Podaż pieniądza to wartość występujących w obiegu rodzajów pieniądza, będąca w dyspozycji przedsiębiorstw i ludności



Pobieranie 10.82 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar10.82 Kb.
PODAŻ PIENIĄDZA
Podaż pieniądza to wartość występujących w obiegu rodzajów pieniądza, będąca w dyspozycji przedsiębiorstw i ludności.

Podaż pieniądza tworzą:



  • pieniądz gotówkowy

  • pieniądz bezgotówkowy banków komercyjnych na rachunkach w banku centralnym

Wymienione elementy określa się mianem bazy monetarnej. Dzięki mnożnikowi bazy monetarnej wielkość podaży pieniądza może być istotnie zwiększona w wyniku działalności kredytowej banków komercyjnych. Wielkość pieniądza jest mierzona agregatami pieniężnymi. Na podaż pieniądza składają się agregaty pieniężne od M1 do M3. Agregat M1 obejmuje gotówkę w obiegu oraz depozyty płatne na żądanie. Agregat M2 to agregat M1 powiększony o wkłady oszczędnościowe. Na agregat M3 składają się agregat M2 oraz depozyty terminowe.

Podaż pieniądza kształtuje obecnie bank centralny i powinna mieć ona takie rozmiary, aby w gospodarce nie było nadmiaru ani niedoboru pieniądza.



TEORIA BANKOWA


Jej przedstawicielami na początku XX wieku byli Anglicy T.Took i J.Fullatron. Opierała się ona na założeniu, że w systemie waluty złotej nie jest konieczne, aby wartość banknotów znajdujących się w obiegu odpowiadała wartości zasobów złota znajdującego się w skarbcach banków, a pewna część emitowanych banknotów może być pokryta wekslami handlowymi.

Idea teorii bankowej opiera się na wyodrębnieniu w systemie ekonomicznym następujących podmiotów:


  • przedsiębiorstwo produkcyjne

  • -II- handlowe

  • gospodarstwo domowe

  • bank

Teoria bankowa jest przykładem bardzo uproszczonego schematu obiegu pieniądza, ale w sposób przejrzysty pokazuje rolę kredytu bankowego jako elastycznej metody zasilania gospodarki w pieniądz. Jeżeli procesy te przebiegają bez zakłóceń to emisja pieniądza metodą kredytową nie powoduje niebezpieczeństwa wystąpienia zjawisk inflacyjnych w gospodarce.

TEORIA OBIEGOWA

Teoria bankowa została zakwestionowana z tego względu, że w praktyce banki handlowe w Anglii, dążąc do osiągania coraz większych zysków emitowały coraz większą ilość banknotów co wywoływało kryzysy wypłacalności, bankructwa i utratę realnej wartości banknotów.

Krytyka szkoły bankowej przedstawiona przez D.Ricardo legła u podstaw teorii obiegowej. Podstawowym założeniem teorii obiegowej było pełne pokrycie złotem krążących w obiegu banknotów. Wyjątkiem od tej zasady może być jedynie emisja fiducjarna banknotów czyli zabezpieczenie emisji pieniądza majątkiem Skarbu Państwa. Zwolennicy teorii obiegowej uważali, że poziom cen zależy wprost proporcjonalnie od ilości pieniądza w obiegu (jeśli wzrasta ilość pieniądza to wzrasta poziom cen i odwrotnie).

Teoria bankowa miała znaczenie praktyczne, gdyż ze względu na wspomniane wcześniej kryzysy w bankach angielskich w I połowie XIX wieku stała się podstawą uchwalenia przez parlament angielski w 1844 roku tzw. Aktu Bankowego, który wprowadził obowiązek pełnego pokrycia banknotów złotem.

Tempo akcji kredytowej banków angielskich było bardzo duże, o czym świadczą następujące liczby: w 1844 roku wkłady w bankach komercyjnych wynosiły 50 mln funtów, 1913 roku zaś już 962 mln funtów.

TEORIA ILOŚCIOWA

Prezentacja ilościowej teorii pieniądza odnosi się do dwóch najbardziej znanych wersji.

Pierwsza wersja oparta jest szybkości obiegu, jej zwolennikiem był Fisher. Druga wersja opiera się na zasobach kasowych-gotówkowych i wiąże się ściśle z nazwiskami Marshalla i Pigou.

Ilościowa teoria pieniądza sprowadza się do twierdzenia o istnieniu zależności przyczynowo-skutkowej między ilością pieniądza w obiegu, a poziomem. Zależność tą możemy zapisać za pomocą wzoru:



P= MV


T

P – poziom cen


M – ilość pieniądza w obiegu

T – wolumen transakcji kupna-sprzedaży w danym okresie

V – szybkość obiegu pieniądza
Natomiast funkcję popytu na pieniądz, w wersji teorii zasobowej można przedstawić za pomocą równania:

MD=kPY

MD – popyt związany z utrzymaniem zasobów gotówkowych



K – ułamek rocznej wartości nominalnego dochodu narodowego (Y), który stanowi rezerwy podmiotów gospodarujących.


©absta.pl 2016
wyślij wiadomość

    Strona główna