Optyczna diagnostyka medyczna 1



Pobieranie 69.06 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar69.06 Kb.

Wydział PPT

KATEDRA INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ




OPTYCZNA DIAGNOSTYKA MEDYCZNA 1







Ćwiczenie nr 5

Określenie stężenia barwników w roztworach wodnych za pomocą pomiarów gęstości optycznej



CEL ĆWICZENIA:

  • Zapoznanie się z metodą przygotowania roztworów metodą rozcienczeń seryjnych

  • Zapoznanie się z bezpośrednimi pomiarami natężenia światła transmitowanego przez próbkę oraz wyznaczaniem gęstości optycznej

  • Charakterystyka widm absorpcyjnych wodnych roztworów barwnika

  • Wyznaczenie krzywej kalibracyjnej określającej zależność gęstości optycznej od koncentracji roztworu barwnika

  • Określenie nieznanego stężenia barwnika na podstawie krzywej kalibracyjnej




  1. WPROWADZENIE

Jednym z podstawowych zjawisk optycznych wykorzystywany w optycznej diagnostyce medycznej jest absorpcja promieniowania świetlnego. W zależności od budowy, struktury, składu chemicznego oraz budowy atomowej badanych obiektów pochłaniają one promieniowanie świetlne o odpowiedniej długości fali. W wyniku absorpcji promieniowania dochodzi do osłabienia natężenia wiązki oświetlającej, które jest proporcjonalne do stężenia/koncentracji substancji absorbujących – chromoforów. Zjawisko to jest powszechnie wykorzystywane w różnego rodzaju technikach m.in. kolorymetrii do ilościowego określenia stężenia lub też koncentracji substancji absorbujących w danym ośrodku. Zjawisko to jest również powszechnie wykorzystywane w codziennej pracy w laboratoriach diagnostyki medycznej np. podczas ilościowej analizy płynów ustrojowych człowieka, które zawierając liczne naturalne chromofory takie jak: hemoglobina, woda, krwinki czerwone, bilirubina, mocznik, aminokwasy, związki sterydowe, glukoza itp.

Powyższe przesłanki pokazują, jak istotnym zagadnieniem w optyce biomedycznej jest scharakteryzowanie właściwości absorpcyjnych różnego rodzaju obiektów. Poniżej przedstawione zostaną podstawy fizyczne absorpcji oraz ilościowej charakteryzacji właściwości absorpcyjnych badanych materiałów 1,2,3.

W ogólnym przypadku światło rozchodzące się w ośrodku materialnym traci część niesionej przez siebie energii w wyniku oddziaływania z atomami znajdującymi się w tym ośrodku. W wyniku tego procesu amplituda fali świetlnej ulega wykładniczemu osłabieniu, które jest uzależnione od współczynnika absorpcji. W celu określenia strat energii świetlnej wywołanej rozchodzeniem się światła przez ośrodki o różnych współczynnikach załamania, których powierzchnie charakteryzują się różną geometrią oraz różnymi współczynnikami odbicia i transmisji, konieczne jest przeanalizowanie strat energii świetlnej uzależnionych od strat fresnelowskich na powierzchniach granicznych, łamiących, od współczynnika odbicia powierzchni odbiciowych oraz od przepuszczalności - transmitancji. Poniżej opisane zostaną zagadnienia omawiające podstawy fizyczne procesu absorpcji oraz ilościowej charakteryzacji tego zjawiska.

W celu bardziej dokładnej analizy transformacji światła w cienkiej warstwie absorbującego ośrodka przeźroczystego rozważmy następująca sytuację, gdy płytka płasko-równoległa wykonana ze szkła o współczynniku załamania n i grubości d umieszczona w próżni, została oświetlona wiązką świetlną [Error: Reference source not found] . Dla uproszczenia przyjmijmy, iż wiązka ta pada na płytkę prostopadle do jej powierzchni. W ten sposób ograniczamy do minimum natężenie wiązki odbitej od pierwszej powierzchni granicznej płytki, gdyż w tym przypadku współczynnik odbicia jest równy zeru. Takie założenie pozwoli nam przeanalizować jedynie straty energii wiązki padającej na płytkę wynikające propagacji światła w ośrodku z jakiego wykonana jest ta płytka. Odwołując się do teorii elektromagnetyzmu wiemy, iż ośrodek materialny składa się z atomów zawierających elektrony (swobodne nośniki ładunków), zatem wyjściowa fala świetlna - elektromagnetyczna w znacznej odległości za płytką będzie równa superpozycji pól wytworzonych przez zewnętrzne źródło wzbudzające, które wygenerowało falę padającą na płytkę oraz pól wytworzonych przez każde z wzbudzonych przez oscylacyjne promieniowanie zewnętrzne atomów ośrodka będących dipolami elektrycznymi. Oznacza to, iż atomy do których dotrze rozchodzące się w tym ośrodku promieniowanie elektromagnetyczne staną się wtórnymi źródłami nowego promieniowania elektromagnetycznego. Należy pamiętać, iż wszystkie wtórnie wygenerowane elementarne pola elektryczne posiadają pewne opóźnienie czasowe związane z prędkością propagacji fal elektromagnetycznych w tym ośrodku tzn. opóźnieniem wynikającym ze wzbudzenia kolejnych atomów ośrodka w trakcie propagacji zewnętrznego promieniowania elektromagnetycznego ze skończoną prędkością w tym ośrodku. Jednocześnie zakładamy, że pola generowane przez sąsiednie atomy nie wpływają na siebie, tzn. mamy do czynienia z izolowanymi dipolami elektrycznymi, czyli na atomy ośrodka wpływa jedynie pole wytworzone przez zewnętrzne źródło światła. Widzimy zatem, iż wypadkowe pole elektryczne za płytką może być zapisane w następującej postaci:

, (1)

gdzie jest elementarnym polem elektrycznym wygenerowanym przez pojedynczy atom ośrodka.

Wyznaczenie wypadkowego pola elektrycznego za płytką dokonamy wprowadzając pojęcie zespolonego współczynnika załamania świtała:

, (2)

gdzie wielkość

, (3)

jest współczynnikiem absorpcji, opisującym straty energii niesionej przez promieniowanie elektromagnetyczne propagujące w ośrodku. Dodatkowo wielkości n oraz są liczbami rzeczywistymi. Widzimy zatem, iż zespolony współczynnik załamania światła uwzględnia zarówno charakterystykę dyspersyjną ośrodka , wpływającą na prędkość rozchodzenia się w nim promieniowania elektromagnetycznego, jak również jego właściwości absorpcyjne . Liczba falowa w ośrodku absorbującym przybiera następującą postać:



. (4)

Ostatecznie, wypadkowe pole elektryczne możemy zapisać w następującej postaci:



(5)

lub


(6)

Pierwszy człon przedstawiający funkcję wykładniczą o ujemnym rzeczywistym wykładniku zależnym od częstości promieniowania elektromagnetycznego , współczynnika absorpcji ośrodka oraz jego grubości d, będzie przyjmować wartości mniejsze od jedności. Tym samym wyrażenie to opisuje spadek amplitudy fali elektromagnetycznej podczas jej rozchodzenia się w ośrodku materialnym, przy czym przy stałych wartościach n, c, ω oraz wartość amplitudy maleje wraz ze wzrostem odległości przebytej przez falę w danym ośrodku. Innymi słowy, zwiększenie grubości płytki będzie prowadziło do większego pochłaniania energii niesionej przez światło.

Ten sam efekt możemy uzyskać przez wprowadzenie światła do ośrodka o większym współczynniku absorpcji, lecz przy zachowaniu stałych wartości pozostałych parametrów. Uogólniając powyższe spostrzeżenia, możemy stwierdzić, że przejściu fali elektromagnetycznej przez absorbujący ośrodek materialny towarzyszy zmniejszenie się jej energii, ze względu na straty wywołane absorpcją ośrodka. Warto również zauważyć, iż człon ten, a tym samym sama absorpcja, ma selektywny charakter, gdyż jest ona zależna od częstości promieniowania elektromagnetycznego, czyli jest to wielkość dyspersyjna. Oznacza to, iż promieniowanie o pewnych konkretnych długościach fali będą przez ośrodek pochłanianie w większym stopniu niż pozostałe składowe spektralne. Widzimy zatem, iż urojona część zespolonego współczynnika załamania charakteryzuje absorpcyjne właściwości ośrodka.

Z kolei drugi człon wykładniczy wyrażenia (100) odnosi się do fali, której faza została opóźniona o przesunięcie fazowe podczas przechodzenia przez ośrodek materialny o współczynniku załamania n, jednakże rozważania dotyczące opóźnień fazowych nie są tematem niniejszego ćwiczenia i zostaną pominięte.

Zdolność różnych obiektów fizycznych do absorpcji promieniowania elektromagnetycznego zależy od wielu czynników, głównie od struktury atomowej danego ośrodka, grubości warstwy absorbującej, długości fali, temperatury czy stężenia. W różnych ośrodkach obserwuje się pewne charakterystyczne dla nich cechy absorpcji. Gazy jednoatomowe absorbują promieniowanie bardzo selektywnie, dla ściśle określonych długości fal. Przy absorpcji przez cząstki występują zazwyczaj pasma absorpcji, czyli zespoły wielu bliskich linii widmowych będące rezultatem wzajemnego nakładania się wzbudzeń stanów elektronowych, oscylacyjnych i rotacyjnych cząstek. W cieczach i ciałach stałych dyskretna struktura pasm absorpcyjnych najczęściej nie jest obserwowana.

Powyżej analizowaliśmy przypadek w skali mikroskopowej, jednakże w praktyce pomiarowej w większości przypadku analizowane są wielkości makroskopowe charakteryzujące właściwości absorpcyjne, które zostaną przedstawione poniżej.

Wielkości fizyczne, które opisują ilościowo zjawiska absorpcji i transmisji nazwano absorbancją (osłabieniem) i transmitancją (pochłanianiem, współczynnikiem transmisji)

Transmitancja T oznacza stosunek natężenia Iwyj. wiązki promieniowania przepuszczonego przez próbkę do natężenia I0 wiązki padającej:

lub (7)

Wielkość ta będzie miała wartość maksymalną T=1 (T[%]=100%), gdy światło będzie przechodzić przez próbkę niepochłaniającą światła, podczas gdy osiągnie wartość minimalną T=0, gdy światło zostanie całkowicie pochłonięte przez badaną próbkę. Transmitancja nie jest funkcją pozwalającą na określenie prostoliniowej zależności stężenia substancji pochłaniającej światło. Umożliwia to jednak inna wielkość opisująca pochłaniane światła - absorbancja.

Absorbancja (osłabienie) A to logarytm dziesiętny odwrotności transmitancji:

(8)

Wielkość tą, określającą w sposób ilościowy zjawisko absorpcji światła, często określa się również mianem ekstynkcji. Obie powyższe wielkości są bezwymiarowej.

Zjawisko absorpcji jest fundamentem współczesnych technik spektroskopii optycznej, która jest metodą badawczą służącą do określenia składu lub stężenia rozcieńczonych związków. Ogólnie rzecz biorąc, zgodnie z prawem Beera, absorbancja, czyli pochłaniania, osłabienie światła przez roztwór jest proporcjonalne do stężenia znajdujących się w nim chromoforów.

Jednym z podstawowych praw opisujących zjawisko absorpcji/ osłabienia promienia świetlnego w trakcie jego rozchodzenia się w absorbującym ośrodku materialnym jest prawo Bouguera.

Do opisu absorpcji w najprostszym przypadku, gdy występuje duże rozcieńczenie i małe natężenie światła, stosuje się prawo Lamberta-Beera. Prawo to odnosi się do substancji absorbujących rozmieszczonych w nieabsorbującym ośrodku.



Absorbancja A wiązki świetlnej przechodzącej przez dany ośrodek jest wówczas proporcjonalna do stężenia cm znajdujących się tam absorberów oraz drogi optycznej d przebytej przez fale świetlne w tym ośrodku:

, (9)

gdzie I0 jest natężeniem światła padającego, Iwyj to natężenie światła po przejściu przez ośrodek, a jest współczynnikiem właściwym absorpcji, c oznacza stężenie substancji absorbujących, natomiast d jest odległością pomiędzy punktami wejścia i wyjścia światła w ośrodku. Widzimy zatem, iż dla jednostkowej wartości stężenia substancji absorbującej oraz drogi optycznej przebytej przez światło w badanej próbce absorbancja jest wprost proporcjonalna do współczynnika absorpcji właściwej A=a.

Współczynnik właściwy absorpcji a można określić jako stosunek absorbancji do grubości warstwy absorbującej d wyrażonej w centymetrach i stężenia substancji absorbującej c wyrażonego w gramach/ litr. W konsekwencji współczynnik a jest wyrażony w następujących jednostkach: l cm-1g-1.

Jeżeli znane jest stężenie molowe cm (mol/l) substancji absorbującej, wówczas można wyrazić absorbancję A poprzez stężenie molowe:

, (10)



Współczynnik molowy absorpcji to współczynnik zdefiniowany jak współczynnik absorpcji (właściwej) a, ale stężenie substancji absorbującej cm wyrażone jest w molach/litr, więc w konsekwencji jednostką jest l cm-1 mol-1. Współczynnik molowy absorpcji , zależy od temperatury, jest wielkością charakterystyczną danej substancji i jest funkcją długości fali. Również w tym przypadku dla jednostkowego stężenia cm oraz drogi optycznej d, absorbancja jest wprost proporcjonalna do molowego współczynnika absorpcji A=ε.

W praktyce laboratoryjnej często spotykamy się z koniecznością określenia właściwości absorpcyjnych substancji będący mieszaniną różnego rodzaju chromoforów - absorberów. Aby określić absorbancję wieloskładnikowej mieszaniny substancji pochłaniających światło należy zastosować tzw. prawo addytywności absorpcji, które mówi, iż absorbancja roztworu, w którym znajdują się różne stężenia c1, c2, c3 … chromoforów, należy dodać absorbancje wszystkich składników tej mieszaniny:

(11)

Jeżeli przez dany obiekt np. płytkę płasko-równoległą (lub kuwetę) o grubości d, wykonaną z materiału o współczynniku absorpcji μa i pochłaniającą światło, przepuścimy wiązkę światła o natężeniu I0, wówczas możliwy będzie pomiar natężenia światła Iwyj po przejściu przez ten obiekt za pomocą detektora (detektor promieniowania zlokalizowany bezpośrednio za płytką w odległości z=d . Prawdziwa zatem będzie zależność:

Równanie opisujące prawo Bouguera bezpośrednio wynika z zależności opisującej natężenie wiązki świetlnej, która przebyła drogę d w ośrodku o liniowym współczynniku absorpcji a:



(12)

Parametr a oznacza liniowy współczynnik absorpcji wyrażony w cm-1. Opisuje on straty natężenia światła na jednostkowej drodze na skutek absorpcji. Współczynnik ten można również zdefiniować jako odwrotność grubości warstwy absorbującej, po przebyciu której natężenie światła zmaleje e-krotnie.

Należy pamiętać jednak, że absorpcja promieniowania przez dane ciało ma charakter ściśle selektywny tzn. ma miejsce dla określonych długości fali promieniowania, co ma związek z warunkiem rezonansu, zatem wszystkie opisane powyżej współczynniki absorpcji charakteryzujące związki chemiczne są wielkościami dyspersyjnymi f().

Ponadto należy pamiętać, że na efektywność absorpcji światła najistotniejszy wpływ ma grubość poszczególnych warstw badanego ośrodka oraz występowanie w nim substancji absorbujących.

W technice laboratoryjnej dość często w celu określenia stężenia substancji absorbujących w roztworach stosuje się gęstość optyczną OD, która ogólnie rzecz biorąc jest odpowiada absorbancji.

(13)



  1. UWAGI DO WYKONANIA POMIARÓW

W trakcie zajęć Studenci mają za zadanie:

  1. Przygotować wodne roztwory barwnika dostarczonego przez Prowadzącego

  2. Wykonać pomiary widm absorpcyjnych roztworów;

  3. Wykonać pomiary bezpośrednie mocy promieniowania transmitowanego przez próbkę

  4. Określić nieznane stężenie roztworu na podstawie krzywej kalibracyjnej

Poniżej opisane zostaną układy pomiarowe, które zostaną wykorzystane w przeprowadzanych pomiarach, jak również uwagi dotyczące użytkowania aparatury pomiarowej oraz metodologia pomiarów.



  1. Przygotowanie wodnych roztworów barwnika

Wodne roztwory barwników zostaną przygotowane metodą rozcienczeń seryjnych (patrz Rys. poniżej). Najpierw należy przygotować roztwór wyjściowy, który zostanie udostępniony przez Prowadzącego- uzyskując początkowe stężenie C0. Następnie 1 ml tego roztworu należy dodać do 9 ml wody uzyskujące stężenie roztworu 0,1 C0. Procedurę tę powtarzamy zgodnie z zaleceniami Prowadzącego.




Rys. 1 Schematyczne przedstawienie metody rozcieńczeń seryjnych


W celu uzyskania rozcieńczeń pośrednich np. między C0 oraz 0.1C0 należy zwiększyć ilość dodawanego roztworu barwniki i zmniejszyć ilość rozpuszczalnika.

Np. 2 ml roztworu o stężeniu C0 + 8 ml wody => roztwór o stężeniu 0,2 C0



3 ml roztworu o stężeniu C0 + 7 ml wody => roztwór o stężeniu 0,3 C0

4 ml roztworu o stężeniu C0 + 6 ml wody => roztwór o stężeniu 0,4 C0



  1. POMIAR WIDM ABSORPCYJNYCH ROZTWORÓW

W tym celu wykorzystywany zostanie układ pomiarowy, który składać się będzie z następujących elementów:

  • lampy halogenowo-deuterowej ( Z);

  • statywu (S) wyposażonego w soczewki autokolimujące

  • 2 światłowodów (Ś1,Ś2);

  • spektrofotometru światłowodowego AvaSpec-3648 (D);

  • badanej próbki (P)

  • komputera (K).

Schematy stosowanych układów pomiarowych zostały przedstawione na Rys.2.



Rys.2 Schemat układu pomiarowego



UWAGA: Włączenia źródła światła dokonuje Prowadzący!!!!

OBSŁUGA PROGRAMU AVASOFT SPEKTROFOTOMETRU AVASPEC-3648
Na rysunku Rys.3 przedstawiono zrzut ekranu głównego okna programu AvaSoft spektrofotometru AvaSpec-3648.
REFERENCE DARK

CZAS INTEGRACJI ŚREDNIA



Rys.3 Wygląd ekranu programu AvaSoft spektrofotometru AvaSpec-3648.


  1. POMIAR GĘSTOŚCI OPTYCZNEJ ROZTWORÓW

W trakcie zajęć wykorzystywany będzie częściowo skonfigurowany układ pomiarowy, który składać się będzie z następujących elementów:

  • lasera półprzewodnikowego (405 nm) z systemem stabilizującym ( Z);

  • statywu (S) wyposażonego w soczewki autokolimujące

  • 2 światłowodów (Ś1,Ś2);

  • cyfrowego miernika mocy USB PM100 wyposażonego w detektor krzemowy (fotodiody Si) rejestrującego promieniowanie w zakresie spektralnym 400 -1100 nm (producent Thorlabs) (D);

  • badanej próbki (P)

  • Komputera (K).

S
P


chematy stosowanych układów pomiarowych zostały przedstawione na Rys.4.

K


Ś1

Ś2

Z

S


D


Rys.4 Schemat układu pomiarowego

OBSŁUGA MIERNIKA MOCY PM100D

Do pomiarów mocy promieniowania świetlnego wykorzystany będzie kompaktowy miernik USB mocy PM100USB przedstawiony na Rys. 1, który jest bezpośrednio podłączony do komputera. Przy mierniku znajduje się fotodioda krzemowa, do której należy podłączyć światłowód doprowadzający światło transmitowane przez badaną próbkę. Czarna strzałka na Rys. 1 pokazuje wyście kabla transmisji danych z miernika do komputera za pomocą złącza USB 2.0.



Rys. 1 Miernik mocy PM100USB


Parametry pomiaru oraz wyniki pomiarów realizowana jest za pomocą oprogramowania zainstalowanego na komputerze. W celu uruchomienia programu kontrolującego działanie miernika na pulpicie znajdź i kliknij następującą ikonę .
Po uruchomieniu programu, na ekranie monitora pojawi się okno, które zostało przedstawione na Rys.5 wraz z objaśnieniem poszczególnych funkcji programu.

Zapis danych w formacie tekstowym .txt

Rozpoczęcie pomiaru

Zakres pomiaru

Wynik pomiaru

okno pomiarowe: wykres graficzny zmierzonej wartości mocy od liczby pomiarów

Długość fali, dla której przypada maksimum czułości detektora


Rys.5 Okno programu kontrolującego pomiar mocy


UWAGA: Podłączenia miernika mocy oraz kontroli parametrów pomiaru dokonuje PROWADZĄCY !!!


  1. ZADANIA POMIAROWE I PRZEBIEG POMIARÓW

W trakcie ćwiczeń laboratoryjnych Studenci mają za zadanie zrealizować następujące pomiary:



  1. Przygotowanie rozcienczeń roztworów barwnika

Zgodnie z powyższymi wskazówkami, należy przygotować roztwór początkowy/wyjściowy barwnika oraz serię rozcieńczeń : 0,01 C0; 0,05 C0; 0,08 C0; 0,1 C0; 0,3 C0; 0,5 C0; oraz 0,7 C0. Za pomocą pipety przelej te rozcieńczenie do kuwet pomiarowych. W jednej z kuwet należy umieścić wodę wykorzystywaną do rozcieńczeń.



  1. POMIAR WIDM ABROSPCJNYCH ROZWTORÓW




  1. Układ pomiarowy jest skonfigurowany jak na Rys.2.

  2. Światłowód doprowadzający światło do badanej próbki, zamiast do lasera jest teraz podłączony do lampy halogenowo-deutrowej, w celu wyznaczenia charakterystyki spektralnej badanych filtrów.

  3. Światłowód odprowadzający światło transmitowane przez badaną próbkę należy podłączyć do spektrofotometru AvaSpec-3648.

  4. Dokonaj pomiarów absorbancji wszystkich badanych rozcieńczeń.:


Pomiary absorpcji :

  1. Włącz źródło światła i sprawdź czy promieniowanie pada na badaną próbkę

  2. WYŁĄCZ źródło światła.




  1. Ustal czas integracji (Integration time) 800 ms i średnią liczbę zliczeń detektora (Average) 10 lub według wytycznych Prowadzącego. Widmo powinno być gładkie, niezaszumione.

  2. Wciśnij przycisk START na pasku narzędzi

  3. Wciśnij przycisk DARK (czarny kwadrat na pasku narzędzi).

(ŹRÓDŁO ŚWIATŁA WYŁĄCZONE!!!!)

  1. Z menu wybierz Setup -> Substract Dark Spectrum.

  2. WŁĄCZ źródło światła,

  3. Wciśnij przycisk REFERENCE (biały kwadrat na pasku narzędzi).

  4. Wybierz na pasku narzędzi odpowiedni tryb pomiaru (litera A – absorbancja, litera T- transmisja).

  5. Zapisywanie danych

      • Z menu wybierz File -> Save Experiment

      • Z menu wybierz File -> Convert graph to excel.

      • Wybierz folder z danymi Studenci.

      • Zapisz plik pod sobie znaną nazwą i skopuj na pendrive.




  1. POMIARY MOCY PROMIENIOWANIA TRANSMITOWANEGO


Przebieg pomiaru:

  1. Układ pomiarowy jest skonfigurowany jak na Rys.4.

  2. Prowadzący podłącza miernik mocy, włącza źródło laserowe.

  3. Umieść próbkę wody znajdującą się w kuwecie do statywu pomiarowego (UWAGA: wiązka światła musi oświetlać gładką ściankę kuwety).

  4. Dokonaj pomiaru mocy wiązki transmitowanej przez rozpuszczalnik P0 za pomocą miernika mocy. (Korzystając z zakładki LogConfig ustaw liczbę pomiarów: 20 ). Zapisz uzyskane wyniki pomiarów. Wartość Po będzie wykorzystywana jako wartość referencyjna mocy, podczas wyznaczania gęstości optycznej.

  5. Umieść próbki badanych roztworów barwników w statywie pomiarowym (UWAGA: wiązka światła musi oświetlać gładką ściankę kuwety).

  6. Dokonaj pomiaru mocy wiązki transmitowanej przez próbkę Px za pomocą miernika mocy. (Korzystając z zakładki LogConfig ustaw liczbę pomiarów: 20 ). Zapisz uzyskane wyniki pomiarów.

  7. Umieść próbki dostarczonych przez Prowadzącego badanych roztworów barwników o nieznanym stężeniu w statywie pomiarowym (UWAGA: wiązka światła musi oświetlać gładką ściankę kuwety).

  8. Dokonaj pomiaru mocy wiązki transmitowanej przez nieznaną próbkę Pxx za pomocą miernika mocy. (Korzystając z zakładki LogConfig ustaw liczbę pomiarów: 20 ). Zapisz uzyskane wyniki pomiarów.



  1. OPRACOWANIE WYNIKÓW



WIDMA ABSORPCYJNE
Na podstawie przeprowadzonych pomiarów absorpcyjnych sporządź wykres zbiorczy widm absorbancji badanych roztworów barwnika w różnych rozcieńczeniach.

WYZANCZNIE GĘSTOŚCI OPTYCZNEJ


    • Z 20 pomiarów mocy promieniowania transmitowanego przez rozpuszczalnik wyznacz wartość średnią mocy  oraz odchylenie standardowe od wartości średniej .

    • Z 20 pomiarów mocy promieniowania transmitowanego przez badane próbki wyznacz wartość średnią  oraz odchylenie standardowe od wartości średniej  dla każdej z badanych próbek

    • Korzystając z zależności:

Wyznacz wartość OD poszczególnych próbek roztworów na podstawie zmierzonych wartości. Określ niepewność wyznaczenia tej wielkość metodą różniczki zupełnej.




    • Na podstawie wartości OD wyznacz procentowy współczynnik transmisji (transmitancję) badanych próbek oraz niepewność jego wyznaczenia.


WYZNACZENIE STĘŻENIA NIEZNANEJ PRÓBKI


    • Na podstawie wartości OD opracuj krzywą kalibracyjną przedstawiającą zależność gęstości optycznej w funkcji stężenia badanej próbki OD=f(C).

    • Określ równanie krzywej kalibracyjnej w programie EXCEL. Na wykresie dodaj parametr R2 charakteryzujący dopasowanie krzywej kalibracyjnej przez aproksymowaną krzywą. Dopasowanie jest tym lepsze, im wartość tego parametru jest zbliżone do jedności.

    • Na podstawie określonego równania krzywej kalibracyjnej wyznacz stężenie nieznanej próbki.


Opracował: dr inż. Igor Buzalewicz,

Katedra Inżynierii Biomedycznej Wydziału PPT Politechniki Wrocławskiej

1 FEYNMAN R.P., LEIGHTON R.B., SANDS M., Feynmana wykłady z fizyki tom 1.2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.


2 JAGOSZEWSKI E., Wstęp do optyki inżynieryjnej, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2008.


3 I.BUZALEWICZ, H. PODBIELSKA, „Podrozdz. 3.4.1.3 oraz Podrozdz. 3.5”, w „Optyka Biomedyczna. Wybrane Zagadnienia”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, 2011.



©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna