Orzeczenia sądów Unii Europejskiej w sprawach z zakresu wspólnych reguł konkurencji Unii Europejskiej1



Pobieranie 303.47 Kb.
Strona7/16
Data28.04.2016
Rozmiar303.47 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   16

7. Sprawa 85/76 Hoffman La Roche


A. Dane identyfikacyjne
Wyrok

Trybunału Sprawiedliwości

z dnia 13 lutego 1979 r.

w sprawie 85/76

Hoffmann - La Roche & Co. AG

przeciwko



Komisji Wspólnot Europejskich

(Zb. Orz. 1979, 461)




B. Stan faktyczny

Spółka Hoffmann-La Roche &Co AG (dalej: Roche) jest największym światowym wytwórcą witamin luzem (bulk vitamins). Roche jest producentem ośmiu grup witamin, tj. witaminy A, B1, B2, B3, B6, C, E i H, a w przypadku pozostałych, tj. witaminy B12, D, K, M i PP – działa na rynku jako odsprzedawca. W 1974 roku udziały Roche w rynkach poszczególnych grup witamin produkowanych przez Roche wynosiły od 47% (witamina A) do 100% (witamina H). W latach 1964 – 1974 Roche zawarła z 22 nabywcami około 30 umów sprzedaży witamin, z których większość była zawarta na czas nieokreślony, albo na podstawie wyraźnego postanowienia stron, albo na podstawie klauzuli o możliwości milczącego przedłużenia umowy po upływie pierwotnego okresu jej obowiązywania. Niektóre umowy zawierały „twarde” zobowiązanie nabywców do wyłącznego zaopatrywania się lub do pokrywania ponad 80% zapotrzebowania na witaminy produkowane przez Roche (lub niektóre z nich) w spółce Roche. Inne umowy przewidywały zamiar nabywców zaopatrywania się wyłącznie w Roche lub obietnicę preferowania Roche jako dostawcy witamin, czasem dawaną również w imieniu spółek zależnych danego nabywcy. Większość umów przewidywała przyznanie rabatu w zamian za dokonanie zakupu witamin o określonej rocznej wartości, bez różnicowania na poszczególne grupy witamin. Część umów zawierała tzw. klauzulę angielską, na mocy której nabywcy mogli bez utraty prawa do rabatu zwolnić się ze zobowiązania do wyłącznego zakupu i nabyć witaminy od konkurentów Roche, o ile wcześniej przedstawili Roche ofertę konkurencyjną, a Roche nie zdecydowała się dostosować swoich cen do cen oferowanych przez jej konkurentów.

Decyzją z dnia 9 czerwca 1976 r.8 Komisja uznała, że spółka Roche naruszyła art. 82 TWE (obecnie art. 102 TFUE) poprzez zawieranie porozumień nakładających na nabywców zobowiązanie, lub przewidujących dla nich zachętę w postaci rabatów lojalnościowych, do pokrywania całości lub istotnej części swego zapotrzebowania w Roche na zasadzie wyłączności lub pierwszeństwa. Komisja nakazała Roche zaprzestanie dokonywania stwierdzonego naruszenia, oraz nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 300.000 ECU, co stanowiło równowartość 1.098.000 DEM.

Spółka Roche wniosła do ETS odwołanie od ww. decyzji Komisji, wnioskując o jej unieważnienie w całości lub przynajmniej w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze pieniężnej. W odwołaniu Roche podniosła zarzuty naruszenia zasady przewidywalności i pewności kary oraz wad formalnych postępowania, a także zarzut błędnej wykładni pojęcia pozycji dominującej i nadużycia pozycji dominującej na rynku.


C. Podstawowe ustalenia prawne

  1. Przestrzeganie prawa do bycia wysłuchanym we wszystkich rodzajach postępowań, w których mogą być nakładane sankcje, w szczególności kary pieniężne lub grzywny w celu przymuszenia, jest fundamentalną zasadą prawa wspólnotowego, która musi być respektowana także w postępowaniu administracyjnym.

W sprawach konkurencji i w ramach postępowania zmierzającego do ustalenia naruszenia art. 81 lub 82 Traktatu (obecnie art. 101 lub 102 TFUE), przestrzeganie prawa do bycia wysłuchanym wymaga, by zainteresowane przedsiębiorstwa miały sposobność zajęcia stanowiska co do prawdziwości i znaczenia przedstawianych faktów i okoliczności, oraz co do dokumentów użytych przez Komisję na poparcie jej zarzutu, że miało miejsce naruszenie.

  1. Nałożony na Komisję, na mocy art. 20 ust. 2 Rozporządzenia Nr 17, obowiązek przestrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa należy pogodzić z prawem do bycia wysłuchanym poprzez zagwarantowanie przedsiębiorstwom, od których pochodzą informacje, że ich interesy, ściśle uzależnione od przestrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa, nie zostaną zagrożone; przepis ten umożliwia Komisji zbieranie możliwie najszerszego zasobu danych koniecznych dla wypełnienia jej zadań kontrolnych, nie dając przedsiębiorstwu możliwości przeciwdziałania temu. W postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia naruszenia reguł konkurencji, Komisja nie może jednakże uwzględnić na niekorzyść przedsiębiorstwa faktów lub dokumentów, których nie powinna, jej zdaniem, ujawnić, jeśli taka odmowa ich ujawnienia wpłynie ujemnie na możliwość przedsiębiorstwa w zakresie zajęcia stanowiska co do prawdziwości lub znaczenia tych faktów lub dokumentów, lub co do wniosków wyciągniętych na ich podstawie przez Komisję.

  2. Jeśli produkt może być zastosowany do różnych celów i jeśli jego różne zastosowanie odpowiada zróżnicowanym potrzebom gospodarczym, to istnieją podstawy do przyjęcia, że produkt ten może, stosownie do okoliczności, należeć do oddzielnych rynków, które mogą charakteryzować się specyficznymi cechami, różnymi zarówno co do struktury, jak i warunków konkurencji. Jednakże nie może to prowadzić do wniosku, że taki produkt tworzy jeden rynek razem ze wszystkimi innymi produktami, które są z nim wymienne w zakresie różnych możliwych zastosowań i z którymi może konkurować. Pojęcie rynku właściwego zakłada mianowicie istnienie skutecznej konkurencji pomiędzy produktami, które go tworzą, co wymaga istnienia wystarczającego stopnia wymienności pomiędzy wszystkimi produktami tworzącymi ten sam rynek, w zakresie ich konkretnego zastosowania.

  3. Pozycja dominująca, o której mowa w art. 86 Traktatu (obecnie art. 106 TFUE), odnosi się do pozycji siły ekonomicznej posiadanej przez przedsiębiorstwo, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym, przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym stopniu niezależnie od konkurentów, klientów, a w konsekwencji od konsumentów. Taka pozycja, inaczej niż w przypadku monopolu lub quasi-monopolu, nie wyklucza pewnego zakresu konkurencji, ale umożliwia przedsiębiorstwu, które korzysta z takiej pozycji, jeśli nie określanie, to przynajmniej znaczący wpływ na warunki, w jakich ta konkurencja może się rozwijać, a w każdym razie zachowywanie się bez uwzględniania tych warunków, nie ponosząc z tego tytułu żadnej szkody.

  4. Bardzo duże udziały w rynku są ważnym dowodem na występowanie pozycji dominującej. Innymi znaczącymi czynnikami są relacje pomiędzy posiadanymi przez przedsiębiorstwo udziałami w rynku a udziałami jego konkurentów, szczególnie następnych pod względem wielkości, przewaga technologiczna przedsiębiorstwa nad jego konkurentami, istnienie wysoko rozwiniętej sieci sprzedaży i brak potencjalnej konkurencji .

  5. Pojęcie nadużycia jest pojęciem obiektywnym, odnoszącym się do zachowań przedsiębiorstwa posiadającego pozycję dominującą, które mogą wpływać na strukturę rynku, na którym konkurencja jest osłabiona w wyniku samej obecności na nim tego przedsiębiorstwa, i które przez sięganie do metod odbiegających od tych, które zwykle warunkują merytoryczną konkurencję produktów lub usług, utrudniają zachowanie konkurencji jeszcze istniejącej na rynku lub rozwój konkurencji.

  6. Przedsiębiorstwo, które posiada pozycję dominującą na rynku i wiąże ze sobą nabywców - nawet jeśli czyni to na ich prośbę - przez zobowiązanie lub przyrzeczenie z ich strony pokrywania całości lub przeważającej części swojego zapotrzebowania wyłącznie w tym przedsiębiorstwie, nadużywa przez to swej pozycji dominującej w rozumieniu art. 86 Traktatu, niezależnie od tego, czy zobowiązanie w tej kwestii jest podejmowane bez dodatkowych uzgodnień, czy też w zamian za przyznanie rabatu. To samo odnosi się do przypadku, gdy takie przedsiębiorstwo, bez wiązania nabywców formalnym zobowiązaniem, stosuje, zgodnie z warunkami porozumienia zawartego z tymi nabywcami lub jednostronnie, system rabatów lojalnościowych, czyli upustów uzależnionych od tego, czy klienci pokrywają całość, czy istotną część swojego zapotrzebowania w przedsiębiorstwie posiadającym pozycję dominującą.

Tego rodzaju zobowiązania do wyłącznego zaopatrywania się w określonym przedsiębiorstwie, niezależnie od tego, czy odbywa się to w zamian za rabaty, lub za przyznanie rabatów lojalnościowych zachęcających nabywcę, by zaopatrywał się wyłącznie w przedsiębiorstwie posiadającym pozycję dominującą, są niezgodne z celem zapewnienia niezakłóconej konkurencji we Wspólnym Rynku. Nie wynikają one bowiem z istoty transakcji gospodarczej, która uzasadnia ten ciężar lub korzyść, ale mają na celu pozbawienie lub ograniczenie wyboru kupującego w zakresie źródeł zaopatrzenia oraz zamknięcie innym producentom dostępu do rynku.

Nadużycie pozycji dominującej i ograniczenie konkurencji przypisywanej takim umowom nie są wyłączone przez zawartą w nich tzw. "klauzulę angielską", na mocy której nabywcy zobowiązują się do informowania przedsiębiorstwa posiadającego pozycję dominującą o każdej bardziej korzystnej ofercie, jaka została im złożona przez konkurentów, i mają prawo zaopatrywać się u konkurentów, jeśli przedsiębiorstwo to nie dostosuje swoich cen do przedstawionej oferty. W takich okolicznościach klauzula tego rodzaju umożliwia przedsiębiorstwu posiadającemu pozycję dominującą nadużywanie tej pozycji.



  1. Skutkiem rabatów lojalnościowych jest stosowanie niejednakowych warunków do równoważnych transakcji z innymi partnerami handlowymi, a więc sytuacja, w której dwóch kupujących płaci różną cenę za tę samą ilość tego samego produktu w zależności od tego, czy zaopatrują się wyłącznie w przedsiębiorstwie posiadającym pozycję dominującą, czy też mają kilka źródeł zaopatrzenia.

[...]

Z tych powodów, TRYBUNAŁ niniejszym:

1. Zmniejsza nałożoną na firmę Hoffmann-La Roche AG w art. 3 ust. 1 decyzji (IV-29.020) Komisji z dnia 9 lipca 1976 r. karę pieniężną w wysokości 300 000 jednostek obliczeniowych, tj. 1 098 000 DM, do 200 000 jednostek obliczeniowych, tj. 732 000 DM.

2. Oddala skargę w pozostałym zakresie.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   16


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna