Orzeczenia sądów Unii Europejskiej w sprawach z zakresu wspólnych reguł konkurencji Unii Europejskiej1



Pobieranie 303.47 Kb.
Strona14/16
Data28.04.2016
Rozmiar303.47 Kb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16

IV. Monopole handlowe/Działalność przedsiębiorstw publicznych i posiadających prawa wyłączne

14. Sprawa C-393/92 Almelo


A. Dane identyfikacyjne

Wyrok

Trybunału Sprawiedliwości

z dnia 27 kwietnia 1994 r.

w sprawie C-393/92

Gemeente Almelo i inni

przeciwko



NV Energiebedrijf Ijsselmij

(Zb. Orz. 1994, I-1477)




B. Stan faktyczny

Regionalny Sąd Apelacyjny w Arnhem, na podstawie art. 234 TWE (obecnie art. 267 TFUE), wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozstrzygnięcie wstępne w sprawie toczącej się pomiędzy gminą Almelo i innymi lokalnymi dystrybutorami energii a dystrybutorem regionalnym - Energiebedrijf IJsselmij NV (dalej: IJM). W przedstawionych Trybunałowi dwóch pytaniach Sąd wnosił o interpretację art. 31, 81, 82, 86 i 234 TWE (obecnie art. 37, 101, 102, 106 i 267 TFUE).

Pytania postawione przez Regionalny Sąd Apelacyjny w Arnhem powstały w trakcie rozpatrywania odwołania od orzeczenia sądu arbitrażowego, dotyczącego legalności opłaty wyrównawczej nakładanej przez IJM na lokalnych dystrybutorów energii elektrycznej.

Energia elektryczna w Holandii produkowana jest przez cztery przedsiębiorstwa, które są posiadaczami udziałów we wspólnie kontrolowanym przedsiębiorcy NV Samenwerkende Elekriciteits–Produktiebedrijven (dalej: SEP), które służy jako platforma kooperacji pomiędzy wytwórcami. Dystrybucja energii elektrycznej zorganizowana jest na szczeblu regionalnym i lokalnym. Dystrybutorzy regionalni, na wyznaczonym im terenie, dostarczają energii dystrybutorom lokalnym, będącym własnością gmin, a w niektórych przypadkach także odbiorcom końcowym. Lokalne przedsiębiorstwa dystrybucyjne dostarczają energię elektryczną mieszkańcom gmin. Zarówno wytwórcy, jak i dystrybutorzy energii są, w sposób bezpośredni lub pośredni, własnością prowincji i gmin.

W drodze dekretu królewskiego z 1918 r., IJM uzyskało niewyłączną koncesję na dystrybucję energii elektrycznej na części terytorium Holandii wskazanej w koncesji. IJM dostarczało energię elektryczną do dystrybutorów lokalnych, w tym gminie Almelo i innym wnioskodawcom tego postępowania, a także wykonywało bezpośrednie dostawy do odbiorców z terenów wiejskich.

W latach 1985 – 1988 lokalni dystrybutorzy byli pozbawieni możliwości importu energii elektrycznej. Wynikało to z klauzuli wyłączności zakupu energii elektrycznej zawartej w ogólnych warunkach dostawy energii elektrycznej do gmin posiadających własne przedsiębiorstwa dystrybucyjne na terytorium przydzielonym do obsługi dla NV Electriciteits-Maatschappij IJsselcentrale (nowa nazwa IJM, zwany dalej: IJC). Przystępując do współpracy na podstawie tych warunków, gminy zobowiązywały się do dokonywania zakupów energii elektrycznej do dystrybucji na swoim terytorium wyłącznie od IJC, a zakupioną energię elektryczną mogły wykorzystać jedynie na potrzeby własnej konsumpcji albo w celu dostarczenia do stron trzecich, ale tylko dla potrzeb zużycia w granicach danej gminy.

Zakaz importu energii elektrycznej wynikał także z art. 21 porozumienia z dnia 22 marca 1986 r. zawartego pomiędzy wytwórcami energii i SEP (zwanego dalej: OVS), zastępującego Generalne Porozumienie SEP z 1971 r.21

Od 1 stycznia 1985 r. IJC nałożyło na lokalnych dystrybutorów opłatę wyrównawczą w celu zrekompensowania różnicy pomiędzy wyższymi kosztami ponoszonymi przez to przedsiębiorstwa w związku z dostarczaniem energii elektrycznej dla odbiorców na terenach wiejskich i niższymi kosztami ponoszonymi przez lokalnych dystrybutorów w związku z dostawami energii elektrycznej do odbiorców w obszarach miejskich.

Nałożenie ww. opłaty musiało się odbić niekorzystnie na budżecie lokalnych dystrybutorów należących do gmin wiejskich. W związku z powyższym, w 1988 r. część lokalnych dystrybutorów złożyła do Komisji Europejskiej skargę przeciwko IJC podważając zasadność: zakazu importu wyrażonego wprost w Generalnym Porozumieniu SEP z 1971 r. i w OVS; klauzuli wyłączności zakupu znajdującej się w umowach zawartych z IJC; uprawnienia IJC do indywidualnego kształtowania cen i nakładania opłaty wyrównawczej.

Komisja po rozpatrzeniu ww. skargi wydała decyzję22, w której uznała, iż art. 21 OVS stanowi naruszenie art. 81 ust. 1 TWE (obecnie art. 101 ust. 1 TFUE) w zakresie, w jakim ogranicza on import i eksport energii elektrycznej nie przeznaczonej dla celów publicznych i nie może być usprawiedliwiony treścią art. 81 ust. 2 TWE (obecnie art. 101 ust. 2 TFUE). Komisja natomiast powstrzymała się od orzeczenia w kwestii możliwości zastosowania art. 81 ust. 2 TWE (obecnie art. 101 ust. 2 TFUE) do zakazu importu energii elektrycznej nałożonego w art. 21 OVS w odniesieniu do energii elektrycznej przeznaczonej na cele publiczne. Komisja nie wypowiedziała się również co do zakazu importu nałożonego w umowach z IJC, ani także co do zgodności z prawem opłaty wyrównawczej.

Odwołanie wniesione przez wnioskodawców od ww. decyzji Komisji zostało odrzucone przez SPI23, a orzeczenie to zostało częściowo zmienione przez ETS24.

Zanim jednakże skarga została wniesiona przed Komisję i wydano omawiane orzeczenia sądowe, lokalni dystrybutorzy energii elektrycznej zainicjowali postępowanie arbitrażowe, w celu uzyskania decyzji odnośnie legalności opłaty wyrównawczej nakładanej przez IJM. Kiedy arbitrzy odrzucili ich skargę, wnioskodawcy złożyli apelację do Regionalnego Sądu Apelacyjnego w Arnhem, aby ocenił to orzeczenie pod kątem rozsądku i słuszności. Sąd ten rozpoznając sprawę uznał, że bez zakazu importu IJM nie mógłby prawdopodobnie nałożyć opłaty wyrównawczej, zwrócił się zatem do ETS z wnioskiem o wydanie orzeczenia wstępnego w zakresie dwóch pytań. Po pierwsze, czy jako sąd rozpoznający orzeczenie sądu arbitrażowego pod kątem rozsądku i słuszności może być uznany za krajowy sąd lub trybunał w rozumieniu art. 234 TWE (obecnie art. 267 TFUE). Po drugie, jak powinny być interpretowane art. 31 i/lub 81 i /lub 82 i/lub 86 TWE (art. 37 i/lub 101 i/lub 102 i/lub 106 TFUE) w odniesieniu do zakazu importu energii elektrycznej przeznaczonej dla celów publicznych, zawartego w warunkach generalnych współpracy wykorzystywanych przez dystrybutora regionalnego energii elektrycznej w okresie 1985 – 1988, jeżeli jest to możliwe w połączeniu z zakazem importu zawartym w porozumieniu zawartym pomiędzy producentami energii w Holandii.


C. Podstawowe ustalenia prawne

1. Art. 31 Traktatu (obecnie art. 37 TFUE), odnoszący się do monopoli państwowych o charakterze handlowym, stosowany jest w przypadkach, gdy władze krajowe są w stanie kontrolować, kierować lub wpływać na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi za pomocą instytucji utworzonych w tym celu lub monopoli delegowanych.

2. Jeżeli regionalny dystrybutor energii elektrycznej, posiadający nie wyłączną koncesję na dystrybucję energii elektrycznej na terytorium objętym koncesją, zakazuje lokalnym dystrybutorom energii elektrycznej, za pomocą klauzuli wyłącznego zakupu, importu energii elektrycznej, to w takim przypadku stosuje się nie postanowienia wyżej wymienionego art. 31 (obecnie art. 37 TFUE), lecz art. 81 Traktatu (obecnie art. 101 TFUE). Przedmiotowe umowy zostały zawarte nie pomiędzy władzami publicznymi a regionalnym dystrybutorem, lecz pomiędzy regionalnym dystrybutorem a dystrybutorami lokalnymi. Umowy te określają warunki dostaw energii elektrycznej i nie przenoszą na lokalnych dystrybutorów koncesji na świadczenie usług publicznych przyznanej regionalnemu przedsiębiorstwu, ponieważ warunki te, a zwłaszcza warunki klauzuli wyłącznego zakupu, wynikają z umów zawartych między dystrybutorami i nie stanowią integralnej części koncesji terytorialnej udzielonej przez władze publiczne.

3. Art. 81 Traktatu (obecnie art. 101 TFUE) wyklucza stosowanie przez regionalnego dystrybutora energii elektrycznej klauzuli wyłącznego zakupu zawartej w ogólnych warunkach dostaw, która zabrania lokalnemu dystrybutorowi importu energii elektrycznej dla celów dostaw publicznych i która, uwzględniając w szczególności jej kontekst prawny i ekonomiczny, a mianowicie istnienie porozumień wyłącznych o podobnym charakterze i ich kumulatywny skutek, wpływa na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi.

Art. 82 Traktatu (obecnie art. 102 TFUE) w podobny sposób wyklucza stosowanie takiej klauzuli, jeżeli dane przedsiębiorstwo należy do grupy przedsiębiorstw mających kolektywną pozycję dominującą na znacznej części wspólnego rynku.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 Traktatu (obecnie art. 106 ust. 2 TFUE), stosowanie omawianej klauzuli nie jest objęte tym dwuzakresowym zakazem o tyle, o ile ograniczenie konkurencji spowodowane przez te postanowienia, jest konieczne dla umożliwienia tym przedsiębiorstwom wypełniania ich zadania w ogólnym interesie. W związku z tym, sąd krajowy, którego zadaniem jest ustalenie, czy taka potrzeba rzeczywiście występuje, musi uwzględnić warunki ekonomiczne, w których zmuszone jest działać dane przedsiębiorstwo w związku z nałożonymi na nie ograniczeniami, a w szczególności koszty, które musi ponosić, oraz ustawodawstwo, a zwłaszcza przepisy dotyczące ochrony środowiska, którym podlega.

[…]

1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna