O władysławie Malczewskim dr Maria Żychowska1



Pobieranie 9.86 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar9.86 Kb.
O Władysławie Malczewskim dr Maria Żychowska1
Urodzony 25 października 1907 r. w Zofiówce koło Buska, syn Antoniego i Zofii z domu Struś. Ojciec był administratorem dóbr Radziwiłłów w kilku miejscowościach – tuż przed II wojną w Rytwianach koło Staszowa.

Władysław ukończył III Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Tarnowie w 1927 r. W tym czasie należał w tymże gimnazjum do najstarszej w Tarnowie I Drużyny Harcerzy im. Zawiszy Czarnego, a w latach 1924-26 był jej drużynowym. Po złożeniu egzaminu dojrzałości studiował rolnictwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przebywając w Krakowie, nie rozstał się z harcerstwem - należał do Drużyny Akademickiej „Watra”. Na studiach poznał swoją przyszłą żonę Melanię Kozłowską, z którą w 1935 r. zawarł związek małżeński.

Po ukończeniu studiów w 1931 r. przez cztery lata odbywał praktykę jako inżynier rolnik w dobrach Radziwiłłów: w Siekowie koło Staszowa, w Kleczy Górnej koło Wadowic, majątku UJ. Stamtąd inż. Zbigniew Trylski, członek Naczelnej Rady Harcerstwa, a od listopada 1936 r. Naczelnik Harcerzy, organizujący wówczas Ośrodek Harcerski w Górkach Wielkich na Śląsku, zwerbował go na kierownika gospodarstwa znajdującego się w majątku zakupionym na cele harcerskie przez wojewodę śląskiego dra Michała Grażyńskiego, Przewodniczącego ZHP w latach 1931-1960, w tym od 1946 do 1951 r. Przewodniczącego ZHP poza Granicami Kraju.

Inżynier Władysław Malczewski objął w Górkach Wielkich funkcję kierownika gospodarstwa rolnego i pełnił ją aż do wybuchu II wojny światowej. Wymieniony majątek o powierzchni 123 ha, w tym 37 ha dobrych górskich pastwisk, dzierżawił przez lata od Skarbu Państwa Tadeusz Kossak, ojciec znanej pisarki Zofii Kossak-Szczuckiej. Władysław Malczewski bardzo zaangażował się w rozwój tej placówki, doprowadzając ją w ciągu kilku kolejnych lat do rozkwitu. Założył hodowlę bydła i trzody, podniósł jakość hodowli koni, rozpoczął hodowlę owiec. Okoliczni rolnicy korzystali z wyselekcjonowanych odmian ziemniaków za darmo, gdyż opłacała to Izba Rolnicza. Mleko odstawiano do sanatorium w Istebnej oraz do okolicznych serowarni. Zwierzęta były pod stałą opieką weterynaryjną pracowników katedry lwowskiej. Wybudowano nowe budynki gospodarcze, a dla pracowników czworak ze światłem elektrycznym i łazienką, z której korzystały wszystkie rodziny.

Melania Malczewska – z zawodu ogrodniczka – założyła ogród warzywno-owocowy i dopomogła, aby wszyscy zatrudnieni w gospodarstwie pracownicy mieli własne ogródki. Pełen nieufności początkowy stosunek miejscowej ludności to tych wszystkich innowacji, dzięki życzliwemu i budzącemu szacunek postępowaniu kierownictwa gospodarstwa i kierownictwa Ośrodka (od 1937 r. do wojny jego komendantem był hm Aleksander Kamiński, który tam właśnie dopracowywał metodykę zuchową), zmienił się wkrótce w niemal rodzinną atmosferę. Rzetelna bowiem i uczciwa praca dawała widoczne owoce, z których wszyscy korzystali. 20 listopada 1937 r. powołano w Górkach Wielkich Uniwersytet Wiejski, którego kierownikiem został wybitny harcerski instruktor, pedagog szerzący na wsi oświatę, hm Józef Kret.

Władysław Malczewski w 1938 r. w ramach Obrony Narodowej przebywał okresowo na ćwiczeniach wojskowych w Skoczowie. Powołany w sierpniu 1939 r. do Wojska Polskiego, otrzymał przydział do 4 pułku strzelców podhalańskich w Cieszynie, gdzie pełnił funkcję oficera żywnościowego. Z pułkiem odbył całą kampanię wrześniową aż do dnia, w którym dostał się do niewoli sowieckiej.

Ostatnią wiadomością, jaką uzyskała żona, był list z Kozielska z datą 24 listopada 1939 r. Potem wszelki słuch o nim zaginął. Władysław Malczewski podzielił los polskiej inteligencji, unicestwionej w katyńskim lesie.2


1 Historyk, autorka opracowania „Harcerstwo tarnowskie 1910-1939”, Tarnów 1992; uhonorowana w 2008 r. nagrodą Samorządu Województwa Małopolskiego „Amicis Hominum” w kategorii „Edukacja i Wychowanie” „za postawę pełną głębokiego patriotyzmu i wyjątkowe zaangażowanie na rzecz propagowania historii Polski, za żmudną i czasochłonną pracę przy odkrywaniu coraz to nowych plam historii, za opracowanie historii harcerstwa i zaszczepianie jego idei kolejnym pokoleniom, za szczególną troskę o wychowanie dzieci oraz młodzieży poprzez krzewienie miłości i szacunku do ojczyzny” (WWW.malopolskie.pl/wydarzenia); dr Maria Żychowska przekazała Gimnazjum nr 4 im. Jerzego Brauna w Tarnowie zebrane przez siebie informacje dotyczące Władysława Malczewskiego.

2 Źródła (wg dr Marii Żychowskiej):

Archiwum Państwowe Oddział w Tarnowie, Materiały do dziejów ZHP, ZHP J-6/3/18.

Relacja żony Melanii Malczewskiej.

Harcerski Ośrodek Wiejski w Górkach Wielkich, „Na tropie” 1935, nr 8.

Błażejewski W., Z dziejów Harcerstwa Polskiego 1910-1939, Warszawa 1985, s.304.



Żychowska M, Harcerstwo tarnowskie 1910-1975, Tarnów 1984, s.198.

Rozstrzelani w Katyniu, t.I, Warszawa 1995, s.148 – Ośrodek „Karta”.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna