Obecnie wyróżnia się



Pobieranie 16.27 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar16.27 Kb.
PRAWO KONFLIKTÓW ZBROJNYCH POJĘCIE I ZAKRES PRAWA KONFLIKTÓW ZBROJNYCH

Problematyka konfliktów zbrojnych była dawniej wiodąca w prawie międzynarodowym, obecnie wyróżnia się cztery działy:

prawo przeciwwojenne

międzynarodowe prawo wojenne

międzynarodowe prawo humanitarne

międzynarodowe prawo karne - zasady odpowiedzialności międzynarodowej za zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko pokojowi i zbrodnie przeciwko ludzkości.



PRAWO PRZECIWWOJENNE

Jest to zespół norm prawnych utrudniających lub prawnie uniemożliwiających wybuch wojny. W ramach tej problematyki mieszczą się następujące zagadnienia:

Zakaz wojen agresywnych

Problem rozbrojeni!

Problem systemów bezpieczeństwa zbiorowego.

Ad 1. ZAKAZ AGRESJI

Stanowisko społeczności międzynarodowej na temat dopuszczalności wojen ulegało istotnym przeobrażeniom.

1. Chrześcijańska doktryna wojny sprawiedliwej.

U jej podstaw leżało przeświadczenie, że państwa mogą wszczynać wojny, jeżeli można wskazać sprawiedliwą przyczynę uzasadniającą takie działanie. Państwa mogły uczynić to w szczególności w obronie własnej, a także w celu zadośćuczynienia za dokonane bezprawie (jako reakcja na złamanie prawa), jeżeli w inny sposób nie mogło tego zadośćuczynienia uzyskać. Wojna była więc dopuszczona jedynie w pewnych sytuacjach. Kontynuowała te poglądy szkoła prawa naturalnego.

Szkoła prawa pozytywnego - zaprzeczenie poglądów szkoły prawa naturalnego, stawiane były tezy o


nieograniczonym prawie państwa do wojny. Wszelkie ograniczenia przedstawiane przez przedstawicieliszkoły prawa natury oceniane były jako jedynie reguły moralności a nie normy prawa (ponieważ wynikały z etyki a nie z prawa). Według przedstawicieli tej szkoły jednym z atrybutów suwerenności państwa było ius ad bellum (obok ius contrahendi oraz ius legationis).

Pierwsza próba skodyfikowania prawa wojennego: pokojowe konferencje haskie. W zakresie zakazu


prowadzenia wojen szczególne znaczenie miała II konwencja haska z 1907 r. zabraniająca stosowania siły do ściągnięcia długów państwowych, zwłaszcza gdy istniała możliwość uzyskania tego w inny sposób.
Jedyna sytuacja usprawiedliwiająca użycie siły do ściągnięcia długu: gdy państwo - dłużnik

nie chciało zgodzić się na wszczęcie procedury arbitrażowej

nie chciało wykonywać wyroku wydanego przez trybunał arbitrażowy.

4. Po I wojnie światowej nastąpiła zasadnicza zmiana poglądów na temat dopuszczalności wojen w związku z rozmiarami strat poniesionymi przez państwa w czasie tej wojny. Postanowienia Paktu Ligi Narodów ograniczały znacznie dopuszczalność wojny w stosunkach międzynarodowych (art. 12 -15). Wprowadzono system rozstrzygania sporów, ale nie zakładano całkowitego zakazu agresji. Państwa zobowiązały się, że nie będą prowadziły działań wojennych przed wyczerpaniem procedury zawartej w Pakcie. Zakaz ten obowiązywał w trzech sytuacjach:

spór przekazano do rozstrzygnięcia na drogę sądową lub arbitrażową i jedna strona sporu zastosowała się do wydanego orzeczenia, spór przekazano do rozpatrzenia Radzie Ligi Narodów i Rada przyjęła sprawozdanie jednomyślnie i jedna ze stron sporu dostosował a się do wniosków ze sprawozdania, spór na żądanie Rady Ligi Narodów lub jednej ze stron sporu przekazano Zgromadzeniu Ligi Narodów, sprawozdanie Zgromadzenia zostało przyjęte przez Radę i większość państw członkowskich LN i jedna strona sporu zastosowała się do zaleceń sprawozdania.

Zakaz ten obowiązywał przez trzy miesiące od wydania orzeczenia (sprawozdania), nie mogły być w

tym czasie podejmowane żadne działania zbrojne, natomiast później mogły one zostać podjęte, nie było bowiem generalnego zakazu rozpoczynania wojen.

5. W roku 1924 próbowano wyłączyć z postanowień Paktu Ligi Narodów postanowienia dopuszczające wojny legalne poprzez uchwalenie protokołu genewskiego. Proponowano obowiązkową kompetencję Stałego


Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej lub Trybunału Arbitrażowego w Hadze (czyli procedurę

Sądową lub arbitrażową) jako sposób pokojowego rozwiązywania sporów między państwami, bez możliwości użycia wojny jako sposobu rozwiązania sporu. Protokół ten jednak nie wszedł w życie. 6. Pakt Paryski z 1928 r. (Pakt Brianda - Kelloga) - o wyrzeczeniu się wojny, postawił wojnę poza prawem

Międzynarodowym, zniósł jej legalność, wprowadził obowiązek rozwiązywania sporów środkami

pokojowymi.

Ponieważ wejście w życie paktu przedłużało się, spisano Protokół Litwinowa - umożliwiał on wcześniejsze stosowanie Paktu między państwami, które już wcześniej związały się Paktem. Pakt zaś uprawomocnił się w 1929 r. W Pakcie:

wszelka wojna agresywna jest sprzeczna z prawem międzynarodowym

wszystkie państwa zobowiązały się do wyrzeczenia się wojny jako instrumentu polityki zagranicznej.

obrona przed agresją jest zawsze legalna

dopuszczał zbiorową akcję przeciwko agresorowi

samoobrona może być realizowana zarówno przez regularne oddziały wojskowe jak też przez partyzantkę.

Państwa mogą zawsze stanąć po stronie napadniętego, udzielenie pomocy ofierze zawsze jest legalne.

Pakt ten został przyjęty przez całą ówczesną społeczność międzynarodową, pewne zasady uznano wtedy za ius cogens. Postanowienia te stały się fikcją w momencie wybuchu II wojny światowej.

7. Karta Narodów Zjednoczonych - 26 czerwca 1945 r. - całkowity, bezwzględny zakaz agresji, norma o charakterze ius cogens.

DEFINICJA AGRESJI

1. Pierwsze uregulowania - konwencje londyńskie o określeniu napaści (3 lipca 1933r.)-jako umowy – miały charakter wiążący, ich inicjatorem był ZSRR, nie zostały jednak powszechnie przyjęte, elementy definicji:

Agresorem może być tylko państwo, które działa przeciw innemu państwu

Agresorem jest to państwo, które jako pierwsze dokona czynu zdefiniowanego jako agresja

Agresorem jest państwo, które jako pierwsze dokona jednego z enumeratywnie wymienionych 5 czynów:

wypowiedzenie wojny innemu państwu,

najazd przy pomocy swych sił

zbrojnych na terytorium innego państwa bez wypowiedzenia wojny,

zaatakowanie przy pomocy swych sił

morskich lub powietrznych: sił zbrojnych, okrętów lub

samolotów innego państwa, nawet bez wypowiedzenia wojny,

blokada morska wybrzeża lub portów innego państwa,

poparcie użyczone zbrojnym bandom.

2. obecne uregulowanie - rezolucja ONZ w sprawie definicji agresji (14 grudnia 1974 r.) - nie ma charakteru wiążącego?

agresją jest użycie przez państwo siły zbrojnej przeciwko:

suwerenności

integralności terytorialnej

niepodległości politycznej innego państwa

lub w jakikolwiek inny sposób niezgodny z Kartą Narodów Zjednoczonych,

?

rezolucja wymienia czyny uznane za akty agresji, ale nie stanowią one katalogu zamkniętego, wyliczenie nie jest wyczerpujące, jest to np.



atak sił zbrojnych na terytorium innego państwa,

wysyłanie przez państwo lub w jego imieniu band lub grup zbrojnych, które dokonują zbrojnych

ataków przeciwko innemu państwu, itp.

Ad. 2 ROZBROJENIE

Należy rozróżnić problem rozbrojenia i problem ograniczenia zbrojeń.

Rozbrojenie polega na stopniowym zmniejszaniu potencjału wojskowego państw, aż do całkowitej jego likwidacji.

Ograniczenie zbrojeń polega na zahamowaniu procesu powiększania potencjału wojskowego, czyli

utrzymywanie go na tym samym poziomie.



Główny problem wiążący się z rozbrojeniem to konieczność przeprowadzenia tego procesu w taki sposób, aby żadne państwo uczestniczące w nim nie uzyskało przewagi nad pozostałymi. Ważne jest też wprowadzenie skutecznych środków kontroli, które nie naruszałyby jednak suwerenności kontrolowanych państw.

Działania w tym zakresie dotyczą nie tylko środków konwencjonalnych, ale przede wszystkim broni masowego rażenia.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna