Plan ochrony dla rezerwatu przyrody „Kępa redłowska”



Pobieranie 3.19 Mb.
Strona15/41
Data28.04.2016
Rozmiar3.19 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   41

5.3. Struktura ekologiczna flory


Mimo pewnych dynamicznych przemian we florze naczyniowej rezerwatu „Kępa Redłowska”, zasadniczy jej skład pod względem grup siedliskowych nie ulega zmianom. Wciąż największa liczba składników, to przedstawiciele następujących klas zespołów i niższych jednostek w ich obrębie: Querco-Fagetea, Molinio-Arrhenatheretea, Artemisietea, Stellarietea mediae, Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis, Trifolio-Geranietea sanguinei, Epilobietea angustifolii (łącznie z dawną klasą Plantaginetea majoris), Festuco-Brometea, Vaccinio-Piceetea, Nardo-Callunetea i Rhamno-Prunetea. Odzwierciedla to dominację siedlisk lasów liściastych z klasy Querco-Fagetea w rezerwacie, ale też obecność siedlisk „otwartych” na żywym klifie oraz etapów jego zarastania, poprzez zbiorowiska muraw i zarośli. Na skład wymienionych grup ma również wpływ silna antropopresja, wywierana na ten chroniony obszar.

Liczna reprezentacja przedstawicieli klasy Molinio-Arrhenatheretea wynika zarówno z ogólnej liczebności gatunków charakterystycznych dla tej klasy, jak tez otwartych siedlisk na klifie, gdzie wiele z tych roślin znajduje dogodne miejsce bytowania. Murawy na klifie i na zwydmieniach u jego podstawy żywią przedstawicieli Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis, Epilobietea angistifolii, Festuco-Brometea. Dzięki siedliskom abradowanego klifu znaczny jest udział gatunków z klas Artemisietea, Epilobietea angustifolii, Stellarietea mediae, do których obecności przyczyniają się również ruderalne obrzeża rezerwatu i miejsca po jednostce wojskowej. Z kolei układy zaroślowe klifu grupują składniki z klas Rhamno-Prunetea i Trifolio-Geranietea sanguinei.

Pod względem udziału form życiowych, badana flora nie odbiega szczególnie od proporcji występujących we florze Polski. Na uwagę zasługuje jednak obecność aż 105 gatunków o pędach zdrewniałych (nie licząc gatunków nie potwierdzonych od okresu sprzed II wojny światowej), z tego: 48 drzew, 49 krzewów oraz 8 krzewinek i półkrzewów. Z tej grupy 62 gatunki są rodzime dla tego terenu (22 gatunki drzew i 33 krzewów oraz 6 krzewinek i 1 półkrzew), a 43 obce geograficznie (26 drzew i 16 krzewów oraz 1. krzewinka). W ostatnich badaniach nie potwierdzono obecności kilku gatunków drzew i krzewów obcego pochodzenia, jakie notowano wcześniej na obrzeżach rezerwatu (np. klonu jesionolistnego, topoli, świerka kłującego), jak również kilku taksonów rodzimych (np. szakłaka pospolitego). Odnaleziono jednocześnie kilka rodzimych gatunków wcześniej tu nie zauważonych, jak m.in. wiązu polnego, jałowca pospolitego, ale też obcych, jak np. jałowca sawina. Mimo tych niewielkich przemian, flora jest wciąż bardzo bogata w rośliny zdrewniałe, a proporcje między liczbą gatunków drzew, krzewów i krzewinek – rodzimych i obcych – utrzymują się na podobnym poziomie.

5.4. Ocena stopnia naturalności flory


We florze rezerwatu „Kępa Redłowska” wciąż znaczny udział mają gatunki mezo- i eutroficznych lasów liściastych z klasy Querco-Fagetea, a więc reprezentującej zbiorowiska leśne, jakie z natury zajmowały ten teren. Mimo zubożenia o niektóre składniki, flora leśna, typowa dla pomorskich lasów liściastych na wysoczyznowych kępach, nadal stanowi trzon zestawu gatunków roślin naczyniowych. Obok szeroko rozpowszechnionych gatunków ogólnoleśnych, jak np. konwalijka dwulistna Maianthemum bifolium, szczawik zajęczy Oxalis acetosella, notuje się tu rzadsze gatunki, jak m.in. pszeniec gajowy Melampyrum nemorosum, a nawet pojawiają się taksony uznane wcześniej za wymarłe na Kępie Redłowskiej, jak żywiec cebulkowy Dentaria bulbifera – jeden z gatunków charakterystycznych dla żyznej buczyny niżowej Galio odorati-Fagetum.

Fakt położenia rezerwatu na obszarze miasta, otaczającego zabudową znaczącą część granic chronionego obiektu, jak również bardzo nasilona penetracja tego terenu przez ludzi, sprzyjają obecności we florze szeregu gatunków antropofitów. Ich udział w całości powojennej flory wynosi 128 gatunków (24,3%), z czego aktualnie notowano 90 (23,4% obecnej flory). Jest to pokaźny udział, zbliżający się do ¼ liczby gatunków, który sugeruje niski stopień naturalności flory. Trzeba jednak podkreślić, że wiele z antropofitów występuje głównie lub wyłącznie na obrzeżach rezerwatu, zwłaszcza na jego granicy z terenami zabudowanymi. Fakt wyrzucania przez mieszkańców przyległych do rezerwatu domów odpadów z ogrodów, powoduje pojawianie się szeregu gatunków ogrodowych, które trwają niekiedy w rezerwacie. Skład tej grupy taksonów jest zmienny w poszczególnych latach. Ostatnio nie notowano kilku roślin ozdobnych, jakie były zawleczone podczas prowadzenia badań przy poprzednim planie ochrony (Buliński 1994), pojawiło się natomiast parę nowych.

W kilku jeszcze rejonach rezerwatu występują skupienia antropofitów; ponieważ w tych miejscach znajdowały się w przeszłości obiekty dawnej jednostki wojskowej. Takie rośliny, jak np.: orzech włoski Juglans regia, śnieguliczka biała Symphoricarpos albus, bez lilak Syringa vulgaris, robinia akacjowa Robinia pseudoacacia, winobluszcz zaroślowy Parthenocissus inserta, są pozostałościami dawnych nasadzeń. Przypuszczalnie również pozostałością po dawnej uprawie są: fiołek wonny Viola odorata i barwinek pospolity Vinca minor. Także obecnie zdarza się „dziczenie” gatunków wprowadzonych przez człowieka. W ten sposób kilkanaście lat temu wyrzucono do rezerwatu, z pobliskiego ogrodu działkowego, kilka kłączy pióropusznika strusiego Matteucia struthiopteris. W tej chwili jest tu już stabilna populacja, stanowiąca prawdopodobnie jeden klon (rozmnażanie wegetatywne z kłącza), powiększająca systematycznie zajmowany areał.

Istotna dla flory rezerwatu jest także grupa gatunków świadomie sadzona w trakcie zalesiania powierzchni tego terenu. Należą do nich zwłaszcza modrzewie, z których część osiągnęła już okazały wiek, sosna zwyczajna, dąb czerwony, daglezja zielona, topola kanadyjska, a przypuszczalnie również wiąz polny i klon polny. Czas eliminuje zwolna niektóre z tej grupy antropofitów, jak np. wyginęła tu już sosna Banksa oraz sosna wejmutka. Niektóre gatunki drzewiaste, nasadzone w przeszłości na klifie w pobliżu Polanki Redłowskiej, jak np. klon jesionolistny, czy niektóre wierzby, uległy zagładzie przez sztormy, jakie zabrały kilka lat temu część roślinności u podstawy klifu.

Pewna grupa antropofitów utrzymuje się stale na odsłoniętych skarpach żywego klifu, dzięki obecności podłoża, nie zajętego przez zwartą roślinność. Podobnie pas plaży, zwłaszcza u podnóża klifu, jest miejscem pojawiania się rozmaitych roślin zwlekanych przez człowieka. Zdarza się to szczególnie w okresie letnim, w związku z plażowaniem ludzi i porzucaniem resztek jedzenia. W ten sposób pojawiały się na plaży m.in. słonecznik, pomidory i inne. Niektóre antropofity mogą pochodzić z diaspor wyrzuconych przez morze, a przyniesionych przez wodę z pobliskiego portu gdyńskiego. Podczas badań w 2008 r., panujące warunki (susza) utrudniły rozwój tego typu roślin, stąd brak ich odnotowania. Być może ulegnie to radykalnej zmianie już w najbliższym sezonie wegetacyjnym.

Na skład flory rezerwatu miały wpływ również przemiany, jakie zaszły w okresie od poprzednich badań florystycznych do planu ochrony (1994-95) na odcinku granicy rezerwatu przyległym do rzeki Kaczej. Obecności kilku gatunków, notowanych tu w przeszłości, obecnie nie potwierdzono, jak np. niecierpka himalajskiego. Wynika to z uregulowania cieku i zabezpieczenia jego brzegów kamiennymi gabionami, częściowo pokrytymi trawnikowymi panelami. Woda przypuszczalnie przyniosła inne gatunki, jakie pojawiły się obecnie na granicy rezerwatu, jak m.in. tatarak, czy niezapominajka skąpokwiatowa. Transport diaspor Kaczą może w kolejnych latach również przynosić pojawianie się w tym rejonie rozmaitych gatunków, w tym – antropofitów. Trwająca tuż obok budowa dużych domów (przy granicy rezerwatu i przy rzece) być może przyczyni się do pojawienia nowych gatunków, związanych z działalnością człowieka.


1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   41


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna