Ogólnopolski program leczenia niedoboru wzrostu



Pobieranie 0.88 Mb.
Strona3/20
Data07.05.2016
Rozmiar0.88 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

1.3. Działanie hormonu wzrostu


Hormon wzrostu spełnia różną funkcję, zależnie od okresu rozwojowego. W okresie wzrastania stymuluje wzrost i podziały komórek, w tym wzrost chrząstki, a za pośrednictwem chrząstki przynasadowej wzrost kości na długość. Stymuluje także podziały komórek, m.in. w obrębie tkanki łącznej i narządów wewnętrznych. Moduluje przebieg dojrzewania płciowego, wpływa na gospodarkę lipidową, węglowodanową i białkową, a ponadto na gospodarkę wodno-elektrolitową, mineralizację szkieletu, układ mięśniowy i krążenia. Działa poprzez receptor błonowy z rodziny receptorów cytokin, w wielu swoich działaniach za pośrednictwem IGF-I.

1.3.1. Wpływ hormonu wzrostu (GH) na układ kostny


Wpływ hormonu wzrostu na układ kostny, w tym na chrząstkę (płytkę) wzrostową (przynasadę) kości długich jest istotny dla pobudzania wzrostu. Zachowanie przyrostu kości na długość wymaga zapewnienia ich mineralizacji (Bone Mineral Content – BMC), co związane jest z zapewnieniem wysokiego obrotu kostnego, czyli resorpcji i nowotworzenia substancji kostnej, z przewagą procesów wytwarzania. Hormon wzrostu działa na wszystkie te parametry pośrednio i bezpośrednio, poprzez swoiste receptory zlokalizowane na osteoblastach i osteoklastach, tj. komórkach kościotwórczych i kościogubnych (20, 21, 22).

Pośrednie oddziaływanie hormonu wzrostu na tkankę kostną odbywa się poprzez IGF-I i jego białko wiążące IGFBP-3, wytwarzane pod wpływem GH w wątrobie i lokalnie w kościach i chrząstce.

IGF-I wytwarzany w osteoblastach ma znaczenie dla utrzymaniu odpowiedniej gęstości tkanki kostnej (Bone Mineral Density – BMD) (16). IGFBP-3 zwiększa aktywność IGF-I w jego działaniu mitogennym w stosunku do osteoblastów i w wytwarzaniu przez te komórki kolagenu typu I (5, 17).

Na lokalne wytwarzanie IGF-I mają również wpływ estrogeny, kortyzol i parathormon.


1.3.2. Wpływ GH na przemianę białkową


Hormon wzrostu zwiększa syntezę białka, przez ułatwianie transportu aminokwasów. Szczególnie anabolicznie działa na mięśnie szkieletowe i mięsień sercowy.

Wykazano, że u chorych z niedoborem GH obrót leucyny jest obniżony, a stosowanie hormonu wzrostu normalizuje przemiany tego aminokwasu (3).


1.3.3. Wpływ GH na przemianę lipidów


Hormon wzrostu stymuluje hydrolizę triglicerydów z tkanki tłuszczowej, uwalniając do krążenia wolne kwasy tłuszczowe. Zwiększa także proces utleniania lipidów i powstawanie ciał ketonowych.

Podawanie GH zmniejsza procentowy udział tłuszczu w składzie ciała, obniża także stężenie cholesterolu, LDL cholesterolu i triglicerydów, a zwiększa stężenie HDL cholesterolu (9, 10).


1.3.4. Wpływ GH na przemianę węglowodanów


Pod wpływem GH zwiększa się glukoneogeneza w wątrobie, a zmniejsza się transport glukozy do tkanek i jej utlenianie, co prowadzi do zwiększenia glikemii. Hormon wzrostu przeciwdziała zatem hipoglikemii u dzieci z niedoborem GH. Dzieci z niedoborem GH stanowią bowiem grupę zwiększonego ryzyka wystąpienia hipoglikemii. U dzieci z głębokim, wrodzonym niedoborem GH hipoglikemia jest często pierwszym klinicznym objawem niedoboru tego hormonu.

U leczonych hormonem wzrostu co prawda podwyższa się poziom insuliny, ale przemiana węglowodanów nie ulega zaburzeniu (18).


1.3.5. Wpływ GH na gospodarkę wodno-elektrolitową


Zatrzymanie wody i sodu obserwowane jest u pacjentów rozpoczynających leczenie hormonem wzrostu. Jest to prawdopodobnie związane ze zwiększeniem aktywności pompy sodowej w kanalikach nerkowych i stymulacją układu renina-aldosteron. Doprowadza to do zwiększenia zawartości wody w ustroju, zwłaszcza w przestrzeni pozakomórkowej (7, 10, 13, 14).

1.3.6. Wpływ GH na nerki


Działanie hormonu wzrostu na nerki jest złożone, bezpośrednie, np. przez zwiększanie syntezy 1 hydroksylazy zwiększa wytwarzanie 1,25(OH)2D3 lub pośrednie, np. poprzez IGF-I hormon wzrostu zwiększa resorpcję fosforanów w cewkach proksymalnych kanalików nerkowych.

Poprzez IGF-I, zarówno przysadkowy jak i rekombinowany hormon wzrostu wpływa również na wzrost nerek. Receptory dla IGF-I znajdują się bowiem w cewkach proksymalnych i komórkach mesangium.

IGF-1 reguluje również przepływ krwi przez naczynia doprowadzające i odprowadzające krew z kłębuszka, poprzez lokalną syntezę eikosanoidów, wpływających rozszerzająco na naczynia lub stymuluje syntezę 6 ketoprostaglandyn F1 i E2, działających kurcząco na naczynia. Poprzez IGF-1 zwiększa także zarówno filtrację kłębkową (GFR), jak i przepływ plazmy (RPF). Zjawisko to występuje u ludzi zdrowych, gdyż u ludzi z niedoborem GH i średniozaawansowaną niewydolnością nerek nie jest obserwowane.

Nerki są głównym narządem, w którym odbywa się klirens metaboliczny hormonu wzrostu. GH jest filtrowany przez kłębuszki nerkowe i całkowicie wchłaniany w cewce proksymalnej, gdzie ulega degradacji. Zaburzenie funkcji cewek nerkowych prowadzi zatem do zwiększenia stężenia GH w moczu i zwiększenia jego wydalania.


1.3.7. Wpływ GH na gonady


Hormon wzrostu działa na gonady przez parakrynny wpływ na gonadotropy, zwiększając wytwarzanie i wydzielanie gonadotropin (2). GH zwiększa także zawartość receptora FSH (folitropiny) i LH (lutropiny) w komórkach Leydiga i komórkach Sertoliego, potęgując tą drogą działanie gonadotropin (8). Ponadto GH działa na gonady pośrednio, pobudzając miejscowe wytwarzanie IGF-I.

Na jajnik GH działa też bezpośrednio, poprzez receptory w komórkach ziarnistych (19) i komórkach ciałka żółtego, zwiększając wytwarzanie estradiolu i progesteronu (30).

Dlatego też u nie leczonych dzieci z izolowanym niedoborem GH dojrzewanie płciowe występuje w późniejszym wieku niż u dzieci zdrowych, a pokwitaniowy skok wzrostu jest u tych dzieci mniejszy.

1.3.8. Wpływ GH na układ mięśniowy


Hormon wzrostu działa na układ mięśniowy pośrednio, poprzez zwiększanie wytwarzania IGF-I. Obecny na powierzchni mioblastów receptor dla IGF-I jest przekaźnikiem jego anabolicznego działania.

Pod wpływem GH następuje zmniejszenie rozpadu białek, zwiększa się proliferacja i różnicowanie mioblastów (12). Anaboliczny wpływ GH na mięśnie szkieletowe ma także istotne znaczenie dla rozwoju układu kostnego i jego mineralizacji.


1.3.9. Wpływ GH na układ krążenia


Wiele badań klinicznych koncentruje się na wpływie terapii hormonem wzrostu na układ krążenia. Stwierdzono, że hormon wzrostu wpływa na zwiększenie liczby włókienek mięśniowych oraz na pogrubienie ściany lewej komory. Wpływa również na zwiększenie objętości lewej komory, objętość jaj skurczu oraz zmniejsza obwodowy opór naczyniowyego (6, 7, 10).
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna