Ocena wrażliwości terenu na użytkowanie rekreacyjne metoda Kostrowickiego



Pobieranie 88.08 Kb.
Data09.05.2016
Rozmiar88.08 Kb.
Ocena wrażliwości terenu na użytkowanie rekreacyjne – metoda Kostrowickiego

ZAŁOŻENIA METODY

Metoda Andrzeja Samuela Kostrowickiego (1981) jest typowym przykładem florystyczno-fitosocjologicznego podejścia do ustalania naturalnej chłonności. Autor ten wprowadził pojęcie obciążenia granicznego runa, które rozumiane jest jako średnia liczba osób, jakie poruszając się 8 godzin w ciągu dnia, jednorazowo, po powierzchni o wielkości 1 ha mniej więcej jednorodnego płatu roślinności, powodują uruchomienie procesów degradacyjnych, zmieniając trwale skład i strukturę fitocenozy. Przyjmuje się, że po takim jednorazowym zniszczeniu następuje okres karencji 4–6 dni na wiosnę i 8–10 dni latem. Istotne jest to, że odtwarzanie przebiega w pierwszych dniach powoli i dopiero potem przybiera na sile. Nie jest przy tym istotne, czy penetracja następuje jednorazowo, czy jest rozłożona w czasie. Można więc stwierdzić, że wartości obciążenia granicznego mogą być równe opisanym wyżej wskaźnikom chłonności naturalnej, ale przy założeniu wypoczynku cotygodniowego.
Chłonność naturalna obszaru w niniejszej metodzie jest pochodną obciążenia granicznego, która zgodnie z poniższym wzorem, to średnia liczba osób jaka poruszając się 8 godzin dziennie przez tydzień (średnio), na powierzchni 1 ha o jednorodnej roślinności, u
ruchamia nieodwracalne w tym czasie procesy degradacyjne.

O – obciążenie graniczne runa [liczba osób/ha/tydzień].

W – średnia wrażliwość runa danej fitocenozy na mechaniczne niszczenie (deptanie). Wartości W określone zostały na podstawie badań eksperymentalnych (wartości od 1,0 do 34,9).

[!] Wskaźniki dla przeszło 500 gatunków zawarte są w opracowaniu A. S. Kostrowickiego (1981) i będą udostępnione na zajęciach. Na ćwiczeniach W liczone będzie przez uśrednienie wartościach odczytanych z tabel dla każdego zdjęcia fitosocjologicznego.



S – współczynnik spoistości gruntu, przyjęty według tabel spoistości gruntów (od 0,1 dla gruntów najmniej spoistych do 1 dla najbardziej spoistych), wartości szczegółowe przyjąć w ćwiczeniu jak obok.

[!] W podłożu w terenie w części łęgu topolowego frakcja piasku wynosi 26% (gsp – glina średnia pylasta), w części położonej przy rzece 79% (pl – piasek luźny). Proszę przyjąć więc, że dla namulisk, łęgów wierzbowych i wiklinowisk wynosi S = 0,79, a dla łęgów topolowych S = 0,26.



Nwspółczynnik nachylenia stoku; dla nachylenia nie większego od 10° wartości W nie zmieniają wielkości, a więc teren taki można traktować jako płaski, stąd N = 1, roślinność na zboczach o większym nachyleniu ulega wyraźnie większym zniszczeniom, wzrost ten ma charakter funkcji liniowej (w przybliżeniu wynosi y = -0,2*x),

[!] w dolinie nachylenie Wisły na odcinku praskim nachylenie jest rzędu 1°, więc N = 1



5 – współczynnik wymierności (równa się powierzchni zdeptanej przez jedną osobę w ciągu 8 godzin, tj. mniej więcej 0,2 ha).

Obliczenie rzeczywistej wartości obciążenia, a więc chłonności naturalnej dla danego obszaru należy ostatecznie skorygować o powierzchnię (jeśli jest inna niż 1 ha) i okres karencji (jeśli jest inny niż 1 tydzień).

APLIKACYJNE ZNACZENIE

Przydatność terenu dla rekreacji jest wypadkową jego atrakcyjności i wrażliwości na użytkowanie. Nie uwzględnianie przy kształtowaniu terenów wypoczynkowych wrażliwości tego obszaru na zniszczenie, w przypadku lasów komunalnych wrażliwości na wydeptywanie, jest działaniem krótkowzrocznym.




chłonność nat. łąki

60 os/tydz/ha

chłonność

nat. lasu

30 os/tydz/ha

100

os/tydz

100

os/tydz


(http://www.kacurtis.com)

PRZYKŁAD OCENY ZAGROŻEŃ

Polana śródleśna ze zbiorowiskami łąkowymi (chłonność naturalna 60 os/tydzień) i z otaczającym lasem (chłonność naturalna 30 os/tydzień) jest użytkowana przez jej użytkowników idących ścieżkami o obciążeniu 50 osób/tydzień. Zakładając, że ilość osób schodząca z nie zabezpieczonych ścieżek to około 10%, to z dużej ścieżki schodzić może około 50 osób. Osoby schodzą na powierzchni około 1 m od ścieżki, a więc analizując na powierzchni 1 ha trasę (około 100 m), wydeptywane jest 0,1 ha. Jeśli chłonność lasu wynosi 30 osób/tydzień/ha to przy obciążeniu 100 osób/tydzień pobocze 100 m wydeptuje 50 osób, a więc więcej niż możliwości runa leśnego! Proces degradacji jest powolny, ale zniszczenia się kumulują. Łąki w prostej analizie wydają się znosić zagrożenie. Przeprowadzić należy dokładną analizę ruchu po polanie, by wyeliminować powstawanie wydepczysk przy palenisku etc.
[!] W dolinie Wisły na odcinku praskim obliczenia w terenie wskazują, że ilość osób użytkująca projektowany teren wynosi 200 osób/dzień (1400 osób/tydzień!) w odcinku most Syreny-Świętokrzyski i 400 osób/dzień (2800 osób/tydzień!).

WSKAŹNIKI






min

śr

max

Acer negundo

4,2

6,5

10,1

Achillea millefolium

8,3

17,9

32,1

Aegopodium podagraria

3,2

6,8

11,3

Alliaria petiolata

1,9

4,3

6,1

Angelica sylvestris

2,2

5,9

7,6

Artemisia vulgaris

3,7

7,8

12,1

Bromus inermis

5,2

9,4

13,8

Calamagostris epigejos

4,8

9,2

15,4

Caltha palustris

1,8

3

6

Capsella bursa-pastoris

3,2

7,2

13,9

Chelidonium maius

1,5

3,4

6,5

Chenopodium strictum

1,1

4,1

6,6

Cichorium intybus

6,5

10,2

14,9

Dactylis glomerata

4,2

11

18,6

Deschampsia cespitosa

12,2

23,4

35,7

Elymus repens

12,8

23,3

48,2

Festuca rubra

10,3

23

29,6

Galium aparine

4,1

7,5

12,2

Geranium robertianum

2,3

5,1

7,1

Geum urbanum

1,8

4,6

8

Glechoma hederaceae

3,1

6,7

9,5

Holcus lanatus

4

11,3

20,2

Juncus effusus

13,3

19

27,8

Lolium perenne

13,1

28,9

53,8

Lysimachia vulgaris

2,2

4,6

6,8

Plantago lanceolata

8,6

20

36,2

Plantago major

8,3

16,4

42

Poa trivialis

3,7

8,9

17,6

Polygonum persicaria

2,3

6,1

14,8

Populus nigra

1,4

4

6,9

Quercus robur

1,1

3,1

8,3

Ranunculus repens

8,4

20,7

69,3

Rorippa amphibia

1,2

3,8

6,4

Rubus caesius

5,5

9,6

21,8

Rubus idaeus

3,4

12

24,1

Salix alba

2,6

8,1

13,9

Salix fragilis

1,3

2,7

5,8

Salix viminalis

5,7

11,3

28,1

Scirpus maritimus

1,4

3,2

4,5

Solanum nigrum

2,8

4,1

5,3

Solidago gigantea

1,9

6

8,3

Tanacetum vulgare

3,6

7,1

8,9

Taraxacum s. Ruderalia

2,3

4,7

8,2

Torilis japonica

2,3

4,9

8,7

Trifolium repens

8,7

26,5

57,9

Urtica dioica

2,6

10,1

18,7

Valeriana officinalis

1,6

3,8

6,2

Vicia cracca

3,2

8

15,6






©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna