i pogłębiają refleksję na temat wartości wywiedzionych z Konstytucji RP, Ustawy o systemie oświaty, Podstawa programowa kształcenia ogólnego, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Konwencja Praw Dziecka, Stanowiska Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kompetencji kluczowych, Dekalogu. Budowanie programu wychowawczego pogłębione jest:

- udzielaniem sobie odpowiedzi na pytania: Jak w domu uczę? W jakich sytuacjach kształtuję? Jak wyjaśniam, czym jest uczciwość, wiarygodność, odpowiedzialność, wytrwałość, poczucie własnej wartości, szacunek dla innych, ciekawość poznawcza, kreatywność, przedsiębiorczość, kultura osobista, gotowość do uczestnictwa w kulturze …;

- prowadzeniem dialogu w oparciu o własny program Opanuj się!, dialogu inicjowanego przez Sokratesa i Platona, a prowadzonego między uczniem-nauczycielem-rodzicem/opiekunem;

- przyjmowaniem odpowiedzialności za edukację autorytatywną i mentorską.


Refleksja 5.

Teorie pedagogiczne. U podłoża działań pedagogicznych pozostaje antycypacja znanych i uznanych teorii pedagogicznych.




Edgar Dale (piramida zapamiętywania) „ukierunkował” działania szkoły na wspomaganie procesu dydaktycznego poprzez wizualizację i działaniach poprzez wyposażenie każdej pracowni w tablicę interaktywną, wizualizer i projektor multimedialny

Abraham Harold Maslow – piramida potrzeb wyznaczyła standard zapewnienia na terenie szkoły możliwości do rozwoju fizycznego, psychicznego (emocjonalnego i umysłowego), społecznego i duchowego. Wspomagające w szkole działania to edukacja: sportowa, przyrodnicza, analityczno-logiczna, religijno-etyczna, kulturalna, humanistyczna i obywatelska.

R.A.Webber – hierarchia potrzeb skierowanych na zewnątrz i do wewnątrz stworzyła podłoże do samodoskonalenia się każdego z ogniw trójpodmiotowości i przenoszenia własnego rozwoju na rozwój grupy. Wspomagające w szkole działania to edukacja: autorytatywna, mentorska i socjologiczna.

Dariusz Tarczyński – komunikacja interpersonalna wzmocniła rangę aktu komunikacji i bogactwa kodów, w tym przekazywanych przez wizerunek zewnętrzny, charakter pisma, organizację własnej przestrzeni. (patrz: Monika Wojteczek, Rękopis duszy, w: „Język Polski w Szkole IV-VI”, nr 1, 2009/2010, WP Kielce).

Tony Buzan – techniki uczenia się, mapy myśli organizacja pracy na godzinach do dyspozycji wychowawcy ukierunkowana została na poznanie metod uczenia się i zapamiętywania, wykorzystywanych następnie na zajęciach przedmiotowych (patrz: Joanna Piasta-Siechowicz, Livelong learning w dążeniu do osiągnięcia kompetencji kluczowych na zajęciach polonisty, w:Język Polski w Szkole IV-VI”, nr 3, 2009/2010, WP Kielce).

Paul Dennison kinezjologia edukacyjna wykorzystana na zajęciach dydaktycznych i organizacji zajęć świetlicowych – świetlica sensoryczna i świetlica analityczno-logiczna, wyposażona, tabliczki „logiko” i „pus” dla każdego ucznia, hamaki, koła manipulacyjne, półkule sensoryczne, dotykowe krążki itp. do rozwoju dużej i małej motoryki. W praktykę codziennej pracy wprowadziła także nawyk picia wody.

Lew Wygotskiteoria rozwoju, myślenie sekwencyjne, język logiki. Wprowadzony przede wszystkim w edukację przedszkolną i wczesnoszkolną stanowi podstawę do rozwoju samodzielności. Poznanie języka symboli i ich kodu umożliwia naturalne przejście z poziomu odbioru enaktywnego i ikonicznego na symboliczny.

Howard Gardner – inteligencje wielorakie zmodyfikowały proces diagnozy i metodyki pracy z uczniem, ukierunkowując działania na indywidualny profil inteligencji każdego dziecka.
Teorie pedagogiczne otworzyły dialog między uczestnikami procesu zmian (Uczniem-Rodzicem-Nauczycielem), zainspirowały do projektowania szkolnej przestrzeni dydaktycznej i poszukiwania skutecznych metod pracy, wpisując się w koncepcję szkoły opartej na filozofii kaizen (z japońskiego ciągłe udoskonalanie, (patrz: Gordon Dryden, Jeannette Vos, Rewolucja w uczeniu się, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2003., s.207).

Piramida Kaizen w koncepcji Samorządowej Szkoły Podstawowej w Ostojowie


Szkoła, określając adresatów działań wychowawczych, założyła trójpodmiotowość Uczniowie-Rodzice-Nauczyciele.

Aby zapewnić pełny rozwój adresatów naszych działań stwarzamy warunki do dbałości o zdrowie fizyczne, psychiczne (emocjonalne i umysłowe), społeczne i duchowe.



Dla każdego z wymienionych obszarów realizujemy działania wpisane w plan organizacyjny szkoły. I tak:

- edukacja sportowa – w aktywnym, wyczynowym, bądź rekreacyjnym charakterze – wprowadzony został podział zajęć wychowania fizycznego na fakultety: sportowy, rekreacyjno-zdrowotna, (turystyka i basen – mimo braku pływalni w promieniu 20 km), gimnastyka korekcyjna, zajęcia taneczne na świetlicy o profilu muzycznym,

- opieka pielęgniarska, logopedyczna;



  • w zakresie dbałości o zdrowie psychiczne – emocjonalne, np.:

- realizacja własnego programu Opanuj się!, którego specyfiką jest współpraca/dialog między uczniem-nauczycielem-rodzicem, zorganizowana na bazie zeszytu ćwiczeń dla ucznia i instrukcji dla nauczyciela oraz rodzica/opiekuna. Problematyka podejmowana na godzinie wychowawczej jest kontynuowana w środowisku domowym w formie rozmów dziecka z rodzicem/opiekunem, ukierunkowanych zadaniami z Zeszytu ćwiczeń dla ucznia Opanuj się!. Trzyletni cykl jest powtarzany na kolejnych etapach edukacyjnych, dzięki czemu dziecko (pośrednio rodzic nauczyciel) otrzymuje informację zwrotną o rozwoju swojej postawy na przestrzeni trzech lat, sposobie patrzenia na siebie i otoczenie, systemie swoich wartości

- wykłady on-line dla rodziców i nauczycieli, np. psychologów Elżbiety Matczak czy Daniela Golemana na temat rozwoju inteligencji emocjonalnej u dzieci i jej wpływie na wszechstronny rozwój dziecka

- trening dla nauczycieli i pracowników szkoły z zakresu komunikacji interpersonalnej psychologa dr Dariusza Tarczyńskiego

- codzienne zajęcia popołudniowe (w formie opieki świetlicowej) relaksacyjne, kompensacyjne i korekcyjne realizowane z optymalnym wykorzystaniem pomocy dydaktycznych i twórczych pomysłów nauczycieli i dzieci



  • w zakresie dbałości o zdrowie psychiczne – umysłowe, np.:

- codzienne zajęcia poranne w grupie świetlicowej stymulujące procesy poznawcze i wzmacniające koncentrację uwagi

- zajęcia pozalekcyjne ukierunkowane na rozwój zdolności, minimalizowanie słabych stron ucznia poprzez wykorzystanie mocnych (terapia indywidualna i grupowa), zajęcia rozwijające zainteresowania organizowane w centrach językowych, matematyczno-przyrodniczych i artystyczno-ruchowych

- realizacja edukacji analityczno-logicznej – podporządkowanej rozwijaniu zdolności analizy i wnioskowania, pewności racjonalnej i filozoficznej

- realizacja projektów edukacyjnych, wpisujących się w potrzeby odbiorców

- opracowanie i realizacja innowacji pedagogicznych (np. indywidualizacja w nauce języka obcego (KO SP/14/08)


  • w zakresie dbałości o zdrowie społeczne

- realizacja edukacji autorytatywnej ukierunkowanej na wzmacnianie/budowanie autorytetu rodzica/nauczyciela; mentorskiej – ukazującej nauczyciela jako jednostkę o głębokich naukowych pasjach, rozwijającą się, zgłębiającą tajniki wiedzy, socjologicznej – wskazującej na umiejętność współistnienia w grupie, tworzenia, zespolonych działaniem w dążeniu do efektu, celów; przyrodniczej – rozwijająca pasje obcowania i dbania o naturę; wreszcie obywatelskiej – budującej wzorzec Polaka z poczuciem tożsamości osobowej i zbiorowej (narodowej)

- objęcie wszystkich dzieci od 3-5 lat z rejonu wychowaniem przedszkolnym, najpierw w formie punktu przedszkolnego 2007-2009, obecnie oddziału przedszkolnego

- przyjęcie pedagogiki Celestyna Freineta w edukacji wczesnoszkolnej oraz pedagogiki plany daltońskiego.


  • w zakresie dbałości o zdrowie duchowe

- realizacja edukacji religijno-etycznej – ugruntowującej normy akceptowane społecznie; humanistycznej – podkreślającej wartość jednostki w procesie tworzenia świata i siebie; kulturalnej – pozwalającej jednostkom być twórczymi, innowacyjnymi, realizującymi i rozwijającymi talenty w kontakcie ze sztuką najszerzej pojętą.
Wymienione obszary oddziaływania pedagogicznego wyznaczyły aspekty diagnozy (medyczny, psychologiczny, społeczny, pedagogiczny), która prowadzona jest ustawicznie i cyklicznie ewaluowana.

Diagnoza dokonywana jest na podstawie obserwacji i badań diagnostycznych, prowadzonych w zależności od aspektu przez zespół: nauczycieli, pedagoga, psychologa, lekarza, pielęgniarkę szkolną, rodziców/opiekunów i samo dziecko. I tak:



  • aspekt medyczny koncentruje się na rozwoju fizycznym i motoryce oraz stanie zdrowia dziecka

  • aspekt psychologiczny dotyczy funkcjonowania procesów poznawczych, lateralizacji, koordynacji różnych funkcji

  • aspekt społeczny – związany jest ze środowiskiem rodzinnym i funkcjonowaniem dziecka w grupie przedszkolnej/szkolnej,

  • aspekt pedagogiczny - obejmuje wiedzę i umiejętności odpowiednio do wieku dziecka i wymagań wynikających z podstawy programowej, a także rozpoznanie różnorodnych trudności i problemów.

Narzędziami obserwacji są m.in.:

  • Tablica autodiagnozy profilu inteligencji w rozumieniu Howarda Gardnera. Każdy uczeń dokonuje autodiagnozy poprzez wybór preferowanych czynności w uczeniu się. Odbywa się to poprzez umieszczenie w „kieszeni czynności” paska ze swoimi inicjałami. Każdy z nauczycieli analizuje wybory uczniów i rozpoczyna proces obserwacji, który pogłębiany jest poprzez gromadzenie informacji na podstawie ankiety dla rodziców, identyfikującej rodzaj preferencji dziecka w sytuacjach pozaszkolnych, wywiadu z nimi i prowadzenia Zeszytów sukcesu ucznia (patrz: Joanna Piasta-Siechowicz, Monika Wojteczek, Uwierzyć w potencjał ucznia, w: Język Polski w Szkole IV-VI, nr 1, 2009/2010, WP Kielce)

  • Zeszyty sukcesu ucznia – prowadzone przez każdego z nauczycieli zapisy o preferencjach rozwojowych, stylów uczenia się, aktywności, „kluczy do uczenia się” każdego dziecka

  • Wykresy postępu – forma dostarczania informacji o postępie w zakresie osiągnięć jest przygotowywana na podstawie obserwacji postępu lub jego braku przy pomocy prostego wykresu, który na początku opracowuje nauczyciel, stopniowo wdraża do tego uczniów lub rodziców. Wykres postępu ucznia w zakresie umiejętności bada rozwój danej umiejętności w czasie. Odnosimy go do poziomu osiągnięć (np. w przełożeniu na stopnie szkolne: 1-6) i czasu kształtowania umiejętności.

Wyniki diagnozy i ich interpretacja ukierunkowują zatem proces indywidualizacji pracy na potrzeby i możliwości rozwojowe ucznia. Proces ten jest realizowany we wszystkich formach działalności szkoły, m.in. poprzez:



  • organizację pracy na lekcjach, dobór form i metod pracy opartych na teoriach pedagogicznych

  • ofertę zajęć pozalekcyjnych i świetlicowych (w czterech ośrodkach zainteresowań: relaksacyjny, analityczno-logiczny, artystyczny, medialny), ośrodki prac domowych

  • projekty edukacyjne

  • konkursy powszechne (o zróżnicowanym stopniu trudności)

  • wycieczki tematyczne

  • organizację środowiska uczenia się: w zakresie wymagań dotyczących warunków do realizacji podstawy programowej zapewnione zostały, m.in. stanowiska komputerowe do indywidualnej pracy każdego ucznia, plac zabaw, miejsca do zabaw w szkole, pomoce dydaktyczne (tablice interaktywne, laptopy, rzutniki multimedialne i wizualizery w każdej sali lekcyjnej, biblioteczki dla ucznia i nauczyciela w każdej sali lekcyjnej, tabliczki „logiko” i „pus” dla każdego ucznia, środki dydaktyczne do rozwoju dużej i małej motoryki, w tym hamaki, koła manipulacyjne, półkule sensoryczne, dotykowe krążki itp.

  • projekt badania postępu uczniów Tabelą postępów, który wspomaga zadania szkoły w zakresie oceniania prowadzone m.in. testami kompetencji Instytutu Badania Kompetencji w Wałbrzychu. Konsekwencja w działaniach nauczyciela podejmowanych we współpracy z uczniem i jego rodzicem/opiekunem ukierunkowana na rozwijanie konkretnych umiejętności przynosi efekty, a tym samym wpływa na poczucie sukcesu w pracy dydaktycznej – nauczyciela, wychowawczej – rodzica/opiekuna, na poczucie sukcesu przede wszystkim u ucznia. (patrz: Joanna Piasta-Siechowicz, Magdalena Borowiec, Ocenianie prac pisemnych i jego konteksty, w: Język Polski w Szkole IV-VI, nr 4, 2009/2010, WP Kielce.)

  • ocenianie oparte na opiniach nauczycieli o postępach każdego ucznia, sporządzane dwa razy do roku, przedyskutowane z Rodzicem i Uczniem. Uczniowie na bieżąco rozliczani są z pracy przewidzianej dla nich w tzw. Zeszytach mojego sukcesu, w których zawarty jest indywidualny program pracy na najbliższe dni. Co dwa tygodnie zespoły nauczycielskie złożone z uczących w danej klasie opracowują propozycje tematów do realizacji przez uczniów. Proponują uczniom tematy obowiązkowe, dowolne i dodatkowe, z których w indywidualnej rozmowie z uczniem podejmowane są decyzje dotyczące realizowanych zadań. Dzięki temu każdy uczeń ma możliwość opanowania materiału w swoim indywidualnym tempie, zdolny może rozwijać swoje zainteresowania, mający trudności staje wobec wymagań dostosowanych do jego możliwości

  • realizację idei oceniania kształtującego

- konsekwentne notowanie informacji o stopniu opanowania umiejętności (koniecznej do dalszego rozwoju)

- analizę stopnia opanowania umiejętności minimum cztery razy w roku (w zależności od ilości spotkań z rodzicami przed wywiadówkami semestralnymi, bo te już informują o wyniku osiągnięć oraz w zależności od indywidualnych potrzeb uczniów, tzn. u uczniów, u których postęp nie następuje częściej niż u tych, których postęp jest widoczny), dociekanie przyczyn braku postępu

- przekazywanie informacji rodzicom/opiekunom i nauczycielom w celu określenia obszarów wsparcia lub rozwoju zdolności ucznia

- prowadzenie dziennika elektronicznego.



  • realizację zajęć w ramach art. 42 Karty Nauczyciela organizowanych w formie zajęć rozwijających zainteresowania, wspomagających rozwój ucznia zdolnego i wyrównujących szanse edukacyjne z wykorzystaniem potencjału i doświadczenia nauczycieli, przede wszystkim ich zawodowych pasji – notowanie postępu i wniosków wynikających z pracy z uczniem.


Ukierunkowujemy pracę nauczyciela na wnikliwą diagnozę predyspozycji i możliwości, na gromadzenie materiałów, metod i form pracy, zindywidualizowanych na potrzeby każdego ucznia.

Nauczyciel swoją wiedzę poszerza o metody i przykłady ćwiczeń wspomagających indywidualny rozwój, a także o podstawy pedagogiki i psychologii, by w dialogu z Rodzicami, innymi nauczycielami, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i instytucjami pozarządowymi opracowywać formy wsparcia, wynikające z indywidualnych potrzeb swoich odbiorców.

Nauczyciele Samorządowej Szkoły Podstawowej w Ostojowie wypracowali styl pracy, który pozwala na ciągłe udoskonalanie każdego z obszarów własnej realizacji zawodowej pasji w szkolnej koncepcji pracy zgodnych z filozofią Kaizen.


Refleksja końcowa.

Wiele lat temu Uczniowie do swojego mistrza mówili … Nauczycielu… Dziś, by budować autorytet ugruntowujemy własną tożsamość, kształtujemy tożsamość zbiorową (narodową). Ich współistnienie odkrył przed nami filozof Leszek Kołakowski:




Tożsamość osobowa

Tożsamość zbiorowa (narodowa)

1. Dusza – niematerialna strona osobowości

1. Duch narodowy – formy życia kulturowego, zachowania

2. Pamięć – ciągłość „ja”, wspomnienia

2. Pamięć historyczna – świadomość przedłużenia przeszłości, im większa pamięć, tym silniejsza tożsamość

3. Świadome ukierunkowanie na przyszłość

3. Antycypacja-zorientowanie na przyszłość, planowanie działań

4. Ciało

4. Terytorium

5. Pewność początku, własnych narodzin udokumentowanych prawnie

5. Pewność początku czasu historycznego danej zbiorowości


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna