PAŃstwo dla obywateli plan rządzenia


Brak ograniczenia materii ustawowej w Konstytucji



Pobieranie 2.04 Mb.
Strona8/88
Data08.05.2016
Rozmiar2.04 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   88

Brak ograniczenia materii ustawowej w Konstytucji


Jedną z przyczyn inflacji prawa jest obecna Konstytucja, która nie ogranicza dopuszczalnego obszaru regulacji ustawowej, a jednocześnie bardzo wąsko zakreśla obszary, w których władza wykonawcza może działać bez uchwalania i zmieniania ustaw. W Polsce każda kwestia może zostać uregulowana ustawą, w przeciwieństwie, np. do Francji, gdzie materia ustawowa jest w konstytucyjnie ograniczona. Natomiast bardzo ograniczone są w Polsce obszary samodzielnego działania rządu. Rząd polski nie posiada tzw. władzy organizacyjnej, którą dysponuje, np. rząd niemiecki – pozwalającej na samodzielne kształtowanie struktury administracji rządowej. Konstytucja nie przewiduje również możliwości wprowadzenia w życie obowiązujących dyrektyw organów Unii Europejskiej bez przechodzenia każdorazowo drogi ustawowej. W efekcie rządzenie w Polsce, a w szczególności działalność Rządu, znacznie częściej niż w innych krajach, wymaga przygotowywania i kierowania do Parlamentu projektów nowych ustaw lub nowelizacji ustaw istniejących.

Proces stanowienia prawa


Drugą niezależną przyczyną inflacji i niskiej jakości prawa jest proces legislacyjny, obejmujący tak procedurę przygotowywania regulacji w ramach rządu, jak i tryb uchwalania ustaw w parlamencie. Prawo tworzone jest w sposób chaotyczny pod wpływem urzędników resortów oraz grup lobbystycznych reprezentowanych w parlamencie, a kontrola rządu nad procesem stanowienia prawa jest bardzo ograniczona6.

Na etapie przygotowania rządowych projektów ustaw wiodącą rolę pełnią resorty i resortowe grupy nacisku. Ze względu na obszerność i małą przejrzystość przygotowywanych rozwiązań ustawowych ministrowie mają często bardzo ograniczoną możliwość efektywnego nadzoru nad kształtem szczegółowych rozwiązań przygotowywanych przez urzędników w ich resortach. W trakcie uzgodnień międzyresortowych ministerstwo, inicjujące projekt ustawy jest zmuszone do uwzględniania interesów innych resortów. Suma partykularnych interesów reprezentowanych przez urzędników różnych resortów, uczestniczących w uzgodnieniach nie zawsze jest zgodna z interesem ogólnospołecznym. Kontrola ze strony Premiera i Rady Ministrów następuje na etapie akceptacji gotowego projektu ustawy i ma w praktyce bardzo ograniczony wpływ na liczbę i zawartość projektów legislacyjnych kierowanych przez rząd do Sejmu.

Z chwilą, gdy projekt rządowy znajdzie się w parlamencie, polski Rząd - w przeciwieństwie do rządów w wielu demokracjach zachodnioeuropejskich - nie ma formalnych instrumentów dla ograniczenia zakresu zmian wprowadzanych do jego projektu7. Jednocześnie posłowie mają w praktyce nieograniczone możliwości zgłaszania własnych projektów ustaw, często konkurencyjnych wobec projektów rządowych. W toku prac w parlamencie na kształt ustawy wpływają w dużym stopniu interesy partykularne, a interes ogólnospołeczny nie zawsze jest odpowiednio silnie reprezentowany. Wynika to z tego, że o kształcie ustawy decydują w znacznej mierze podkomisje złożone z ograniczonej liczby posłów, którzy wyrazili zainteresowanie pracą nad daną ustawą. Są to często posłowie związani lub poddani wpływowi wąskich grup elektoratu bezpośrednio zainteresowanych ustawą. Wpływ wąskich grup nacisku na kształt ustaw ułatwia także praktyka, umożliwiająca zgłaszanie na ostatnim etapie poprawek do ustawy i poddawanie tych poprawek pod głosowania bez analizy ich skutków. Umożliwia to wprowadzanie w ostatniej chwili do ustaw zmian, których istota jest niezrozumiała dla większości głosujących posłów, a które służą realizacji partykularnych interesów wąskich grup kosztem dobra ogólnego.

I.3.2. Kierunek i zakres zmian w ramach obecnej konstytucji


Przedstawiona powyżej diagnoza wskazuje, że istotną przyczyną inflacji prawa są regulacje na poziomie Konstytucji. Całościowa zmiana w tym zakresie wymaga, więc jej nowelizacji. Propozycje w tym zakresie omawiamy w następnym podrozdziale.

Uważamy jednak, że również bez nowelizacji Konstytucji, możliwe jest wprowadzenie daleko idących zmian w systemie przygotowania aktów prawnych na szczeblu rządu i parlamentu, tak, aby ograniczyć liczbę i poprawić jakość regulacji. Omówione poniżej zmiany strukturalno – organizacyjne, jak i funkcjonalne można wprowadzić przy obecnej Konstytucji, pod warunkiem, że wolę ich wprowadzenia będzie miał: Rząd, Sejm, Senat i Prezydent Rzeczypospolitej.


Narodowe Centrum Legislacji


Elementem spajającym proponowane zmiany w procesie stanowienia prawa jest koncepcja powołania w Polsce Narodowego Centrum Legislacji (NCL), jako urzędu odpowiedzialnego za jakość tworzonego prawa na wszystkich etapach procesu legislacyjnego. Narodowe Centrum Legislacji, wzorowane na brytyjskim Urzędzie Radcy Parlamentarnego8, powinno wykonywać usługi legislacyjne dla potrzeb Rządu, Sejmu, Senatu, ewentualnie Prezydenta i wszystkich podmiotów posiadających inicjatywę ustawodawczą. NCL byłoby odpowiedzialne za redakcję aktów prawnych tak w trakcie prac rządowych, jak i parlamentarnych. Zadaniem NCL powinno być przygotowanie projektu ustawy na podstawie szczegółowych założeń przedstawionych przez rząd lub inny podmiot dysponujący inicjatywą ustawodawczą. Następnie NCL dokonywałby wszelkich zmian w tekście projektów aktów prawnych, zarówno w przypadku zmian założeń w toku uzgodnień międzyresortowych, jak w wyniku prac nad ustawami w parlamencie. Należy wprowadzić „zasadę jednego pióra”, zgodnie, z którą za redakcję tekstu ustawy odpowiedzialny jest od początku do końca jeden legislator wyznaczony przez Prezesa NCL, który wprowadza do tekstu zmiany odpowiadające merytorycznym rozstrzygnięciom w trakcie procesu legislacyjnego.

Wdrożenie koncepcji NCL w pełnym zakresie i w „twardej” formie, jako urzędu łączącego w sobie służby legislacyjne Rządu i obu izb Parlamentu, a zatem obsługującego, zarówno władzę wykonawczą, jak i ustawodawczą wymaga zmian konstytucyjnych.

Bez zmian konstytucyjnych możliwe jest jednak wdrożenie koncepcji NCL w „miękkiej” formie. Powinno to nastąpić poprzez uchwalenie ustawy powołującej Narodowe Centrum Legislacji, jako instytucji, która prowadzić będzie obsługę legislacyjną rządu, a jednocześnie będzie zobowiązana do świadczenia analogicznych usług legislacyjnych na rzecz Sejmu, Senatu, Prezydenta PR (oraz innych podmiotów, posiadających inicjatywę ustawodawczą) na ich wniosek. Szef NCL powinien być powoływany przez Premiera w porozumieniu z Marszałkami Sejmu i Senatu. Wynagrodzenia dla legislatorów powinny być ustalane przez Premiera w uzgodnieniu z Marszałkami Sejmu i Senatu na takim poziomie, by zapewnić w NCL kadrę o wysokich kwalifikacjach. NCL zastąpi obecne Rządowe Centrum Legislacji, lecz jego zadania będą oczywiście znacznie szersze.

Przejęcie przez NCL roli służby legislacyjnej Sejmu i Senatu może również nastąpić bez zmiany Konstytucji. Wystarczą do tego odpowiednie zarządzenia marszałków, dotyczące organizacji obsługi legislacyjnej i odpowiednie zmiany w regulaminach izb. Istotna będzie zgoda marszałków na przejście specjalistów z biur prawnych obu izb do NCL i rezygnacja z utrzymywania odrębnych służb legislacyjnych. Dla wprowadzenia „zasady jednego pióra”, należy w regulaminach Sejmu i Senatu zagwarantować, między innymi, prawo legislatora NCL, redagującego ustawę do uczestnictwa we wszystkich posiedzeniach organów izb (posiedzenie plenarne, komisje, podkomisje) zajmujących się daną ustawą.



: linki
linki -> Upowa ż nieni e do działania w formie przedstawicielstwa pośredniego na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 I 2 Rozporządzenia Rady (ewg) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz przepisu art
linki -> Upowa ż nieni e do działania w formie przedstawicielstwa pośredniego na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 I 2 Rozporządzenia Rady (ewg) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz przepisu art
linki -> Andrzej Rzepliński, „Życie”
linki -> Krwiodawstwo Informacje na temat krwiodawstwa na stronach pck
linki -> KS. adam boniecki smutny triumf Radia Maryja: coraz więcej ludzi reaguje alergicznie na przymiotnik„katolicki. Za murem
linki -> Książki anglojęzyczne, które nabyłem w ostatnich 2 miesiącach, i które są do wykorzystania przez każdego pracownika naszej przezacnej Katedry
linki -> Dorota Kołakowska, rzepa, nr 35
linki -> Spór o pana pułkownika piotr semka w
linki -> Andrzej Rzepliński Ściganie zbrodni nazistowskich w Polsce w latach 1939-2004
linki -> Rzeczpospoplita, 23. 12. 00 Nr 299


1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   88


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna