Parazytologia W7 Kofilogeneza roztoczy piór (Acari; Astigmata) i ptaków Pasożyt ptaków w liczbach



Pobieranie 30.41 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar30.41 Kb.
Parazytologia W7

Kofilogeneza roztoczy piór (Acari; Astigmata) i ptaków
Pasożyt ptaków w liczbach:

  • >58 000 – liczba gatunków wszystkich pasożytów ptaków

  • Niemal każdy ze 100 mln ptaków jest zainfekowany

  • Stałe ektopasożyty ptaków:

    • 10% pozostałe roztocze, wszy, pchły

    • 50% wszoły

    • 40 % roztocze piór

Do dzisiaj opisano ponad 2,6 tys. gatunków wszołów i ok. 2 tys. gatunków roztoczy piór. Stanowi to odpowiednio ± 90% i ± 15% spodziewanej liczby gatunków.


Charakterystyka roztoczy piór:

  • Podrząd Astigmata, kohorta Psoroptidia

  • Ektopasożyty i komensale ptaków z niemal wszystkich rzędów (brak na pingwinach – Spheniseiformes) – niestety okazało się kilka miesięcy temu, że i one jednak są zainfekowane 

  • Cały cykl życiowy na ciele żywiciela – upierzenie i skóra

  • Cykl binimfalny, brak heteromorficznej deutonimfy – hypopusa

  • Transfer pionowy jest regularny

  • Adaptacje morfologiczne i biologiczne umożliwiające przeżycie w skrajnie trudnych warunkach

  • Ścisłe związki określonych taksonów roztoczy z określonymi taksonami gospodarzy – kospecjacja


Cykl życiowy:

Jajo larwa protonimfa deutonimfa tritonimfa imago

Cykl życiowy jest krótszy w porównaniu z wolno żyjącymi, ze względu na brak jednego stadium larwalnego (deutonimfy). U innych deutonimfa jest stadium dyspersyjnym tu jest ono zbędne.
Apofity – adaptacje do puchu, dzięki nim zahaczają się na nitkach puchu i są tam zakleszczone
Dymorfizm płciowy – samce bardziej masywne, samice bardziej larwalnego kształtu, samice mają półksiężycowatą płytkę przykrywającą oviporus (do wyrzucania jaj), narząd kopulacyjny gdzie indziej.

Samce mają bardzo często zgrubiałe, masywne kończyny przednie lub tylne, te drugie służące do przytrzymywania samicy w czasie kopulacji, 2 przyssawki z tyłu po brzusznej stronie ciała służące do przyczepiania samicy, czasami nogi służą do walk (mających na celu zrzucenie delikwenta z żywiciela) między samcami, lub pazury (służące do zabicia przeciwnika). Płyty kutykularne na powierzchni ciał zapewniają tym roztoczom stabilność, ale i chronią go przed urazami mechanicznymi i wysychaniem. Membrany na brzegach ciała by jak najbardziej przylegać do pióra.

Na wróblowatych Analnys – samce duże odnóża z pazurami
Roztocze występują też pod łuskami na nogach – wygląda jak świerzb, krótkie odnóża z pazurami, którymi drążą pod skórą do tkanki łącznej żywiciela, kuliste ciało
Morfotypy roztoczy piór:


  • Lotki, sterówki i pokrywy – duże pióra konturowe

  • Pióra puchowe – część puchowa piór konturowych

  • Wnętrze dudki i stosiny

  • Skóra

Najpowszechniejsze są roztocze z piór konturowych. Najczęściej siedzą one na spodniej części chorągiewki. Na jednym ptaku możemy znaleźć wiele różnych roztoczy, ponieważ każdy jest trochę lepiej dostosowany to pewnego typu piór, różnych odległości między promieniami, lub samej różnicy w szerokości tego samego pióra (szersze u spodu, węższe u góry), prawdziwi kamikadze o hardcorowym trybie życia siedzą na samym brzegu pióra (gładkim) i nie spadają. Ściśle przylegają do powierzchni pióra, nogi ustawione bocznie, rozpostarte, często na nich boczne kolczaste szczeciny (zapierają się nimi na boki), często też płaty opistosomalne – udają piąta parę odnóży, zwiększają powierzchnie przylegania, odnóża zakończone charakterystycznymi błoniastymi przyssawkami (ambulacrum – przekształcony pazur).



Asymetria - najczęściej u roztoczy na dużych i starych ptakach

np. Freyanella plataleae (szczególnie rozrośnięta szczecina boczna, którą trzyma się chorągiewki), Dinalloptes chelionatus (rozrośnięty po przekątnej)

Asymetria służy temu by nie zwiększając nadmiernie ciężaru zwiększyć rozmiar, aby zmieścić się między chorągiewkami pióra. U tych roztoczy pozostałości bioder.
Roztocze występujące w puchu:

Np. Anhemialges sp., Ingrassia sp.

Nie są mocno opancerzone, szczeciny są tu długie, pomagają poprzez “wplątywanie się” w nitki puchu. Specjalne wyrostki – apofizy – mocno zatrzaskują się na nitce (jak klamerka) nic nie jest wtedy w stanie takiego roztocza oderwać od nitki, nawet po śmierci 
Roztocze dudkowe:

Np. Syringobiidae, Apionacaridae, Ascouracaridae, Dermoglyhidae

Siedzą w dudce, czasami w stosinie. Wygryzają medulę – gąbczasta substancje wypełniającą stosinę, może to doprowadzić do łamania się piór i ptaki nie mogą latać jeśli jest duża infekcja piór konturowych. Są one wydłużone robakowato, lub woreczkowate. Roztocze tak rosną wewnątrz dudki, że nie są w stanie potem z niej wyjść i zostają tam do końca życia, stadium dyspersyjnym poszukującym kolejnych piór do zainfekowania jest larwa.
Roztocze skórne:

Niektóre pełzają po powierzchni skóry, a inne wgryzają się w nią, wywołując rany jak świerzbowce. Krępe, nogi krótkie, teleskopowate, zakończone najczęściej haczykami, ciało słabo zesklerytyzowane.


Pochodzenie morfotypów roztoczy piór:

Hipotezy sukcesywnego opanowania mikrohabitatów

Przypuszcza się, że pochodzą od wolno żyjących Frezobiacalus (Streptobiacalus)(??? Nie mogę znaleźć nigdzie tej nazwy). Pierwotne roztocze pełzały na początku po powierzchni skóry (są dane, że pełzały już po archeopteryksie). Były dwie ścieżki inwazji: jedna do spenetrowania środowiska skóry po którym zwierze pełzało, a druga to wejście na pióra na początku puchowe, następnie wniknęły one z puchu do stosiny. Niektóre z tych roztoczy pierwotnych naskórnych weszły na chorągiewkę i również weszły następnie do stosiny. Wynika z tego, że roztocze dudkowe lub stosinowe są grupą najmłodszą ewolucyjnie, ale maja mieszane pochodzenie, niektóre z piór puchowych, niektóre z konturowych.
Dane fosylie:


  • Brak danych kopalnych w odniesieniu do roztoczy piór

  • Jedyny kopalny roztocz związany z ptakami – larwa obrzeżków (Argasidae) z bursztynu

  • Jedyny kopalny AstigmataAmphicalvolia hurdi (Winterschmidtiidae)

  • Sensacyjne znalezisko jaj roztoczy piór na skamieniałym piórze sprzed 120 mln lat (Martill & Davis, Nature 1998) – okazały się jednak jajami małżoraczków

Roztocze piór – grupa polifiletyczna



Glycyphagoidea

Psoroptoidae

Analgidae

Pterolichoidae

Freyanoidae

Acaroidae

Roztocze piór – grupa parafiletyczna (Norton 92)


Filogenia roztoczy z rodzaju Zachvathinia i ptaków wodnych:

Rurkonose Siewkowate





Promegnina i Rhinozachvatkinia

Zachvatkinia s. str.

Przejście Z. s. str.

Albatrosy Nawałniki Petrele Nurce Rybitwy Mewy Brzytwodzioby Wydrzyki Krabojady

Na Brzytwodziobach występują Hemifreyana

Wysoki poziom taksonomiczny (nadgodzina)

11 kospecjacji występuje na drodze przypadku 1/10 tysięcy, czyli było to na wysokim poziomie


Średni poziom taksonomiczny (podrodzina)

Siewkowe i Avenzoariinae – 13 kospecjacji – 2/10 tys.


Niski poziom taksonomiczny (gatunki oligokseniczne)

Sikory (bogatka, modraszka, uboga); wiele roztoczy na modraszkach mniej na pozostałych; na modraszkach są już od pozostałych oddzielone, u innych sikor jeszcze się mieszają, następuje jeszcze przepływ genów


Schemat rozmieszczenia a kospecjacja

Udział zjawiska ewolucyjnych w kofilogenii (Dabert 2003)



Avenzoariinae i Syringobiidae

Kospecjacja p<0,001

Duplikacja p>0,1

Sortowanie p<0,001

Zmiany gospodarzy p>0,1

Prewalencja jest wyższa u Avenzoariinae niż u Syringobiidae


Sortowanie i inercja: (Dabert 2003)

Plutarchusia chelopus, P. pseudochelopus

Duplikacja

Konura meksykańska (papuga) ma w swoim upierzeniu występuje 7 gatunków tego samego rodzaju, blisko spokrewnione
Transfer horyzontalny (zmiana żywiciela)

Epidermoptidae przenoszą się na swoich żywicieli wykorzystując inne organizmy: Narzępikowate (Hippoboscidae) i Wszoły („Malacophaga”)
Specjacja przez wikariancję geograficzną – rozprzestrzenianie się żywiciela i podążanie za nim pasożyta

Scutulanyssus (S. delichonum i S. obscurus – Europa, S. ottuki – Rosja) + Delichon urbica (Jaskółka oknówka)

Falculifera (F. rostratus, F. lacertosus) + Colombidae (Columba (gołąb) i Streptopelia (sierpówka))

Podążanie za drogami dyspersji żywiciela:

Vanellus (Czajki) i Sokoloviana allocerca, S. chilensis, S. leptosoma, S. vanelli, S. zumpti
Specjacje przez hybrydyzacje

Aventoaria (?) canuti, A. tateni, A. calidridis – spotkały się dwa gatunki bliskie sobie przez co powstał trzeci gatunek - hybryda


Znane mechanizmy specjacji u roztoczy piór:

  • kospecjacja jako podstawowy mechanizm na wszystkich poziomach taksonomicznych

  • wikariancja geograficzna

  • sortowanie i inercja

  • duplikacja

  • transfery horyzontalne

  • hybrydyzacja

Czy roztocze mogą pomóc ornitologom?



Problematyczna filogeneza „mewo podobnych” siewkowatych

/w7


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna